Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Nįttśrufręšingurinn

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Nįttśrufręšingurinn

						Rauðberjalyng
nær góðum
ÞROSKA
HJÖRLEIFUR    GUTTORMSSON
Sumarið 2000 verður lengi í minnum haft fyrir veðursœld og góða berjasprettu
víðast hvar á landinu. Vorið var fremur svalt, en áfallalaust, og mánuðirnir júlí-
september voru hlýir, fremur sólríkir og þurrviðrasamir nyrðra og eystra. A
Austurlandi slapp berjalyng við nœturfrost á blómgunartíma og skordýr gátu sinnt
sínu hlutverki við frœvun óhindrað. Niðurstaðan birtist okkur sem svignandi
greinar af bláberjum er leið á sumar og móar svartir af krækiberjum. Hrútaber
náðu góðum þroska annað árið í röð eystra, en það sem mestum tíðindum sœtti
var að rauðberjalyng skartaði þroskuðum berjum á þeim fáu stöðum þar sem
það vex á Austfjörðum (1. mynd). He'r verður sjónum beint að þessari tegund
sem fáir veita athygli, jafnvel í sveitum þar sem hún hefur að líkindum vaxið
frá því fyrir landnám. Astæðan er einkum sú að aðeins í hagstæðu árferði ná
rauðber þroska og fljótt á litið geta menn haldið að um sé að ræða sortulyng.
Rauðberjalyng, sem er af lyngætt,
heitir á latínu Vaccinium vitis-
idaea  og  er  þannig  af sömu
__ ættkvísl   og   bláberjalyng   (V.
uliginosum) og aðalbláberjalyng (V.
myrtillus). Sortulyng (Arctostaphylos uva-
ursi) er af sömu ætt og rauðberjalyng en af
annarri ættkvísl. Tegundum þessum svipar
saman fljótt á litið en við nánari skoðun ber
þó margt á milli. Blöð sortulyngs eru
heilrend en á rauðberjalyngi eru jaðrar
blaðanna   oftast   örlítið   tenntir   og   með
Hjörleífur Gutlormsson (i'. 1935) lauk námi í
líffræði mcð diplóm-gráðu frá háskólanum í
Leipzig 1963. Búsetlur í Neskaupstað frá 1963 og
starfaði við kennslu og rannsóknir, forstöðumaður
Náttúrugripasafnsins í Neskaupstað 1971-1978, í
Náttúruverndarráði 1972-1978 og alþingismaður
1978-1999. Hjörleifur hefur ritað fjölda greina
um náttúrufræði, sljórnmái og umhverfisvernd og
nokkrar bækur. Hann er nú sjálfstætt starfandi
náttúrufræðingur.
niðurorpnum röndum. Blöð beggja eru
sígræn, á sortulynginu þó meira gljáandi og
að jafnaði dökkgrænni en á rauðberjalyngi.
Greinar sortulyngs eru lengri og plantan
breiðir meira úr sér en rauðberjalyng, sem
myndar oft staka, nær upprétta stöngla sem
tengjast skriðulum jarðrenglum. Krónur
rauðberjalyngs eru bjöllulaga og mun
opnari en á sortulyngi. Blómskipunin er
stuttur, drúpandi klasi.
Rauðberjalyng er algengt víða á norður-
hveli og er getið um tvær aðgreindar
deilitegundir (Hultén 1986, Mossberg 1994).
Vex lyngið meðal annars í Færeyjum,
Skandinavíu og Mið-Evrópu, á Bretlands-
eyjum og Vestur-Grænlandi. A norsku og
dönsku kallast það tyttebær, á sænsku
lingon og á þýsku PreiBelbeere. A ensku er
algengasta heitið cowberry. A meginlandi
Evrópu er rauðberjalyng algengt í gisnu
skóglendi, í deiglendi, á lyngheiðum og til
Náttúrufræðingurinn 70 (1), bls. 37-40, 2000.
37
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80