Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Bęjarins besta

PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Bęjarins besta

						FIMMTUDAGUR 10. DESEMBER 2009 15

staðar - Þegar ég var unglingur

skrópaði ég mig út úr flestum

kúrsum í menntaskólanum vegna

þess að ég lá á bókasafninu og

garfaði í Marx og Dostójevskí,

Rimbaud og Ginsberg. Samfé-

lagið er ekkert síður í Rimbaud

en Marx, pólitíkin er ekkert síður

í Gertrude Stein en Saramago.

Ekkert síður í bókunum á bóka-

safninu en því sem gerist í kenn-

slustofunum ? ekkert síður á böll-

um og börum en í bókum. Það er

einfaldlega úti um allt.  Og sá

sem hefur ekki áhuga á málefnum

samfélagsins hefur ekki áhuga á

neinu, punktur. Það er einfald-

lega dauð sál.?

? Og sá sem ekki hefur áhuga

á bókmenntum?

?Hann á einfaldlega alla mína

samúð. Það er vissulega menning

utan við bókmenntirnar - portú-

galski rithöfundurinn Saramago

sagði að gáfaðasti maður sem

hann hefði hitt hefði verið ólæs.

Það er bókmenntunum mikil-

vægt, tel ég, að losna við þá

kreddu að þær séu í sjálfum sér

nauðsynlegar eða heilagar. Það

þarf enginn á því að halda að

hafa lesið bók til að lifa almenni-

legu lífi. Á persónulegu leveli

get ég alveg viðurkennt að mér

þykir hugmyndin um líf án bók-

mennta voðalega leiðinleg ? en

það er bókmenntanna að gera sig

gildandi, rithöfundanna að skrifa

eitthvað mikilvægt, skáldanna að

nálgast heilagleikann. En það á

ekki, eins og er alltof algengt, að

taka mikilvægi bókmennta sem

sjálfsögðum hlut og ýta bókum

að börnum eða fullorðnum eins

og þær séu vítamín. Það er

óttalega mikið af ruslhugsun í

bókum, rétt eins og það er mikið

um gull og gómsætar gersemar.

Og það er ekki alveg sama hvað

maður les.?

Alltof innvikl-

aður í Ísafjörð

Aftur að samfélaginu, sem

bókmenntirnar - vonandi - endur-

spegla. Heldurðu að þeir sem

alast upp á landsbyggðinni hafi

aðra sýn á samfélagið en þeir

sem alast upp á höfuðborgar-

svæðinu?

?Ég held að allir séu markaðir

uppruna sínum og það er annað

að alast upp niðri í Sundstræti en

í Breiðholtinu. Síðustu tvær

skáldsögur mínar hafa báðar

gerst í Reykjavík, og sú fyrsta

gerðist að mestu í bát á leiðinni

til Danmerkur og svo í Kaup-

mannahöfn. Ég hef stundum

furðað mig á því hvers vegna ég

skrifi ekki meira um Ísafjörð eða

Vestfirði og aldrei komist að

neinni niðurstöðu. Ég man eftir

því að hafa hitt Reykvíking í

Önundarfirði einu sinni sem var

búinn að læra nöfnin á öllum

hólum og hæðum, kominn í lopa-

peysu og rifnar gallabuxur, æstur

í kindur og fisk eins og það hefði

aldrei sést neitt jafn stórkostlegt

eða jafn raunverulegt á jörðinni

fyrr eða síðar.

Til Ísafjarðar koma túristar og

segja mér að fjöllin séu falleg

eða það sé vond lykt af slorinu.

Ég sé þetta ekki, ég er alveg ger-

samlega blindur á fegurð fjall-

anna eða fýlu slorsins, nema

kannski rétt fyrstu fimm mínút-

urnar eftir að ég kem heim. Ég

átta mig á því hvað fólk er að tala

um, en ég finn ekki fyrir því á

sama hátt og utanbæjarmaður.

Ekki svo að skilja að mér þyki

ekki vænt um fjöllin, þau eru

bara meira eins og til marks um

eitthvað annað ? þau eru vegg-

irnir heima hjá mér og það eru

ekki veggirnir sem skipta máli

heldur fólkið sem dvelur á milli

þeirra. Reykjavík þekki ég hins

vegar passlega vel til að hafa þá

fjarlægð á hana að geta sagt eitt-

hvað um hana sem skiptir máli.

Ég er alltof innviklaður í Ísafjörð,

held ég.?

En nú ertu búinn að búa er-

lendis í nokkur ár. Skapar ekki

fjarlægðin svigrúm til að fara að

sjá Ísafjörð í skýrara ljósi?

?Mér sýnist ekki. Það er hægt

að taka strákinn úr Ísafirði, en

Ísafjörður verður ekki tekinn úr

stráknum. Hann á ég skuldlaust

og gæti ekki losnað við hann þó

ég vildi.?

? Ég veit að það er klisja, en

hugtakið ?hinn reiði ungi maður?

kemur alltaf upp í hugann í

sambandi við þig. Nú ertu orðinn

þrítugur og nýorðinn pabbi.

Eitthvað farinn að mildast?

?Ég veit það ekki. Ég hef aldrei

upplifað mig sem það sturlaða

hörkutól sem sumir hafa kallað

mig. Ég held að Gæska sé síst

mildari skáldsaga en hinar fyrri.

Ég er kannski ekki alveg jafn

orðljótur og ég var þegar ég var

tvítugur, en það er heldur ekki

það sama að vera gamall og orð-

ljótur og ungur og orðljótur. Það

langar engan að verða Sverrir

Stormsker eða Ástþór Magnús-

son, það er einfaldlega ekki

heillandi hlutskipti. Fyrsta skáld-

sagan mín, Hugsjónadruslan,

fjallaði að einhverju leyti um

þessa undarlegu tvískiptingu til-

finningalífsins, að karlar og

konur væru ýmist mild eða hörð,

en ekki bæði. Ég vil helst vera

mildur þegar tilefni er til, þegar

ég er að knúsa konuna mína eða

kitla strákinn. En það þýðir ekki

að grundvallarafstaða mín til lífs-

ins sé mildin ein ? sumt á ein-

faldlega ekki skilið neina mildi

og ég hef ekki í hyggju að gera

mildina að mínu ævistarfi. Ég

vil vera í flúxus í veröldinni, vil

að tilfinningar mínar og afstaða

stjórnist af þeim aðstæðum sem

ég er í. Ég er hvorutveggja mildur

og harður og legg mig fram um

að finna fyrir mér hvort heldur

sem er - lífið er of stutt til að

maður eyði því í einhverri lá-

deyðu. En ég er í mildari aðstæð-

um með heimili, konu og barn

en þegar ég bjó í 6 fermetra kytru

við Hringbrautina og eyddi

námslánunum mínum í bjór og

vitleysu. Að því leytinu til er ég

áreiðanlega miklu mildari.?

? Gæska er engan veginn mild

bók, þótt fyndin sé á köflum er

undiraldan þung og ádeilan sterk.

Verður það sama upp á teningn-

um í næstu skáldsögu?

?Ég hef satt að segja ekki hug-

mynd. Ég er rétt að byrja að

kortleggja næstu skáldsögu og

veit ekki einu sinni hvort ég noti

það kort eða geri nýtt. Ég geri

heldur ráð fyrir að næsta skáld-

saga verði öðruvísi, ég er með

svo mikla mótþróaþrjóskaröskun

? vil helst vera ósammála sjálfum

mér og halda á nýjar slóðir. Hún

verður kannski pólitísk. Og

kannski ádeila. En hún verður á

einhverjum öðrum nótum, leikin

í einhverjum öðrum skala á önnur

hljóðfæri,? sagði Eiríkur Örn

Norðdahl, rithöfundur.

? fridrika@bb.is

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20