Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Fréttablašiš

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 . . . .
PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Fréttablašiš

						14 30. maí 2011  MÁNUDAGUR
FRÁ DEGI TIL DAGS
greinar@frettabladid.is
FRÉTTABLAÐIÐ Skaftahlíð 24, 105 Reykjavík SÍMI: 512 5000, ritstjorn@frettabladid.is FRÉTTASTJÓRAR: Arndís Þorgeirsdóttir arndis@frettabladid.is, Kristján Hjálmarsson, kristjan@frettabladid.is Trausti Hafliðason trausti@frettabladid.is og Höskuldur Daði Magnússon (dægurmál) hdm@frettabladid.is 
HELGAREFNI: Sigríður Björg Tómasdóttir sigridur@frettabladid.is MENNING: Bergsteinn Sigurðsson bergsteinn@frettabladid.is ALLT OG SÉRBLÖÐ: Roald Eyvindsson roald@frettabladid.is og Sólveig Gísladóttir solveig@frettabladid.is 
ÍÞRÓTTIR: Sigurður Elvar Þórólfsson seth@frettabladid.is LJÓSMYNDIR: Pjetur Sigurðsson pjetur@frettabladid.is FRAMLEIÐSLUSTJÓRI: Kolbrún Ingibergsdóttir kolbrun@frettabladid.is 
ÚTGÁFUFÉLAG: 365 miðlar ehf. STJÓRNARFORMAÐUR: Ingibjörg S. Pálmadóttir FORSTJÓRI OG ÚTGÁFUSTJÓRI: Ari Edwald
RITSTJÓRI: Ólafur Þ. Stephensen olafur@frettabladid.is AÐSTOÐARRITSTJÓRI: Steinunn Stefánsdóttir steinunn@frettabladid.is 
Fréttablaðið kemur út í 90.000 eintökum og er dreift ókeypis á heimili á höfuðborgarsvæðinu og Akureyri. Einnig er hægt að 
fá blaðið í völdum verslunum á landsbyggðinni. Fréttablaðið áskilur sér rétt til að birta allt efni blaðsins í stafrænu formi og í 
gagnabönkum án endurgjalds.  Issn 1670-3871 
Hálfrar aldar afmæli mannréttindasamtakanna Amnesty International var fagnað um helgina. Upphaf þessara merku samtaka má rekja til greinar eftir breska lög-fræðinginn Peter Benenson í breska blaðinu Observer undir nafninu Gleymdu fangarnir. Þar hvatti hann fólk 
til að taka þátt í herferð með það að markmiði að leysa úr haldi sam-
viskufanga, hugtak sem mun reyndar ekki hafa verið notað fyrr en 
í þessari grein og nær yfir fólk sem situr í fangelsum vegna upp-
runa eða skoðana. Herferðin sem Benenson hvatti til árið 1961 átti 
að standa í eitt ár en stendur enn. 
Starf Amnesty byggir á þeirri 
hugmynd að einstaklingar geti 
haft áhrif á ógnarstjórnir með 
bréfaskrifum og áskorunum. 
Styrkur samtakanna felst í fjöld-
anum sem taka þátt í aðgerðum 
þeirra en einnig því að þau 
eru með öllu óháð stjórnmála-
stefnum, trúarbrögðum og hvaða 
hugmyndafræði sem er. Meira en þrjár milljónir manna í 150 lönd-
um eru félagar og stuðningsmenn samtakanna, og í Íslandsdeild 
Amnesty eru 11 þúsund félagar. 
Samtökin gera þó meira en að virkja félaga sína til að senda 
stjórnvöldum, stjórnmálaöflum og fyrirtækjum sem brjóta gegn 
mannréttindum skilaboð, því á þeirra vegum eru mannréttindabrot 
um heim allan rannsökuð og skráð í ársskýrslu samtakanna. 
Stefna Amnesty International er að hver maður njóti fullra mann-
réttinda í samræmi við mannréttindayfirlýsingu Sameinuðu þjóð-
anna og aðrar alþjóðlegar mannréttindayfirlýsingar. Sérstök áhersla 
hefur verið lögð á baráttuna fyrir því að leysa úr haldi samvisku-
fanga, stöðva dauðarefsingar og pyntingar á föngum og upplýsa um 
hvers kyns mannréttindabrot. Baráttumálin taka mið af þörfum á 
hverjum tíma og mótast baráttu leiðirnar af þeirri tækni sem tiltæk 
er og aðgengileg. Þannig hafa net áskoranir leyst af hólmi hand-
skrifuðu bréfin sem lagt var upp með fyrir hálfri öld.
Fyrir liggur að tugir þúsunda manna hafa verið leysir úr haldi 
og/eða fengið lausn sinna mála beinlínis vegna aðgerða félaga í 
Amnesty. Það er undraverður árangur samtaka sem byggja bar-
áttuleið sína fyrst og fremst á bréfasendingum og undirskriftum 
almennra borgara.
Ljóst er að eftirlit með mannréttindum hefur tekið stakkaskiptum 
á þeirri hálfu öld sem liðin er frá stofnun samtakanna. Þá hefur 
verið bent á að fyrir um þrjátíu árum hafi aðeins sextán ríki heims 
lagt bann við dauðarefsingum en í dag eru þessi ríki komin vel yfir 
hundrað. Ekki er að efa að framlag Amnesty vegur þar allnokkuð.
Fimmtíu farsæl ár eru að baki hjá Amnesty. Þótt umtalsverður 
árangur hafi oft náðst og víða um heim eru verkefnin fram undan 
ærin. Góður árangur samtakanna gefur fullt tilefni til bjartsýni á 
áframhaldandi framfarir í mannréttindamálum, jafnvel þótt and-
byrinn geti á köflum verið þungur. 
Á tímamótunum eru allir hvattir til að leggja starfi Amnesty lið 
með því að ganga í samtökin og taka þátt í aðgerðum þeirra.
HALLDÓR
SKOÐUN
Steinunn 
Stefánsdóttir
steinunn@frettabladid.is 
Ég kom full af eldmóði og krafti af síð-ustu ráðstefnu samtakanna Blátt áfram. 
Það er ekki annað hægt en að dást að því 
fólki sem lagt hefur hönd á plóginn í barátt-
unni gegn kynferðisbrotum gegn börnum 
og vinnu við forvarnir. Forvarnir í hvaða 
mynd sem er teljast ?arðbær fjárfesting?. 
Afleiðingar þess að vanrækja þessa vinnu 
koma annars aftan að okkur fyrr en síðar.
Blátt áfram hefur einbeitt sér að grasrót-
inni og leggur áherslu á fræðslu frá unga 
aldri. Við hjá lögreglunni höfum svo sann-
arlega orðið vör við árangur þessa. Æ oftar 
fáum við mál þar sem börn segja frá kyn-
ferðislegu ofbeldi gegn þeim en hvati þess 
að þau tjá sig hefur verið brúðu leikhúsið, 
fræðsluerindi í skólanum eða upplýsingar 
á netinu.  
Á ráðstefnunni var kynnt rannsókn 
Bryndísar Bjarkar Ásgeirsdóttur sál-
fræðings um kynferðisbrot gegn ungling-
um. Niðurstöður voru meðal annars að 
35,7 prósent stúlkna sögðu sig hafa orðið 
fyrir kynferðis brotum undir 18 ára aldri 
en 17,8 prósent pilta. Þá eru unglingarnir 
líklegri en yngri börn til þess að verða 
fyrir kynferðis ofbeldi. Einnig kom fram 
að kynferðis ofbeldi á milli unglinga færist 
í vöxt.  
Það er ekki að ástæðulausu að við 
teljum nauðsynlegt að beina sjónum í 
auknum mæli að unglingunum enda feta 
þeir brautina á milli þess að vera barn 
og þess að vera fullorðinn einstaklingur. 
Í þessu sambandi skiptir að sjálfsögðu 
meginmáli að unglingarnir fái rétta 
fræðslu þaðan sem þeir geta treyst upp-
lýsingunum. Samfélagið allt ber mikla 
ábyrgð í þessu sambandi.
Unglingarnir í dag eru því miður afar 
margir ?vanbúnir? til þess að setja sjálf-
um sér og öðrum mörk. Þessi hæfileiki 
virðist fara þverrandi með tilkomu sam-
skiptasíðna netsins og öll mörk eru orðin 
óljósari. Einnig mótast sjálfsmyndin í 
auknum mæli af áliti annarra og viður-
kenning  skiptir æ meira máli. Það að 
þóknast öðrum til að fá viðurkenningu 
verður því að vana. Að sjálfsögðu þarf 
fullorðna fólkið líka að kunna að setja 
unglingunum mörk og jafnframt að vera 
vakandi fyrir óæskilegri hegðun sem 
þarf að stöðva. Það reynist mörgum for-
eldrum erfitt og þeir þarfnast hjálpar.
Það er von mín að á næstunni verði 
allir góðir kraftar sameinaðir til að 
tryggja unga fólkinu okkar heilbrigð 
unglingsár.
Enn um forvarnir
Forvarnir
Sigríður 
Hjaltested
aðstoðarsak-
sóknari
www.listahatid.is
TRYGGÐU ÞÉR MIÐA! 
Tímamót hjá Amnesty International:
Fimmtíu 
árangursrík ár
Húsin og Sigmundur
Formaður Framsóknarflokksins er 
áhugasamur um skipulagsmál og 
hús, einkum gömul. Út á það varð 
hann númer í pólitík. Og áhuginn 
hefur ekki kulnað síðan hann settist 
á þing ef marka má þrjár fyrirspurnir 
sem hann hefur beint til jafnmargra 
ráðherra. Sú fyrsta snýst ein-
mitt um gömul hús. Hann 
vill að velferðarráðherra 
segi sér hversu hátt hlut-
fall húsnæðis á Íslandi 
er reist fyrir 1918. Önnur 
snýst um illa farin og 
yfirgefin hús í 
Reykjavík og 
stendur upp 
á umhverfisráðherra. Það er rökrétt 
þróun að sú síðasta varði eyðibýli. 
Og hvert er henni beint? Jú, til sjávar-
útvegs- og landbúnaðarráðherra. 
Húsin koma víða við í stjórnkerfinu.
Hagkvæmni
Svo er ein frá Sigmundi sem hljómar 
svona: ?Hefur hagkvæmni, 
þ.m.t. þjóðhagsleg hag-
kvæmni, þess að auka 
framleiðslu áburðar á Íslandi 
verið könnuð á undanförn-
um tveimur árum?? Það getur 
ekki verið. Slík athugun hefði 
varla farið framhjá 
neinum.
Já, hver?
Fleiri spyrja en Sigmundur. Einn 
þeirra er Guðlaugur Þór Þórðarson. 
Hann sendir efnahags- og viðskipta-
ráðherra athyglisverða fyrirspurn: 
?Hver voru samskipti Seðlabankans 
við matsfyrirtækið Moody?s frá 23. 
febrúar til 9. apríl sl.?? Þetta er býsna 
opið. Fullyrt hefur verið að á þessum 
tíma hafi starfsmenn Seðlabankans 
legið í símanum myrkranna á milli 
að reyna að tala um fyrir matsfyrir-
tækjunum. Það verður forvitnilegt 
að sjá hvernig ráðherrann færir þær 
upplýsingar í formlegan 
búning. Og hvort það er 
yfirleitt hægt.
 stigur@frettabladid.is

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48