Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Search | Titles | Articles | About | FAQ |
login | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Alžżšublašiš

and  
M T W T F S S
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Open in new window:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Vertical fit


Your browser does not support PDF files
Click here to view the page as JPG
Alžżšublašiš

						Munið skemtikvöld

Alþýðuflokksfélagamia

í kvöld í Alþýðuhúsinu.

iUTSTJÓRI: F. E. VALDEMABSSON

ÚTGSFANDI:  ALÞ^BUFLOKfiHEHIM

XX. áBOAMKIB

LAUGAEDAG   3.   JÚNÍ   1939

135. TÖLUBLAÐ

5E??5

Alþýðuflokksmenn!

Munið hina f jölbreyttu

kvöldskemtun f élaganna í Al-

þýðuhúsinu í kvöld. Sækið

hina síðustu kvöldskemtun

flokksmanna á þessu vori. -

Aðgöngumiðar fást á af-

greiðslu Alþýðublaðsins og

við innganginn.

WB3R

m

'M

Tíl

Farþegar á ameríska skipinu „Vestris," sem fórst haustið 1928

á leiðinni frá Bandaríkjunum til Suður Ameríku, þyrpast að björg-

unarbátunum, rétt áður en skipið sökk.

í sjávarháska:

Merkileg bék um loft-

skeyti ©§ sjéslys kemnr

M á Sjónraifinadaginii.

_------------<--------------

í bókinni er skýrt frá stærstu sjóslys*

um, sém órðið iiafa siðan um aidamót.

--------------<,--------------

ISJÁVARHÁSKA heitir ný 'bók, sem kemur út á

morgun, á sjómannadaginn. Útgefandi er Menn-

ingar- og fræðslusamband alþýðu, — en þýðandi Friðrik

Halldórsson loftskeytamaður. Bók þessi er alveg einstök í

sinni röð og líkleg til að" fá meiri útbreiðslu en flestar

aðrar bækur- sem út hafa komið á síðari árum.

Bókin er skrifuð af loft-

skeytamanni, sem heitir

Karl Baarslag og segir á-

grip af sögu loftskeytanna

og auk þess er á áhrifarík-

an og örlagaþrunginn hátt,

skýrt frá stærstu sjóslysum,

sem orðið hafa á þessari öld,

er það ógleymanleg frásögn.

í þeim kafla bókarinnar eru

fyrifsagnirnar þessar — og gefa

þær hugmyndir um hið mikla

efni: „Þegar skyldan kallar,"

„Republik og Florida", „Skipið

ósökkvandi" segir frá Titanic-

slysinu, „Empress of Iceland,"

„Roosevelt og Antinoe," „Ves-

tris," „Eldsvoði á sjó," o. fl. —

Eru í bókinni margar myndir af

skipunum, sem lent hafá í sjáv-

arháskanum og farist og jafn-

vel myndir af fólkinu í ór-

væntingarþrunginni baráttu við

hafið.

Saga loftskeytanna er eins og

æfintýri, og fyrst, þegar mað-

ur hefir lesið hana, skiljum við,

sem ekki erum sjómenn, hiná

gífurlegu þýðingu, sem loft-

skeytin hafa haft, en baráttan

fyi-ir því, að fá þessi björgun-

artæki í skipin, var ekki allt af

létt.

Friðrik Ólafsson skólastjóri

Stýrimannaskólans hefir ritað

formála^fyrir bókinni og segir

hann meðal annars í honum:

„Eftir að ég hafði lesið bók-

ina á frummálinu, þótti mér

hún væri vel þess virði,' að

koma fyrir augu íslenzkra les-

enda, sérstaklega þar sem lítið

er hér fyrir af bókum, sem lýsa

lífi og störfum sjómannastétt-

arinnar.

Flestir munu hafa heyrt, að

stafirnir SOS, sendir með Mor-

se-merkjum (. . .-----------. . .),

eru neyðarmerki frá skipum,

sem í háska eru stödd og

æskja hjálpar frá öðrum skip-

um eða úr landi. Merkið er sent

með loftskeytatækjum (firðriti),

og er stranglega bannað að nota

þaðj nema skipið sé í alv&rlegri

og yfirvofandi hættu og þarfnist

bráðrar hjálpar, og engin önn-

ur merki má viðhafa, sem hægt

er að blanda saman við neyð-

armerkið. Sé neyðarmerkið

sent með taltækjum (firðtáli),

kemur orðið „MAY DAY" í

stað „SOS". Allar loftskeyta-

stöðvar á sjó og landi, sem

heyra þessi merki, eiga sam-

stundis að stöðva alla aðra af-

greiðslu og gefa sig eingöngu

að því, er til bjargar má verða

hinu nauðstadda skipi, þar til

hættan er um garð gengin, —

hjálparliðið komið á vettvang

eða varúðar er eigi lengur þörf

af þessum ástæðum.

Bók þessi, er hér birtist í þýð-

ingu Friðriks Halldórssonar

loftskeytamanns, er skrifuð af

loftskeytamanni og greinir í

stuttu máli frásögu loftskeyt-

anna frá byrjun, þróun þeirra

óg þýðingu fyrir öryggi manns-

lífa og annarra verðmæta á haf-

inu. Efni bókarinnar er að öðru

leyti spennandi frásaga um bar-

áttu sjómannsins við myrkur og

ofviðri, ís og eldsvoða, baráttu

um líf og dauða, ekki einungis

hans sjálfs, heldur oft fyrst bg

fremst þeirra, sem honum hefir

verið trúað fyrir, og sem klukku

stundum,      jafnvel      dægrum

90 meon i

sem hvarf

BAtnrlnn fannsf vlð norðarsf rSnd Wales,

en vonlitið tallð að niSnnism werði fefarœ-

að þar eð loftf orði þeirra mon Þrotlnn.

LONDON

"CJNSKI

morgun. FÚ.

kafbáturinn

^Thetis', sem menn héldu

í fyrrinótt, að væri sokkinn,

fannst snemma í gærmorg-

un, og var það tundurspillir-

inn „H. M. S. Brazen," sem

fann hann, eitt hinna mörgu

herskipa, sem þátt tóku í leit-

inni.

Kafbáturinn fannst um 25

km. undan Great Ormes

höfða á norðurströnd Wales.

Stóð skuturinn hátt úr sjó, er

tundurspillirinn kom að, en

stefnið alveg í kafi.

Fjórum mönnum var bjarg

að, er tundurspillirinn kom

þarna að, en fleiri hafði ekki

verið bjargað, er seinast

fréttist í nótt, og er sagt að

90 menn séu inniluktir í kaf-

báínum og lítil von um

björgun þeirra.

Mikill fjöldi herskipa' og

björgunarskipa er á staðnum, og

létu herskipin kastljós sín leika

um sjóinn í nótt til þess að auð

velda björgunartilraunirnar. —

Vonir þær, sem menn gera sér

um það, að mennirnir verði á

Hfi, þótt það takist að ná upp

saman standa á sökkvandi eða

brennandi skipsflaki og bíða

milli vonar og ótta eftir leiks-

lokum.

Þár sem það er höfuðtilgang-

ur bókarinnar að lýsa sérstak-

lega þýðingu lof tskeytanna

fyrir öryggi við siglingar, er

ekki nema eðlilegt, þótt frá-

sagnir um viðburði og afrek

einstakra manna í sambandi

við þá séu að verulegu leyti

mótaðar af sjónarmiði höf. sem

loftskeytamanns og velvild hans

til stéttarbræðra sinna. Margir

þeirra verða einnig taldir með

hinum söníiu hetjum hafsins, —

sem rækja skyldustörf sín fram

tií hins síðasta og bíða dauða

síns með karlmennsku, þegar

allt annað er um þrotið. Þetta

er þó gert, án þéss að hlutur

annarra, er við sögu koma, sé

að nokkru fyrir borð borinn, og

höf. virðist kunna góð skil á

því, sem vel er gert, og hinu,

sem miður fer hjá þeim, sem

ábyrgðin hvílir á og mest áhrif

hafa á tildrög og afleiðingar

þeirra atburða, sem frásögnin

fjallar um. Hér kemur í ljós

staðgóð sjómannsþekking hjá

höf. og hæfileiki til að dæma

um það, sem fram fer, einnig

utan hans verkahrings, svo að

þeir, sem vinna verk sín á

sjónum, lesa bókina með jafn-

mikilli ánægju og hinir, sem ef

til vill þekkja hafið aðeins í

sjón eða af afspurn."

Bókin verður seld á götunum

á morgun og kostar 4 krónur,

kafbátnum bráðlega, eru mjög*

litlar, að þvi er segir í síðustu

fregnum, því að 36 klukkustund-

ir voru þá þegar liðnar frá því

er hann kafaði, en hann hafði

ekki loftforða til lengri tíma.

Búist hafði verið við því, að

skuturinn myndi lyftast aftur úr

sjó, pegar sjávarborðið lækkaði,

og hafði verið unnið að því að

skera gat á skipshliðina þar, í

von um að takast mætti að

bjarga mönnunum á þann hátt.

En þær vonir brugðust.

Það var ekki hægt að halda

kafbátnum uppi, en tilraunir hafa

verið gerðar til þess áð ná hon-

um upp sem skjótast. óstaðfest

fregn hermir, að sjór sé í fram-

parti bátsins og að einn eða tveir

menn, sem hafi ætlað að bjargast

með Davistækjum á eftir þeim

fjórum, sem þannig björguðust,

hafi   drukknað.

Kafbáturinn fór í kaf kl. 1,40

e. h. í gær, og hafði verið á-

kveðið, að hann skyldi verða

þrjár klukkustundir í kafi. Var

þetta síðasta reynsluferð bátsins,

áður -en hann væri afhentur að

fullu af skipasmíðastöðinni, Ca-

mell Laird.

Þeir fjórir menn, sem þegar

hafa bjargast, björguðust með

svo kölluðum Davis-útbúnaði,

sem kafbáturinn hafði meðferðis,

en líklegt þykir, að kafbátsmenn

hafi ákveðið að bíða átekta með

að nota þennan útbúnað frekar,

unz séð yrði, hvernig björgunár-

tilraunirnar gengju, því að í

hvert sinn sem útbúnaðurinn er

notaður, kemst nokkur sjór inn

í kafbátinn, og því oftar sem

hann er notaður, því minni líkur

verða fyrir því, að mögulegt

reynist að bjarga þeim, sem eftir

eru.

Hafnarfjarðardeílan

sýja fyrirFélagsdómi

Hafnarfjarðardeilan nýja var

tekin fyrir í Félagsdómi í gær.

Aðilar lögðu fram skjöl sín, en

málafærslumaður Hlífar, Pétur

Magnússon bað um frest, sem

honum var veittur til næstkom-

andi miðvikudags. Félagsdómur

er skipaður öllum hinum venju-

legum dómurum: Hákon Guð-

mundsson, Sigurjón Á. Ólafsson,

Sverrir Þorbjarnarson, Gunnl.

Briem og Kjartan Thors. Guð-

mundur f. Guðmundsson cand.

jur. flytur málið fyrir hönd

stefnandans Sigmundar Björns-

sonar verkamanns.

Á gruiidvallarlagadegi Dana

mánudaginn 5. júní munu

sendiráð Bruun og frú hans taka

é móti hfiimsóknum i Tjarnargötu

fré kl. 4—6 e. h.

Konguriim ?eit hYað

hann sppr.

|yÝJASTI vísdómur ÞJóðvilj-

¦*^ ans um bráðabirgðalögin um

breytingar á lögunum um verka-

mannabústaði er sá, að Stefán

Jóh. Stefánsson hafi „logið að

kónginum", að ríki og bær veittu

fé til styrktar byggingarfélögum

verkamanna, auk þess, sem þeim

væru veitt ýms önnur hlunnindi,

og blekt hann með þessu til að

sta"ðfesta  lögin!

Segir Þjóðviljinn, að þetta séu

ósannindi, því að það séu ekki

byggingarfélögin heldur bygging-

arsjóðir verkamanna, sem styrk-

inn fá.

En veit Þjóðviljinn þá ekki,

'að þó að það sé rétt, að styrk-

urinn lari formlega til bygging-

arsjóðanna, þá fá byggingarfé-

lögin lán úr sjóðunum við 5%

vöxtum, þ. e. a. s. töluvert lægri

vöxtum en byggingarsjóðirnir

sjálfir verða að greiða af sínum

lánum? Hvað er þessi mismunur

á vaxtagreiðslum byggingarfélag-

anna og byggingarsjóðanna ann-

að en raunverulegur styrkur til

byggingarf élaganna ?

Og þó eru þetta hvergi nærri

einu hlunnindin, sem byggingar-

Hvor vlnnr LB.

eða Valur?

Leikur, sem ailir Mia

meS eftirvniBtlnou .

URSLITAKAPPLEIK-

ur meistaramótsins fer

fram í kvöld á íþrótta-

veUinum og „pólarnir" tveir

í knattspyrnu okkar Reyk-

víkinga K.R. og Valur eig-

ast við. Hefir hvort félag-

anna nú þrjú stig, það sem

vinnur leikinn í kvöld vinn-

ur mótið og sæmdarheitið:

— „Bezta knattspyrnufélag

Reykjavíkur."

Beztu markmenn beggja fé-

laganna, sem veikir hafa ver-

ið undanfarið, taka þátt í þess-

um leik, Anton, sem meiddist

um daginn og Hermann, sem

var lasinn, þegar Valur keppti

viS Fram.

Þessi leikur verður áreiðan-

lega harðsóttur og áhugamenn

um knattspyrnu óttast að félög-

in leggi svo mikla áherzlu á að

vinna að leikurinn verði of

harður. Má gera ráð fyrir að

hvort félag um sig gefi liðs-

mönnum sínum fyrirskipun um

að „passa" ákveðna menn, en

það getur aftur á móti hæglega

eyðilagt samleik og gert leikinn

of harðan.

félög|n fá. Þau fá ókeypis teikn-

ingar, rikið borgar eftirlitsmann

óg lætur þeim margvíslegan ann-

an stuðning í té.

Að sjálfsögðu ber að virða um-

hyggju kommúnistablaðsins fyrir

kónginum. En hún er algerlega ó-

þörf. I þessu máli hefir sannast

eins og formaður Framsóknar-

flokksins sagði um annað mál á

sínum tíma: „Kóngurinn veit

hvað   hann   syngur!"

Leyslst bygginga~

¥inniid®ilaii i kvöld ?

Tillaga til lausnar verður til umræðu

á fundum trésmiða og múrara í kvðid.

—...............                                             ¦¦$¦¦.   ¦       r

WT RÖFUR     kommúnista

*"•        hendur  trésmiðum

og

múrurum vekja mikla andúð

í bænum og ekki síður meðal

verkamanna en annara. Menn

sjá yfirleitt að hér er um prívat-

kröfur kommúnista að ræða, en

ekki kröfur sem geta orðið til

þess að bæta kjör Dagsbrúnar-

manna. Það er líka alveg eins

dæmi í sögu verkalýðssamtak-

anna að skella á alisherjar-

vinnustöðvun út af 1%, sem er

og ekkert í sambandi við um-

bætur á kjörum verkamanna

sjálfra. Ef svo væri, þá væri

nokkru öðru máli að gegna, þó

að sjaldan hafi verið stöðvuð

vinna svo eftirminnilega út af

svona litlu.

Eins og kunnugt er hafa Sjálf-

stæðismenn hér í bænum um

jnokkurt skeið haft starfandi

verkalýðsfélag, og em í því þeir

menn, sem em í Dagsbrún og

telja sig fylgja Sjálfstæðisflokkn-

um að málum. Það var þetta

félag, sem Héðinn Valdimarsson

og Þorsteinn Pétursson sömdu

við á síðast liðnu hausti um brott

rekstur Alþýðuflokksmanna úr

Dagsbrún og um að Dagsbrún

yrði slitin út úr Alþýðusamband-

inu. Öðru vísi hefði kommúnist-

um aldrei tekist að slíta tengslin

milli Dagsbrúnar og annara

verkalýðsfélaga í landinu.

Þetta félag hélt fund i gær-

kveldi og ræddi um ástandið í

verkalýðsmálunum. Samkvæmt

frásögn Morgunblaðsins í morg-

un samþykti fundurinn í einu

hljóði andstöðu gegn vinnustöðv-

un kommúnista og kröfum þeirra,

sem ekki neitt snerta kjör verka-

manna.

En sem betur fer, virðist þessi

vinnustöðvun ekki verða löng. í

kvöld hafa trésmiðir og múramr

boðað til félagsfunda, og liggoir

fyrir þessum fundum tillaga, sem

líklegt er að geti leyst málið. Er

það og vonandi, að vinna geti

aftur hafist á mánudaginn við

byggingar í bænum. Vinnan er

©kki svo mikil sem stendur.

					
Hide thumbnails
Page 1
Page 1
Page 2
Page 2
Page 3
Page 3
Page 4
Page 4