Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Fréttatķminn

PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Fréttatķminn

						ÍSLAND - N. Írland
Á LAugArDAg kL. 16:15
Miðasala á midi.is
kr. 1.000 fyrir 17 ára 
og eldri
Ókeypis fyrir 16 ára 
og yngri
eM kveNNA 2013
44 heilsa Helgin 14.-16. september 2012
? Heilbrigðismál ráðstefna um legslímuflakk
? Heilsa líkamsrækt og offita
 ?Ég var verulega þjáð, sérstaklega þegar ég var á blæðingum,? segir Silja Ástþórsdóttir, formaður 
Samtaka um endómetríósu. Hún fór til fjölda lækna en engin skýring fannst á verkjunum. Mynd Hari
Um endómetríósu (legslímuflakk)
Beit á jaxlinn í 
mörg ár
É g beit á jaxlinn í mörg ár. Þegar ég var orðin hvað verst var mér illt allan sólarhring-
inn, verulega orkulaus og virkilega 
kvalin öllum stundum,? segir Silja 
Ástþórsdóttir, formaður Samtaka 
um endómetríósu. Endómetríósa 
er sjúkdómur sem kallast einnig 
legslímuflakk en samtökin standa 
fyrir ráðstefnu í Hörpu á laugardag-
inn. Markmið hennar er að auka 
þekkingu um sjúkdóminn, jafnt 
meðal heilbrigðisstarfsfólks og al-
mennings. Ráðstefnan mun einnig 
gagnast þeim sem vilja fræðast um 
ófrjósemi enda hrjáir ófrjósemi 
ósjaldan konur með legslímuflakk.
?Legslímuflakk er krónískur, 
sársaukafullur sjúkdómur sem or-
sakast af því að frumur úr innra 
lagi legsins finnast á öðrum stöðum 
í kviðarholinu,? segir Silja. Undir 
venjulegum kringumstæðum fara 
þessar frumur út úr líkamanum við 
blæðingar. Frumurnar sem finnast 
utan legsins setjast á líffærin. Í 
hverjum mánuði blæðir úr þessum 
frumum en það veldur samgróning-
um, bólgum og blöðrumyndunum 
sem geta orsakað miklar kvalir, að 
sögn Silju.
Blæðingarnar höfðu ekki valdið 
Silju erfiðleikum fyrr en hún var 
sextán ára gömul en þá missti hún 
meðvitund eitt sinn er hún var á 
blæðingum, þegar hún var að bíða 
eftir strætó. Vinkona hennar hjálp-
aði henni heim þegar hún raknaði 
við sér en Silja leið miklar kvalir 
næstu þrjá daga. Næstu tíu ár var 
Silja hins vegar einkennalaus en 
þá fóru fylgikvillar sjúkdómsins að 
gera vart við sig og urðu að reglu-
legum, mánaðarlegum ófúsugesti. 
?Ég var verulega þjáð, sérstaklega 
þegar ég var á blæðingum,? segir 
Silja. Hún fór til fjölda lækna en 
engin skýring fannst á verkjunum. 
Legslímufrumurnar bregðast 
við mánaðarlegum hormónabreyt-
ingum líkt og þær gera á sínum 
eðlilega stað í leginu og blæðingar 
eiga sér stað. Í staðinn fyrir að fara 
út úr líkamanum kemst blóðið ekki 
í burtu og myndast oft blöðrur á 
þessum stöðum. Einnig geta mynd-
ast samgróningar innan kviðarhols-
ins þegar legslímuflakkið tengir 
saman aðra vefi. Þetta getur valdið 
sársauka.
?Endómetríósa hefur allt of 
lítið verið rannsökuð þótt það hafi 
aukist undanfarin ár. Svo virðist 
sem konur með endómetríósu séu 
líklegri til að hafa sjálfsofnæmis-
sjúkdóma og til eru læknar sem 
halda því fram að þetta sé í raun 
sjálfsofnæmissjúkdómur,? segir 
Silja. ?Við í Samtökunum ákváðum 
að halda þessa ráðstefnu í því skyni 
að auka umræðu um sjúkdóminn 
og bæta þekkingu jafnt meðal heil-
brigðisstarfsfólks sem og kvenna 
sem þjást af honum. 
Meðalgreiningartími sjúkdóms-
ins er 7-10 ár, sem þýðir að konur 
geta þurft að þjást í allt að tíu ár eða 
lengur áður en orsakir kvalanna 
eru greindar og hægt er að bregð-
ast við.  Allar konur sem eru byrj-
aðar að hafa blæðingar geta fengið 
legslímuflakk. ?Talið er að um 5-10 
prósent kvenna séu með legslímuf-
lakk. Árlega greinast í kviðarhols-
speglun, um 80 konur með endó-
metríósu á Íslandi. Reikna má með 
að um 2500 konur á frjósemsialdri 
15-49 ára hafi endómetríósu hér á 
landi,? segir Silja.
Sigríður Dögg Auðunsdóttir
sigridur@frettatiminn.is
Endómetríósa eða 
legslímuflakk (endo-
metriosis) er krónískur, 
sársaukafullur sjúkdómur 
sem orsakast af því að 
frumur úr innra lagi 
legsins finnast á öðrum 
stöðum í kviðarholinu 
og valda þar bólgum og 
blöðrumyndun. Undir 
venjulegum kringum-
stæðum fara þessar 
frumur út úr líkamanum 
við blæðingar.
Legslímuflakk finnst 
meðal annars á eggja-
stokkum, eggjaleiðurum, 
blöðru og ristli.
Helstu möguleg einkenni 
legslímuflakks eru 
mikill sársauki við og fyrir 
blæðingar, miklar og/
eða óreglulegar blæð-
ingar, verkir í kviðarholi 
milli blæðinga, sársauki 
við egglos, samfarir, 
þvaglát og hægðalosun. 
Legslímuflakk getur 
valdið ófrjósemi.
Talið er að 5-10% stúlkna 
og kvenna séu með 
legslímuflakk.
www.endo.is
Vel hægt að vera 
Offita þarf ekki endilega að hafa í för með sér lífsstílstengda 
sjúkdóma og það getur því alveg farið saman að vera feitur og 
?fit?. Niðurstöður nýrrar rannsóknar sem birt var í virtu vísinda-
tímariti, European Heart Journal, leiddi í ljós að of feitt fólk sem 
stundar reglulega líkamsrækt getur vel verið í jafn góðu líkam-
legu formi og fólk í kjörþyngd. 
Rannsóknin náði til rúmlega 43 þúsund einstaklinga í Banda-
ríkjunum og var gerð á árunum 1979-2003. Í ljós kom að 46 
prósent þeirra töldust vera ?efnaskiptalega heilbrigð? og einn af 
hverjum fjórum þeirra var í minni lífshættu en offitusjúklingar 
sem voru ekki í góðri þjálfun.
Eitt af því sem rannsóknin sýndi jafnframt fram á var að það 
er ekki holdafar fólks sem ræður því hversu heilbrigt það er, 
heldur fyrst og fremst það hvort það stundar líkamsrækt eður ei.
Það er ekki holdafarið eitt sem segir til um heilbrigði.
Næringarefn Hlutfall af ráðlögðum dagsskammti
K-vítamín  1327.6%
A-vítamín  354,1%
C-vítamín  88,8%
Mangan  27%
Trefjar  10,4%
Kopar  10%
Tryptófan  9,3%
Kalsíum  9,3%
Kalíum  8,4%
Járn  6.5%
Magnesíum  5,8%
E-vítamín  5,5%
Omega-3 fitusýrur  5,4%
B2-vítamín  5,2%
Prótein  4,9%
B1-vítamín  4.6%
Fólínsýra  4,2%
Fosfór  3,6%
B3-vítamín  3,2%
Hitaeiningar (36)  2%
Grænkál
Næringargildi í grænkáli (1 bolli soðið, 130 g)
Silja Ástþórs-
dóttir, formaður 
Samtaka um 
endómetríósu, 
beit á jaxlinn í 
mörg ár og féll 
ósjaldan í yfirlið 
af kvölum. Hún 
greindist seint 
um síðir með 
sjúkdóminn 
endómetríósu, 
legslímuflakk, 
sem er krónískur, 
sársaukafullur 
sjúkdómur. Sam-
tökin halda ráð-
stefnu í Hörpu á 
laugardaginn.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80