Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Fréttablašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 . . . . . .
PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Fréttablašiš

						16 15. september 2012  LAUGARDAGUR
Viðbrögð við 450 þúsund króna hækkun á mánaðarlaunum 
forstjóra Landspítalans hafa verið 
hörð og stór orð notuð til að lýsa 
áliti einstaklinga, fag- og stéttar-
félaga á þessum gerningi. Þessi 
viðbrögð eru skiljanleg þegar horft 
er til ástandsins í samfélaginu í 
kjölfar hrunsins og þeirra sárs-
aukafullu niðurskurðaraðgerða 
sem grípa þurfti til á Landspítala. 
Skoðum þetta aðeins nánar. 
Rekstrarkostnaður Landspítala 
var 35-38 milljarðar á ári fyrir 
hrun. Á hverju ári voru fréttir 
af framúrkeyrslu í rekstri spítal-
ans, sem nam milljörðum króna. 
Á tímabilinu 2004 til 2008 fóru 
gjöld vegna reksturs Landspítal-
ans úr 27 milljörðum króna á ári 
í 39 milljarða króna. Rekstrar-
kostnaður spítalans jókst sem sé 
um 12 milljarða króna á ári á tíma-
bilinu. Á þessum útgjöldum hefur 
orðið gífurleg breyting eftir hrun. 
Reksturinn hefur verið skorinn 
niður um fjórðung eða sem nemur 
um 9 milljörðum króna á ári, gróft 
reiknað. Á yfirstandandi ári verð-
ur áfram skorið niður í rekstri 
spítalans og er áætlað að niður-
skurður verði rúmar 600 milljónir 
króna. Niðurskurður í starfsemi 
Landspítala hefur verið sársauka-
fullur en nauðsynlegur og verður 
sjálfsagt notaður til að mæta 40 
milljarða króna framreiknuðum 
halla á ríkissjóði þetta árið. Flest-
ir eru þó sammála um að nú sé nóg 
komið.  
Þegar laun forstjórans eru skoð-
uð í þessu ljósi blasir við sú stað-
reynd að 450 þúsund króna aukn-
ing á mánaðarlaunum, eða samtals 
5,4 milljónir á ári eru sem dropi í 
hafið. Mín vegna má líta á þessa 
launahækkun sem verðskuldaða 
viðurkenningu á góðum árangri 
hans við stjórnun spítalans á mjög 
erfiðum tímum. Það eitt að ná 
böndum utan um rekstur spítalans 
er mikið afrek sem ber að viður-
kenna og verðlauna.
Hugsað lengra
Mikilvægi áhrifaríkrar stjórnunar 
í heilbrigðiskerfinu verður ekki að 
fullu metið nema horft sé á hana 
í samhengi við þróun heilbrigðis-
mála á næstu árum og áratugum. 
Heilbrigðiskerfi nútímans eru 
dýr. Þau eru rándýr. Alþjóðbank-
inn áætlar að íslenskt heilbrigðis-
kerfi kosti tæplega 10% af þjóðar-
framleiðslu Íslendinga eða 150-160 
milljarða króna á ári. Inni í þess-
um kostnaði eru allar greiðslur frá 
opinberum aðilum, einstaklingum 
og fyrirtækjum vegna heilbrigðis-
þjónustu. M.ö.o. þá kostar íslenskt 
heilbrigðiskerfi tæplega fimm 
hundruð þúsund krónur á hvern 
Íslending á ári. 
Þessi kostnaður mun aukast til 
muna á næstu árum. Skýringuna 
er að finna í heimsfaraldri lang-
vinnra eða ósmitnæmra sjúkdóma 
sem tengjast m.a. nútímalífsstíl og 
vaxandi aldri. Fara þar fremstir 
hjarta og æðasjúkdómar, geðræn-
ir sjúkdómar og kvillar, krabba-
mein, langvinnir lungnasjúkdóm-
ar og offita/sykursýki. Það hefur 
verið áætlað að 60% af ótímabær-
um dauðsföllum, það eru dauðsföll 
sem koma má í veg fyrir með tíma-
bærum forvörnum og meðferð, séu 
af völdum langvinnra sjúkdóma. 
Auk þessa eru langvinnir sjúk-
dómar einstaklingum þung byrði 
vegna vanheilsu og fötlunar sem 
þeim fylgja. 
Kostnaður samfélagsins hefur 
verið metinn til fjár og þær tölur 
eru ógnvekjandi þar sem einstak-
lingar með langvinna sjúkdóma 
þurfa skipulagða eftirfylgni, flókn-
ar lyfjagjafir auk ýmiss konar inn-
gripa. Efnahagslegar afleiðingar 
fyrir samfélög eru því miklar og 
ætla má að um eða yfir 80% af 
kostnaði við heilbrigðiskerfið í dag 
séu vegna langvinnra sjúkdóma. 
Þetta er um 120 milljarðar króna á 
ári á Íslandi (eða fjórfaldur árleg-
ur rekstrarkostnaður Landspítala). 
Samkvæmt spá Alþjóða heil-
brigðismálastofnunarinnar mun 
kostnaður vegna langvinnra sjúk-
dóma margfaldast fram til ársins 
2030 við óbreyttar kringumstæð-
ur. Í raun þýðir þetta að langvinn-
ir sjúkdómar eru nú bein ógn við 
efnahagslega afkomu samfélaga 
heimsins. Verði ekki brugðist við 
með áhrifaríkum hætti er hætta 
á að kostnaður vegna þeirra muni 
sliga efnahagskerfi margra þjóða. 
Áhrifaríkar aðgerðir til að stemma 
stigu við langvinnum sjúkdómum 
tengjast m.a. eflingu forvarna, 
tímanlegri greiningu og skipu-
lagi eftirfylgdar þeirra sem eru 
í áhættu eða hafa frumstig sjúk-
dómanna.
Með þetta að leiðarljósi er víða 
erlendis í gangi ?endurhönnun? 
eða endurskipulagning á heil-
brigðisþjónustunni. Eðli síns 
vegna og af hagkvæmnisástæð-
um er heilsugæslan í þungamiðju 
þessara breytinga. Vægi hennar 
verður aukið með breyttri hlut-
verkaskipan starfsfólks, eflingu 
teymisvinnu og stöðlun vinnu-
bragða. Aukin aðkoma notenda 
þjónustunnar við mótun henn-
ar er mikilvægur þáttur þess-
ara breytinga samhliða samþætt-
ingu þjónustustiga og innleiðingu 
árangursmælinga með endurgjöf 
til starfsmanna og notenda. Sam-
eiginlega skapar þetta forsendur 
aukinnar hagkvæmni og árangurs 
í heilbrigðisþjónustu framtíðar-
innar. Á það jafnt við um einstak-
lingsheilsu sem og heilsu einstakra 
hópa samfélagsins. Nýjar áherslur 
sem þessar munu gera heilbrigðis-
þjónustunni kleift að mæta nýjum 
og sífellt flóknari áskorunum, s.s. 
ógninni sem stafar af faraldri 
langvinnra sjúkdóma. 
Til þess að þetta megi verða 
þarf öfluga stjórnendur í heil-
brigðisþjónustunni. Læknar, með 
sinn faglega bakgrunn, sem hafa 
menntun á sviði stjórnunar ásamt 
nauðsynlegum hæfileikum eru 
óvenju verðmætur starfskraft-
ur. Mikilvægi þeirra mun aukast 
á komandi árum þar sem stjórn-
málamenn og aðrir stefnumót-
endur eru víða byrjaðir að skynja 
áhættuna á að halda í óbreytt kerfi 
og þörfina á að breyta því til sam-
ræmis við nýjar og krefjandi þarf-
ir. Sífellt meiri eftirspurn mun 
verða eftir læknum með mennt-
un, reynslu og hæfileika á sviði 
stjórnunar. Mikilvægi þess að hafa 
slíkt fólk innanborðs verður seint 
ofmetið. 
Læknar eru upp til hópa alþjóð-
legur vinnukraftur og störf þeirra 
þekkja ekki landamæri eins og 
dæmin sanna. Ég er því ekki hissa 
á að ákveðið var að halda í for-
stjóra Landspítala, sem einnig er 
læknir og einn af lykilstjórnendum 
heilbrigðiskerfisins.
Laun forstjóra Landspítala ? og áhrifarík 
stjórnun í heilbrigðisþjónustunni
Nú eru 19 ár liðin síðan sam-komulag um Óslóar-yfir-
lýsinguna var undirritað á gras-
flötinni framan við Hvíta húsið 
í Washington. Það voru Arafat, 
forseti Palestínu, og Rabin, for-
sætisráðherra Ísraels, sem gerðu 
það að viðstöddum Clinton Banda-
ríkjaforseta. Margir urðu til að 
vara við því að þetta væri svika-
sátt en undirritaður var meðal 
þeirra sem vildu trúa því að gagn-
kvæm viðurkenning aðilanna yrði 
mikilvægt fyrsta skref að end-
anlegu friðarsamkomulagi sem 
átti að undirrita innan fimm ára. 
Reynslan hefur sýnt að efasemd-
armennirnir höfðu rétt fyrir sér. 
Kannski var það morðið á Rabin 
sem innsiglaði örlög Óslóar-yfir-
lýsingarinnar.
Nýjar yfirlýsingar hinna ólíku 
flokka í Palestínu hafa verið birt-
ar og eru raddir þeirra býsna 
samhljóma, einnig Fatah, þess 
stjórnmálaafls sem var leiðandi 
og er enn, jafnvel þótt Hamas, eða 
listi þeirra Umbætur og breyt-
ingar, hafi unnið þingmeirihluta 
í síðustu kosningunum sem fram 
fóru á herteknu svæðunum árið 
2006. Ríkisstjórn sem styðst við 
þann þingmeirihluta er einungis 
við völd á Gaza og er einangruð 
af Ísrael, Bandaríkjunum, Evr-
ópusambandi og flestum Vestur-
löndum, þar á meðal Íslandi. Eina 
NATO-ríkið sem mér er kunnugt 
um að hafi samband við stjórn-
völdin á Gaza er Noregur. 
Ekki þarf af spyrja um afstöðu 
Hamas-samtakanna til Óslóar-
yfirlýsingarinnar. Þau hafa alla 
tíð gagnrýnt hana þótt þau hafi 
í raun allt frá árinu 2003 sam-
þykkt grundvöll hennar, sem er 
landamærin frá því fyrir her-
námið í Sex daga stríðinu árið 
1967 og þar með tilvist Ísraels-
ríkis á fjórum fimmtu af upphaf-
legri Palestínu.
Krafan sem hljómað hefur sam-
hljóða nú er að Óslóar-samkomu-
laginu verði kastað fyrir róða. 
Ástæðan er sú að það hefur verið 
notað af Ísrael sem skálkaskjól 
fyrir áframhaldandi landrán og 
stækkun landtökusvæðanna. Í 
orði er stundum vísað til friðar-
ferlis, en ekkert slíkt er í gangi og 
var aldrei. Það var kannski hægt 
að tala um ferli en enginn áhugi 
hefur verið á réttmætum friði af 
hálfu Ísraels. Friðarsamkomulag 
yrði að grundvallast meðal ann-
ars á landamærunum frá 1967, 
sem fela þó í sér stórkostlega eft-
irgjöf af hálfu Palestínumanna. 
Með því sætta þeir sig við að 
halda einungis fimmtungi lands-
ins. Sameinuðu þjóðirnar ætluðu 
þeim þó nokkurn veginn helming 
í tillögunni um skiptingu Palest-
ínu sem Allsherjarþingið sam-
þykkti 29. nóvember 1947. Her-
námið 1948 breytti þeirri mynd 
og með tímanum hefur meirihluti 
Palestínumanna sæst á landa-
mærin frá 1967 án þess þó að 
réttur flóttafólks til að snúa heim 
aftur sé gleymdur né örlög einn-
ar og hálfrar milljónar Palestínu-
manna sem búa við skertan rétt 
innan Ísraels.
Mikilsvert er að samhljómur 
hafi skapast um að hafna afleið-
ingum Óslóar-samkomulagsins, 
segja skilið við það og slíta svo-
kallaðri öryggissamvinnu við 
Ísrael, sem CIA, bandaríska leyni-
þjónustan, hefur haft umsjón með.
Óslóar-samkomulag-
ið er verra en ekkert!
Það fer um mig hrollur þegar ég sé heiftarleg viðbrögð við 
auglýsingunum okkar. Ég anda 
djúpt, tel upp að 100 og minni 
mig á þá óþrjótandi samúð sem 
ég hef með okkur öllum og þá 
sérstaklega börnum sem eru 
að glíma við þögnina, óttann og 
afneitunina sem ríkir í kringum 
kynferðislegt ofbeldi á börnum.
Blátt áfram er að bera á borð stað-
reyndir málsins. Það er staðreynd 
að 93% barna sem verða fyrir kyn-
ferðislegu ofbeldi þekkja gerend-
urna, einstaklinga úr öllum stétt-
um, gjarnan í hlutverkum sem 
við hin fullorðnu treystum og í 
því skjóli skáka gerendur, bæði 
konur og karlar. Við erum ekki 
að ásaka neina sérstaka starfs-
stétt um að beita börn ofbeldi 
frekar en aðra. Við erum að benda 
fólki á að í þeim hópum fólks 
sem vinna með börnum og eru 
langflestir traustsins vert, leyn-
ast oft einstaklingar sem eru að 
gera slæma hluti en ekki góða.
Í stað þess að ráðast á sendiboð-
ann bið ég alla að staldra við og 
hugsa málið til enda. Ef þú ert einn 
af þeim fjölmörgu sem starfa með 
börnum, biðjum við þig að koma til 
samstarfs við okkur til að tryggja 
öryggi þeirra. Hvað get ég gert, 
spyrð þú ef til vill. Þú getur viður-
kennt þá erfiðu staðreynd að inni á 
milli eru einstaklingar sem grafa 
undan því trausti sem þú hefur 
áunnið þér í þínu starfi vegna 
þess að því fylgir traust og vald 
yfir börnum. Þú getur lært hvað 
þú átt að gera til að standa undir 
því trausti sem til þín er borið og 
hvernig þú getur verið á varðbergi 
gagnvart þeim sem gera það ekki. 
Komdu til liðs við okkur, 
ræddu þessa staðreynd við sam-
starfsfólk og hvað þið getið gert 
til þess að geta verið saman á 
varðbergi gagnvart þeim sem 
eru að misnota ykkar mikil-
væga starf með börnum til þess 
að ná til þeirra og meiða þau.
Um leið og þú fellur í þá gryfju að 
tala um þá og okkur, ertu búinn 
að setja upp skjól fyrir þá gerend-
ur sem án þinnar vitundar eru nú 
þegar búnir að koma sér fyrir í 
þínum samstarfshópi.
Kæru landsmenn, þetta er erf-
itt mál en það er til auðveld lausn! 
Komdu á námskeið! Hlustaðu á 
fyrirlestur! Ég skal lofa þér því 
að ef þú situr námskeið eða fyr-
irlestur um vandann og færð í 
hendur verkfæri til þess að takast 
á við hann, þá mun þér líða betur.
Mundu einnig að það eru börn og 
fullorðnir að fylgjast með við-
brögðum þínum við þessum aug-
lýsingum. Þau gætu spurt sig hvort 
þú sért traustur, skilningsríkur 
einstaklingur sem dæmir ekki, 
hvort þú sért manneskja til þess að 
segja frá ofbeldi og biðja um hjálp.
Taktu áskoruninni. Vertu upplýst/
ur.
Nánari upplýsingar um blátt 
áfram á bláttafram.is eða á facebo-
ok https://www.facebook.com/
blattafram.
Kæru landsmenn
Það hefur varla farið fram hjá neinum sem fylgst hefur með 
fréttum að velferðarráðherra 
hækkaði laun forstjóra Landspít-
alans umtalsvert án samráðs við 
nokkurn mann. Í Rannsóknar-
skýrslu Alþingis kom fram að ein 
af ástæðum hrunsins hefði verið sú 
að ráðamenn tóku ákvarðanir upp 
á eigin spýtur eða tóku ákvarðanir 
gegn áliti ýmissa álitsgjafa.
Í kjölfar hrunsins komst ný rík-
isstjórn til valda sem gagnrýndi 
vinnubrögð forvera sinna og ætl-
aði að bæta siðferðið í stjórnmál-
um. Ákveðið var að hrinda af stað 
vinnu til að semja nýja stjórnar-
skrá því að loka þyrfti fyrir spill-
ingu af því tagi sem áður tíðkaðist. 
Þrátt fyrir yfirlýsingar ríkisstjórn-
ar um spillingu annarra þá velur 
einn ráðherrann leið sem Rann-
sóknarskýrsla Alþingis hefur 
þegar gjaldfellt. 
Nú hlýtur að reyna á hversu 
mikil alvara var á bak við orðin 
um bætt siðferði. Siðferði í stjórn-
málum verður ekki bætt ef stjórn-
málamenn byrja ekki á sjálfum 
sér. Hversu dapurlegt sem það 
kann að virðast þá er eina leið rík-
isstjórnarinnar að láta ráðherrann 
víkja, eigi hann ekki frumkvæði að 
því sjálfur. Vegna þeirrar aðferð-
ar sem velferðarráðherra kaus þá 
virðist Rannsóknarskýrsla Alþing-
is í besta falli vera söguleg heimild 
sem óþarfi sé að læra eitthvað af. 
Þó svo að velferðarráðherra rök-
styðji mikilvægi launahækkunar 
er leiðin sem hann fór óverjandi. 
Rannsóknarskýrsla Alþingis gagn-
rýndi einmitt svona vinnubrögð 
þrátt fyrir ótal réttlætingar og 
rökstuðning gerendanna. Þar sem 
kosningar eru í vændum verður 
fróðlegt fyrir kjósendur að fylgjast 
með hvort og hvernig ríkisstjórnin 
bregst við. Upp á hana stendur að 
varpa af sér ásökun um spillingu.
Siðferði í stjórnmálum
Heilbrigðismál
Ófeigur Tryggvi 
Þorgeirsson
sérfræðingur í almenn-
um lyflækningum, 
heimilis-lækningum og 
heilbrigðis-stjórnun
Palestína
Sveinn Rúnar 
Hauksson
formaður Félagsins 
Ísland-Palestína
Kynferðislegt 
ofbeldi
Svava Brooks
f. h. Blátt áfram
Stjórnsýsla
Dögg Harðardóttir
hjúkrunarfræðingur
Mikilsvert er að 
samhljómur hafi 
skapast um að hafna 
afleiðingum Óslóar-sam-
komulagsins, segja skilið 
við það og slíta svokall-
aðri öryggissamvinnu ...
Hversu dapurlegt 
sem það kann 
að virðast þá er eina leið 
ríkisstjórnarinnar að láta 
ráðherrann víkja, eigi 
hann ekki frumkvæði ...

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104