Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Nįttśrufręšingurinn

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Nįttśrufręšingurinn

						NATTURUFRÆÐINGURINN                           159
Guðmundur Kjarlansson:
Aldur Búrfellshrauns við Hafnarfjörð"
Skilgreining og nafngift.
Hafnarfjarðarkaupstaður stendur hálfur á jökulsorfinni grágrýtis-
klöpp, hinn helmingurinn í úfnu hrauni. Lækurinn, sem fyrrum
hét fullu nafni Hamarskotslækur, en nú oftast Hafnarfjarðarlækur,
fylgir nákvæmlega mörkum þessara jarðmyndana. Að hafnfirzkri
málvenju er grágrýtissvæðið „fyrir sunnan læk" en hraunið „fyrir
vestan læk".
Raunar er grágrýtið, bæði sunnan lækjar í Hafnarfirði og um öll
innnes allt tif Koiiafjarðar, einnig hraun að uppruna, en of gamalt
og máð tii að heita svo í daglegu máli. Þessum fornu grágrýtishraun-
um er hárrétt lýst í tveimur ljóðlínum í kvæði Arnar Arnarsonar
um Hamarinn í Hafnarfirði:
„ Jökulhefluð hamrasteypa,
hafi sorfin, stormi fægð".
Veit ég þess ekki dæmi, að meiri jarðsaga hafi verið réttilega sögð
í svo stuttu máli.
Heimamönnum í Hafnarfirði er tamast að kalla hraunið fyrir
vestan læk bara Hraunið, aðrir nefna það Hafnarfjarðarhraun. En
þetta er aðeins hluti af allvíðáttumiklu hrauni. Aðrir hlutar þess
heita hver sínu nafni, t. d. Garðahraun og Gálgahraun norðvestur
og norður frá Hafnarfirði, en í gagnstæða átt er Vífilsstaðahraun,
Urriðakotshraun, Gráhelluhraun og Smyrlabúðarhraun (1. mynd).
Allt er þetta eitt og sama hraunflóð að uppruna, og runnið í einu
1) Guðmundur Kjartansson vann að grein þessari, þegar hann veiktist haustið
1971, og var hún vart hálfunnih af hans hálfu. Síðari hluti greinarinnar (frá
kaflanum Aldur Búrfellshrauns) var aðeins til á minnisblöðum að fyrirlestri,
sem hann hélt um þetta efni á fræðslusamkomu Hins íslenzka náttúrufræði-
félags hinn 20. okt. 1971. Jón Jónsson, jarðfræðingur, las handritið yfir ásamt
undirrituðum, sem bjó það til prentunar, og var engu breytt í því nema örfá-
um ritvillum. Þorleifur Einarsson.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 145
Blašsķša 145
Blašsķša 146
Blašsķša 146
Blašsķša 147
Blašsķša 147
Blašsķša 148
Blašsķša 148
Blašsķša 149
Blašsķša 149
Blašsķša 150
Blašsķša 150
Blašsķša 151
Blašsķša 151
Blašsķša 152
Blašsķša 152
Blašsķša 153
Blašsķša 153
Blašsķša 154
Blašsķša 154
Blašsķša 155
Blašsķša 155
Blašsķša 156
Blašsķša 156
Blašsķša 157
Blašsķša 157
Blašsķša 158
Blašsķša 158
Blašsķša 159
Blašsķša 159
Blašsķša 160
Blašsķša 160
Blašsķša 161
Blašsķša 161
Blašsķša 162
Blašsķša 162
Blašsķša 163
Blašsķša 163
Blašsķša 164
Blašsķša 164
Blašsķša 165
Blašsķša 165
Blašsķša 166
Blašsķša 166
Blašsķša 167
Blašsķša 167
Blašsķša 168
Blašsķša 168
Blašsķša 169
Blašsķša 169
Blašsķša 170
Blašsķša 170
Blašsķša 171
Blašsķša 171
Blašsķša 172
Blašsķša 172
Blašsķša 173
Blašsķša 173
Blašsķša 174
Blašsķša 174
Blašsķša 175
Blašsķša 175
Blašsķša 176
Blašsķša 176
Blašsķša 177
Blašsķša 177
Blašsķša 178
Blašsķša 178
Blašsķša 179
Blašsķša 179
Blašsķša 180
Blašsķša 180
Blašsķša 181
Blašsķša 181
Blašsķša 182
Blašsķša 182
Blašsķša 183
Blašsķša 183
Blašsķša 184
Blašsķša 184
Blašsķša 185
Blašsķša 185
Blašsķša 186
Blašsķša 186
Blašsķša 187
Blašsķša 187
Blašsķša 188
Blašsķša 188
Blašsķša 189
Blašsķša 189
Blašsķša 190
Blašsķša 190
Blašsķša 191
Blašsķša 191
Blašsķša 192
Blašsķša 192
Blašsķša 193
Blašsķša 193
Blašsķša 194
Blašsķša 194
Blašsķša 195
Blašsķša 195
Blašsķša 196
Blašsķša 196