Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn

						TÍMINN

kemur út einu sinni i

viku og kostar 4 ftr.

árgangurinn.

AFGREIÐSLA

i Reykjavik Laugaveg

18, sími 286, út um

land iLaufási, simi 91.

II. ár.

Reykjavík, 2. febráar 1918.

5. blað.

tjirnmálaástanði

Sakirnar sem hugsandi menn

hafa á hendur stjórnmálaástandinu

núverandi, eru bæði margar og

þungar og því miður flestar rétt-

mætar. Því verður ekki mótmælt

að stjórnmálah'fið íslenzka er nú

stórkostlega sýkt.

Höfuðsökin er sú að rekin er

eiginhagsmuna»pólitík« í stórum

stíl. Það er svo alkunnugt að engra

sérstakra dæma gerist þörf. Það

hefir farið vaxandi með ári hverju

upp á síðkastið. Fjöldi manna

kvartar undan því, en enginn

ræður við neitt. Þeir sem vilja

stöðva það hafa ekki getað, af því

að ekki hefir verið tekið fyrir rætur

meinsins.

Önnur höfuðsökin er hringlið og

stefnuleysið í flokkunum, og er

eiginhagsmuna-pólitíkin aðalorsök

þess. Alskonar hrossakaup og

samningar eiga sér stað þeirra á

meðal sem við opinber mál fást.

Stórskammir og ærulausar aðdrótt-

anir ríða á annað kastið manna

á milli, en hina stundina eru gerð

kaupin og bundinn félagskapur

um einhver hagsmunamálin. Þetta

endurtekst hvað ofan í aniiaö. Á

þingi virðast sumir menn ekkert

erindi eiga annað en það að stofna,

eða verða að bráð slíkum klíku-

myndunum. Afleiðingarnar eru ber-

ar og sorglegar.

Þá er fylgi við ýms mál oft

fremur komið undir gömlum

flokkaværingum eða flokkahags-

munum, en málunum sjálfum.

Alskonar tillit til þessa og hins

verður að taka, um að taka ákvörð-

un sína. Sannfæringin virðist sofn-

uð,  eðaHekin allra síðast til ráða.

Bein afieiðing þessa glundroða

er ábyrgðarleysi um stjórn landsins

og fjárhag þess. Hver á að bera

ábyrgðina þegar engin eðlileg sam-

vinna eða samheldni á sér stað?

Sláandi dæmi þessa getur hver

maður séð sem vill á allra síðustu

tímum. Stjórn sem flnnur til á-

byrgðar sinnar, sér það réttilega að

hún má ekki fara að eins og henni

var í hendur búið af þinginu.

Sjálfsögð nauðsynjamál geta hæg-

lega dagað uppi, ef eiginhagsmuna-

hvötin er ekki nógu rík til þess að

hrinda þeim áfram. í samvinnu-

leysinu er aðhaldið svo lítið um

að það nái fram að ganga sem til

Þjóðþrifa veit. Og þjóðnýtu menn-

irnir sem vilja vel, mega ekki við

ghmdroðanum og stefnuleysinu.

Sýkin grefur um sig. Fleiri og

fieiri missa sjónar á spillingunni,

sljófgast i hringiðunni. Aðrir draga

sig í hlé, til stórtjóns fyrir þjóðina.

Þess vegna fá þeir menn að verða

þingmenn oft og tíðum sem ekkert

erindi eiga þangað, sem fljóta of-

aná beint vegna spillingarinnar. Og

hefir •• nýlega verið bent á einstakt

dæmi þessa hér í blaðinu.

Þetta eru stór orð en því miður

alveg sönn. Og fyrsta skilyrðið til

þess að bæta úr því sem miður

fer, er að viðurkenna fyllilega á-

standið eins og það er. En þótt

þetta eigi við um heildaryfirlitið,

þá ræður það að líkindum að

margar og góðar undantekningar

eru til. Sem betur fer á ísland enn

á að skipa mörgum góðum mönn-

Um, sem fást við opinber mál. En

það er full ástæða til að öttast að

þeim fækki og þeirra gæti minna,

verði ekki bætt úr ástandinu. —

Hverjar eru rætur þessa böls?

Höfuðrót bölsins er tvímæla-

laust það millibilsástand sem nú

ríkir í íslenzku stjórnmálalífi.

Grundvöllurinn gamli sem var

undir flokkaskiftingunní — mis-

munandi afstaða út á við gagn-

vart Dönum — er farinn. Nýjan

grundvöll er verið að reisa — mis-

munandi afstaða um innanlands-

málin — en hann er ekki enn

reistur til fulls af öllum aðiljum.

Þjóðin hefir ekki enn áttað sig til

fulls á hinu nýja. Kosningabarátta

hefir ekki verið háð enn á þeim

grundvelli.

Þannig er ástandið nú. Það er

fullkomið stefnuleysi sem ræður.

Fiokkaskiftingin er um gamlar vær-

ingar og gömul nöfn. Engin sam-

heldni um stefnur skiftir flokkum.

Það er alveg eðlilegt að afleiðing-

arnar af slíku verði þær sem raun

gefur vitni. Að í þessu skjóli stefnu-

leysins geti eiginhagsmunapóli-

tíkin þróast, ábyrgðarleysið blómg-

ast og þeir menn flotið ofaná sem

stjórnmálaleiðtogar sem ekkert hafa

til að bera annað en háværa raust

og valdagirnd. —

Hvernig verður þetta þjóðarmein

læknað?

Það verður ekki læknað með

öðru móti en því að grafa fyrir

ræturnar.

í stað þessa stefnuleysis og bar-

áttunnar á grundvelli gamalla nafna

og flokksværinga verður að koma

heilbrigð flokkaskifting um stefnur.

Auk þess sem slik flokkaskifting,

á líkum grundvelli og erlendis, er

hún eðlilegasta og sú eina sem

samrýmist þingræðisfyrirkomu-

lagi — er slik flokkaskifting um

leið tryggasta vörnin gegn því að

slík spilling geti áfram átt sér stað

og nú er.

Fáist þjóðin til þess að skipa

sér í flokka um stefnur er um leið

fengin   miklu   meiri   trygging fyrir

því að hringlið og eigin hagsmuna-

pólitíkin hverfi úr sögunni.

Ábyrgðin kemur þá afdráttar-

laust á herðar fiokkunum. Þeir

verða að bera ábyrgð á þeim mönn-

um sem bjóða sig fram í flokksins

nafni. Þeir verða að bera ábyrgð

á að fram sé haldið þeim málum

sem flokkurinn hefir á stefnuskrá

sinni. Þeir verða að hindra það að

í flokksnafni sé nokkuð það gert

sem til vanvirðu er.

Þetta alt því að eins að línurn-

ar séu hreinar og hver einasti kjós-

andi hafi ljósa hugmjmd um það,

um hvað er verið að berjast. Þá

er það um leið skorið niður að

barist sé um menn*»í stað málefna.

Stefnuleysinu fylgir ábyrgðarleys-

ið. Stefnuleysinu fylgja hinar ó-

ljósu hugmyndir um það, hvað á

að gera, hverjum eigi að fela með-

ferð vandamálanna og hvers eigi

af þeim að krefjast. Spillingin eins

og hún er, er bein afleiðing stefnu-

leysisins. Hún getur magnast enn,

sjái þjóðin ekki að bæta verður úr

skák.

Þess vegna er kröfunni fram

haldið í þessu blaði, að menn

myndi flokka um innanlandsmálin.

Og einhver mesta nauðsynin fyrir

þjóðina er sú, að nú sé stofnaður

öflugur flokkur allra þeirra i land-

inu sem hug eiga saman, sem

vilja starfa að stjórnmálum með

frjálslyndi og einurð og um leið

með drenglyndi og óeigingirni, til

þess að lækna spillinguna sem nú

er og stýra inn á nýar og farsælli

brautir.

Slíkum vinstrimannaflokki vinn-

ur Tíminn. Hann vill hjálpa þjóð-

inni til þess að opna augun fyrir

nauðsyn hans.

Pistlar frá HYanneyri

eftir

Halldór skóiastj, Vilhjálmsson.

Jarðargróði og jarðabætur.

Jarðargróði varð 1917, hér á

Hvanneyri, í 100 kg.:

Taða 1000 hestar.

Úthey 2700 hestar.

Kartöflur 60 tunnur.

Gulrófur 90 tunnur.

Auk þess töluvert af matjurtum,

einkum grænkáli og gulrótum.

Jarðabætur 1917.

Túnasléttur:

Þaksléltur 5566 ? m.

Sáðsléttur 10918 ? m.

Skurðir 523 ten. metrar.

Lokræsi 102 m.

Flóðgarðar   1589 ten. m. (51000

ten. fet.)

Vegur 164 m.

Bygt hesthús og stækkað fjárhús.

Fullur helmingur af flóðgörðun-

um er síðan í fyrra. Var þá vatn

leitt úr Valnshamravatni til áveitu

á engjarnar. Verður áframhald

þess verks að sitja á hakanum

fyrir óðrum verkum þýðingarmeiri,

eins og flóðgörðum og skurðum á

sjálfum engjunum.

Þar sem áveituvatn er gott og

áveituskilyrði sæmileg, er engin

jarðabót ódýrari að framkvæma,

enda gefur áveitan bæði fljótan og

mikinn arð í tiltölu við kostnað

sé skinsamlega frá henni gengið.

Gœtið þess að áveitan sé ekki of

djáp Helst hvergi meira vatn en

þúfna fyllir, 30—40 cm. Standi

dýpra vatn til lengdar »rotnar

botninn«, plönturnar kafna, drukna

úr loftleysi.

Þar sem ekki er hægl að koma

við uppistöðum, sökum jarðhalla,

getur seitluveita, breiðrennandi

vatn, gert sama gagn.

í vor plægðum við með mesta

móti þýfi á engjunum. Höfum við

reynslu fyrir því að eftir 4 ár er

sárið eftir burtplægðar þúfur al-

gróið hér á flæðuengjunum, eða

þar sem áveituvatn rennur yfir og

frjósöm jörð er.

Víða mætti plægja burtu þýfi á

engjum og stækka og laga vélfæra

bletti. Til þess væri bezt að nota

reglulega þúfuplóga, en nota má

einnig venjulega stóra plóga til þess.

Þar sem ekki er því meira þýfi

tel eg víst að við förum alment að

plægja þýfið burtu og slétta þann-

ig fyrir lífsbjörgina, hegvinnuvélarn-

ar, Ekki er lengi plægð góð skák

með góðum plóg. Eg nefni nú ekki

ósköpin, hefðum við til þess

mótorplóg.

Meira verk er að koma þúfunum

burtu sé um samfelt þýfi að ræða.

Þó gengur það furðu vellíka, með

góðum flutningatækjum. Stundum

má nota þýfið i flóðgarða rétt við.

Stundum er stutt að flytja það í

sprungur eða skorninga og sé það

mosaþýfi má hlaða því í hrauka,

þurka og brenna í miðstöðvarvél

eða móofnum að vetririum.

25 ára leikafmæli átti frú Stef-

anía Guðmundsdóttir 30. f. m. f

tilefni af því var haldin sérstök

leiksýning það kvöld, og haldið

samsæti fyrir hana á eftir. Fór

hvorttveggja prýðilega fram og var

þetta í alla staði vel tilfallið* því

að £rú Stefanía er hinnar beztu

viðurkenningar makleg fyrir list

sina og áhuga.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24