Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 . . . . .
PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						38 MENNING

MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 4. DESEMBER 2012

Orri Páll Ormarsson

orri@mbl.is

Óperukórinn í Reykjavík ásamt sin-

fóníuhljómsveit og einsöngvurum

flytur Requiem eftir W.A. Mozart á

miðnæturtónleikum í Langholts-

kirkju í kvöld eins og kórinn hefur

gert undanfarin sjö ár á dán-

arstundu Mozarts en hann lést laust

eftir miðnætti 5. desember 1791.

Húsið verður opnað kl. 23.50 en tón-

leikarnir hefjast kl. 00.30. 

Garðar Cortes stjórnar sem fyrr

flutningi en einsöngvarar verða

Þóra Einarsdóttir sópran, Sigríður

Ósk Kristjánsdóttir messósópran,

Garðar Thór Cortes tenór og Krist-

inn Sigmundsson bassi. Öll hafa þau

tekið þátt í þessum tónleikum áður,

að Sigríði Ósk undanskilinni. 

?Þetta átti bara að vera í eitt

skipti en þar sem viðtökur voru góð-

ar ákváðum við að endurtaka tón-

leikana ári síðar. Eftir það gerðum

við þetta að árlegum viðburði,? segir

Garðar Cortes. Hann segir sama

fólkið koma ár eftir ár á tónleikana,

auk þess sem alltaf bætist við ný

andlit. 

Hvergi annars staðar

Garðari er ekki kunnugt um að

Mozarts sé minnst með þessum

hætti annars staðar í heiminum.

Fyrir nokkrum árum greindi hann

húsbændum í Carnegie Hall frá

þessu. ?Þeim leist vel á hugmyndina

en treysta sér ekki til að fylla húsið á

þessum tíma sólarhrings í New

York,? segir hann. 

Tónleikarnir eru um 45 mínútna

langir en viðauka Franz Xavers

Süssmayrs við verkið er sleppt. 

Tónleikarnir eru í senn helgaðir

minningu Mozarts og þeirra ís-

lensku tónlistarmanna sem látist

hafa á undanförnu ári. Þeir eru

Fjölnir Stefánsson, Ólafur Þórð-

arson, Soffía Guðmundsdóttir, Jón

Þórarinsson, Hafsteinn Sigurðsson,

Ólafur Þ. Jónsson, Jón Elías Lund-

berg og Guðrún A. Kristinsdóttir.

Einnig verður Maríu H. Guðmunds-

dóttur, Gunnars Þjóðólfssonar og

Þuríðar Baxter minnst en þau höfðu

vinnu með og fyrir tónlistarmenn að

ævistarfi. 

Garðar er ánægður með þessa

hefð og segir aðstandendur hinna

látnu listamanna mjög þakkláta fyr-

ir að þeirra sé minnst með þessum

hætti. 

Spurður hvort framhald verði á

þessum næturtónleikum á dán-

ardegi Mozarts er Garðar fljótur til

svars: ?Já, á meðan ég stend í lapp-

irnar!?

Morgunblaðið/Eggert

Tenórsöngvari Garðar Thór Cortes.

Í minningu Mozarts og

nýlátinna listamanna

Garðar 

Cortes

W.A. 

Mozart

Morgunblaðið/Golli

Bassasöngvari Kristinn Sigmundsson.Ískáldsögunni Íslenskir kóngarkemur fram kunnugleg grein-ing á íslensku samfélagi, eink-um á stjórnmála- og atvinnu-

lífinu. Rauði þráðurinn er sú ?skoðun

okkar Íslendinga að við séum komin

af kóngum?. Rakin er saga Knudsen-

ættarinnar sem sögð er dæmigerð ís-

lensk kóngaætt,

?eiginlega eins og

þær gerast best-

ar, eða verstar,

allt eftir því

hvernig á málin er

litið?. Knudsen-

arnir eru kóngar

útvegsbæjarins

Tangavíkur,

?drottningar

Suðurlands?.

Knudsenarnir eru í flokki smá-

kónganna, Sjálfstæða lýðræðis-

flokknum, sem oft er einfaldlega kall-

aður Flokkurinn. ?Knudsen sem

missir starf á einum stað verður

Knudsen á öðrum stað. Það er gamla

sagan. Knudsen reddar Knudsen og

Knudsen reddar öllu. Þetta reddast.

Knudsen sem verður gjaldþrota á

einum stað birtist efnaður á öðrum.? 

Flokkurinn er eins og Knudsen-

arnir. Þótt hann eigi það til að hrasa

rís hann alltaf upp aftur. ?Flokkurinn

ber höfuð og herðar yfir aðra flokka

og ræður því sem hann vill ráða.

Jafnvel þegar hann ræður ekki ræð-

ur hann samt. Margir eru hræddir

við Flokkinn, sérstaklega fólk sem

vinnur hjá hinu opinbera. Það þorir

ekki að hafa skoðanir.? 

Söguhetjan er einn glæsilegasti

smákóngur ættarinnar frá upphafi,

Arnfinnur Knudsen. Hann gekk í

Verslunarskólann í Reykjavík en

honum lá svo mikið á að verða ríkur

að hann haslaði sér strax völl í versl-

un og viðskiptum. Þau fólust í því að

hann tók meirapróf, notfærði sér

sambönd sín í Flokknum til að verða

sér úti um leyfi til að aka leigubíl og

hóf ásamt félaga sínum stórfellt

smygl á varningi sem keyptur var á

herstöðinni. Fyrst þurftu þeir að ná

góðu sambandi við hermenn: ?Til

þess þurftu þeir að styðja herinn með

öllum ráðum og dáð, skrifa greinar

um vestræna samvinnu, hættuna af

kommúnismanum og komast inn á

Völlinn.? 

Sá sem segir söguna var sjálfur

kommúnisti. Hann var um tíma nem-

andi Arnfinns í skóla í Reykjavík og

tilheyrði þá Samtökunum ? baráttu-

samtökum sósíalista, sem ?voru upp-

haflega æskulýðssamtök Sósíalista-

flokksins en klofnuðu síðan frá

honum?.

Frásögnin er fyndin á köflum,

einkum þegar lýst er öfgum í mann-

lífinu. Ýmist er í ökkla eða eyra. Til

að mynda eru konurnar í Knudsen-

ættinni annaðhvort yfirmáta lauslát-

ar eða deyja hreinar meyjar. Karl-

arnir eru óforbetranlegir drykkju-

rútar eða stækir bindindismenn sem

eru enn skæðari vegna þess að þeir

eru að springa af gremju og ófull-

nægðum fýsnum. Sögumaðurinn sem

lýsir öllum þessum öfgum minnir oft

á sögusmettu og stundum glittir í

töfraraunsæi.

Sögumaðurinn lýsir einnig öfgum

og kreppum í sögu þjóðarinnar, til að

mynda átökum milli nasista og

kommúnista. Hrunið 2008 kemur við

sögu en tenging þess við Knudsenana

er ekki mjög skýr.

Líklegt er að vinstrimenn kinki

ákaft kolli þegar þeir lesa Íslenska

kónga en hægrimenn hristi höfuðið.

Aðrir láta sér ef til vill fátt um finn-

ast, því margt af þessu hljómar

kunnuglega. Eins og sumar aðrar

bækur minnir sagan svolítið á flokks-

blöðin á árum kalda stríðsins. Þau

voru skrifuð til að staðfesta heims-

mynd lesendanna, styrkja þá í þeirri

trú að þeir hefðu á réttu að standa,

sama hvað á gengi í heiminum.

Bókin er vel skrifuð, Tangavík

athyglisvert sögusvið og persónurnar

áhugaverðar. Menn geta hins vegar

hnakkrifist um það hvort brugðið sé

upp réttri mynd af íslensku sam-

félagi. Til eilífðarnóns ef ofstækið er

nógu mikið.

Smákóngar og

íslenskar öfgar

Skáldsaga

Íslenskir kóngar

bbbnn

Eftir Einar Má Guðmundsson. 

Mál og menning, Reykjavík 2012. 252

bls.

BOGI ÞÓR ARASON

BÆKUR

Morgunblaðið/Ómar

Einar Már ?Sögumaðurinn sem lýsir

öllum þessum öfgum minnir oft á

sögusmettu og stundum glittir í

töfraraunsæi.?

Efniviðinn í Hér liggur skáldsækir Þórarinn Eldjárn íSvarfdæla sögu og Þor-leifs þátt jarlsskálds. Í

báðum kemur Þorleifur sonur Ás-

geirs rauðfelds á

Brekku í Svarf-

aðardal við sögu,

bróðir Ólafs

?völubrjóts? ?

hann var svo

nefndur því stór-

atáin á hægri fæti

var óhemjulega

mikil, Helga hins

frækna og Yng-

veldar fagurkinnar sem karlarnir í

dalnum girnast. Í Svarfdælu er Þor-

leifur skáld aðeins ein af mörgum

persónum í sögu dalsins en í þætt-

inum er sagt af Þorleifi og viðskiptum

hans við Hákon Hlaðajarl í Noregi,

þar sem skáldið nær að hefna sín á

jarli eftir níðingsverk, með göldrum

skáldskaparins. Eftir að Þorleifur

hverfur heim til Íslands sendir jarl á

eftir honum Þorgarð ?trémann?,

einskonar vélmenni sem fellir Þorleif

á Alþingi þar sem hann var heygður,

samkvæmt sögunni, og hafa sagnir

um haug hans þar lifað.

Þórarinn skrifar hér í raun upp

sína útgáfu af Svarfdælu og fellir

Þorleifs þátt þar saman við á vel

lukkaðan hátt. Hann notar persónur

og atburði, hnikar sumu til og bætir

öðru í, með áherslu á framvinduna og

persónusköpun. Hann er trúr hinum

fornu sögum en hikar um leið ekki við

að nota þær sem breytanlegan efnivið

til að skapa úr þessa knöppu en

áhugaverðu og stórskemmtilegu frá-

sögn um hetjur, ástir og örlög, þar

sem ljóð og skáldskapur eru í senn

drifkraftur sögunnar og örlagavaldur

persónanna.

Hér liggur skáld hefst árið 1190 á

Þingvöllum, þar sem Hallbjörn

sauðamaður liggur á haugi Þorleifs

og rembist við að yrkja um hina löngu

föllnu hetju. Hann nær aldrei lengra

en ?Hér liggur skáld ?? fyrr en

haugbúinn blandar sér í málið, teygir

á tungu sauðamanns, sem eftir það

yrkir látlaust um Þorleif og lætur

Þórarinn kvæði hans, sem hann hefur

sjálfur ort upp að hluta úr hinum

fornu sögnum, standa í upphafi hvers

kafla bókarinnar og lýsa viðburðum

sem hlutar úr Þorleifsdrápu, Þorleifs-

málum eða Þorleifsbálki. Það er vel

gert. Sagan gerist annars á árunum

991 til 995 og skiptir höfundur á milli

þriðju persónu frásagnar, þar sem at-

burðum og átökum í Svarfaðardal er

lýst, og fyrstu persónu frásagnar þar

sem Þorleifi skáldi er fylgt. Þetta er

harmsaga, þar sem lesandinn veit frá

upphafi hvernig fer fyrir hetjunni og

honum er fylgt að hinum óumflýj-

anlega dauðdaga, en um leið er sagan

æði kostuleg og vel sögð, af snerpu,

og standa þar uppúr ólánlegir héraðs-

höfðingjar og ribbaldar þeirra í

Svarfaðardal, með hlægilegan ber-

serkinn Klaufa í broddi fylkingar. 

Á grunni hinna fornu sagna hefur

Þórarinn sett saman vel lukkaða og

skemmtilega sögu, um skrautlegt

upphaf byggðar í Svarfaðardal og

mátt skáldskaparins.

Örlög skálda 

og Svarfdæla

Skáldsaga

Hér liggur skáld bbbbn

Eftir Þórarin Eldjárn.

Vaka-Helgafell, 2012. 164 bls.

EINAR FALUR

INGÓLFSSON

BÆKUR

Morgunblaðið/Kristinn

Þórarinn Hann hefur ?sett saman

vel lukkaða og skemmtilega sögu.?

Á

R

N

A

S

Y

N

I

R

util if. is

LEKI

GÖNGUSTAFIR

9.990 kr.

TRAUSTIR OG VANDAÐIR.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44