Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Alžżšublašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Alžżšublašiš

						ÞÝÐU
EFTSTJéEI: ¥, R. VALBBMABSSeN
xxs. AHöAiwiue
LAUGARDAGUR 30. MARZ 1940
73. TÖLUBLAÖ
IpfiÉlaðið imafear í
í stað ness að hækka verðið.
—,—   ? .     —¦
lO RÁ og með næstkomandi mánudegi kemur Alþýðublaðið
"¦*¦ út í minna broti, en það hefir gert undanfarin ár, og
verður stærð blaðsins sú sama og hún var, áður en það var
stækkað síðast, fyrir rúmum fimm árum.
Alþýðublaðinu er það ekki ljúft að taka slíkt skref aftur
á bak. En verðhækkunin á öllu því, sem til útgáfu blaðsins
þarf, er orðin svo gífurleg af völdum stríðsins, að það átti
ekki nema um tvennt að velja: að hækka áskriftargjöld og
útsöluverð í lausasölu mjög tilfinnanlega eða minnka brot
blaðsins.
Það hefir eftir mjög gaumgæfilega íhugun valið síðari
kostinn, í þeirri trú, að það sé verjanlegra heldur en hitt,
að íþyngja hinum morgu efnalausu og efnalitlu lesendum
blaðsins mteð því að hækka áskriftargjaldið á þeim erfiðu
tímum, sem nú eru fyrir alla alþýðu landsins.
Alþýðublaðið er ekki í neinum vafa um það, að aliur
fjöldinn af áskrifendum þess og lesendum sé þeirrar skoð-
unar, að það hafi tekið það ráðið, sem réttara var, eins og
nú er ástatt, og treystir því, að hinir, sem heldur hefðu
viljað að það hefði hækkað í verði, af því, að þá sjálfa myndi
'ekki hafa munað um það, skilji og virði þá ákvörðun, sem
tekin var.
Alþýðublaðið vonar því, að það haidi þrátt fyrir þessa
stríðsráðstöfun, öllum þteim vinsældum, sem það hefir þegar
aflað sér, enda mun það af fremsta megni reyna að haga
efnisvali sínu, fréttaflutningi og öllum frágangi þannig, að
lesendurnir finni sem minnst til þeirrar smækkunar, sem
verður á broti blaðsins. Og það vonar einnig, að þeir erfið-
Mkatímar, sem bæði það sjálft og lesendur þess eiga nú
við að stríða, verði ekki lengri en það, að það geti í náinni
framtíð stækkað á ný, þótt það verði ef til vill ekki í broti,
heldur fyrst og fremst með útgáfu nýs sunnudagsblaðs og
því næst með auknum blaðsíðufjölda.
Blaðstjórnin.
Hin nýja visitala kauplags-
nefndar er 121 stig, eða 9
stigum hærri en um áramót
¦¦ '?.........
Kaupuppbót í fyrsta flokki verður
þvf 15,75 9|0 næstu prjá mánuoina.
TT" AUPLAGSNEFND hefir nú gengið frá útreikningum
•*¦*¦ á vísitölunni fyrir mánuðina janúar til marz, en hún
verður ákvarðandi fyrir kaupupphót verkafólks næstu þrjá
mánuðina.
Vísitalan verður að þessu sinni 121 stig og hefir því
hækkað um 9 stig síðan um áramót.
Kaupuppbót í 1. flokki — en í honum eru þeir, sem
'hafa 1,50 kr. á klukkustund eða lægra — verður því
15.75%, eða 6,75% í viðbót við þá kaupuppbót, sem greidd
hefir verið mánuðina janúar til marz. Kaupuppbótin mið-
ast við hið upprunalega tímakaup, þ. e. kaupið eins og það
var áður en fyrsta kaupuppbótin var greidd. Þannig hækk-
ar t. d. tímakaup Dagsbrúnarmanna nú um 6,75% af 1,45
kr., þ. e. 10 aura, eða úr kr. 1,58 upp í kr. 1,68 á klukku-
stund.
í 2. flokki (tímakaup 1,51 kr. — 2,00 kr.) verður kaup-
uppbótin 14% eða 6% hærri en síðast, einnig miðað við
hið upprunalega kaup.
í 3. flokki verður kaupuppbótin loks 11,05% eða 4,95%
hærri en síðast.
Eins og kunnugt er, er vísi-
talan reiknuð þannig að þassu
sinni,  að tekið er meðaltal af
Stefnubreyting i utanrik^
ispólitik Sovét>Rússlands ?
í^.^r .--'"*?¦*-'
terktw orðrémnr um, að pað sé að lelta
fanna mn  samkonralag vlð Baglaad.
Frá fréttaritara Alþýðublaðsins; Kaupmannahöfn í morgun.
"O RÉTTÁRITAftl Kaupmannahafnarblaðsins, .,Soc-
¦"- ial-Démokraten" í London símar í morgun, að brezk-
ir stjórnmálamenn telji ræðu þá, sem Molotov flutti um
utanríkismál í æðsta ráði Sovét-Rússlands í gær, vera aug-
ijósan vott þss, að pólitík Hitlers hafi nú liðið skipbrot
hæði í Moskva og Rómaborg, þannig að ekkert verði af
sáttum milli Stalins og Mussolinis, né sameiginiegum
stuðningi þeirra við Hitler.
Sterkur orðrómur gengur jafnframt um það í Lond-
on, að Rússland hafi, þrátt fyrir mörg hörð orð, sem Molo-
tov lét falla í ræðu sinni um England og Frakkland, þegar
leitað hófanna um möguleika á því, að taka upp aftur
samningaumleitanir sínar um venjuleg viðskipti við Eng-
land, en þeim var hætt skömmu eftir að stríðið brauzt út.
í sambandi við þennan orðróm er minnt á þá málaleitun Rúss-
lands við England fyrir mánuði síðan, að það kæmi friðartilboði
sovétstjórnarinnar á framfæri við Finna, sem England þó neit-
aði aS gera. Og það er ekki talið óhugsanltegt, að sú málaleitun
hafi verið fyrsta t ilraun af hálfu Sovét-Rússlands til þess að
nálgast England á ný og koma sér saman við Vesturveldin.
Það þykir augijóst að samkpmulag milli Rússlands og Vest-
urveldanna myndi varpa mörgum áhyggjum af Finnum, En full-
yrt er að það komi ekki til mála, nema Rússland hætti að selja
Þýzkalandi hráefni.
Frakkland, og kvað Rússa hafa
orðið að berjast í Firantandi ekki
aðeins við Finna, heldur og við
einn fimmta hiuta af loftflota
Svía, og y.firleitt við heimsveldin,
sem hefðu stutt Finna.
Hann minntist einnig á „grun-
samlegt ráðabrugg" Vesturveld-
amna í Vestur-Asíu, einkum á
'Sýrlandi og í (lnak, og kváð Breta
og Frakka inega vera vissa um
pað, að Rússland myndi svara
hverri árás, sem á það væri gerð
úr peirri átt, með öflugum gagn-
ráðstöfunum.
Imúmú beimtar
héraðið Bessin-
bfo if fiúieiiis.
Molotov gerðd í ra^ðu sinni
stríðið við Finnland að umtals-
©fni og kvað Rússtamd hafa náð
peim tilgangi sínum, að tryggja
norðvesturlandamæri sín og ör-
yggi Leninigrad. Fór hanm í ,sam-
bondi við Firnilandssrrí&ið hörð-
«m    orðum    um    England    og
Sérstaka eftirtekt vakti það í
ræðu Molotovs, að hann undir-
strikaði, að Rússland hefði eng-
an griðasáttmála gert við Rúm-
eníu, og það h<efði ekki á neinn
hátt hvikað frá þeirri kröfu, að
það fengi aftur Bessarabíuhér-
aðið, austast í Rúmeníu, sem
það varð að láta af hendi við
hana í lok heimsstyrjaldarinnar.
yísitölu mánaðanna janúar til
marz, en vísitalan, sem birt var
um áramótin og fyrsta kaup-
uppbótin byggðist á, var með-
altal af vísitölu mánaðanna
nóvember og desember. Vísitöl-
urnar eru miðaðar við verðlag-
ið í janúar til marz 1939 sem
grundvöll, og er verðlag þess-
ara mánaða sett •— 100.
Síðan 1. nóv. s.l. hefir vísi-
tala kauplagsnefndar verið
sem hér segir:              -..-..
1. nóv.    110,7
1. des.    114,2
1. jan.     115,4
1. febr. 121,9
1. marz 125,7
Eins og sjá má af þessum töl-
um hefir verðlagið farið sí-
hækkandi þessa mánuði. í marz-
byrjun er verðhækkunin raun-
verulega orðin tæp 26%, enda
þótt vísitala sú, sem kaupupp-
bótina á að reikna eftir, sýni
aðeins 21 % hækkun, en hún er
eins og áður var sagt, meðaltal
3 fyrstu mánaða ársins.
Hækkunin á hinum einstöku
aðalliðum vísitölunnar var orð-
in sem hér segir 1. marz:
Matvæli                        33%
Fatnaður og skófatn. 21%
Eldsneyti og ljósmeti 76%
Húsaleiga hefir ekkert hækk-
að.
Önnur útgjöld              32%
Vitanlega vega hinir einstöku
liðir framfærslukostnaðarins
mjög misjafnlega mikið á bú-
reikningum manna, þannig, að
að meðaltali haf a allir aðrir út-
gjaldaliðir en húsaleigan ekki
hækkað nema um 32%, Og þar
sem húsaleigan hefir ekki
hækkað neitt, verður meðaltalið
fyrir alla liðina ekki nema 26 %.
Sýnir það hve mikla þýðingu
það hefir, að bannað er að
hækka húsaleiguna.
Kolatonnlð lcoi-
ið npp í 155 kr.
tODMÍð.
hækk-
30
155
um
OLATONNIÖ
aði    í    dág
krónur,    eða   upp
krónur.
Hafa þá kolin hækkað
alls frá því stríðið hófst
um 97 krónur tonnið, eða
úr 58 krónum. Fyrsta
marz hækkuðu kolin upp
í í 125 krónur tonnið úr 92
krónum tonnið.
^ ####*#»¦##»#»'»*###»#.#»»*#**0miMH$
Eagifl trðiaðarstðrf
fyrir menn, sent tlí
neyra ofbeldisflekk-
nnnm eða vinna að
pí, að koma fslandi
nndir erlent fald!
Þingsályktunaptllagu
frá premnr flokkum.
P UULTRÚAR þriggja að^
alflokanna á alþingi:
Stefán Jóh. Stefánsson, Jón-
as Jónsson og Pétur Ottesen,
bera fram svohljóðandi
þingsályktunartillögu:
„Sameinað alþingi ályktar aS
lýsa því yfir, að það telur ekki
viðunandi, að þeir menn gegní
trúnaðarstörfum fyrir þjóðfé-
lagið, eða sé sýndur vottur um
sérstakt tráust og viðurkenn-
ingu ríkisins, sem vitanlegt er
um að vilja gerbreyta þjóð-
skipulaginu með ofbeldi, koma
íslandi undir erlend ríki, standa
í hlýðnisaðstöðu um ístenzk
lándsmál við valdamenn í öðr-
um þjóðlöndum éða vinna á
annan hátt gegn fullveldi og
hlutleysi ríkisins, svo sem með
því að starfa í pólitískum fé-
Frh. á 4. síöu.
Topramir á saltfisk? elðar
eia skattnr á ísfiskssðlor!
------------,—».    .   .
Umrœður á alplngl í gær um pings
ályktunartillögu Alþýðuf lokkslns
P MIL JÓNSSON krafð-
*"* ist þess á alþingi í gær,
að annaðhvort yrðu togara-
útgerðarfélögin skylduð til
að setja skip sín á saltfisk-
veiðar a. m. k. um mánaðar-
tíma, eða að togarafélögin
yrðu skattlögð og að það fé,
sem þannig fengist, yrði not-
að til þess að létta undir með
hinu atvinnulausa fólki, sér-
staklega í Reykjavík og
Hafnarfirði.
Kröfu þessa bar hann fram í
frarasöguræðu siimi fyrir pings-
ályklunartillögu AlÞýðuflokksi'ns
um saltfiskveibar togaranna.
Emil Jónsson lýsti atvinnu-
ástandinu, eins og það er. Hann
hóf mál sitt með þvi að segja,
að ekki væru mörg ár síðan út-
fiutningsverðmœti saltfisks hefði
numið 10—20 milljónum króna.
Pessi atvinnugrein hefði skapað
aðalatvinnuna fyrir verkafálkið í
Jandi, sérstaklega í Reykjavik og
Hafnarfirði. Nú er þessu gjör-
breytt. Togararnir stunda ásfisk-
veiðar og sölu og vélbátarnir
fiska að miklu leyti fyrir þá. Ot-
gerðarfélögin grœða á þessum
atvinnurekstri, en verkafólkið í
landi tapar, gengur algerlega at-
vinnulaust. Engar likur benda til
þess, að togararnir fari á salt-
fisksveiðar, nema að eitthvað
verði gert af hinu opmbera.
Hreinasti voði stendur fyrir dyr-
um hjá öllu verkafolki, nema hið
opinbera geri eitthvaö til úrbóta.
— Einhver mun ef tíi vill segja,
að verk&fólkið geti farið að rækta
jörðina, en það vœri út í bláinn
sagt. Pað er búiið ab ganga
þannig frá iandbúnaðimim í ná-
grenni Reykjavikur og Hafnar-
fjarðar, að enginn fæst tíl að
rækta jöroina í nágrenni þessara
bæ|a. Mönnum verður þetta ljóst,
þegar það er athugaö, að næ&tuni
þvf fjórði hver mjólkurliter frá
bændum hér i nágrenrdnu er
sendur til vinnslu austur vHf
fjall.
ölafur Thors atviœiumálaráð-
herra varð til andsvara. Sagfii
hann, að ríkisst|órnin hefði at-
hugað gaumgæfilega þetta mál
og meðal annars fengið uífökn-
aða áætilun frá togarafélöguim um
saltfisksveiðar, og samkvæmt
pessum áætlunum myndu togar-
arnir tapa um 16Q0 kr. á dag á
hverju skiþi, ef þeir færu á salt-
fisksveiðar. — Haon tök mjög
dræmt í það, að leggja skatt á
toganana til hjálpar verkafólki
og taldi atvmnuhorfurnar ekki
vera jafn svaftar og Emil Jóns-
son vildi vera láta.
Upsaveiðar togara í
Hafnarfirði bera sif.
Emil Jónsson mótmælti full-
yrðingum atvilnnumálaráðiherra.
Hann sagði, að Bæjarútgerð
Hafnarfjarðar hefði undanfarið
gert út á upsaveiðar, og með þvii
mikla verði, sem væri á upsa'lýsi,
þé hefði reynslan sýnt, að þessi
Frh. á 4. síðu,
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4