Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Nįttśrufręšingurinn

PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Nįttśrufręšingurinn

						61
Tímarit Hins íslenska náttúrufræðifélags
Svartþröstur aðstoðar við 
hreiður skógarþrasta 
Náttúrufræðingurinn 84 (1?2), bls. 61?64, 2014
Ævar Petersen
Inngangur
Par skógarþrasta Turdus iliacus 
hreiðraði um sig í garðinum hjá Birni 
Þresti Axelssyni og Önnu Hall-
dóru Karlsdóttur að Naustahlein 17 
í Garðabæ sumarið 2006. Það væri 
í sjálfu sér ekki í frásögur færandi 
nema fyrir það að þriðji fuglinn tók 
þátt í varpstarfinu, þ. á m. fóðrun 
unga.
Skal hér skýrt frá hvernig varpi 
reiddi fram. Þau Björn og Anna 
fylgdust grannt með framgangi þess 
og atferli fuglanna og eiga mestan 
heiður að því hve vel atburðarásin 
var skráð.
Fyrra hreiðrið
Í júní 2006 hóf skógarþrastarpar að 
byggja hreiður í lágum (um 1,8 m) 
mispilrunna í garðinum aftan við 
Naustahlein 17, en þar höfðu skógar-
þrestir áður verið með hreiður. Tveir 
skógarþrestir sáu um hreiðurgerðina 
eins og vera ber og um 9. júní var 
hreiðrið fullbyggt. Þá hurfu þrestirnir 
í tvo daga en eftir að þeir birtust á ný 
var sex eggjum orpið í hreiðrið. Á til-
skyldum tíma, rétt fyrir mánaðamót 
júní?júlí, klöktust ungar. Þann 7. júlí 
voru fimm um viku gamlir ungar í 
hreiðrinu. Eitt egg reyndist fúlegg 
og hafði fóstrið drepist snemma á 
útungunartímabilinu.
Annar þrösturinn bar málmhring 
á fæti. Sá var svo gæfur að Björn gat 
tekið hann á hreiðrinu með því að 
leggja hönd yfir fuglinn. Það mun 
hafa verið kvenfugl því hjá skógar-
þröstum liggja aðeins kvenfuglar á 
hreiðri.1 Númer á fuglamerkjum eru 
auðkennandi og reyndist þetta merki 
vera íslenskt nr. 882266. Hafði fuglinn 
verið merktur þá um vorið 15. apríl 
2006 við Höfn í Hornafirði þar sem 
Brynjúlfur Brynjólfsson og Björn 
Arnarson reka fuglaathugunarstöð.2 
Nokkuð ljóst þykir að þegar fuglinn 
var fangaður og merktur var hann 
að koma til landsins eftir vetur-
setu erlendis en langflestir íslenskir 
skógarþrestir fara til vestanverðrar 
Evrópu yfir vetrarmánuðina.3
Svartþröstur Turdus merula, full-
orðinn karlfugl, hrafnsvartur með 
appelsínulitað nef, hélt einnig til 
við skógarþrastarhreiðrið (1. mynd). 
Eins og svartþrasta er venja á varp-
tíma hélt hann sig mest á morgnanna 
efst í toppi grenitrjáa í næsta garði 
og söng hástöfum. Stundum fór 
hann inn í runnann þar sem þrastar-
hreiðrið var þegar skógarþröstur lá á 
því. Fyrir kom að allir fuglarnir þrír 
voru við hreiðrið samtímis. Þá kom 
fyrir að svartþrösturinn og annar 
skógarþrastanna ultu út úr hreiður-
runnanum í miklum atgangi. Svo 
mikil voru áflogin að húsráðendur 
vöknuðu oft við þau á tímabilinu 
klukkan fimm til sjö á morgnana. 
Þarna öttu kappi svartþrösturinn og 
annar skógarþrösturinn, karlfuglinn 
að talið var, sem virtist lítt hrifinn af 
þessum keppinauti.
Eftir að ungar skriðu úr eggi 
hóf svartþrösturinn að bera æti í 
ungana til jafns við skógarþrestina 
eins og þeir væru hans eigin af-
kvæmi. Þessar matargjafir svart-
þrastarins voru t.a.m. áberandi 
meðan á heimsókn höfundar stóð 
þann 7. júlí. Þá renndi merkti skógar-
þrösturinn (2. mynd) sér einnig yfir 
hina óboðnu gesti og smellti í góm 
eins og þröstum er tamt. Ungarnir 
voru að sjá hraustir, litu út eins og 
dæmigerðir skógarþrastarungar og 
óklakta eggið var augljóslega skógar-
þrastaregg (sem eru snöggtum minni 
en svartþrastaregg). Svartþrösturinn 
var einnig til staðar með mat í nefi 
og gaf frá sér aðvörunarhljóð eins 
og eru einkennandi fyrir svartþresti 
við hreiður. Þriðji fuglinn, ómerkti 
skógarþrösturinn, sást hvergi en 
hann hvarf um þetta leyti og sást 
aldrei aftur.
Af ofanskráðu er ljóst að þrír 
fuglar voru greinilega bendlaðir við 
þrastarhreiðrið. Ekkert bendir hins 
vegar til þess að svartþrösturinn 
hafi átt hlut að máli við frjóvgun 
eggjanna. Því er hér ekki um kyn-
blöndun milli tveggja fuglategunda 
1. mynd. Skógarþröstur við hreiðrið sitt ásamt svartþrastarkarli sem lét sér annt um hreiðrið 
meðan á álegu stóð og færði jafnframt ungunum æti. ? The male Blackbird, which attended 
a Redwing nest in Garðabær, and delivered food to the young after they hatched. One of 
the Redwings can also be seen. Ljósm./Photo: Björn Þ. Axelsson, 10.7.2006.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80