Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Vķsir

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Vķsir

						Ritstjóri:
Kristján  Guðlaugsson
Skrifstofur:
Félagsprentsmiðjan  (3. hæð).
Ritstjóri	1
Blaðamenn	Sfmi:
Auglýsingar	1660
Gjaldkeri	5 línur
Afgreiðsla	
32. ár.
Reykjavík, þriðjudaginn 27.  janúar  1942.
3. tbl.
*• *~~i&; f^,- „»
Churchill fer fram á
traustsyfirlýsinp.
Þrigrgrja    dagra  umræðnr  byrjaðar-
í neðri málsÉofuniii.
Churchill forsætisráðherra
hóf umræður um styrjaldarmál-
in í neðri málstofunni í dag.
Gert er ráð fyrir þriggja daga
umræðum og boðaði Churchill,
að stjórnin ætlaði að fara fram
á traustsyf irlýsingu málstofunn-
ar> og verður tillaga lögð fyrir
hana þegar í dag.
Churchill sagðist hafa sann-
færst um þetta, eftir að hann
kom frá Bandaríkjunum, að
rétt væri að taka ákvörðun í
þessa átt. Hann ræddi nokkuð
gagnrýni þá, sem stjórnin hefir
orðið fyrir í blöðum, o"g fregn-
ir, sem komist hafa á kreik er-
lendis' um, að aðstaða stjórnar-
innar hefði veikst. Churchill
sagðist því algerlega samþykk-
ur, að umræðurnar væru sem
frjálslegastar og yrðu engar
hömlur lagðar á þingmenn —
þeir    gætu    gagnrýnt    gerðir
Árásum á skipalest
Japana á Macassar-
sundi   haldið   áfram.
Gífurlegt skipatjón Japana.
í gærkveldi var tilkynnt, að
árásunum á skipalest Japana á
Macassarsundi væri haldið á-
fram. Að minnsta kosti 10 skip-
um hefir verið sökkt — senni-
lega 15 — og 17 skip hafa lask-
ast. Þremur stórum herflutn-
ingaskipum hefir verið sökkt í
sprengjuiárásum og einu með
tundurskeyti. Bandaríkjaher-
skip hafa sökkt 4 herflutninga-
skipum og einu herskipi, og hol-
lenzkur kafbátur einu. Meðal
herskipanna, sem laskast Iiafa,
eru 1 stórt beitiskip og 5 önnur
og tundurspillar. — Meðal flug-
vélanna, sem gerðu árásirnar,
eru amerísk „fljúandi virki", og
hafa þessar stóru sprengjuflug-
vélar bækistöðvar i hollenzku
Austur-Indium. — Skipatjón
Bandamanna og flugvélatjón í
þessari orrustu er mjög lítið.
Einn amerískur tundurspillir
varð fyrir lítilsháttar skemmd-
um, en hollenzkur flugbátur var
skotinn niður. — Það er allt og
sumt.
Árásir hafa verið gerðar á
japönsk herskip og.flutninga-
skip við austanverðan Malakka-
skaga, en ekki kunnugt um "á-
rangurinn enn sem komið er.
Á Malakkaskaga.
Bretar hörfa enn hægt und-
an á Malakkaskaga. Lofthern-
aður færist í aukana. Japanar
hafa hertekið Balu Pahat.
Birma.
Bandamenn hörfa einnig
undan í Suður-Birma. — Það
var tilkynnt í Bangöon í gær,
að Wavell, yfrhershöfðingi,
hefði komið til Bangoon nýlega
og rætt.þar við landsstjórann og
yfirmenn hers og flota, Um Iand-
varnirnar.
Thailand.
Miklir eldar komu upp i.hafn-
arhverfum Bangkok og mið-
hluta borgarinnar i loftárás
bandamanna i fyrrinótt.
stjórnarinnar að vild, en yrðu
að sjálfsögðu að gæta þess að
forðast að gefa neinar hernað-
arlegar upplýsingar, sem óvin-
unum getur orðið stoð í. Að
öðru leyti væri ekki um neinar
hömlur að ræða, og myndu fá-
ar þjóðir eða engar eiga stofn-
anir, sem þing Breta, þar sem
frjálsar, gagnrýnandi umræður
fara fram á mesta hættutíma
ægilegrar  styrjaldar.
Churchill minnti á, að Hess
flaug til Bretlands af því, að
hann var sannfærður um, að ef
hanh gæti haft tal af vissum
mönnum, væri hægt að losna
við Churchillklíkuna fyrir fullt
og alllt. Eg fer ekki fram á,
sagði Churchill, að neinn þing-
maður hlífi mér við gagnrýni.
. . Churchill sagði, að í móti
hef ði blásið um skeið, mikil mis-
tök hefðu orðið, bæði í her-
stjórn og á vígvelli, og enn virð-
ist syrta að. ChurchiII ræddi því
næst allítarlega ákvörðunina
um að hjálpa Rússum og kvað
það,|Sem gerzt hefir sanna, að
rétt var að styðja þá. Eg harma,
að við gátum ekki stutt þá enn
betur.
Að svo búnu ræddi Churchill
horfurnar annars staðar. Rúm
leyfir ekki að geta ræðunnar
ítarlegar í dag.
Bandaríkja-
herlið komið
til Norður-
Irlands.
Tilkynnt var í London í gær-
kveldi, að herlið frá Bandaríkj-
unum væri komið til Norður-
Irlands. — Stimson, hermála-
ráðherra, skýrði frá þessu í
Washington í gær. — Síðar í
gærkveldi var lýst komu Banda-
ríkjaliðsins. Sir Archibald Sincl-
air, flugmálaráðherra, bauð her-
mennina velkomna, fyrir hönd
Breta. — Það er kunnugt, að
hér er um mörg þúsund her-
menn að ræða, sem hafa verið
þjálfaðir í vélahernaði. I Lond-
on er nú minnt á það, að í heims-
styrjöldinni héldu Þjóðverjar
lengi    vel,    að    Bandaríkjaher
I síðari fregnum segir, að það
hafi verið ameriskur kafbátiir,
sem hæfði flugvélaskipið tund-
urskeyti. Flugvélaskipið er tal-
ið liafa sokkið. Seinustu fregn-
ir herma, að upp undir 40 skip
Japana á Macassarsundi hafi
orðið fyrir sprengjum eða tund-
lyskeytum. Um % þessara skipa
mun hafa sokkið. Að minnsta
kosti 6 beitiskip hafa laskast. —
Amerískur tundurskeytabátur
hefir sökkt 5 þús. smálesta Jap-
önsku skipi við Filipseyjar. —
Sami tundurskeytabátur hefir
áður sökkt japönsku skipi.
-WJHPBrTolcyo
igjAPAN
AMERICAN CITIZENS
WARNEDTOLEAVE
Pacific Öcean
PHILIPPINE
fsJh'SLANOS
GUAM
U. S. LAND, SEA
COMMANDERS MEET
^tÖE^^^UNDS IND»**
» p«*
INEWGUINEAj
OBRITISH RUSH
REINFORCEMENTS
O JAPS MANEUVERING
0TROOPS ORDERED TO
BATTLE STATIONS
g% JAPWARSHIPS
V MANEUVERING
©STATE OF EMER-
GENCY DECLARED
DUTCH MOBIL
AIR FORCE ®
m
AUSTRALIA PROCLAIMED
A STATION OF WAR ''
©DUTCH MOBILIZE
Sydney.
Melb;vurne|tl
Hvers vegim f ór limni
ekki þá ?
Þetta kort sýnir vel staðaafstöðu i Austur Asívi og suðvest-
urhluta Kyrrahafsins. Sést m. a.: Nýja Guinea og Nýja Bret-
land (t. h. við N.-Guineu), þar sem Japanir hafa ráðist á land.
Frá N.-Guineu til Ástraliu eru aðeins 100—200 mílur, svo að
búast má við því, að Japanir ráðist þar inn ef þeir geta, enda
óttast Ástralíubúar innrás. Ástralía er mjög strjálbýl, svo að
þar geta fallhlífarhermenn gert mikinn óskunda. Japanir hafa
þegar lært þá árásaraðferð og nota hana vafalaust, ef þeir
freista innrásar í Ástralíu.
myndi aldrei komast til vígvalla
Evrópu, en samt voru 2 milljón-
ir hermanna fluttar yfir Atlants-
haf, án þess nokkur hermaður
færist. Nú héldu Þjóðverjar, að
Bandaríkin myndu ekki senda
her til Evrópu, vegna styrjald-
arinnar við Japan. Þrátt fyrir
það eru fyrstu hersveitirnar
komnar, nákvæmlega f imm vik-
um eftir að Roosevelt undir-
skrifaði helmildarlögin um, að
senda.. mætti Bandaríkjaher
hvert sem hans kynni að reyrf-
ast þörf, og tæpum sjö vikum
eftir að Bandaríkin og Japan
voru komin í stríðið. — Banda-
ríkin eiga nú 4 sinnum fleiri
herskip, en í apríl 1917, og helm-
ingi fleiri kaupskip.
Ráðstefnimiti í Rio
slitið í dag.
Vestmenn  ánœgdir
yfip árangrinum.
Báðstefnunni i Bio de Janeiro
verður slitið í dag. Menn eru yf-
irleitt mjög ánægðir vestra yfir
þeim árangri, sem náðst hefr.
Báðstefnan hefir m. a. eamþykt
yfirlýsingu þess efnis, að mælt
er með að öll Vesturálfufylki
sliti stjórnmálasambandi við
möndulveldin og hefir undir-
skrift slíkrar yfirlýsingar þegar
farið fram. Þegar hafa 17 lýð-
veldi Vesturálfu ýmist sagt
möndulveldunum stríð á hend-
ur eða slitið stjórnmálasam-
bandinu við þau. Þá hefir náðst
samkornulag um framleiðslu
vegna styrjaldarinnar, siglinga-
og flutningamál, og enn er þess
að geta, að samþyktur hefir ver-
ið Rio-sáttmáli, en svo er hann
nefndur, en hann byggst iá sama
grundvellli og hin svo nefnda
Atlantshafsyfirlýsing Boosevelts
forseta og Churchills.
í öllum vesturálfuríkjunum
er mikið rætt um árangurinn og
telja menn hann vonum betri,
og er einkum lögð láherzla á, að
eining meðal þeirra þjóða, sem
Vesturálfu  byggja,  hafi  aldrei
verið meiri en nú.
Bækistöð Hitlers flutt frá
Sniolensk?
Því hefir verið opinberlega
neitað i Berlín, sem haldið hef-
ir verið fram í brezkum fregn-
um, að Hitler hafi flutt bæki-
stöð sína til Minsk.
62 ára í dag.
McArthUr,          hershöfðinigi
Bandaríkjamanna á Filipseyj-
um, er 62 ára í dag. Roosevelt
forseti hefir sent honum skeyti
og óskað honum til hamingju
og um leið þakkað honum djarf-
lega framgöngu og alls liðs
hans, sem nú hefir barist vikum
saman gegn ofurefli liðs.
Frá hæstarétti:
Frá hæstarétti.............
Mánudaginn 12. janúar var
kveðinn upp dómur í hæstarétti
í málinu Guðbjörg Ólafsdóttir
gegn Stefáni Þorlákssyni. Mála-
vextir eru þeir, að 26. apríl 1940
varð áfrýjandi fjrir bifreið
stefnda og hlaut hún mikil
meiðsl af. Höfðaði hún mál til
skaðabótagreiðslu • og krafðist
kr. 11.920.00 í bætur. Stefndur
krafðist sýknu, með því að
hann taldi áfrýjanda eiga alla
sök þess, að hún varð fýrir bif
reiðinni. Málsúrslit urðu þau,
að hvor sakaraðilja var talinn
eiga sök að hálfu á slysinu og
fekk áfrýjandi sér dæmdar bæt-
ur, kr. 4.460.00 og kr. 900.00 í
málskostnað fyrir báðum dóm-
um.
Hrm. Sigurgeir Sigurjónsson
flutti málið af hálfu áfrýjarida,
en hrm. Th. B. Líndal af hálfu
stefnda.
Þormóður Eyjólfsson,
efsti maður á lista Framsókn-
ar á Siglufirði, var strikaður
svo víða út, að hann fór niður
í 3. sæti, og náði ekki kosningu.
Sýnist einhver innanflokksórói
standa þasr á bak við,
Blökkumannaríki eitt í Suð-
ur-Ameríku kom sér upp dá-
litlum herafla. Ekki þótti her-
lið þetta álitlegt, það var illa
vopnum búið og raunar meira
til sýnis en gagns, en það sem
merkilegast þótti við her þenna,
sem alls var um þúsund mannns,
var það, að offísérarnir voru
miklu fleiri en hinir óbreyttu
hermenn.
Alþýðufl*>kkurinn      minnnir
óneitanlega   talsvert   mikið   'á
þetta   Suður-Ameríska  herlið.
Það,   sem   merkilegast   er   við
þenna flokk, sem kennir sig við
alþýðuna er það, að i honum er
tiltölulega miklu minna af al-
þýðufólki en i nokkrum öðrum
stjórnmálaflokki i landinu. All-
ur kjarni þessa flokks eru menn
i háum stöðum, bankastjórar,
forstjórar,  skrifstofustjórar og
allskonar „stjórar".
—x—
Fylgið  hefir   hrunið   af   Al-
þýðuflokknum,  ekki  síst fyrir
þá sök, að slikt djúp hefir verið
staðfest   milli   offíséranna   og
hinna      óbreyttu      liðsmanna.
Þetta var sérstaklega eftirtekt-
arvert á þeim árum, er atvinnu-
leysið svarf fastast að almenn-
ingi. Alþýðuflokkurinn gekk til
stjórnarmyndunar  með  Fram-
sóknarflokknUm  sumarið 1934
undir kjörorðinu: „Vinnu handa
öllum". Efndirnar urðu þær, að
atvinnuleysi    alls    almennings
margfaldaðist   næstu   árin,   en
samtímis tryggðu allir broddar
flokksins  sér  feit,   vel  launuð
og virðuleg embætti,  auk alls
konar bitlinga og fríðinda. Ef
rétt væri að tala um hreinrækt-
aðan yfirstéttarflokk hér á Is-
landi, væri það fyrst og fremst
Alþýðuflokkurinn.
—x—
Alþýðuflokkurinn er um þess-
ar   mundir   ákaflega  hreykinn
af Stefáni Jóh. Flokkurinn var
líka hreykinn  af Stefáni Jóh.,
þegar hann kom úr heimsókn
sinni til dúsbræðranna á Norð-
urlöndum haustið 1937 og til-
kynnti   með   miklum   fögnuði,
að kommúnisminn   á  Norður-
löndum    væri    þurrkaður    út.
Flokkurinn  var  enn  hreykinn
af Stefáni Jóh., þegar hann fá-
um vikum síðar var kominn á
bæjarstjórnarlista í Beykjavík
með   kommúnistunum   Einari
Olgeirssyni,   Birni Bjarnarsyni
og fleirum.
—x—
Stefán. Jóhann hefir ekki
unnið sér mikið til frægðar í
rikisstjórninni. Helzta afreks-
verk hans á seinni árum er það,
að hann skyldi seint og síðar
meir drattast til að segja af sér.
Þetta hefir vafalaust verið mikil
persónuleg fórn. Allir vita, hvað
mikla áhelzlu kratabroddarnir
hafa lagt á það, að eiga mann
i rikisstjórninni. Með þvi móti
hefir forráðaklíka flokksins
getað komið ár sinni vel fyrir
borð og þótzt bærilega tryggð.
En hvers vegna sýndi Stefán
Jóhann þessa rögg af sér nú?
Hann hefir oft áður haft miklu
meira tilefni til að fara úr rík-
isstjórninni, án þess að haggast.
Alþýðublaðið segir að þetta sé
vegna gerðardómslaganna. En
hvers vegna fór Stefán Jóh. yf-
irleitt i þjóðstjórnina 1939? AI-
þýðuflokkurinn bar þá ásamt
öðrum   fram   frumvarpið   um
verðfellingu á íslenzkri krónu.
Við þingkosningar 1937 hafði
flokkurinn haft það sem aðal-
kosninganúmer að berjast gegn
verðfellingu. Með verðfelling-
unni voru laun allra kaupþega
lækkuð um rúm 20% og verka-
menn fengu þennan halla ekki
borinn uppi nema að nokkrum
hluta. Þetta er eina almenna
launalækkunin, sem fram-
kvæmd hefr verið hér á landi
með valdboði og Stefán Jóhann
og öll kratahersingin hefir til
þessa dags verið að hæla sér af
þessum „kúgunarlögum".
•—x—
Með gengislögunum var lög-
kaupgjaldsins annnars vegar og
bundið ákveðið hlutfall milli
verðlagsins á kjöti og mjólk
hins vegar. Átta mánuðum eft-
ir a'ð gengislögin voru sam-
þykkt fekk Framsókn þvi fram-
gengt, að ákvæðin um kjöt og
mjólk voru tekin út úr gengis-
lögunum. Allir vissu til hvers
sá leikur var gerður. Hvers
vegna sagði Stefán Jóhann þá
ekki af sér?
¦—x—
Haustið 1940 kom það i Ijós,
svo að ekki varð um villst, hver
tilgangur Framsóknar hafði
verið með þvi að fá gengislög-
unum breytt. Þá hækkaði kjöt-
verðlagsnefndin kjötverðið um
70%. Hvernig reyndist „mál-
svari launastéttanna" Stefán
Jóh. þá? Jú, verkamenn fengu
hæst 27% dýrtiðaruppbót. —
Þegar á það var bent, að mis-
ræmi væri i þvi, að verðlag á
helztu nauðsynjavörum hækk-
aði upp i 70% samtimis þvi, sem
dýrtíðaruppbótin var hæst 27
procent, svaraði form£|^ur
kjötverðlagsnefndar, Páll Zóph-
aniasson, þvi einu, að engum
óbrjáluðum manni þætti kjöt-
verðið nógu hátt! Þetta lét Stef-
án Jóh. sér vel lynda.
Ef Stefán Jóh. hefði borið
hag launastéttanna eins fyrir
brjósti haustið 1940 eins og
hann þykist nú gera, var vissu-
lega tilefni fyrir hann að létta
á sér í ráðherrastólnum. En það
vatnaði ekki undir hann. Hann
sat eins og hann væri múr- og
naglfastur í þessum tignarsessi.
—x—
Já, og hvers vegna sagði
Stefán Jóh. ekki af sér í haust?
Hermann Jónasson lýsti því
yfir, þegar hann settist aftur í
ríkisstjórnina eftir nokkurra
vikna föstur og bænahald, að
dýrtíðinni skyldi haldið í októ-
ber-vísitölu. Nokkrum vikum
síðar er mjólkin hækkuð um
15%, án þess að nokkur fram-
bærileg ástæða væri borin fram
fyrir þeirri ráðabreytni. Já,
hvers vegna fór Stefán Jóh. ekki
þá?
—x—
Stefán hefir stritast við að
sitja. Hafi hann talið sig mál-
svara launastéttanna i fíkis-
stjórninni hefir hann alltaf ver-
ið að svíkja umbjóðendur sína.
Ástæðan til þess, að hann stóð
loks upp úr sætinu, er engin
önnur en sú, að Alþýðuflokkur- .
inn þurfti á kosningabombu að
halda, og þeim fannst Stefán
Jóh. vel til þess fallinn að verða
eins konar púðurkerling i þess-
um kosningum. En sennilega
eiga þeir ef tir að komast að raun
um að það er ekkert dynamit í

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2