Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn

						T0ÍM

kemnr út einu sinni i

viku og kostar  4 kr.

árgangurinn.

AFfíREIÐSLA

í Regkjavík Laugaveg

18, simi 286, út um

land íLaufási, simi 91.

II. ár.

Reykjavík, 12. janúar 1918.

2. blað.

Stórmerk tillaga.

Hin nýja stjórn landsverzlunar-

innar heíir sezt á röggstólana, þótt

ekki séu allir stjórnendurnir enn

komnir til Reykjavíkur. Mun hún

nú vera að vinna nndirbúnings-

verkið, fá yfirlit yfir hag verzlun-

arinnar og skipulag, til þess að

geta svo komið fram með ákveðn-

ar tillögur. Það er tvímælalaust

stærsta málið á dagskrá þjóðar-

innar, hvaða ákvarðanir verða þá

teknar um landsverzlunina.

Tillögur hinnar nýju stjórnar

vega að sjálfsögðu einna mest, um

hvað gera skal. En úr annari átf

má og vænta mjög merkra upp-

Jýsinga og tillaga, sem sje frá verð-

lagsnefndinni.

Verðlagsnefndinni var markaður

þrengri bás í fyrstu en nú er orð-

ið. Hafði hún áður mjög ógreiðan

aðgang að rannsókn stórverzlunar.

Þessu er nú breytt. Með reglugerð

sem sett var í haust, eftir ósk al-

þingis, má nefndin nú heimta all-

ur upplýsingar, bæði af stórkaup-

mönnum og smákaupmönnum.

Þar eð svo er nú í garðinn bú-

ið og það varð kunnugt að verð-

lagsnefnd er byrjuð að rannsaka

vörukaup og vöruverð, þótti það

mjög eftirsóknarvert að fara á

fund formanns verðlagsnefndar,

Guðmundar Björnsonar landlækn-

is, og leita upplýsinga um störf og

álit   verðlagsnefndar á þessu sviði.

Lét hann góðfúslega í té þær

upplýsingar sem hér fara á eftir:

Nefndin hefir verið að kynna sér

landsverzlunina og er nú að rann-

saka siðustu aðkaup stórsalanna.

Nefndin getur ekki að svo stöddu

sagt um samanburð á því.

En frá sjónarmiði verðlagsnefnd-

ar og eftir öllu því sem henni hefir

vitnast, þá er aðferðin og skipu-

lagið nú afar óhentugt.

Og álit nefnðarinnar er það, að

ef landsverzlun er rekin átram

ætti hún að taka að sjer að öllu

leyti einhverjar brýnustu nauð-

synjar t. d. kornmat og ef til vill

sykur. En láta á hinn bóginn

verzlunarstjettina að öllu leyti

annast um alt annað.

Ástæður sinar fyrir þessu getur

nefndin ekki látið uppi að svo

stöddu; en margar af þeim ættu

að vera öllum auðsæjar sem um

hugsa.

Þessar tillögur verðlagsnefndar

hníga mjög í sömu átt og fram

heflr verið haldið hjer í blaðinu.

Skipuiag landsverzlunarinnar eins

og það var, er óhæft. Það ráð að

kaupmenn sitji einir að ódýru

2 farmgjöldunum er sömuleiðis óhæft.

Hið^nýja sem7? kemur fram er

tillagan um að landsverzlunin taki

nauðsynjaverzlunina að öllu leyti

i sínar hendur, Verður sú tiilaga

gerð að umtalsefni siðar hjer i

blaðinu, og er óhætt að fullyrða

að verðlagsnefnd lætur ekki hafa

opinberlega eftir sjer slíka tillögu

án þess að full rök megi færa

fvrir henni.

ÓÖara farið.

Guðmundur prófessor Hannesson

getur þess nýlega í Læknablaðinu

að lyfjabúðin í Reykjavík sé oft

vínlaus og þegar hún fái vín sé

það óðara farið.

Mikil   alvara   liggur   á  bak   við,

þessi   ummæli og er rétt að halda'

því   á   lofti að það er læknir sem

þar   talar   til   stéttarbræðra   sinna.

Þessi ummæli sannast átakanlega

af því sem sagt verður frá hér á

eftir.

Hinn 24. nóv. síðastliðinn fékk

lyfjabúðin i Reykjavík 260 — tvö

hundruð og sextíu — fiöskur af

koníakki hjá landsstjórninni. Mun

það vera vín sem gert hefir verið

upptækt úr skipum og hjá laun-

sölum.

Hinn 22. des. síðastliðinn fær

lyfjabúðin aftur 150 — eilt hundr-

að og fimmtíu — flöskur af koniakki

hjá landsstjórninni. og eilthvað af

öðrum vínum.

Þrátt fyrir þennan ríkulega forða,

sem fenginn var með svo litlu milli-

bili, var svo komið tveim dögum

eftir að seinni forðinn kom, að alt

koniakk var búið úr lyfjabúðinni.

Hinn 24. des. var ekkert koníakk

lengur til þar.

Þetta er ákaflega grunsamlegt

og almenningur á heimting á að

vita   hvernig á þessu getur staðið.

Það þarf ekki að taka það fram

að sljórnarráðinu verður ekki legið

á hálsi fyrir að hafa látið koní-

akkið af hendi, eftir tilmælum

lyfjabúðarinnar. Og lyfjabúðinni

verður ekki um þetta kent að

neinu leyti, né nokkurri grunsemd

kastað á lyfsalann. Hann hefir gert

skyldu sína og ekkert annað. Lifja-

búðin á að hafa þessa vöru á boð-

stólnum og er skyld til að afhenda

hana gegn lyfseðlum.

En hvernig stendur á þessari

miklu notkun þessarar vöru. Eitt-

hvað kann að hafa farið út um

land, einkanlega af fyrri forðan-

um. En seinni forðinn sem fenginn

er 22. des, er uppgenginn 24. des.

Það   liggur   afarnærri   að   giska á

að menn í bænumT hafi fengið

læknana til] þess að gefa lyfseðia

í ríflegara lagi fyrir jólin. Að ein-

hverjir hafi viljað fá sér á jóla-

pelann.

Hér verður það algerlega látið

liggia milli hluta að sinni, hvernig

á þessu stendur. Að eins bent á

hvað þetta er grunsamt. Og í nafni

allra þeirra sem vilja ekki láta

brjóta bannlögin er þess krafist að

skýring sé gefin á því hvernig á

þessu stendur.

Að svo komu máli er gert ráð

fyrir þeim móguleika, að hér bafi

ekkert óeðlilegt átt sér stað. Og

Tíminn flytur með ánægju sannar

skýringar, sem taka allan grun

burtu.

En komi engar fullnægandi skýr-

ingar verður því haldið fram að

hér hafi átt sér stað misnotkun af

hálfu læknanna sem einir gefa lyf-

seðlana. Og þá er þess krafist að

einhverjar skorður verði reistar við

því að sú misnotkun geti haldið

áfram.

Þegar læknum var gefið þetta

vald, að láta menn fá vín með

því að gefa út lyfseðla, var það

fullyrt að þeir myndu ekki mis-

nota það vald. Verði það talið

sannanlegt að nokkrir úr hóp

þeirra geri það, verða þeir að sætta

sig við að þeim séu ákveðnar

reglur settar. Læknar eru undir

sömu lögum og aðrir borgarar.

Þeir verða að sætta sig við eftirlit,

verði það uppvíst að nokkrir úr

hóp þeirra þurfi þess með.

Amerikumenn munu meðal ann-

ars hafa eina aðferð til þess að

reyna að koma í veg fyrir að

læknar misnoti vald sitt. Þeir láta

festa upp i lyfjabúðunum lyfseðl-

ana sem gefnir eru á áfengi. Það

er svo þar, eins og hér, að mikill

hluti læknanna er svo vandur að

virðing sinni og samviskusamur

að gefa mönnum ekki áfengi með

lyfseðlum til annars en fullrar

nauðsynjar. Ein bezta vörnin gegn

hinum, sem sumir jafnvel gera

sér það að atvinnugrein að selja

lyfseðla á áfengi, er sú, að láta

allan almenning sjá það svart á

hvítu.

Það á ekki að vera neitt laun-

ungarmál að læknir gefi áfengis-

lyfseðil. Þess vegna á ekkert at-

hugavert að vera við það að

birta þá.

Látum vera að ekki væri farið

svo langt, að leyfa öllum að sjá

lyfseðlana, þá sýnist hitt vera sjálf-

sagt — úr því grunur leikur á að

sumir læknar misnoti valdið —

að sérstök nefnd verði skipuð til

þess að rannsaka málið. Ætti

læknum sjálfum — þeim sem ekki

misnota valdið — að vera þaö

kærkomnast, að fá tækifæri til að

hreinsa sig algerlega.

Til Stephans G. Stephanssonar.

i.

Kveðja.

Boðsgestur íslands alls,

útskaga, heiðardals,

velkominn handan um hafið!

Gnýr milli fjöru og fjalls

fagnaðarkliður alls

þess sem er vorgeislum vafið.

Leikur á oddi alls,

einherji fallins vals,

fólk þitt, við fjöllin og sæinn,

eins og til endurgjalds

unaðar þúsundfalds

þú sem að birgðir 6f bæinn.    <?£

Þig hefir dísin dals,

drottningin hamrafjalls,

hlýlega að hjarta sér vafið.

Boðsgestur tslands alls

einhýsis, borgarsals,

far þú nú heill yfir hafið!

II.

í garani og alvöru.

(Brot.)

Óravegu láðs og lagar

lýstu bjartir júnídagar

honum, sem i hróðri glöggvast

hefir skýrt frá þeim,

sem að aftur allra snöggvast

er nú kominn heim.

Minni forn að telja og tina,

til að finna móður sína

sem að eirir enn á fioti

yzta reginhaf,

sem að honum krakka i koti

kossinn fyrsta gaf.

Eitt gat lyginn sagt með sanni:

»Sá varð busi að drjúgum manni«,

slíkt hið sama: »Fyrstu fetin

framar honum rann.

Nú er eg aftur einskis metinn,

öllum framar hann«.

Ef svo nefndi' hann guð og gæfu,

get eg þetta minni hæfu.                        /

Er þó fqtt að erfðum fékk hann  /fe.''

eðli gott og rót,

og er kaldan Kjalveg gekk hann

kraft og þroskabót.

Kjalveg þann er kjarki lyftir.

Kjalveg þann er heimum skiftir.

Veg, sem eflt fær eðlisknáa,

aðra að fullu kyrkt,

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8