Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 . . . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 197. Tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn

						4 Tíminn

Þriðjudagur 19. október 1993

Tíniinn

Ritstjóri:    Þór Jónsson ábm.

AOstoöam'tstjóri:   Oddur Ólafsson

Fréttastjóri:   Stefán Ásgrfmsson

Utgefandi:   Mótvægi hf.

Framkvæmdastjóri:   Hrólfur Ölvisson

Skrifstofur: Lynghálsi 9,110 Reykjavik Sími: 686300.

Auglýsíngasími: 680001. Kvöldsímar: Askrift og dreifing 686300,

ritstjóm, fréttastjórar 686306, Iþróttir 686332, tæknideild 686387.

Setnlng og umbrot: Tæknideild Tírnans. Prentun: Oddi hf.

Mánaðaráskrift kr. 1400-, verð f lausasölu kr. 125,-

Grunnverð auglýsinga kr. 765,- pr. dálksentimetri

Póstfax: 68-76-91

Fanginn og

vörðurinn

Bandarískur skemmtikraftur verður fyrir aðkasti á

götum Reykjavfkur vegna þess að hann er svartur á

hönind. Hugsjónir nasista öðlast aukið fylgi um ger-

valla Evrópu, þó að ekki séu nerha 50 ár liðin frá hel-

för gyðinga. Tilraun hefur verið gerð til þjóðarmorðs á

Kúrdum í írak.

Ákvörðun Nóbelsnefndarinnar norsku að veita friðar-

verðlaunin í ár til stuðnings lýðræðisþróun í Suður-

afríku og baráttu gegn aðskilnaðarstefnunni, er tíma-

bær og vel til fundin, þótt við fyrstu sýn virðist ein-

kennilegt að „fanginn", Nelson Mandela leiðtogi ANC,

og „fangavörður" hans, F.W. de Klerk forseti Suðurafr-

íku, skipti nú með sér verðlaununum.

Mandela er óumdeilanlega vel að friðarverðlaunun-

um kominn. Hann er virtur um heim allan, málsvari

mannúðar og jafnaðar og andstæðingur ofbeldis og

vopnaskaks. Friðarverðlaunin eru ekki einvörðungu

viðurkenning á því, sem hann hefur áorkað nú þegar,

heldur mikilvægur pólitískur og siðferðilegur stuðn-

ingur í lokahrinu baráttunnar gegn aðskilnaði svartra

og hvítra í Suðurafríku.

Þróunin frá herradæmi hvíta kynstofnsins til lýðræð-

is hefur ekki farið fram án fórna. Meira en ellefu þús-

und manns hafa fallið í valinn á síðustu þremur árum.

Hægri öfgamenn eira engu og berjast fyrir aðskilnað-

arstefnunni með kjafti og klóm. En þótt þeir séu öfl-

ugur þrýstihópur hljóta þeir engan stuðning hjá de

Klerk.

Mandela og de Klerk hafa marga hildi háð á hinum

pólitíska vettvangi, en keppa þó að sama markmiði og

gera sér grein fyrir sögulegri nauðsyn þess, að eyða

„aldargamalli tortryggni sem gróið hefur úr kynþátta-

aðskilnaði" og „leiða Suðurafrfku til lýðræðis", eins og

Nóbelsnefndin orðar það.

Friðarverðlaunin til de Klerk Suðurafríkuforseta eru

þess vegna viðurkenning á pólitísku hugrekki hans,

sem fólst í að láta Mandela lausan úr fangelsi, heimila

starfsemi ANC og hefja viðræður við svarta íbúa lands-

ins.

Þegar ANC-foringinn Luthuli og Tutu biskup hlutu

friðarverðlaun Nóbels brugðust suðurafrísk stjórnvöld

ókvæða við, en nú er komið annað hljóð í strokkinn.

De Klerk segir að verðlaunin séu sér hvatning að halda

áfram á sömu braut. (Án þess að halla á de Klerk, má

ímynda sér að ýmsir öfgahópar í Suðurafríku hefðu

eflst, ef einungis leiðtoga ANC, og ekki forsetanum,

hefði verið veitt þessi verðlaun).

Hugurinn hvarflar ósjálfrátt til annars friðarverð-

launahafa Nóbels, nefnilega Mihails Gorbatjov, sem

afnam alræðisvald Sovétríkjanna undan sjálfum sér.

Hann og de Klerk hafa báðir verið þjónar einhvers

konar einræðiskerfis, en orðið leiksoppar atburðarás-

ar, sem þeir hafa raunverulega enga stjórn haft á, en

þó haft nægan pólitískan og siðferðislegan styrk til að

aftra ekki hinni eðlilegu þróun til lýðræðis.

Þótt aðgerðir Mandela og de Klerks leiði - vonandi -

til sömu raunverulegu niðurstöðu, að lýðræði og jöfn-

uði verði komið á í Suðurafríku, er enginn vafi á hvor

þeirra er hugsjónamaðurinn og baráttumaðurinn, og

hvor stjórnmálamaðurinn. Báðir eiga skilið friðar-

verðlaunin, þótt forsendur að baki þeim séu að sumu

leyti ólfkar.

Kóngaættaðir heimsborgarar

íslendingar, landar Garra, eru víst

heilmiklir heimsborgarar. Þa6 vill

Garrí að minnsta kosti halda - og

vera sjálfur, ekki sfður en bankaliðið

og ríkisstarísmennirnir sem sí og æ

eru að ferðast utan til að ræða hugð-

arefni sín við útlendinga, banka- og

álmenn. Þesstr rrienn að minnsta

kostí hljóta að vera af konungaætt-

um eins og raunar lesa má um í

fornsögum og þeir bera flestallir

með sér ættarmótíð í bæði útliti og

frarnkomu.

Konungbomir menn þurfa ekkert

að standa í þvf að hegða sér eins og

þrælar og þý, tíl dæmis með því að

standa f biðröðum í bönkum og

breruiMnsbúðum. Sumir þeirra

teUa sig heldur ekkert upp á það

kornna að vera eitthvað sérstaklega

að leggja sig eftir almennum

mannasiðum, hvaö bá í umgengni

við þrælsættaða útlendinga og siíkt

óæöra fólk.

Þannig les Garri bað í Tfmanum

sínum í dag að bandarískur píanó-

leikari og söngvari sem hér hefur

dvalið um hríð og skemmt hinum

konungbornu norðurhjaramönnum

er eiginlega búinn að fá upp f háls af

urngengrtisháttum og ókurteisi

landans. Píanóleikarinn, sem býr á

hóteli í trriðborginni og gengur ti!

vinnu sinnar og frá í grenndinni auk

þess sem hann ástundar gönguferðir

f frítfma sínum, fer sjaldnast að vera

óáreittur.

Hann hefur ferðast um vegna starfs

súts f rúm 15 ár og til fjölmargra

landa og segist hvergi hafa rnætt

þeirri frarnkornu sem honum hefur

verið sýnd hér. Sú framkoma felst

einkum í því að ungt fðlk, einkan-

lega karlmenn á aldrinum 16-25 ára

að því honum sýnist, öskra á eftír

honum ókvæðisorð eins og fuck

you, nigger og annað í þeim dúr.

Maðurinn sem var í vamarliðinu á

Keflavfkurflugvelli fyrir rumum 15

árum segir að sér virðist ástandið á

mannasiöum íslendinga vera tals-

vert bágbomara nú, en það var þá.

Garri hefur raunar áður orðið var

við óskemmtilegheit af þessu tagi og

ófyrirgefanlega framkomu gagnvart

fólki sem á einhvern hátt er öðruvísi

í útliti eða hátt en flestír þeirra inn-

fæddu. Þannig hefur oft heyrst af því

I

að böm séu Iqgð í eineltí af skóla-

systkinum sínum svo dæmi sé tekið.

Þá er ekki langt síðan stúlka frá

Sómalfu, fsienskur ríkisborgari,

sagði f tímarilsviötali frá framkomu

íslenskra karlmanna við sig á

skemmtistöðum ogvar bað ekki sér-

lega no tal eg lesni ng.

Hinir konungbomu norðurhjara-

buar voru lengi hatursmenn Dana

og kenndu þéim um afltsem miður

haföi farið á íslandi allar götur frá

upphafi sturlungaaldar Ifklega.

Garri minnist þess að fslensk kona

sem fiuttí ung utan og bjó lengi í

Danmörku ásamt eiginmanni sínum

og börnum, sagði frá því þegar huh

kom hcim ásanrt fjölskyldu sinni í

strfðstok að í veislu sem haldin var

þeim tíl heiðurs réðist að henni tals-

vert þekktur maður í Reykjavík á

þeirri tíð, helltí yfir hana óbóta-

skömmum fyrir að leggja lag sitt við

óþjóð þessa og sullaði síðan úr

brennivínsgiasi sínu yfir konuna.

Garri var fyrir ekki iöngu staddur

eldsrtemma að morgni á Hótel Loft-

leiðum að bíða eftir flugrittunni til

Keflavíkur. Þar var í sömu erindum

gamall maður og ung kona, trúlega

dóttir mannsins. Skyndilega nær

hin danska tunga eyrum ungs,

drukJdns manns sem þama var líka

staddur. Sá tók snarlega tíi við að

heöa sér yfir gamaimennið á ein-

hverjum tungumáJahrærigraut og

kenndi því um eitthvað sem hann

sagði vera kugun Dana á íslending-

um og bjóst til að berja gamla maruv

ina Einhver nærstaddur toksig til í 1

þetta skiptið og las uiigu fyllibytt-

unni smá pistil í mánhasiðum og

forðaði honum þannig frá því að

verða sér meir til skammar.

Fjölmargir nýbúar hér á Jandi hafa

slikar sögur að segja af samskiptum

sínum við Jslendinga én sem betur ¦;

fer eru tii sæmtlega mennilegir !s-:

lendingar serrt ekki hagá sér með

þessura tettí og karinskí eru þeir

flestir þrátt fyrir ailt Kanriski þeir

séu barasta ekki nógu grimmir við

að hirta dónana og þeir taka lin- i

kindina sem ávfsun á það að þeirra

hegðun sé sú rétta og ferast í auk-

ana.Máleraðlinni.

Garri

Tilboð sem ekki er

hægt að neita

Brugg og leynivínsala voru uppi-

staðan í velgengni Cosa Nostra á

bannárunum í Bandaríkjunum á

fyrri hluta aldarinnar. Rekstur

hóruhúsa og spilavíta gaf einnig

vel í aðra hönd og best var þegar

öll þessi atvinnustarfsemi var á

sömu hendi.

Þegar banninu var aflétt og alkó-

hólsalan gaf minna í aðra hönd

einbeitti Mafían sér af enn meiri

krafti að hinum greinunum.

Spilavíti voru bönnuð í flestum

fylkjum en spilakassar voru aftur

á móti leyfðir sums staðar. Um

skeið var rekstur þeirra ein höf-

uðtekjulind athafnamannanna frá

Sikiley sem settust að í New York

og nærliggjandi byggðarlögum.

Barátta glæpakííkanna og fjöl-

skyldnanna um yfirráð spilakass-

anna, sem ganga undir heitinu

„einhentu ræningjarnir", var og

er löng og ströng og blóði drifin.

Veitingamenn og verslanaeigend-

ur voru þvingaðir til að taka spila-

kassa frá tilteknum glæpaflokk-

um og þeim hótað afarkostum

ella. Svo réðust mafíubófamir inn

á yfirráðasvæði hvers annars og

hótuðu, limlestu og myrtu til að

ná yfirráðum spilakassanna eða til

að verja sína eigin.

Lifa ógurlegar sögur af þeim við-

skiptahátfum öllum.

Hliðstæður

Spilavítin í Reno og Las Vegas,

sem að mestu leyti eru varla ann-

að en glæsihallir yfir spilakassa,

eru sífellt bitbein undirheima-

lýðs. Þótt virðulegir kaupsýslu-

menn og hóteleigendur séu sagð-

ir reka undirstöðuatvinnuvegi

nefndra borga, eru það opinber

leyndarmál hver gróðann hlýtur

að lokum.

Saga spilakassanna vestur í

henni Ameríku er samfellt gull-

æði og er órjúfanlega tengd of-

beldi og græðgi og alltaf er

grunnt á mafi'ósunum þegar farið

Nú er lag

er að glugga agnarlítið í þá sagn-

fræði.

Nú er hafið spilakassastríð á ís-

landi og svipar um margt til átaka

um einhentu ræningjana fyrir

vestan haf. Okkar spilakassar eru

betri en ykkar spilakassar segja

höfuð fylkinganna sem eiga gull-

námurnar.

Vítt og breitt)

Vlð heimtum að fá okkar kassa í

allar sjoppur og ölkrár, segir guð-

faðir upplýsingarinnar í landinu

við yfirvöldin og capo il capo

hinna fiölskyldnanna hótar sömu

yfirvöldum afarkostum ef hreyft

verður við hans spilavélum í

sjoppum og brennivínsbúllum.

Atburðarásin verður eins og allir

viðkomandi séu sannir Sikiley-

ingar með bandarískan borgara-

rétt. Annar fjölskylduhópurinn

safnar saman öllum glæsikermm

sem hann hefur yfir að ráða og ek-

ur framhjá heimilum ráðamanna

til að sýna mátt sinn og eiginkon-

ur og börn yfirvaldanna eru látin

taka við skilaboðum, sem eru til-

boð sem ekki er hægt að neita.

Einstaklingar innan fjölmiðl-

anna eru virkjaðir.

Það er eins og allir kassarekend-

urnir kunni handbók Cosa Nostra

utan að. Þeir klikká hvergi í að-

ferðafræðinni.

Ekki bregst bogalistin þegar

stjómmálamenn eru til kallaðir að

taka afstöðu með einhverjum fam-

ilíum á móti öðrum familfum. At-

kvæðaveiðaramir eru kallaðir fyrir

og þeim sýnt fram á að vald þeirra

kemur frá kjósendum og að þeim

sé fyrir bestu að átta sig á hvaða

spilakassa eigi að leyfa og hverja

beri að banna.

Pólitíkusarnir fá skýr skilaboð

um hverjir ráði atkvæðunum:

„Dómsmálaráðherra hlustar ekki á

FÓLKIÐ í LANDINU." Fyrr en var-

ir eru einhentu ræningjarnir

orðnir höfuðáhugamál löggjafar-

samkundunnar. En þar er ekki

deilt um hvort leyfa eigi þá eða

ekki, heldur hvaða ættleggir ey-

byggjanna eigi að fá að reka þá og

hirða gróðann.

A meðan jagast höfuðpaurarnir

um hvort þeir reki spilakassa eða

spilavíti.

Útgerð spilakassanna er öll rekin

undir yfirskyni góðgerðastarfsemi.

Svo langt gengu þeir Al og sá lukk-

unnar pamffll Luciano og félagar

þeirra aldrei í réttlætingu á bralli

sínu og baráttunni um að troða

sínum peningamaskínum í sjopp-

ur og búllur.

Starfshættir þeirra sem spila á

spilafíkn annarra virðast alls stað-

ar eins. Það liggur í hlutarins eðli.

Græðgin í leyfi til að gera út

happdrætti, lottó og alls kyns fjár-

hættuspilverk, eykst jafnt og þétt

og tækin og vinningarnir verða æ

stórbrotnari. Útgerðin er vaxin

spilafíflum langt upp yfir höfuð,

svo ekki sé talað um markaðinn.

Nú er lag fyrir ríkisvaldið að

koma skikk á þessi mál. Ríkið á

sjálft að reka happdrætti og lottó

og önnur fjárhættuspil á að skatt-

leggja eins og gert er alls staðar

nema á Sikiley norðursins.

Þá verður ekki hægt að beita hót-

unum'um að hætt verði að spoma

við náttúruhamförum.

OÓ

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16