seta er hörmuiegt dæmi um áhrif skoðanakannana.. Þær voru honum lengi vel hagstæðar og þá hamp- aði hann þeim óspart. Síðan snér- ust þær gegn honum, og áttu vafa- laust sinn þátt í að hann missti kjarkinn og dró sig f hlé.Er þó langsennilegast, að ef hann hefði látið sip. standa og boðið sig fram við kosningarnar haustið 1968, þá Ihefði hann borið sigur af hólmi. Um slikt verður auðvitað aldrei fullyrt. En vel megum við Islend- ingar minnast þess, að þegar mest ur hamagangurinn var gerður út af símamálinu forðum, þá sagði Hann les Hafstein eitthvað á þá leið, að Ihann léti ekki goluþyt utan af lands- byggðinni ráða gerðum sfnum. Raunin varð sú að Hannes óx af engu máli meira en að knýja síma- llagninguna fram, þrátt fyrir bænda [för og aðra andspyrnu. " Kafli þessi er tekinn úr Reykja vfkurbréfi forsætisráðherra í Morgunbiaðinu s.l. sunnudag (14. des.),sem fjallar allt um stöðu valdhafans gagnvart lýðnum. En það er vandamál, sem Bjarna Ben- ediktssyni virðist verða æ hjart- fólgnara með árunum. Vandi og vegsemd valdsins hafa nú gengið forsætisráðherranum svo nærri, að ekki verður annað séð, en^ að um hinn alvarlegasta atvinnu- sjúkdóm á hástigi sé að ræða. Þegar útrýmingarstríði Banda^ rfkjanna í Vfetnam er lagt að jöfnu við símamálið íslenzka f saman- burði á taktfk tveggja valdamanna, kemur í ljós sú otrulega siðblinda sem virðist vera sameiginleg flest um eða öllum valdhöfum á vestur- löndum. Bjarni Benediktsson er þar þvf miður engin undantekning, og virðast fáir hafa orðið jafn illa útleiknir af þessum atvinnusjúkdómi og íslenzki forsætisráðherrann. Það er sameiginlegt einkenni valdamanna á vesturlöndum, að þeir lfta á sjálfa sig sem skipuleggj endur og hagræðingarsérfræðinga, er vinni eftir"vfsindalegum" aðferð um. Þessar "vfsindalegu aðferðir" standa utan og ofan við alla hug- myndafræði, sem tekur til meðferð ar grundvallaratriði mannlegra samskipta. Slík hugmyndafræði gerir vísindin hlutlæg að mati vald hafanna, og þar með ónothæf, en hlutleysi er hin æðsta dyggð, eins og fram kemur f áðurnefndu Reykj avfkurbréfi, þar sem íhaldsblaðið Herald Tribune er ásakað um hlut- leysisbrot vegna ádeilu á stefnu Nixons. Valdhafarnir fá sfnai"hlutlausu" "vísindalegu" starfsaðferðir smíð- aðar f háskólunum. Þær geta oft orðið venjulegum leikmönnum æði torskildar, eins og forsætisráð- herrann bendir á f sama bréfi: " Almenningsálitið er eðli sínu samkvæmt mjög sveiflum háð. Nýj ungar, þótt æskilegar séu, eiga oft erfitt uppdráttar. Um kosti og galla verður oft ekki dæmt, nema af nánari þekkingu en ætla má að almenningur hafi af málum, sem hann hefur enga reynzlu af." Kemur þarna fram hið lýðræðis- lega hugarfar valdhafanna eða rétt- ara sagt skilningsleysi þeirra á hvað lyðræði er í raun og veru Breytingar á þjóðfélaginu á að gera ofanfrá af því að almenningur hefur ekki vit á að ráða málum sínum sjálfur. Víetnömsku þjóðinni skal nú útrýmt eftir hinum vísindalegustu og hlutlausustu aðferðum, án tillits til skoðanakannanna, þar sem alm- enningur hefur ekkert vit á þjóðar- morðum. Su visindalega hagræðing og skip- ulagning, sem valdhafar vesturlanda beita nú fyrir sér f samvinnu við háskólana beinist fyrst og fremst að einu marki: Frelsi viðskiptanna ogfjármagnsins. Þessu a í orði að fylgja skoðanafrelsi, en brjóti þær frjálsu skoðanir f bága við hags- muni fjármagnsins og hins rfkjandi valds, verða þær ekki liðnar f reynd napalm, eiturgas, þyrlur og þotur, eldflaugar, sprengjur, táragas, hríð skotabyssur, kylfuhögg, fangelsanir og tortúr eru þau meðul sem hclst hafa verið látin tala, þegar reynt hefur verið að koma slfkum skoðun- um í framkvæmd. Siðferðislegur matsgrundvöllur verður ósamrýmanlegur hinu prakt- íska skipulagsstarfi valdhafanna. Þess vegna virðist það aðeins vera skipulags- og framkvæmdaatriði að mati Bjarna Benediktssonar að fremja þjóðarmorð í Víetnam. Og slíkt verður bezt framkvæmt með hlutlausum vfsindalegum aðferð um, eftir að hinar hlutlausustu ákvarðanir hafa verið teknar sam kvæmt ráðum skipulagsvísindamann anna. Sú spurning hlýtur að vakna, hvort það sé andlega heilbrigðum manni ætlandi, að beita rökræðum gegn mönnum, sem leggja málstað víet- nömsku þjóðarinnar að jöfnu við málstað íslenzkra bænda, sem voru á móti símanum upp úr aldamótunum sfðustu. Hér eru orðin máttvana.hér verða. verkin að tala. ÁRAMÖTAKVEÐJA. SPfROV BENEDIKTSSON & NIÍíON & co! --Við flytjum ykkur okkar köldustu kveðjur um þessi áramót. --Megi það helvfti, sem þið nú ríkið í ná að ylja ykkur f þeim napalmeldi, sem höfðingjum aí ykkar ætt einni sæmir. ----Megi eiturgasið iylla nasir ykkar, lungu, kvið og garnir. --Mcgi það eitraða korn, sem öðrum var ætlað, verða ykkar rflímannlega kviði'ylli um þessi áramót. --Megi þeir drísildjöflar, sem ykkur þjóna, dansa trylltan Hrunadans f kring um þá áramótabrennu, sem þ þið hafið svo vel til kostað*, og í minnum verður höfð um ókomna æfi. --Megi hatur okkar verða ykkur svöl- un f hita eldsins, því hatrið er það eina, sem við megnum að færa ykkur af einlægni hjartans um þessi ára- mót. Ritnefnd. null