Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Alžżšublašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Alžżšublašiš

						ÞÝÐU

EFTSTJéEI: ¥, R. VALBBMABSSeN

xxs. AHöAiwiue

LAUGARDAGUR 30. MARZ 1940

73. TÖLUBLAÖ

IpfiÉlaðið imafear í

í stað ness að hækka verðið.

—,—   ? .     —¦

lO RÁ og með næstkomandi mánudegi kemur Alþýðublaðið

"¦*¦ út í minna broti, en það hefir gert undanfarin ár, og

verður stærð blaðsins sú sama og hún var, áður en það var

stækkað síðast, fyrir rúmum fimm árum.

Alþýðublaðinu er það ekki ljúft að taka slíkt skref aftur

á bak. En verðhækkunin á öllu því, sem til útgáfu blaðsins

þarf, er orðin svo gífurleg af völdum stríðsins, að það átti

ekki nema um tvennt að velja: að hækka áskriftargjöld og

útsöluverð í lausasölu mjög tilfinnanlega eða minnka brot

blaðsins.

Það hefir eftir mjög gaumgæfilega íhugun valið síðari

kostinn, í þeirri trú, að það sé verjanlegra heldur en hitt,

að íþyngja hinum morgu efnalausu og efnalitlu lesendum

blaðsins mteð því að hækka áskriftargjaldið á þeim erfiðu

tímum, sem nú eru fyrir alla alþýðu landsins.

Alþýðublaðið er ekki í neinum vafa um það, að aliur

fjöldinn af áskrifendum þess og lesendum sé þeirrar skoð-

unar, að það hafi tekið það ráðið, sem réttara var, eins og

nú er ástatt, og treystir því, að hinir, sem heldur hefðu

viljað að það hefði hækkað í verði, af því, að þá sjálfa myndi

'ekki hafa munað um það, skilji og virði þá ákvörðun, sem

tekin var.

Alþýðublaðið vonar því, að það haidi þrátt fyrir þessa

stríðsráðstöfun, öllum þteim vinsældum, sem það hefir þegar

aflað sér, enda mun það af fremsta megni reyna að haga

efnisvali sínu, fréttaflutningi og öllum frágangi þannig, að

lesendurnir finni sem minnst til þeirrar smækkunar, sem

verður á broti blaðsins. Og það vonar einnig, að þeir erfið-

Mkatímar, sem bæði það sjálft og lesendur þess eiga nú

við að stríða, verði ekki lengri en það, að það geti í náinni

framtíð stækkað á ný, þótt það verði ef til vill ekki í broti,

heldur fyrst og fremst með útgáfu nýs sunnudagsblaðs og

því næst með auknum blaðsíðufjölda.

Blaðstjórnin.

Hin nýja visitala kauplags-

nefndar er 121 stig, eða 9

stigum hærri en um áramót

¦¦ '?.........

Kaupuppbót í fyrsta flokki verður

þvf 15,75 9|0 næstu prjá mánuoina.

TT" AUPLAGSNEFND hefir nú gengið frá útreikningum

•*¦*¦ á vísitölunni fyrir mánuðina janúar til marz, en hún

verður ákvarðandi fyrir kaupupphót verkafólks næstu þrjá

mánuðina.

Vísitalan verður að þessu sinni 121 stig og hefir því

hækkað um 9 stig síðan um áramót.

Kaupuppbót í 1. flokki — en í honum eru þeir, sem

'hafa 1,50 kr. á klukkustund eða lægra — verður því

15.75%, eða 6,75% í viðbót við þá kaupuppbót, sem greidd

hefir verið mánuðina janúar til marz. Kaupuppbótin mið-

ast við hið upprunalega tímakaup, þ. e. kaupið eins og það

var áður en fyrsta kaupuppbótin var greidd. Þannig hækk-

ar t. d. tímakaup Dagsbrúnarmanna nú um 6,75% af 1,45

kr., þ. e. 10 aura, eða úr kr. 1,58 upp í kr. 1,68 á klukku-

stund.

í 2. flokki (tímakaup 1,51 kr. — 2,00 kr.) verður kaup-

uppbótin 14% eða 6% hærri en síðast, einnig miðað við

hið upprunalega kaup.

í 3. flokki verður kaupuppbótin loks 11,05% eða 4,95%

hærri en síðast.

Eins og kunnugt er, er vísi-

talan reiknuð þannig að þassu

sinni,  að tekið er meðaltal af

Stefnubreyting i utanrik^

ispólitik Sovét>Rússlands ?

í^.^r .--'"*?¦*-'

terktw orðrémnr um, að pað sé að lelta

fanna mn  samkonralag vlð Baglaad.

Frá fréttaritara Alþýðublaðsins; Kaupmannahöfn í morgun.

"O RÉTTÁRITAftl Kaupmannahafnarblaðsins, .,Soc-

¦"- ial-Démokraten" í London símar í morgun, að brezk-

ir stjórnmálamenn telji ræðu þá, sem Molotov flutti um

utanríkismál í æðsta ráði Sovét-Rússlands í gær, vera aug-

ijósan vott þss, að pólitík Hitlers hafi nú liðið skipbrot

hæði í Moskva og Rómaborg, þannig að ekkert verði af

sáttum milli Stalins og Mussolinis, né sameiginiegum

stuðningi þeirra við Hitler.

Sterkur orðrómur gengur jafnframt um það í Lond-

on, að Rússland hafi, þrátt fyrir mörg hörð orð, sem Molo-

tov lét falla í ræðu sinni um England og Frakkland, þegar

leitað hófanna um möguleika á því, að taka upp aftur

samningaumleitanir sínar um venjuleg viðskipti við Eng-

land, en þeim var hætt skömmu eftir að stríðið brauzt út.

í sambandi við þennan orðróm er minnt á þá málaleitun Rúss-

lands við England fyrir mánuði síðan, að það kæmi friðartilboði

sovétstjórnarinnar á framfæri við Finna, sem England þó neit-

aði aS gera. Og það er ekki talið óhugsanltegt, að sú málaleitun

hafi verið fyrsta t ilraun af hálfu Sovét-Rússlands til þess að

nálgast England á ný og koma sér saman við Vesturveldin.

Það þykir augijóst að samkpmulag milli Rússlands og Vest-

urveldanna myndi varpa mörgum áhyggjum af Finnum, En full-

yrt er að það komi ekki til mála, nema Rússland hætti að selja

Þýzkalandi hráefni.

Frakkland, og kvað Rússa hafa

orðið að berjast í Firantandi ekki

aðeins við Finna, heldur og við

einn fimmta hiuta af loftflota

Svía, og y.firleitt við heimsveldin,

sem hefðu stutt Finna.

Hann minntist einnig á „grun-

samlegt ráðabrugg" Vesturveld-

amna í Vestur-Asíu, einkum á

'Sýrlandi og í (lnak, og kváð Breta

og Frakka inega vera vissa um

pað, að Rússland myndi svara

hverri árás, sem á það væri gerð

úr peirri átt, með öflugum gagn-

ráðstöfunum.

Imúmú beimtar

héraðið Bessin-

bfo if fiúieiiis.

Molotov gerðd í ra^ðu sinni

stríðið við Finnland að umtals-

©fni og kvað Rússtamd hafa náð

peim tilgangi sínum, að tryggja

norðvesturlandamæri sín og ör-

yggi Leninigrad. Fór hanm í ,sam-

bondi við Firnilandssrrí&ið hörð-

«m    orðum    um    England    og

Sérstaka eftirtekt vakti það í

ræðu Molotovs, að hann undir-

strikaði, að Rússland hefði eng-

an griðasáttmála gert við Rúm-

eníu, og það h<efði ekki á neinn

hátt hvikað frá þeirri kröfu, að

það fengi aftur Bessarabíuhér-

aðið, austast í Rúmeníu, sem

það varð að láta af hendi við

hana í lok heimsstyrjaldarinnar.

yísitölu mánaðanna janúar til

marz, en vísitalan, sem birt var

um áramótin og fyrsta kaup-

uppbótin byggðist á, var með-

altal af vísitölu mánaðanna

nóvember og desember. Vísitöl-

urnar eru miðaðar við verðlag-

ið í janúar til marz 1939 sem

grundvöll, og er verðlag þess-

ara mánaða sett •— 100.

Síðan 1. nóv. s.l. hefir vísi-

tala kauplagsnefndar verið

sem hér segir:              -..-..

1. nóv.    110,7

1. des.    114,2

1. jan.     115,4

1. febr. 121,9

1. marz 125,7

Eins og sjá má af þessum töl-

um hefir verðlagið farið sí-

hækkandi þessa mánuði. í marz-

byrjun er verðhækkunin raun-

verulega orðin tæp 26%, enda

þótt vísitala sú, sem kaupupp-

bótina á að reikna eftir, sýni

aðeins 21 % hækkun, en hún er

eins og áður var sagt, meðaltal

3 fyrstu mánaða ársins.

Hækkunin á hinum einstöku

aðalliðum vísitölunnar var orð-

in sem hér segir 1. marz:

Matvæli                        33%

Fatnaður og skófatn. 21%

Eldsneyti og ljósmeti 76%

Húsaleiga hefir ekkert hækk-

að.

Önnur útgjöld              32%

Vitanlega vega hinir einstöku

liðir framfærslukostnaðarins

mjög misjafnlega mikið á bú-

reikningum manna, þannig, að

að meðaltali haf a allir aðrir út-

gjaldaliðir en húsaleigan ekki

hækkað nema um 32%, Og þar

sem húsaleigan hefir ekki

hækkað neitt, verður meðaltalið

fyrir alla liðina ekki nema 26 %.

Sýnir það hve mikla þýðingu

það hefir, að bannað er að

hækka húsaleiguna.

Kolatonnlð lcoi-

ið npp í 155 kr.

tODMÍð.

hækk-

30

155

um

OLATONNIÖ

aði    í    dág

krónur,    eða   upp

krónur.

Hafa þá kolin hækkað

alls frá því stríðið hófst

um 97 krónur tonnið, eða

úr 58 krónum. Fyrsta

marz hækkuðu kolin upp

í í 125 krónur tonnið úr 92

krónum tonnið.

^ ####*#»¦##»#»'»*###»#.#»»*#**0miMH$

Eagifl trðiaðarstðrf

fyrir menn, sent tlí

neyra ofbeldisflekk-

nnnm eða vinna að

pí, að koma fslandi

nndir erlent fald!

Þingsályktunaptllagu

frá premnr flokkum.

P UULTRÚAR þriggja að^

alflokanna á alþingi:

Stefán Jóh. Stefánsson, Jón-

as Jónsson og Pétur Ottesen,

bera fram svohljóðandi

þingsályktunartillögu:

„Sameinað alþingi ályktar aS

lýsa því yfir, að það telur ekki

viðunandi, að þeir menn gegní

trúnaðarstörfum fyrir þjóðfé-

lagið, eða sé sýndur vottur um

sérstakt tráust og viðurkenn-

ingu ríkisins, sem vitanlegt er

um að vilja gerbreyta þjóð-

skipulaginu með ofbeldi, koma

íslandi undir erlend ríki, standa

í hlýðnisaðstöðu um ístenzk

lándsmál við valdamenn í öðr-

um þjóðlöndum éða vinna á

annan hátt gegn fullveldi og

hlutleysi ríkisins, svo sem með

því að starfa í pólitískum fé-

Frh. á 4. síöu.

Topramir á saltfisk? elðar

eia skattnr á ísfiskssðlor!

------------,—».    .   .

Umrœður á alplngl í gær um pings

ályktunartillögu Alþýðuf lokkslns

P MIL JÓNSSON krafð-

*"* ist þess á alþingi í gær,

að annaðhvort yrðu togara-

útgerðarfélögin skylduð til

að setja skip sín á saltfisk-

veiðar a. m. k. um mánaðar-

tíma, eða að togarafélögin

yrðu skattlögð og að það fé,

sem þannig fengist, yrði not-

að til þess að létta undir með

hinu atvinnulausa fólki, sér-

staklega í Reykjavík og

Hafnarfirði.

Kröfu þessa bar hann fram í

frarasöguræðu siimi fyrir pings-

ályklunartillögu AlÞýðuflokksi'ns

um saltfiskveibar togaranna.

Emil Jónsson lýsti atvinnu-

ástandinu, eins og það er. Hann

hóf mál sitt með þvi að segja,

að ekki væru mörg ár síðan út-

fiutningsverðmœti saltfisks hefði

numið 10—20 milljónum króna.

Pessi atvinnugrein hefði skapað

aðalatvinnuna fyrir verkafálkið í

Jandi, sérstaklega í Reykjavik og

Hafnarfirði. Nú er þessu gjör-

breytt. Togararnir stunda ásfisk-

veiðar og sölu og vélbátarnir

fiska að miklu leyti fyrir þá. Ot-

gerðarfélögin grœða á þessum

atvinnurekstri, en verkafólkið í

landi tapar, gengur algerlega at-

vinnulaust. Engar likur benda til

þess, að togararnir fari á salt-

fisksveiðar, nema að eitthvað

verði gert af hinu opmbera.

Hreinasti voði stendur fyrir dyr-

um hjá öllu verkafolki, nema hið

opinbera geri eitthvaö til úrbóta.

— Einhver mun ef tíi vill segja,

að verk&fólkið geti farið að rækta

jörðina, en það vœri út í bláinn

sagt. Pað er búiið ab ganga

þannig frá iandbúnaðimim í ná-

grenni Reykjavikur og Hafnar-

fjarðar, að enginn fæst tíl að

rækta jöroina í nágrenni þessara

bæ|a. Mönnum verður þetta ljóst,

þegar það er athugaö, að næ&tuni

þvf fjórði hver mjólkurliter frá

bændum hér i nágrenrdnu er

sendur til vinnslu austur vHf

fjall.

ölafur Thors atviœiumálaráð-

herra varð til andsvara. Sagfii

hann, að ríkisst|órnin hefði at-

hugað gaumgæfilega þetta mál

og meðal annars fengið uífökn-

aða áætilun frá togarafélöguim um

saltfisksveiðar, og samkvæmt

pessum áætlunum myndu togar-

arnir tapa um 16Q0 kr. á dag á

hverju skiþi, ef þeir færu á salt-

fisksveiðar. — Haon tök mjög

dræmt í það, að leggja skatt á

toganana til hjálpar verkafólki

og taldi atvmnuhorfurnar ekki

vera jafn svaftar og Emil Jóns-

son vildi vera láta.

Upsaveiðar togara í

Hafnarfirði bera sif.

Emil Jónsson mótmælti full-

yrðingum atvilnnumálaráðiherra.

Hann sagði, að Bæjarútgerð

Hafnarfjarðar hefði undanfarið

gert út á upsaveiðar, og með þvii

mikla verði, sem væri á upsa'lýsi,

þé hefði reynslan sýnt, að þessi

Frh. á 4. síðu,

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4