Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Fréttablašiš

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Fréttablašiš

						42  22. desember 2009  ÞRIÐJUDAGUR
menning@frettabladid.is
Ath. í kvöld kl. 20 
Í tilefni af útkomu plötunnar Found 
Songs hyggst tónlistarmaðurinn 
Ólafur Arnalds halda tónleika í 
Salnum í kvöld. Húsið verður opnað 
kl. 20. Ólafur hyggst tjalda öllu 
til á tónleikunum. Einnig hefur 
Ólafur bætt við meðlimaskipan 
sína á tónleikunum, og því verður 
þetta stærsta umgjörð sem Ólafur 
hefur smíðað í kringum tónleika 
hérlendis.
Rithöfundunum Oddnýju Eir Ævars-
dóttur og Þórdísi Björnsdóttur hefur 
verið boðið að njóta starfsaðstöðu 
í rithöfundaríbúð Vatnasafnsins í 
Stykkishólmi. Íbúðinni fylgja starfslaun 
meðan á dvölinni stendur, en þær 
Oddný Eir og Þórdís fá hvor um sig 
þrjá mánuði á launum. 
Starfsaðstöðunni í Vatnasafninu 
er nú úthlutað fjórða árið í röð, 
en áður hafa dvalið þar þau 
Guðrún Eva Mínervudóttir (2007), 
Rebecca Solnit (2008), Anne 
Carson (2009) og Óskar Árni 
Óskarsson (2009). 
Í valnefnd fyrir vinnustofu 
rithöfundanna eru þau Fríða 
Björk Ingvarsdóttir, bókmennta-
fræðingur sem er formaður 
nefndarinnar, Dagur Kári Pétursson 
kvikmyndaleikstjóri og Hjálmar 
Sveinsson, heimspekingur og dagskrárgerðar-
maður hjá RÚV. 
Vatnasafnið í Stykkishólmi hýsir innsetningu 
bandaríska listamannsins Roni Horn sem 
unnin var í samstarfi við Art Angel í London 
(http://www.libraryofwater.is) en það er 
Annenberg-stofnunin í Bandaríkunum 
(http://www.annenbergfoundation.
org) sem styrkir veru rithöfundanna í 
gestaíbúð safnsins í Stykkishólmi.
Oddný og Þórdís senda báðar frá 
sér prósaverk þessi bókajól og hafa 
báðar hlotið verðskuldaða athygli 
fyrir verk sín og eru því vel að því 
komnar að fá þessa dvalar- og 
starfsstyrki í Stykkishólmi.  - pbb 
Tvær konur í Vatnasafnið
BÓKMENNTIR Oddný Eir er 
önnur tveggja skáldkvenna 
sem fá styrk til dvalar og starfa 
í Vatnasafninu í Stykkishólmi á 
næsta ári.
> Ekki missa af ?
Þorláksmessutónleikum 
annað kvöld: Bubbi verður 
í Háskólabíói og beinni 
útsendingu á Bylgjunni, en á 
Rás 2 Ríkisútvarpsins verða 
Buff með beina útsendingu 
frá Sódómu. Meðal gesta 
verða Magnús Eiríksson, Helga 
Möller, Haukur Heiðar úr Diktu 
3 Raddir og Beatur ásamt 
fleirum. Bubbi verður einn en 
með þúsund gesti í sal. 
Sagan af lausaleiks-
króganum Oliver Twist sem 
dagar uppi á munaðarleys-
ingjahæli eftir að móðir 
hans deyr af barnsförum á 
götunni hefur lengi heillað 
lesendur og áhorfendur 
kvikmynda og leikhúsa. Á 
annan í jólum frumsýnir 
Þjóðleikhúsið söngleik frá 
1960 sem strákur úr East 
End, ólæs á nótur og mennt-
aður sem prentmyndasmið-
ur, samdi rétt þrítugur að 
aldri.
Höfundurinn hét Lionel Begleiter 
og var skraddarasonur í gyðinga-
hverfum austurhluta Lundúna, 
þar sem fátækt og neyð var hvað 
mest, og innflytjendur hafa búið 
lengst af, húgenottar, gyðingar og 
Pakistanar. Þar voru á uppeldis-
árum hans mest átök milli fasista 
og róttæklinga í London eins og 
annar höfundur af gyðingaættum, 
Harold Pinter, hefur greint frá að 
hafði mikil áhrif á bernsku ungra 
manna. Begleitner-fólkið var frá 
Galiciu og hafði flúið pogroma ? 
gyðingaofsóknir Austurríska keis-
aradæmisins. Hann var á unga 
aldri þegar foreldrum hans var 
sagt að drengurinn hefði óvenju-
legar tónlistargáfu en ekki hafði 
það nein áhrif. Hann lærði prent-
myndasmíði og rak ásamt félaga 
sínum fyrirtæki í silkiþrykks-
bransanum sem þá var nýjung og 
mikill uppgangur var í auglýsinga-
gerð. Þaðan leiddist hann til starfa í 
Unity-leikhúsinu þar sem Joan Litt-
lewood starfaði sem framleiðandi 
áður en hún stofnaði sitt áhrifa-
mikla leikhús Theatre Workshop 
í East End. Bart, en það var lista-
mannsnafn hans, hóf feril sinn í 
leikhúsi sem leikmyndahönnuður. 
Það leiddi síðan til þess að hann fór 
að skrifa sönglög og fyrr en varði 
var hann farinn að semja hittara 
fyrir unga stráka: Allt á floti all-
staðar sem Skapti Ólafsson söng 
var samið fyrir Tommy Steele, 
hann samdi líka Living Doll fyrir 
Cliff Richard. 
Bart átti þrjá söngleiki á fjöl-
um London 1960: Lock Up Your 
Daughters, Fings Ain´t Wot They 
Used T´Be, þar sem cockney-
slangur var fyrst notað í heilli leik-
sýningu, og Oliver!
Bart samdi bæði talmál, texta og 
tónlist fyrir Oliver! Hann hefur að 
öllum líkindum notað söguna eins 
og hún birtist í kvikmynd Davids 
Lean frá 1948 sem grunn að söng-
leiknum sem einfaldar söguna 
mikið. Oliver! var stærsti söngleik-
ur Breta allt þar til Rice og Webber 
sömdu Jesus Christ Superstar 1970. 
Hann gekk í árafjölda bæði í Lond-
on og New York og hefur margsinn-
is verðið endurlífgaður á sviði um 
allan heim. Einkenni hans er mik-
ill fjöldi þekktra söngnúmera sem 
bæði eru lögð í munn Nancy, stúlku 
í þjófagengi Fagins sem vill bjarga 
Oliver frá sínum eigin örlögum, 
Fagin sjálfum og svo leikhópnum 
öllum. Sönglög verksins eru löngu 
orðin þjóðareign Breta og margir 
kunnir listamenn hafa byrjað feril 
sinn í Oliver í drengjahópnum sem 
prýðir sýningu á verkinu og ræður 
ekki litlu um vinsældir þess: Phil 
Collins í Genesis hóf feril sinn í 
Oliver! eins og Steve Marriott í 
Small Faces.
Velgengni varð Bart að aldurtila: 
honum græddist óhemju fé af höf-
undarlaunum en hann sóaði því í 
gleðskap og bílífi ? og aðra söng-
leiki sem hann kom á svið; frægast-
ur þeirra var Blitz! sem hann setti 
á svið 1962 og lýsti þeim dögum 
þegar loftárásir voru harðastar á 
London en það var dýrasta svið-
setning sem þá hafði verið sett 
á svið í borginni. Twang  (1965), 
söngleikur hans um Hróa Hött, var 
flopp og söngleikur hans La Strada 
(1969) komst í sögubækur því sýn-
ingum var hætt eftir frumsýningu. 
Hann var lýstur gjaldþrota 1972. 
Hann hafði lagst í lyfjaneyslu og 
ekki bætti úr skák að hann var í 
skápnum alla sína ævi. Hann var 
drykkjumaður í hartnær þrjátíu ár 
og endaði illa skaddaður á líkama. 
Hann lést 1999.
Það var í raun kynslóðin sem 
kom á eftir honum í breska söng-
leikhúsinu, Webber, MackIntosh, 
sem kom honum á þann stall sem 
hann átti skilið, en þá var það of 
seint.
Söngleikurinn Oliver! var 
upphaflega saminn fyrir full-
orðna leikhúsgesti: efnið er þess 
eðlis, harðræði og hungur, skipu-
lögð glæpastarfsemi með börn, 
drykkjusýki og ofbeldisverk. 
Sagan er löguð til: Fagin sleppur 
í enda söngleiksins frá hengingu 
sögunnar, Bill Sykes deyr af slys-
förum, hrapar til dauða en hengir 
sig ekki í slysni, Nancy er barin 
til dauða eins og í upphaflegu sög-
unni. Sá stóri hópur sem kunn-
ur er í sögunni er mun fámenn-
ari, enda söngleikurinn form sem 
útheimtir einfalda drætti. það er 
barnaskarinn sem gerir söng-
leikinn að skemmtun fyrir unga 
sem aldna og þannig er sýning-
in kynnt af Þjóðleikhúsinu. Mik-
ill fjöldi kemur fram í sýningunni 
en Selma Björnsdóttir setur verk-
ið á svið en hljómsveitarstjóri er 
Jóhann G. Jóhannsson.
Sala hefur gengið vel á sýning-
una og vísast munu margir næsta 
misseri eða lengur njóta sönglega 
Lionels Bart og þeirra litríku per-
sóna sem Charles Dickens skóp um 
fátæka síbrotamenn og betra fólk í 
Lundúnum 1838.  pbb@dfrettabladid.is
Þjófahyski og betra fólk
LEIKLIST Mikið fjör og mikið gaman: hér eru börn að biðja um meiri mat á munaðarleysingjahæli. Saga Dickens varð til þess að 
róttækar breytingar voru gerðar á munaðarleysingjahælum í heimalandi hans á sínum tíma.  FRTÉTTABLAÐIÐ/ANTON
Konunglega danska bókhlaðan 
vill að Google fái það verkefni 
að skanna inn á vef sinn 1,6 
milljónir danskra bóka. Víðast 
hvar hafa höfundar og útgefend-
ur snúist öndverðir gegn þeim 
áætlunum Google að gera stór-
an hluta af bókum aðgengilegan 
á netsíðu sinni, en forstöðumaður 
Konunglegu dönsku bókhlöðunn-
ar er á öndverðri skoðun. Hann 
segir Dani ekki hafa efni á því að 
koma öllu þessu bókaflóði inn á 
vefinn og því sé best að Google 
geri það.
Yfirmaður Google í Evrópu 
hefur áhuga: það er verið að 
skanna inn verk höfunda á vegum 
Google sem fallnir eru frá fyrir 
löngu. Svo löngu að verk þeirra 
eru komin í almannaeign.  
Rök Erlings Kolding Nielsen 
eru einföld: ef ekki er gengið í 
verkið tapar dönsku menning 
fyrir engilsaxneskum bókmennt-
um. Hann vill borga 120 milljón-
ir til Google fyrir verkið en þeir 
hjá Google hafa reynst tregir til. 
Nú er annað fyrirtæki, ProQuest 
að skanna inn danskar bækur frá 
15. og 16. öld, flestar á latínu.
 - pbb 
Danir treysta á Google
Bókmenntir  ????
Hjartsláttur
Ragnheiður Gestsdóttir
Tristan og Íris Sól
Nöfnin segja allt: ný saga eftir Ragnheiði Gestsdóttur 
sem getið hefur sér gott orð fyrir fyrri unglingasögur 
sínar, gerist í efsta bekk grunnskóla þar sem nýr strákur 
kemur í bekkinn til Írisar Sólar. Hann sýnir henni áhuga 
frá fyrstu stund og þrengir sér upp á hana og reynist þá 
elskulegur strákur. Þau verða par og eflast kynni þeirra 
á liðnum vetri þegar búsáhaldabyltingin er í fullum 
gangi. Tristan er dökkur á hörund, ávöxtur næturgamans 
móðurinnar sem er frá Keflavík og sleit öllu sambandi 
við föðurinn sem var Dani af sómölskum uppruna. En 
hver er ekki kominn til landsins til að þjálfa körfubolta-
lið? Og þegar móðir Tristans fær tilboð um að flytjast til 
Kanada og kenna þar ákveður Tristan að stinga af.
Þetta er þekkileg lítil saga. Höfundurinn rekur hana í gegnum kafla sem 
bera yfirheiti tiltekinnar persónu og við rekjum atburðarásina gegnum hana. 
Það skapar frásögninni aukið líf og tilbreytingu að svissa sjónarhorninu þó 
yfir öllu gnæfi alvitur höfundur. Þetta eru geðfelldir krakkar, það er aðeins 
tæpt á hugsanlegum fordómum en þeir gera aldrei vart við sig. Kynlíf tekst 
ekki með krökkunum sem er sérkennilegt, og foreldrar eru ekki mikið til 
vandræða, þetta er allt slétt og fellt og fer vel að lokum. Raunar tekst Ragn-
heiði langbest upp í köflum sem lýsa flandri Tristans þar sem hann er einn 
á ferð í aðstæðum sem eru honum ókunnugar. Hún er ágætis sögumaður 
og skrifar látlausan og öfgasnauðan stíl. Bakgrunnurinn glæðir söguna nánd 
og gerir hana trúverðugri sem er ágætt því skólalífið er full kurteist. Þetta 
er heimur sápunnar en snoturlega saminn og skaðar ekki né meiðir, hvergi 
harka eða hætta. En er líf unglinga þannig?
 Páll Baldvin Baldvinsson
Niðurstaða: Settleg og snotur saga fyrir stráka og stelpur.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80