Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 . . . .
PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						18 FIMMTUDAGUR 18. SEPTEMBER 2008 MORGUNBLAÐIÐ

MENNING

FRÉTTASKÝRING

Eftir Einar Fal Ingólfsson

efi@mbl.is

ÞEGAR uppboðið á verkum 

Damien Hirst hófst á mánudag

kom fljótlega í ljós að lausa-

fjárkreppan virtist ekki hafa áhrif á

verð dýrustu verkanna, þótt fullyrt

sé að færri hafi boðið í verkin en

venjan hefur verið á uppboðum á

samtímaverkum á liðnum árum.

?Við höfðum ennþá aðeins til ör-

lítillar prósentu af mannfjölda

heimsins,? sagði Oliver Barker, yf-

irmaður samtímalistasviðs Sothe-

by?s í London. ?En þetta er fágað

fólk og á enn fé til að kaupa lista-

verk.?

Aðferðafræði uppboðshússins

þótti nýstárleg. Verkin voru sýnd í

öllum höfuðstöðvum þess við Bond-

stræti, eins og um yfirlitssýningu

listamannsins væri að ræða. 21.000

gestir mættu. Sérfræðingar Sothe-

by?s ferðuðust með valin verk og

sýndu söfnurum, meðal annars til

Bandaríkjanna og Indlands, mynd-

bönd með verkum voru sett á You-

Tube, og Hirst eyddi talsverðum

tíma í það sjálfur að sýna völdum

söfnurum verkin.

Aðferðir uppboðshúsanna við

sölu verka hafa verið að breytast á

liðnum árum. Hinn virti, og oft

skemmtilega önugi, gagnrýnandi

Robert Hughes segir í grein í The

Guardian að uppboðshúsin Christ-

ie?s og Sotheby?s séu varla lengur

aðgreinanleg frá galleristum: ?Í

rauninni vinna þau með og kynna

lifandi listamenn, uppboð Hirst er

bara eitt skref í þá átt að skera

galleristana úr snörunni.?

Formaður Sambands listaverka-

sala í Bandaríkjunum, galleristinn

Roland Augustine, sem ég ræddi

við í sumar, sagði að með hækkandi

verði á listinni hefðu uppboðshúsin

farið að hvetja fólk til að horfa á

myndlist út frá spádómsgildi; að

spá í hvað myndi hækka, á hverju

væri hægt að græða. Augustine

segist nú taka ákveðna afstöðu

gegn uppboðshúsunum. ?Með 

aggressífu eðli sínu hafa þau skap-

að hálfblint eða einsýnt umhverfi.

Uppboðshúsin leggja ekki lengur

áherslu á tungumál listarinnar

heldur á listina sem verslunarvöru,?

sagði Augustine. 

Galleristarnir buðu í verk

Margra augu hvíldu á gall-

eristum Hirst á uppboðunum,

Larry Gagosian frá New York og

Jay Jopling, eiganda White Cube-

gallerísins í London. Segja má að

þetta skref Hirst, að bjóða verkin

upp beint, beinist fyrst og fremst

gegn þeim. Þeir fá ekki lengur um-

boðslaunin; Hirst fær mun stærri

hlut í sinn skerf.

Um leið er bent á að gallerist-

arnir hafi átt þátt í að lyfta verði

verka á uppboðinu. Og kannski ekki

skrýtið, þar sem þeir eiga og liggja

ennþá með fjölda verka, sem

hækka að verðgildi með hækkandi

markaðsvirði. Fullyrt er að Jopling

hafði boðið í að minnsta kosti 20

verkanna á mánudagskvöldið og

hreppt sum.

Oliver Barker sagðist allt eins

búast við því að Sotheby?s byði aft-

ur beint upp verk úr eigu lista-

mannanna sjálfra, svo vel hefði

uppboð Hirst lukkast. Spurningin

er bara hver leggur til þessi verk.

Framkvæmdastjóri Hirst segir að

þeir hyggist ekki endurtaka leikinn

og víst er að fáir listamenn eru jafn

frægir, safnaravænir og afkasta-

miklir og Hirst.

Ritstjóri listtímaritsins Burl-

ington telur í samtali við The Times

að uppboðið muni teljast ?skemmti-

legt frávik frá hinum raunverulegu

viðskiptum frekar en grundvall-

arbreyting á listmarkaðinum.?

Hirst sagður sjóræningi en

snjall markaðsmaður

Robert Hughes hefur verið stór-

yrtur um uppboðið í greinum í The

Guardian og margir bíða óþreyju-

fullir eftir sjónvarpsþætti, sem

hann verður með á 4. rás BBC á

sunnudag, um Hirst og samtíma-

listina. Hughes segist óttast að

hann sé af síðustu kynslóðini sem

hafi verið svo lánsöm að geta geng-

ið inn í gallerí til að njóta mynd-

listar, án þess að þurfa að hugsa

um verðmiðann á verkunum. Hann

segir Hirst og dýrin sem fljóta í

formalíni í verkum hans, sýna og

sanna að myndlist hafi glatað allri

annarri merkingu en þeirri sem

felst í verðmiðanum. Um fyrsta há-

karlaverk Hirst sagði Hughes:

?Þetta er snjallt markaðsbragð en

sem listaverk er það fáránlegt.?

Um uppboðin sagði Hughes að ef

eitthvað væri sérstaklega athygl-

isvert við þau, þá væri það sá reg-

inmunur sem væri á verði verkanna

og hæfileikum Hirst. ?Hirst er í

raun sjóræningi og hæfileikar hans

birtast í því hvernig honum hefur

tekist að blekkja svo margt fólk

sem tengist listheiminum... til að

dásama frumleika hans og mik-

ilvægi ?hugmyndanna? sem birtast

í verkunum.? Og Hughes bætir við

að sjái hann verk eftir Hirst meðal

verka safnara, sé það merki um

leiðinlegan smekk!

Vitaskuld skrifar Hughes út frá

eigin smekk, og hann hefur ekki

mikið álit á hinum ungu fjölda-

framleiddu myndlistarstjörnum,

eins og Hirst og Koons. En við-

brögðin á uppboðunum færa heim

sanninn um að myndlistarvísitalan

haggast ekki svo auðveldlega ? á

síðustu áratugum er hún stöðugri

en vísitala kauphallanna. Hinir ríku

kaupa samtímamyndlist sem fjár-

festingu og einnig sem sýnilega

staðfestingu á stöðu sinni í heim-

inum. Nú er bara og bíða og sjá

hver fer næstur framhjá gall-

eríunum, eða hvort uppboð Hirst

hefur einungis verið ?skemmtilegt

frávik?.

Breytingar á listmarkaði?

L52159 Með uppboðum sniðgekk Damien Hirst galleríin L52159 Myndlistarvísitalan stöðugri en vísitala kauphall-

anna L52159 Robert Hughes segir myndlist hafa glatað annarri merkingu en þeirri sem felst í verðmiðanum

Reuters

Rándýr listamaður Hirst stillir sér upp fyrir framan myndavélarnar, við verk sem seldist á 180 milljónir króna.

?FRAMTÍÐIN er björt fyrir alla,? segir í yfirlýsingu

breska myndlistarmannsins Damien Hirst að afloknu

sögulegu tveggja daga uppboði á 223 verkum sem

hann og starfsmenn hans sköpuðu á síðustu tveimur

árum. Vissulega hlýtur framtíð Hirst að vera björt,

enda fær hann á annan tug milljarða króna í vasann

fyrir verkin ? upphæð sem enginn myndlistarmaður

fyrr eða síðar hefur fengið í einu lagi.

Áhrif á gallerírekstur?

Hinsvegar má spyrja hvaða áhrif framtak lista-

mannsins muni hafa á hinn hefðbundna gall-

erírekstur, eins og hann hefur þróast á liðnum ára-

tugum. Þar sem galleristinn selur verkin fyrir

listamanninn, kynnir hann einnig og vinnur náið með

honum ? fyrir allt að helming söluandvirðis verk-

anna.

Er list Hirst svo mikils virði?

Einnig má fara út í listfræðilegar spurningar, eins

og listrýnar fjölmiðla um allan heim varpa fram og

reyna að svara þessa dagana: Er list Hirst virkilega

svo mikils virði?

Í fréttum af uppboðinu kemur fram að færri

bandarískir safnarar buðu í verk en gert var ráð fyr-

ir. 

Hinsvegar voru kaupendur frá Rússlandi, Miðaust-

urlöndum og Indlandi áberandi. Um þriðjungur

þeirra sem keyptu voru nýir viðskiptavinir uppboðs-

hússins. 

Samtímalist dýrari en eldri list

Á liðnum áratug hefur samsetning kaupendahóps

dýrustu samtímalistarinnar verið að breytast. Nýrík-

ir safnarar frá fyrrnefndum löndum verða sífellt

meira áberandi, sem og hverskyns sjóðsstjórar og

bankastjórnendur, en eldri og rótgrónari safnarar

munu ekki lengur taka þátt í kapphlaupinu um dýr-

ustu og vinsælustu verkin. Enda hefur verð á sam-

tímamyndlist á uppboðum margfaldast á þessum ár-

um. Samtímalistin hefur orðið umtalsvert dýrari en

verk hinna eldri látnu meistara.

Björt framtíð fyrir alla

OPNUNARTÓNLEIKAR Tíbrár veturinn

2008?2009 voru ekki af síðri endanum að

þessu sinni. Fyrsta efnisskrá vetrarins sam-

anstóð af heildarflutningi allra einleiks-

píanóverka Þorkels Sigurbjörnssonar, sem

fagnar nú 70 ára afmæli og jafnframt um

hálfrar aldar starfsferli. Þorkell er án efa

þekktastur fyrir ódauðleg söng- og kórverk

sín sem hafa löngum verið í uppáhaldi hjá

sönghópum landsins. 

Efnisskrá tónleikanna var í rökréttri tíma-

röð og var því byrjað á Der Wohltemperierte

Pianist (eða vel stillta píanóleikaranum) frá

árinu 1971. Öruggur, skýr og fagmannlegur

píanóleikur hinnar íslensk?bandarísku Kríst-

ínar Önnu Taylor náði fram öfgakenndum

andstæðum verksins, í styrkleika, púls og

karakter. Álíka öfgar voru að heyra í SO

(1973), þar sem lamdir sfz hljómar og æð-

isgengin óreiða kristölluðu enn frekar síð-

rómantísk og blíð hughrif annarra kafla

verksins. 

Í Tónleikaferðum (1972) mátti m. a. heyra

módernískan kontrapunkt móts við alda-

gamla íslenska laglínu sem þekktust er við

ljóð Eysteins Ásgrímssonar, Liljuna. Til fróð-

leiks var í efnisskrá skerpt á því að laglínan

birtist árið 1780 í ritgerð Frakkans Jean

Benjamin Laborde um ?forna og nýja tón-

list?, og var skráð eins og hinn hálærði Ís-

lendingur Jón Ólafsson frá Grunnavík söng

hana. Tvíhljómsendurtekningar hinnar sund-

urleitu en bráðskemmtilegu Chaconnette

(1985) og ólík laglínutilbrigði hennar byggðu

upp góða spennu sem annars er ekki á hvers

manns færi að skapa. 

Sísláttur endurtekinna nótna þráláts stefj-

ar í MA KKNOTT (1993) trekkti taugarnar

og bjó hlustanda undir Sindur (2000) sem

aldrei náði jarðtengingu, svo svífandi var

verkið og píanóleikur innblásinn. Það var að

lokum frumflutningur á Kesa (2008), sem

batt enda á galaveislu kvöldsins. Titill verks-

ins er dregið úr nafni píanóleikarans, en inn-

an þröngs og laggóðs tímaramma bar hæst

minnisstætt stef, óvenjulegt pedalstapp og

skemmtileg tvísöngsraddsetning.

Píanótónlist Þorkels er nokkuð ólík þeirri

tónlist sem hann hefur samið fyrir aðra hljóð-

færa- og sönghópa og hljómar ekki alltaf jafn

þýð í eyrum. Það sem virðist þó alltaf ein-

kenna tónlist afmælisskáldsins er hversu

mannleg hún er. Hvort sem hún gælir strax

við eyra hlustandans eða ekki, alltaf virðist

vera hægt að tengja við hana. 

Prýðisgóðar píanóstemmur 

TÓNLIST

Salurinn

Opnunartónleikar Tíbrár ? Píanóstemmur Þorkels.

Kristín Jónína Taylor píanóleikari flutti öll einleiks-

píanóverk Þorkels Sigurbjörnssonar (1938). Efnis-

skrá: Der Wohltemperierte Pianist, Tónleikaferðir,

SO, Hans variationer, Chaconnette, MA KKNOTT,

Sindur og Kesa (frumflutningur). Sunnudaginn 7.

september 2008 kl. 20.

Píanótónleikarbbbmn

Alexandra Kjeld

L50098 Þegar seinni hluta upp-

boðsins á verkum Damien

Hirst lauk hjá Sotheby?s á

þriðjudag, höfðu selst verk

eftir hann frá síðustu tveimur

árum fyrir 95,7 milljónir

punda, eða um 15,7 milljarða

króna. Þá bætast við um 2,5

milljarðar sem Sotheby?s fær í

sinn hlut. 

L50098 Í yfirlýsingu frá Sotheby?s

segir að fyrra met í sölu

verka eftir einn listamann á

uppboði hafi verið slegið, en

það var sett árið 1993 þegar

88 verk eftir Picasso seldust

fyrir um 20 milljónir dala,

sem er einungis um 15% þess

sem Hirst fær í sinn hlut.

L50098 Dýrasta verkið, Gyllti kálf-

urinn, olli vonbrigðum upp-

boðshaldara þegar það seldist

fyrir 10,3 milljónir punda, eða

nokkuð undir hæsta mats-

verði sem var 13 milljónir

punda. Hefði það náðst, væri

kálfurinn næst dýrasta lista-

verkið eftir lifandi listamann.

Jeff Koons heldur öðru sæt-

inu; Blöðrublóm hans seldist

á 12,9 milljónir punda. 

L50098 Dýrasta verkið er eftir 

Lucien Freud, en það var sleg-

ið rússneska auðjöfrinum

Roman Abramovich fyrir 2,7

milljarða króna á dögunum.

L50098 Blaðamaður The Guardian

segir að á tveimur dögum hafi

Hirst grætt meira en allir

listamennirnir í Þjóðlistasafni

Breta hafi gert samanlagt

meðan þeir lifðu.

Hirst fær á ann-

an tug milljarða

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44