Tķmarit.is
Search | Titles | Articles | About | FAQ |
login | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Alžżšublašiš

and  
M T W T F S S
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Open in new window:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Vertical fit


Your browser does not support PDF files
Click here to view the page as JPG
Alžżšublašiš

						Munið skemtikvöld
Alþýðuflokksfélagamia
í kvöld í Alþýðuhúsinu.
iUTSTJÓRI: F. E. VALDEMABSSON
ÚTGSFANDI:  ALÞ^BUFLOKfiHEHIM
XX. áBOAMKIB
LAUGAEDAG   3.   JÚNÍ   1939
135. TÖLUBLAÐ
5E??5
Alþýðuflokksmenn!
Munið hina f jölbreyttu
kvöldskemtun f élaganna í Al-
þýðuhúsinu í kvöld. Sækið
hina síðustu kvöldskemtun
flokksmanna á þessu vori. -
Aðgöngumiðar fást á af-
greiðslu Alþýðublaðsins og
við innganginn.
WB3R
m
'M
Tíl
Farþegar á ameríska skipinu „Vestris," sem fórst haustið 1928
á leiðinni frá Bandaríkjunum til Suður Ameríku, þyrpast að björg-
unarbátunum, rétt áður en skipið sökk.
í sjávarháska:
Merkileg bék um loft-
skeyti ©§ sjéslys kemnr
M á Sjónraifinadaginii.
_------------<--------------
í bókinni er skýrt frá stærstu sjóslys*
um, sém órðið iiafa siðan um aidamót.
--------------<,--------------
ISJÁVARHÁSKA heitir ný 'bók, sem kemur út á
morgun, á sjómannadaginn. Útgefandi er Menn-
ingar- og fræðslusamband alþýðu, — en þýðandi Friðrik
Halldórsson loftskeytamaður. Bók þessi er alveg einstök í
sinni röð og líkleg til að" fá meiri útbreiðslu en flestar
aðrar bækur- sem út hafa komið á síðari árum.
Bókin er skrifuð af loft-
skeytamanni, sem heitir
Karl Baarslag og segir á-
grip af sögu loftskeytanna
og auk þess er á áhrifarík-
an og örlagaþrunginn hátt,
skýrt frá stærstu sjóslysum,
sem orðið hafa á þessari öld,
er það ógleymanleg frásögn.
í þeim kafla bókarinnar eru
fyrifsagnirnar þessar — og gefa
þær hugmyndir um hið mikla
efni: „Þegar skyldan kallar,"
„Republik og Florida", „Skipið
ósökkvandi" segir frá Titanic-
slysinu, „Empress of Iceland,"
„Roosevelt og Antinoe," „Ves-
tris," „Eldsvoði á sjó," o. fl. —
Eru í bókinni margar myndir af
skipunum, sem lent hafá í sjáv-
arháskanum og farist og jafn-
vel myndir af fólkinu í ór-
væntingarþrunginni baráttu við
hafið.
Saga loftskeytanna er eins og
æfintýri, og fyrst, þegar mað-
ur hefir lesið hana, skiljum við,
sem ekki erum sjómenn, hiná
gífurlegu þýðingu, sem loft-
skeytin hafa haft, en baráttan
fyi-ir því, að fá þessi björgun-
artæki í skipin, var ekki allt af
létt.
Friðrik Ólafsson skólastjóri
Stýrimannaskólans hefir ritað
formála^fyrir bókinni og segir
hann meðal annars í honum:
„Eftir að ég hafði lesið bók-
ina á frummálinu, þótti mér
hún væri vel þess virði,' að
koma fyrir augu íslenzkra les-
enda, sérstaklega þar sem lítið
er hér fyrir af bókum, sem lýsa
lífi og störfum sjómannastétt-
arinnar.
Flestir munu hafa heyrt, að
stafirnir SOS, sendir með Mor-
se-merkjum (. . .-----------. . .),
eru neyðarmerki frá skipum,
sem í háska eru stödd og
æskja hjálpar frá öðrum skip-
um eða úr landi. Merkið er sent
með loftskeytatækjum (firðriti),
og er stranglega bannað að nota
þaðj nema skipið sé í alv&rlegri
og yfirvofandi hættu og þarfnist
bráðrar hjálpar, og engin önn-
ur merki má viðhafa, sem hægt
er að blanda saman við neyð-
armerkið. Sé neyðarmerkið
sent með taltækjum (firðtáli),
kemur orðið „MAY DAY" í
stað „SOS". Allar loftskeyta-
stöðvar á sjó og landi, sem
heyra þessi merki, eiga sam-
stundis að stöðva alla aðra af-
greiðslu og gefa sig eingöngu
að því, er til bjargar má verða
hinu nauðstadda skipi, þar til
hættan er um garð gengin, —
hjálparliðið komið á vettvang
eða varúðar er eigi lengur þörf
af þessum ástæðum.
Bók þessi, er hér birtist í þýð-
ingu Friðriks Halldórssonar
loftskeytamanns, er skrifuð af
loftskeytamanni og greinir í
stuttu máli frásögu loftskeyt-
anna frá byrjun, þróun þeirra
óg þýðingu fyrir öryggi manns-
lífa og annarra verðmæta á haf-
inu. Efni bókarinnar er að öðru
leyti spennandi frásaga um bar-
áttu sjómannsins við myrkur og
ofviðri, ís og eldsvoða, baráttu
um líf og dauða, ekki einungis
hans sjálfs, heldur oft fyrst bg
fremst þeirra, sem honum hefir
verið trúað fyrir, og sem klukku
stundum,      jafnvel      dægrum
90 meon i
sem hvarf
BAtnrlnn fannsf vlð norðarsf rSnd Wales,
en vonlitið tallð að niSnnism werði fefarœ-
að þar eð loftf orði þeirra mon Þrotlnn.
LONDON
"CJNSKI
morgun. FÚ.
kafbáturinn
^Thetis', sem menn héldu
í fyrrinótt, að væri sokkinn,
fannst snemma í gærmorg-
un, og var það tundurspillir-
inn „H. M. S. Brazen," sem
fann hann, eitt hinna mörgu
herskipa, sem þátt tóku í leit-
inni.
Kafbáturinn fannst um 25
km. undan Great Ormes
höfða á norðurströnd Wales.
Stóð skuturinn hátt úr sjó, er
tundurspillirinn kom að, en
stefnið alveg í kafi.
Fjórum mönnum var bjarg
að, er tundurspillirinn kom
þarna að, en fleiri hafði ekki
verið bjargað, er seinast
fréttist í nótt, og er sagt að
90 menn séu inniluktir í kaf-
báínum og lítil von um
björgun þeirra.
Mikill fjöldi herskipa' og
björgunarskipa er á staðnum, og
létu herskipin kastljós sín leika
um sjóinn í nótt til þess að auð
velda björgunartilraunirnar. —
Vonir þær, sem menn gera sér
um það, að mennirnir verði á
Hfi, þótt það takist að ná upp
saman standa á sökkvandi eða
brennandi skipsflaki og bíða
milli vonar og ótta eftir leiks-
lokum.
Þár sem það er höfuðtilgang-
ur bókarinnar að lýsa sérstak-
lega þýðingu lof tskeytanna
fyrir öryggi við siglingar, er
ekki nema eðlilegt, þótt frá-
sagnir um viðburði og afrek
einstakra manna í sambandi
við þá séu að verulegu leyti
mótaðar af sjónarmiði höf. sem
loftskeytamanns og velvild hans
til stéttarbræðra sinna. Margir
þeirra verða einnig taldir með
hinum söníiu hetjum hafsins, —
sem rækja skyldustörf sín fram
tií hins síðasta og bíða dauða
síns með karlmennsku, þegar
allt annað er um þrotið. Þetta
er þó gert, án þéss að hlutur
annarra, er við sögu koma, sé
að nokkru fyrir borð borinn, og
höf. virðist kunna góð skil á
því, sem vel er gert, og hinu,
sem miður fer hjá þeim, sem
ábyrgðin hvílir á og mest áhrif
hafa á tildrög og afleiðingar
þeirra atburða, sem frásögnin
fjallar um. Hér kemur í ljós
staðgóð sjómannsþekking hjá
höf. og hæfileiki til að dæma
um það, sem fram fer, einnig
utan hans verkahrings, svo að
þeir, sem vinna verk sín á
sjónum, lesa bókina með jafn-
mikilli ánægju og hinir, sem ef
til vill þekkja hafið aðeins í
sjón eða af afspurn."
Bókin verður seld á götunum
á morgun og kostar 4 krónur,
kafbátnum bráðlega, eru mjög*
litlar, að þvi er segir í síðustu
fregnum, því að 36 klukkustund-
ir voru þá þegar liðnar frá því
er hann kafaði, en hann hafði
ekki loftforða til lengri tíma.
Búist hafði verið við því, að
skuturinn myndi lyftast aftur úr
sjó, pegar sjávarborðið lækkaði,
og hafði verið unnið að því að
skera gat á skipshliðina þar, í
von um að takast mætti að
bjarga mönnunum á þann hátt.
En þær vonir brugðust.
Það var ekki hægt að halda
kafbátnum uppi, en tilraunir hafa
verið gerðar til þess áð ná hon-
um upp sem skjótast. óstaðfest
fregn hermir, að sjór sé í fram-
parti bátsins og að einn eða tveir
menn, sem hafi ætlað að bjargast
með Davistækjum á eftir þeim
fjórum, sem þannig björguðust,
hafi   drukknað.
Kafbáturinn fór í kaf kl. 1,40
e. h. í gær, og hafði verið á-
kveðið, að hann skyldi verða
þrjár klukkustundir í kafi. Var
þetta síðasta reynsluferð bátsins,
áður -en hann væri afhentur að
fullu af skipasmíðastöðinni, Ca-
mell Laird.
Þeir fjórir menn, sem þegar
hafa bjargast, björguðust með
svo kölluðum Davis-útbúnaði,
sem kafbáturinn hafði meðferðis,
en líklegt þykir, að kafbátsmenn
hafi ákveðið að bíða átekta með
að nota þennan útbúnað frekar,
unz séð yrði, hvernig björgunár-
tilraunirnar gengju, því að í
hvert sinn sem útbúnaðurinn er
notaður, kemst nokkur sjór inn
í kafbátinn, og því oftar sem
hann er notaður, því minni líkur
verða fyrir því, að mögulegt
reynist að bjarga þeim, sem eftir
eru.
Hafnarfjarðardeílan
sýja fyrirFélagsdómi
Hafnarfjarðardeilan nýja var
tekin fyrir í Félagsdómi í gær.
Aðilar lögðu fram skjöl sín, en
málafærslumaður Hlífar, Pétur
Magnússon bað um frest, sem
honum var veittur til næstkom-
andi miðvikudags. Félagsdómur
er skipaður öllum hinum venju-
legum dómurum: Hákon Guð-
mundsson, Sigurjón Á. Ólafsson,
Sverrir Þorbjarnarson, Gunnl.
Briem og Kjartan Thors. Guð-
mundur f. Guðmundsson cand.
jur. flytur málið fyrir hönd
stefnandans Sigmundar Björns-
sonar verkamanns.
Á gruiidvallarlagadegi Dana
mánudaginn 5. júní munu
sendiráð Bruun og frú hans taka
é móti hfiimsóknum i Tjarnargötu
fré kl. 4—6 e. h.
Konguriim ?eit hYað
hann sppr.
|yÝJASTI vísdómur ÞJóðvilj-
¦*^ ans um bráðabirgðalögin um
breytingar á lögunum um verka-
mannabústaði er sá, að Stefán
Jóh. Stefánsson hafi „logið að
kónginum", að ríki og bær veittu
fé til styrktar byggingarfélögum
verkamanna, auk þess, sem þeim
væru veitt ýms önnur hlunnindi,
og blekt hann með þessu til að
sta"ðfesta  lögin!
Segir Þjóðviljinn, að þetta séu
ósannindi, því að það séu ekki
byggingarfélögin heldur bygging-
arsjóðir verkamanna, sem styrk-
inn fá.
En veit Þjóðviljinn þá ekki,
'að þó að það sé rétt, að styrk-
urinn lari formlega til bygging-
arsjóðanna, þá fá byggingarfé-
lögin lán úr sjóðunum við 5%
vöxtum, þ. e. a. s. töluvert lægri
vöxtum en byggingarsjóðirnir
sjálfir verða að greiða af sínum
lánum? Hvað er þessi mismunur
á vaxtagreiðslum byggingarfélag-
anna og byggingarsjóðanna ann-
að en raunverulegur styrkur til
byggingarf élaganna ?
Og þó eru þetta hvergi nærri
einu hlunnindin, sem byggingar-
Hvor vlnnr LB.
eða Valur?
Leikur, sem ailir Mia
meS eftirvniBtlnou .
URSLITAKAPPLEIK-
ur meistaramótsins fer
fram í kvöld á íþrótta-
veUinum og „pólarnir" tveir
í knattspyrnu okkar Reyk-
víkinga K.R. og Valur eig-
ast við. Hefir hvort félag-
anna nú þrjú stig, það sem
vinnur leikinn í kvöld vinn-
ur mótið og sæmdarheitið:
— „Bezta knattspyrnufélag
Reykjavíkur."
Beztu markmenn beggja fé-
laganna, sem veikir hafa ver-
ið undanfarið, taka þátt í þess-
um leik, Anton, sem meiddist
um daginn og Hermann, sem
var lasinn, þegar Valur keppti
viS Fram.
Þessi leikur verður áreiðan-
lega harðsóttur og áhugamenn
um knattspyrnu óttast að félög-
in leggi svo mikla áherzlu á að
vinna að leikurinn verði of
harður. Má gera ráð fyrir að
hvort félag um sig gefi liðs-
mönnum sínum fyrirskipun um
að „passa" ákveðna menn, en
það getur aftur á móti hæglega
eyðilagt samleik og gert leikinn
of harðan.
félög|n fá. Þau fá ókeypis teikn-
ingar, rikið borgar eftirlitsmann
óg lætur þeim margvíslegan ann-
an stuðning í té.
Að sjálfsögðu ber að virða um-
hyggju kommúnistablaðsins fyrir
kónginum. En hún er algerlega ó-
þörf. I þessu máli hefir sannast
eins og formaður Framsóknar-
flokksins sagði um annað mál á
sínum tíma: „Kóngurinn veit
hvað   hann   syngur!"
Leyslst bygginga~
¥inniid®ilaii i kvöld ?
Tillaga til lausnar verður til umræðu
á fundum trésmiða og múrara í kvðid.
—...............                                             ¦¦$¦¦.   ¦       r
WT RÖFUR     kommúnista
*"•        hendur  trésmiðum
og
múrurum vekja mikla andúð
í bænum og ekki síður meðal
verkamanna en annara. Menn
sjá yfirleitt að hér er um prívat-
kröfur kommúnista að ræða, en
ekki kröfur sem geta orðið til
þess að bæta kjör Dagsbrúnar-
manna. Það er líka alveg eins
dæmi í sögu verkalýðssamtak-
anna að skella á alisherjar-
vinnustöðvun út af 1%, sem er
og ekkert í sambandi við um-
bætur á kjörum verkamanna
sjálfra. Ef svo væri, þá væri
nokkru öðru máli að gegna, þó
að sjaldan hafi verið stöðvuð
vinna svo eftirminnilega út af
svona litlu.
Eins og kunnugt er hafa Sjálf-
stæðismenn hér í bænum um
jnokkurt skeið haft starfandi
verkalýðsfélag, og em í því þeir
menn, sem em í Dagsbrún og
telja sig fylgja Sjálfstæðisflokkn-
um að málum. Það var þetta
félag, sem Héðinn Valdimarsson
og Þorsteinn Pétursson sömdu
við á síðast liðnu hausti um brott
rekstur Alþýðuflokksmanna úr
Dagsbrún og um að Dagsbrún
yrði slitin út úr Alþýðusamband-
inu. Öðru vísi hefði kommúnist-
um aldrei tekist að slíta tengslin
milli Dagsbrúnar og annara
verkalýðsfélaga í landinu.
Þetta félag hélt fund i gær-
kveldi og ræddi um ástandið í
verkalýðsmálunum. Samkvæmt
frásögn Morgunblaðsins í morg-
un samþykti fundurinn í einu
hljóði andstöðu gegn vinnustöðv-
un kommúnista og kröfum þeirra,
sem ekki neitt snerta kjör verka-
manna.
En sem betur fer, virðist þessi
vinnustöðvun ekki verða löng. í
kvöld hafa trésmiðir og múramr
boðað til félagsfunda, og liggoir
fyrir þessum fundum tillaga, sem
líklegt er að geti leyst málið. Er
það og vonandi, að vinna geti
aftur hafist á mánudaginn við
byggingar í bænum. Vinnan er
©kki svo mikil sem stendur.
					
Hide thumbnails
Page 1
Page 1
Page 2
Page 2
Page 3
Page 3
Page 4
Page 4