Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn

						RITSTJÓRAR:

GÍSLI GTJÐMHNDSSON (ábm.)

ÞÓRARINN   ÞÓRARINSSON.

FORMAÐUR BLAÐSTJÓRNAR:

JÓNAS JÓNSSON.

ÚTGEFANDI:

FRAMSÓKNARFLOKKURINN.

RITSTJÓRNARSKRIFSTOFUR:

EDDDHÚSI,  Llndargötu  1d.

SÍMAR: 4373  og 2353.

AFGREIÐSLA,  INNHEIMTA

OG AUGLÝSINGASKRIFSTOFA:

EDDUHÚSI, Lindargötu ln.

Síml   2323.

PRENTSMIÐJAN EDDA h. f.

Sfmar 3948 og 3720.

23. árg.

Reykjavík, þríðjuclagiiiii 2. maí 1939

Fáránleg saga um að ,mann-

úð sé bönnuð á Islandí'

Fröken Katrín Thoroddsen og aðrir efnaðri

borgarar  hafa  næga  möguleika  til  aii   sýna

fátækum  börnum  maiimið.

50. blað

Kommúnistar hafa að

undanförnu lagt Hermann

Jónasson forsætisráðherra

sérstaklega í einelti í blöð-

um sínum og eru árásar-

efnin að jafnaði hin fárán-

legustu. Eitt seinasta árás-

arefnið er það, að forsæt-

isráðherra hafi „bannað

mannúð á íslandi", þar sem

ekki hafi verið leyfður inn-

flutningur á Gyðingabörn-

um til landsins!

í þetta skiptið hefir blaðið

notið hjálpar eins af læknum

bæjarins, frk. Katrínar Thor-

oddsen, sem í langri blaðagrein

í kommúnistablaðinu 28. f. m.

reynir að ófrægja forsætisráð-

herann sem mest fyrir afskipti

hans af þessu máli. Segist hún

hafa ætlað að taka austurrískt

Gyðingabarn til fósturs í 1—2

ár, en forsætisráðherra hafi

neitað því um innflutningsleyfi

eftir að hafa dregið svarið all-

lengi. Telur hún þetta benda til

þess að hann „sé eitthvað af-

vegaleiddur andlega af dikta-

torsdýrkun" og ber sig mjög

aumlega yfir því, að hafa misst

aðstöðu til að svala mannúð

sinni og hjálpfýsi við þá, sem

illa eru staddir.

Vegna þess að kommúnistar

hafa reynt að koma ýmiskonar

umtali af stað í sambandi við

þessi skrif frk. Katrínar, hefir

e-

Tíminn aflað sér upplýsinga um,

hvernig máli þessu væri varið:

Skömmu fyrir seinustu ára-

mót snéri Friðarvinafélagöi sér

til ríkisstjórnarinnar og bað

um leyfi til að mega flytja hing-

að nokkur Gyðingabörn (ekki

10 eins og frk. Katrín segir) frá

Þýzkalandi, og hafa þau hér

„um stundarsakir". Forsætis-

ráðherra sendi þá skeyti til

sendiherra íslands í Kaup-

mannahöfn og óskaði eftir vitn-

eskju um afstöðu hinna Norð-

urlandaríkjanna. í svari sendi-

herrans kom það fram, að þessi

mál væru yfirleitt í höndum

einstakra félaga, sem sæju um

móttöku barnanna, en innflutn-

ingur þeirra væri af hálfu hins

opinbera þeim takmörkunum

bundinn, að aðeins væri um

bráðabirgðadvöl að ræða og að

börnunum væri tryggt innflutn-

ingsleyfi til annars lands innan

ákveðins tíma..

Forsætisráðherra taldi sjálf-

sagt, að ísland fylgdi í þessum

efnum samskonar varúðarregl-

um og hin Norðurlöndin. Hann

lét því Friðarvinafélagið vita,

að innflutningur á þýzkum Gyð-

ingabörnum hingað yrði bund-

inn þessum skilyrðum. Mun

Friðarvinafélagið ekkert hafa

gert til þess að reyna að full-

nægja þessum skilyrðum og

þegar það endurnýjaði umsókn

sína, án þess að hafa gert nokk-

uð til að fullnægja þeim, svar-

aði forsætisráðherra henni auð-

vitað neitandi.

Barn það, sem Katrin Thor-

oddsen ætlaði að taka, var með-

al þeirra, sem Friðarvinafélagið

óskaði eftir að mega flytj a hing-

að. Þegar athuguð eru bréfa-

skiptin milli Friðarvinafélags-

ins og forsætisráðherra, sézt að

það er með öllu rangt, að nokk-

ur dráttur hafi verið á svörum

forsætisráðherra.

Má bezt af þessu marka,

hversu fjarri lagi eru þær á-

sakanir, sem forsætisráðherra

hefir orðið fyrir í þessu máli.

Hann hefir gert það eitt, að

fylgja þeim reglum, sem nábúa-

í úthverfum Parísar er unnið að því af miklu kappi að grafa einskonar skotgrafir, og verður þar komið

fyrir gas- og skotheldum skýlum. Lengd grafanna skiptir tugum km. Á almenningur að flytja þangað, ef loft-

árásir ber að hóndum. Myndin gefur nokkra hugmund um þetta verk.

Aðalíundur Kaupf

lags Þíngeyínga

Viðskiptaveltan 1,4

millj. kr. síðastl. ár

Aðalfundur Kaupfélags Þing-

eyinga var haldinn I Húsavík

dagana 2. til 4. apríl. Fundinn

sátu 43 fulltrúar frá 22 deildum,

ásamt stjórn og endurskoðend-

um.

í upphafi fundarins var hins

nýlátna öldungs Benedikts Jóns-

sonar frá Auðnum minnst. Hann

hafði nálega undantekningar-

laust mætt á aðalfundum fé-

lagsins frá stoínun þess 1882 og

verið ritari þeirra alla þá stund.

Setið í stjórn félagsins í 40 ár,

unnið félaginu og unnað því —

og félagsmenn unnað honum, og

gert hann að heiðursfélaga. —

Vörusala félagsins árið 1938

var 733 þús. kr. og hafði aukizt

frá fyrra ári um 76 þús. kr.

Vöruveltan öll nam 1460 þús kr.

Félagið lækkaði skuldir sínar

út á við um 27 þús. kr. á árinu.

Sjóðir jukust um 63 þús. kr.

Skuldir viðskiptamanna lækk-

uðu um 18 þús. kr.

Tekjuafgangur ársins varð kr.

56,165.69. Fundurinn ákvað að er yzti hluti hreppsins. Hefir það gefizt

úthluta 10% til félagsmanna af vel> Þrátt fyrir illa aðstöðu tíl þess

ágóðaskyldum vörum, eða um 32 að landa fiski. Hefir enn engin lend

þús. kr„ 5% af því leggjast í

stofnsjóð, en 5% verða útborg-

að. Yfirfært til næsta árs 24 þús.

kr.

í félaginu eru nú 700 félagar.

Sameiginleg kaffidrykkja var

fundafdagana fyrir fundarmenn

og fundargesti og var undir

borðum skemmt með ræðuhöld-

um, kvæðalestri og söng. Auk

þess hélt félagið tvö skemti-

kvöld fyrir félagsmenn og gesti

þeirra. Sótti þau mikill mann-

fjöldi. Þar var til skemmtunar:

Kvikmyndasýningar, erindi og

upplestur skáldsögu og kvæða.

þjóðir okkar hafa sett, en þær

eru taldar víðsýnni og frjáls-

lyndari í þessum málum en

flestar þjóðir aðrar. Innflutn-

ingur barnanna hefir hinsveg-

ar strandað á því, að Friðar-

vinafélagið hefir ekki fullnægt

þeim skilyrðum, sem hliðstæð

félög hafa uppfyllt annarsstað-

ar á Norðurlöndum.

Og svo að lokum þetta:

Um það geta vissulega allir

verið sammála, að þýzkir Gyð-

ingar hafa verið miklu harð-

ræði beittir og hafa fulla þörf

fyrir hjálp. Alveg sérstaklega

gildir þetta um börnin, sem verst

þola erfiðleikana og hafa

minnsta getu til að bjarga sér.

En hins verður jafnframt að

minnast, að möguleikar okkar

til aðstoðar eru þeim takmörk-

um bundnir, að hjálpin verði

ekki á kostnað þeirra einstakl-

inga hjá okkur, sem ekki eru

siður þurfandi fyrir aðstoð. Þótt

það sé gott og göfugmannlegt

að hjálpa útlendu fólki, stend-

ur hitt samt vafalaust nær, að

hjálpa fyrst þeim, sem eru þess

þurfandi hér.

Það   vill   því miður stundum

henda, þegar menn sýna mann-

úð, at þeim sé það nokkurt á-

nægjuefni að því sé veitt at-

(Framh. á 4. siðu)

Gibraltar   og   Spánn

Seinustu vikurnar hafa

heimsblöðin næstum daglega

flutt fréttir um stórfelldan víg-

búnað Breta í Gibraltar. Er engu

líkara en enska stjórnin geri

sér far um að láta birtasf sem

greinilegastar frásagnir um her-

varnir Breta þar.

Það er enn ekki fullkomlega

kunnugt, hvað veldur þessum

opinskáa fréttaflutningi um við-

búnað Breta í Gibraltar. En

mörg blöðin setja hann í sam-

band við heimför Petain mar-

skálks frá Spáni. Eins og kunn-

ugt er, skipaði franska stjórnin

þennan frægasta núlifandi

hershöfðingja Frakka sendi-

herra sinn þar. Var hann m. a.

valinn fyrir þá sök, að hann var

persónulegur vinur Francos. En

hann hvarf heim eftir skamma

dvöl á Spáni og hefir ekki farið

þangað aftur. Þykjast blöðin

hafa komizt á snoðir um, að

hann hafi flutt frönsku stjórn-

inni þau tíðindi, að ótrúlega

mikill herafli væri hafður við

landamæri Frakklands og Gi-

braltar. Jafnframt hefði hann

talið, að vonlaust væri um að

Spánn fengist til fylgis við

Breta og Frakka.

A. IKIIE^OSSG-ÖTTTIM:

Úr Grunnavíkurhreppi. — Aukning á bátastóli Dalvíkinga. — Refaeldi í Döl-

um. — Búnaðarfélagið í Gaulverjabæjarhreppi.

Guðmundur Pálsson á Oddsflöt I

Grunnavík skrifar Tímanum meðal

annars: Vorvertíð hófst hér eftir pásk-

ana. Gera menn sér vonir um bætta

afkomu sjávarútvegsins vegna gengis-

lækkunarinnar, en sumir sjómenn ótt-

ast þó, að talsverður hluti hagnaðar-

ins lenti hjá fiskkaupmönnum, þar eð

fiskurinn er seldur blautur hér við

Djúp, og vonast eftir, að ríkisstjórnin

hafi eftirlit með því að slíkt hendi

ekki. Fimm hreyfilbátar eru gerðir út

í Grunnavíkurhreppi, og hefir verið

tekið upp útræði frá Grunnavík, sem

ingarbót verið gerð hér eins og f flest-

um öðrum verstöðvum. Hafa ýms

verðmæti farið hér forgörðum, svo

sem lifur og gota. Þrátt fyrir erfiðleika

hafa hlutir Grunnvíkinga sízt verið

lægri en annarra við Djúp. Áður

fyrr var farið til vers í Hnífsdal eða

Bolungarvík á vori hverju og hafði

það tíðkazt frá ómunatíð. Fyrir aldar-

fjórðungi áttu útvegsbændur í Grunna-

víkurhreppi sjálfir verbúðir vestur í

Kálf adal, undir miðri Óshlíð, milli Bol-

ungarvíkur og Hnífsdal. Var sótt það-

an til fiskjar á árabátum, bæði vetur

og vor. — Sími var á síðastliðnu ári

lagður  um nokkurn hluta  hreppsins

og voru þá tuttugu og þrjú ár liðin

síðan sú símalagning kom fyrst til tals

á Alþingi.

t    t    t

Þegar fiskimálanefnd úthlutaði í

vetur ríkisstyrkjunum til vélbátasmíða,

hlaut Þorleifur Þorleifsson útgerðar-

maður í Dalvík styrk til byggingar 24

smálesta vélbát. Er bátur sá nú í smíð-

um hjá Gunnari Jónssyni á Akur-

eyri. Auk þessa báts má gera ráð fyrir,

að fengnir verði til verstöðvarinnar

tveir aðrir bátar áður en síldveiðar

hefjast.

t     t     t

Refaeldi er víða stundað í Dölum

og fer vaxandi Eru silfurrefir lang-

algengastir, en nokkuð er einnig af

blárefum og Alaskarefum. í Laxárdals-

hreppi einum eru nú fimmtán refabú

og eru 4—12 dýr í hverjum refagarði,

auk refagarðsins í Ljárskógum, sem

lengi hefir verið rekinn af sérfróðum

mönnum, fyrst Jóni Guðmundssyni og

síðan Guðmundi syni hans, og peim

bræðrum. Á síðastliðnu hausti var

stofnað Loðdýraræktarfélag Laxdæla.

Rekur það félagsbú. Var því valinn

staður að Sauðhusum og byrjað með

sex dýr. Formaður félagsins er Sig-

tryggur Jónsson hreppstjóri á Hrapps-

stöðum.

t     t    t

Búnaðarfélagið í Gaulverjabæjar-

hreppi átti fimmtiu ára starfs að

minnast í vetur og var það gert í byrj-

un aprílmánaðar með samkomu í ung-

mennafélagshúsinu hjá Gaulverjabæ.

Þegar félagið var stofnað, var ákveðið,

að hver félagsmaður skyldi árlega

leggja 25 aura í sjóð, sem yrði síðar

meir varið til verðlauna þeim, er f ram

úr sköruðu í einni eða annarri grein

búnaðar. Nú eru ársvextir sjóðsins

orðnir 70 krónur á ári og upphæðin öll

um 1600 krónur. Á afmælishátíðinni

var fimm mönnum veitt 25 króna verð-

laun úr sjóðnum, ásamt heiðursskjali.

Jafnframt var ársgjaldið til sjóðsins

hækkað í 50 aura. Heiðursverðlaunin

hlutu: Halldór Jónsson bóndi í Króki

fyrir hænsnarækt, Sturla Jónsson

bóndi í Fljótshólum fyrir grænmetis-

rækt, Jón Jónsson bóndi á Vestri-

Loftsstöðum fyrir kartöflurækt, ungfrú

Guðbjörg Jónsdóttir á Syðra-Velli fyrir

að kenna fólki matreiðslu og neyzlu

grænmetis og fyrir vefnaðarkennslu og

Jason Steinþórsson bóndi í Vorsabæ

fyrir lagningu Vorsabæjarvegar og bú-

hyggindi alla tíð. Stjórn búnaðarfélags-

ins skipa Dagur Brynjólfsson hrepp-

stjóri í Gaulverjabæ, Jason í Vorsabæ

og Guðmundur Jónsson bóndi á Syðra-

VelU.

t     t     t

Strax eftir þessa heimkomu

Petains marskálks byrjuðu frá-

sagnirnar um viðbúnað Breta í

Gibraltar. Herstyrkur Breta þar

hefir einnig verið stórum auk-

inn.

Sum blöðin telja, að Bretar

hafi fengið fregnir um þær

ráðagerðir ítala, að reynt yrði

að taka Gibraltar með skyndi-

árás áður en ítalska herliðið

færi heim frá Spáni. Hvað, sem

hæft kann að vera í því, er hitt

víst, að bæði í ítölskum og þýzk-

um blöðum hafa komið fram

raddir um það, að Gibraltar ætti

að tilheyra Spánverjum og það

væri blettur á sjálfstæði þeirra,

að þessi þýðingarmikli staður

væri í höndum erlendrar þjóðar.

Gibraltar er eitt þýðingar-

mesta vígi enska heimsveldis-

ins. Sökum yfirráða sinna þar

og við Suezskurðinn geta Bretar

lokað Miðjarðarhafinu hvenær,

sem þeim þóknast. Það væri því

engin furða þó keppinautar

þeirra vildu ná Gibraltar úr

höndum þeirra.

Þótt Gibraltar sé ekki við

mjósta hluta sundsins, er tengir

Miðjarðarhafið og Atlanzhafið,

er þaðan langbezt aðstaða til að

hindra umferðina. Frá Gibralt-

ar til stranda Afríku, er um 23

km. Gibxaltar er hálend kletta-

eyja, um 5 ferkm. að ummáli,

og er tengd við meginlandið með

mjóum granda. Það er því til-

tölulega auðvelt að verjast það-

an, hvort heldur, sem þangað er

sótt af sjó eða landi. Gibraltar

hefir lotið yfirráðum Breta síð-

að 1704 og hafa Spánverjar gert

margar árangurslausar tilraun-

ir til að hrekja Breta þaðan,

einkum á 18. öld. Bretar hafa

byggt þar öflug hafnarmann-

virki, bæði fyrir herskip og

verzlunarflota. Er Gibraltarhöfn

mikið notuð af verzlunarskipum

Englendinga. íbúar Gibraltar

eru um 20 þús.

Það eru einkum loftvarnirnar,

sem Bretar hafa eflt á Gibralt-

ar seinustu vikurnar.

í mörgum heimsblöðum er

viðbúnaður Breta á Gibraltar

einkum túlkaður á þann hátt,

að hann stafi ekki fyrst og

fremst af ófriðarhættunni, held'-

ur af breyttu viðhorfi á Spáni.

Hingað til hefir verið góð sam-

búð milli Breta og Spánverja

og margir áratugir liðnir síðan,

að Spánverjar hreyfðu seinast

kröfunni um Gibraltar. Nú hef-

ir ný stjórn, sem á keppinautum

Breta völd sín að þakka, hafizt

til yfirráða á Spáni. Bretar hafa

að visu sótt eftir vinfengi henn-

ar og treyst í þeim efnum á

fjármagn sitt. Viðbúnaður

þeirra á Gibraltar virðist á ýms-

ÍFramh. á 4. siðu)

A víðavangi

Blöð Sjálfstæðisflokksins og

ýmsir af foringjum hans hafa

undanfarið rætt það af tals-

verðri alvöru að berjast þurfi

gegn dýrtíðinni. í því sambandi

þykir rétt að minna á tillögu,

sem Jónas Jónsson flutti í bæj-

arstjórn Reykjavíkur á síðast-

liðnum vetri. Hún var um bygg-

ingu fisksölustöðvar hér í bæn-

um. Með þeim móti ætti að vera

hægt að tryggja bæjarbúum ó-

dýrari og betri fisk, án þess að

hlutur framleiðendanna þyrfti

að minnka. Máli þessu mun

hafa verið vísað til bæjarráðs

og það óskað eftir áliti hafnar-

nefndar. Síðan hefir ekkert um

það heyrzt. Vonandi láta nú

forvígismenn Sjálfstæðisflokks-

ins ekki staðar numið við orðin

tóm, heldur taka þetta mál og

fleiri, sem miða að minni dýr-

tíð i bænum, til athugunar og

framkvæmda.

*      *      *

Bæjarflokkarnir, Sjálfstæðis-

flpkkurinn, Alþyðuflokkurinn og

Kommúnistaflokkurinn, reyndu

eftir megni að hagnýta sér há-

tíðisdag verkamanna í gær til

að þykjast hver um sig vera

hinn eini sanni velunnari verka-

manna. En í öllum blöðunum,

seinþeir gáfu út, og öllum ræð-

um, sem þeir létu flytja, virt-

ist gengið út frá því, að verka-

menn ættu alltaf að vera þjón-

ar, annaðhvort hjá einkafyrir-

tækjum eða ríkinu, en aldrei

sínir eigin húsbændur. Þessum

mónnum virtist alls ekki geta

dottið í hug, að verkamenn gætu

orðið eigendur þeirra fyrirtækja,

sem þeir ynnu við, og þyrftu

þess vegna ekki að deila stöðugt

um sitt daglega brauð við mis-

jafnlega góðgjarna yfirboðara.

Getur þetta virkilega stafað af

því, að þessir stjórnmálaíor-

ingjar séu enn haldnir af þeim

fordómi, að verkamannastéttin

sé einhver undirmálsstétt, sem

ekki geti þrifizt nema í þjóns-

aðstöðu? Hvort, sem svo er, og

hvað sem þessir flokksleiðtogar

kunna á annað borð að hugsa,

ættu verkamenn að reyna að

skapa sér þann metnað, að

hætta að vilja hlíta því hlut-

skipti að vera stöðugt þjónar, en

stefna hinsvegar að því marki,

að gerast sjálfstæðir þátttak-

endur og meðeigendur í at-

vinnurekstrinum og afnema

þannig það skipulag, sem við-

heldur stöðugum deilum milli

atvinnuveitenda og verka-

manna.

*      *      *

Formaður bifreiðastjórafé-

lagsins Hreyfill, Hjörtur B.

Helgason, skrifar grein í komm-

únistablaðið, þar sem hann

kvartar sáran undan þrælatök-

um olíuhringanna. En allir vita

hver er aðalfulltrúi þessara út-

lendu auðhringa hér á landi.

Lýsir formaður Hreyfils baráttu

og örðugleikum Nafta við að

halda benzínverðinu niðri og

viðurkennir að ríkið hafi verið

þar einn bezti aðilinn. Helzta

vonin nú sé að samvinnufélögin

geti eitthvað reist rönd við

græðgi hinna erlendu auðkónga

og leppa þeirra hér á landi. Eft-

ir þessu að dæma virðast ekki

allir kommúnistar vera jafn-

blindir á heppilega handleiðslu

olíukóngsins í hagsmunamálum

fátækra alþýðumanna.

*      *      *

Garðar Þorsteinsson hefir ekki

þótt neitt sérstaklega þinglegur

í framkomu sinni á Alþingi.

Þetta keyrði þó svo úr hófi fram

seinasta þingdaginn, að Pétur

Ottesen, sem hefir setið lengst

af sjálfstæðismönnum á þingi,

fann sig tilknúðan að rísa á

fætur og veita Garðari áminn-

ingu fyrir óþinglega framkomu.

Lét hann m. a. ummælt á þá

leið, að framkoma Garðars hefði

verið með þeim hætti, að það

væri blettur á þessari virðuleg-

ustu stofnun þjóðarinnar að

(Framh. á 4. siOu)

'

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 197
Blašsķša 197
Blašsķša 198
Blašsķša 198
Blašsķša 199
Blašsķša 199
Blašsķša 200
Blašsķša 200