Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						Ljósmynd/Aino Huovio

Alþýðumaður Eirík Örn Norðdahl segir íslensk stjórnmál taka smám saman á sig mynd geðveiki 

þegar fylgst er með þeim utan úr heimi en Eirík hefur búið í Finnlandi undanfarin ár.

Eftir Árna Matthíasson

arnim@mbl.is

ÞAÐ hefur verið ríkuleg uppskera af hrunsbókum

fyrir þessi jól og þá af öllum stærðum og gerðum.

Í því safni sker sig nokkuð úr skáldsagan Gæska

eftir Eirík Örn Norðdahl, en hún fléttar saman

ævintýri og grjótharðri pólitík svo úr verður

býsna beitt ádeila á græðgisamfélagið sem við lif-

um og hrærumst í.

Að þessu sögðu segist Eiríkur Örn ekki hafa

lagt upp með það að skrifa bók um hrunið sem

slíkt. ?Ég byrjaði að skrifa bókina dágóðu fyrir

hrun, en hrunið gerði hálfgerða innrás í bókina,

enda átti hún að vera samtímaskáldsaga með

stjórnmálamenn sem aðalpersónur og hlaut því að

taka mið af pólitískum raunveruleika og þegar sá

veruleiki breyttist varð bókin að breytast.

Burtséð frá því hvort hægt sé að greina hrunið

sem slíkt þá er ekki hægt að hunsa það. Ef maður

er að skrifa samtímaskáldskap þá verður ekki

komist hjá því, það er fíllinn í stofunni og ef þú

nefnir það ekki þá hefur þér mistekist. Hrunið er

þrúgandi nærvera sem allir þurfa að takast á við.?

Eiríkur hefur búið í Finnlandi undanfarin ár og

fylgst með íslenskri pólitík úr fjarlægð og um þá

pólitík hugðist hann fjalla og það hvernig hún

birtist honum sem pólitísk móðursýki, ?enda taka

íslensk stjórnmál smám saman á sig mynd geð-

veiki þegar maður fylgist með henni utanfrá,?

segir Eiríkur. Hann þekkir til stjórnmálavafsturs

hér á landi þar sem hann hefur tvívegis farið í

framboð. ?Ég hafði mikinn áhuga á stjórnmálum

sem unglingur og mig langaði til að hafa áhrif í

samfélaginu,? segir Eiríkur og rifjar upp það er

hann skrifaði grein fyrir sameiginlegt framboð

vinstriflokkanna: ?Ég notaði orði ?alþýða? í grein-

inni, en ritstjóri kosningablaðsins sagði mér að

taka það orð út vegna þess að það samsamaði eng-

inn sig því hugtaki lengur,? segir Eiríkur og hlær

við, en hann var í framboði fyrir sameiginlegt

framboð Alþýðuflokks og Alþýðubandalags.

Þrúgandi nærvera

L50098 Eirík Örn Norðdahl fléttar saman ævintýri og grjótharðri pólitík í Gæsku

L50098 Þegar pólitískur raunveruleiki breyttist varð bókin að breytast

64

Menning

FRÉTTIR

MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 19. DESEMBER 2009

JÓLASPJALL Þjóðfræðistofu

fer fram í dag kl. 13 í Bragg-

anum á Hólmavík. Þar verður

miðlað af rannsóknum, leikin

tónlist, sýndar kvikmyndir,

haldið upp á nýjar útgáfur og

höfundarnir Vilborg Davíðs-

dóttir og Eiríkur Örn Norð-

dahl lesa upp. Á dagskrá er

m.a. erindi Kristins Schram,

forstöðumanns Þjóðfræði-

stofu, Óli Gneisti Sóleyjarson

segir frá bók sinni Eve Online, Jón Þór Pétursson

þjóðfræðingur segir frá mastersverkefni sínu um

íslenska matarhefð og Katla Kjartansdóttir segir

frá samtímasöfnun á leikjum íslenskra barna.

Frekari upplýsingar á www.icef.is.

Hugvísindi

Þjóðfræðistofa með

spjall í Bragganum

Kristinn Schram

KÓR Hjallakirkju undir stjórn

Jóns Ólafs Sigurðssonar og

Kvennakór við Háskóla Ís-

lands undir stjórn Margrétar

Bóasdóttur syngja aðventu- og

jólalög í Hjallakirkju á morg-

un, sunnudag, kl. 11.

Einsöng syngja þau Kristín

Ragnhildur Sigurðardóttir og

Árni Jón Eggertsson. Kórarnir

syngja hvor fyrir sig og saman,

einnig er almennur söngur og

upplestur sem séra Íris Kristjánsdóttir stjórnar. 

Aðfangadag jóla kl. 23.30 eru Jólasöngvar í

Hjallakirkju. Kammerkór kirkjunnar syngur jóla-

lög og jólasálma. Erla Björg Káradóttir syngur

ásamt kórnum. Aðgangur ókeypis á báða viðburði.

Tónlist

Aðventu- og jólalög

í Hjallakirkju

Jón Ólafur 

Sigurðsson

ÁRLEGIR jólatónleikar

Kammersveitar Reykjavíkur

verða haldnir í Áskirkju á

morgun, sunnudag. Þau leiðu

mistök urðu í frétt hér í blaðinu

í gær að rangur tími var gefinn

upp, en tónleikarnir hefjast

klukkan 17.00.

Á efnisskrá tónleikanna eru

þrír af Brandenborgarkons-

ertum J.S. Bachs, annar, fjórði

og fimmti konsertinn.

Rut Ingólfsdóttir fiðluleikari hefur leitt Kamm-

ersveitina allar götur frá stofnun hennar, árið

1974. Verða þetta kveðjutónleikar hennar sem

leiðtogi hópsins en Rut mun leika einleik í fimmta

konsertinum.

Tónlist

Kammersveitin

leikur í Áskirkju

Rut Ingólfsdóttir

L

iggur hér Þórbergur. Lifði í

fátækralandinu. Dó í for-

heimskunarlandinu. Dó í

forheimskunarlandinu.?

Þetta er grafskriftin sem Þórbergur

Þórðarson ákvað 53 ára gamall að

ætti að klappa á minningarmarkið á

gröf sinni. ?Var þetta nokkuð grín??

spyr Pétur Gunnarsson rithöfundur í

seinna bindi ?skáldfræðisögu? sinnar

um Þórberg. Pétur segir að þannig

hafi því áreiðanlega verið tekið, og

segir að upp í hugann komi fræg um-

mæli Margrétar, konu Þórbergs, sem

féllu síðar: ?Að þú skulir ekki

setur í samhengi á ferskan og upplýs-

andi hátt.

ÞÞ ? í forheimskunarlandi er rós í

hnappagat Péturs Gunnarssonar.

Bækurnar renna áreynslulaust inn í

höfundarverk Péturs, stílbrögðin eru

hans, rétt eins og persónuleg röddin

og frásagnartæknin, sem er svo

vandlega undirbyggð heimildum.

Fyrri hluti verksins var mjög góður

en hér hefur Pétur bæði sterkari tök

á frásagnaraðferðinni og nær texti

hans meira flugi. Útkoman er mikið

listaverk um einstakan rithöfund.

um og samtölum, en merkilegt er til

að mynda að lesa um þá grimmd er

Margrét sýndi, er hún meinaði Þór-

bergi að hafa samskipti við dóttur

sína og barnabörn. 

Auk dagbóka Þórbergs sjálfs vitn-

ar Pétur mikið í dagbækur Þóru Vig-

fúsdóttur, eiginkonu Kristins E.

Andréssonar, er þau eru lykil-

persónur í verkinu og endurspegla til

að mynda sálarlíf vinstrimanna á

landinu í tíð Þórbergs. Eitt megin-

þema verksins eru einmitt stjórn-

málaskoðanir Þórbergs, sem hélt

lengur en flestir í ofurtrú á Sovét-

ríkin og Stalín. Pétur hlífir kollega

sínum ekkert í þeirri umræðu, heldur

dregur fram átökin sem Þórbergur á

í við skoðanabræður, andstæðinga og

sjálfan sig.

Þá blandast inn í umræðuna tog-

steitan milli Þórbergs og Halldórs

Laxness, Unuhús, Erlendur húsráð-

andi og vinahópurinn sem sækir

hann heim spila stóra rullu í verkinu,

og þá veltir Pétur vissulega vöngum

yfir verkum Þórbergs, metur þau og

er vitnað í fræðibækur, skáldverk

Þórbergs og annarra, viðtöl við hann

og ræður, og líka samtöl sem Pétur

hefur átt við fólk sem þekkti Þór-

berg. Upplýsingarnar eru marg-

breytilegar og hjálpa lesandanum við

að skilja ólíkindatólið Þórberg betur.

Sumt er fyndið, annað beinlínis átak-

anlegt, eins og lýsingar á síðustu ferð

Þórbergs heim í Suðursveit, þar sem

hann vildi deyja. Hann vildi ekki snúa

til Reykjavíkur en á flugvellinum á

Fagurhólsmýri vindur sér að lokum

að honum bláókunnugur maður,

?tekur hann í fangið og ber hann

grátandi út í vél?.

?Ég fór á eftir honum út í flugvél

og kvaddi þar. Það segi ég satt þetta

er erfiðasti dagur sem ég hef lifað,?

rifjaði húsfreyjan á Hala upp.

Samskipti Þórbergs og eiginkonu

hans eru furðuleg, svo ekki sé meira

sagt. Margrét Jónsdóttir hefur verið

ólíkindatól. Afbrýðisöm, stjórnsöm,

tillitssöm, kona sem stuðlaði að nauð-

synlegum starfsfriði listamannsins.

Allar þessar hliðar birtast í frásögn-

skammast þín að vera kominn ? og

það lifandi!?

Pétur sækir titla bókanna tveggja

um Þórberg í þessa grafskrift. Í

þeirri fyrri fylgdumst við með upp-

vexti rithöfundarins í Suðursveit,

baslinu í Reykjavík og þegar hann

stígur fram sem

rithöfundur.

Í ÞÞ ? í for-

heimskunarlandi

er fjallað um

seinni hluta ævi

Þórbergs, verk

hans, fjölskyldu,

skáldbræður, vini,

skoðanir hans og

menningar-

ástand. Og það verður að segjast eins

og er, að þetta er í alla staði frábær

bók. Skrifuð af hlýju og umhyggju

fyrir viðfangsefninu, en jafnframt af-

ar upplýsandi, einstaklega vel byggð

og bráðskemmtileg. 

Höfundurinn sækir heimildir víða.

Dagbækurnar sem Þórbergur hélt í

rúm 65 ár eru mikilvægar en einnig

Skáldfræðisaga

ÞÞ - í forheimskunarlandi.

bbbbb

eftir Pétur Gunnarsson.

JPV útgáfa 2009. 312 bls.

EINAR FALUR 

INGÓLFSSON

BÆKUR

Listaverk um einstakan höfund

Pétur ÞÞ - í forheimskunarlandi er

?í alla staði frábær bók.?

Í

ljóðinu ?Sigfús Daðason í end-

ursýn? veltir ljóðmælandinn í

bók Gunnars M.G., Milli

barna, fyrir sér erfiðleikunum

sem skópu skáldið og tíðarandanum

sem ?krafðist af víðsýnum manni /

þröngsýni, alger-

ar trúarhlýðni //

við þröngsýni...?

Og í lokin er staðið

yfir gröf skáldsins

og vonað að grafið

hafi verið djúpt:

?æviverk skálds

dregur að sér fleiri /

og fleiri orð.?

Það kemur ekki á óvart að Gunnar

yrki um Sigfús Daðsson. Ljóðmálið

minnir að sumu leyti á Sigfús, og

einnig á Geirlaug Magnússon; það er

kaldhamrað, klippt og skorið. Þó án

íróníunnar sem er undirliggjandi hjá

þeim eldri. Þetta er ?lærður? ljóð-

heimur, fræðilegur, og skáldið leikur

með skáletur og feitt, sviga og horn-

klofa, reynir gjarnan á tungumálið ?

og oft þannig að aðgangur að ljóð-

heiminum verður vandfundinn.

Yrkisefnin eru þó þjóðleg. Bókin

hefst með sex ljóðum sem virðast

sprottin af útvarpsþætti Björns Th.

Björnssonar um Þingvelli. Í lokaljóð-

inu hefur ljóðmælandi ?verið áhorf-

andi ekki ljósmyndar / heldur sjón-

villu Útvarps?. Þá tekur við flokkur

ljóða um Möðrudalsöræfi: ?endur-

ómur hrifningar // hús Stórvals hefur

verið rifið / auðnin stendur eftir í

nóttinni / og biðlar til Herðubreiðar.? 

Sum ljóðanna eru heimspekileg,

eins og ?Að fæðast er hin endanlega /

eða þyngsta vissa // en um dauðann

(?) sú staðreynd hlýtur alltaf / að vera

bundin efa.? Þessi spekiljóð falla

mörg flöt. Undir hömruðum setning-

unum er hugsun sem er ýmist svo al-

menn eða einkanleg, að hún nær ekki

að vísa út fyrir ramma ljóðsins, að

kveikja flug hugsananna.

Ljóðin í Milli barna eru ójöfn, þótt

þau virðist við fyrstu sýn vera nokkuð

heildstæð. Ljóðin eiga ekki öll erindi,

en á milli er brugðið upp áhugaverð-

um hugrenningum, ekki síst þar sem

skáldið lætur eftir sér að vera per-

sónulegt og fjarlægist ágengar fyr-

irmyndir, eins og Sigfús.

Kaldhamrað,

klippt og

skorið

Ljóð

eftir Gunnar M.G.

Uppheimar 2009. 54 bls.

EINAR FALUR 

INGÓLFSSON

BÆKUR

Milli barna

bbmnn

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76