TÝmarit.is
Search | Titles | Articles | About | FAQ |
login | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

VÝsir

and  
M T W T F S S
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Open in new window:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Vertical fit


Your browser does not support PDF files
Click here to view the page as JPG
VÝsir

						VISIR
DAGBLAÐ
Útgefandi:
BLAÐAÚTGÁFAN  VÍSIR  H.F.
Ritstjórar: Kristján Guðlaugsson,
Hersteiun Pálsson.
Skrifstofa: Félagsprentsmiðjunni
Afgreiðsla Hverfisgöia 12
(gengið inn frá Ingólfsstræti).
Símar:   1660  (amm línur).
Verð kr. 4,00 á ntánuði.
Lausasala 35 aurar.
Félagsprentsmiðjan h.f.
Opinbert eftirlit.
Synd væri að segja að lög-
gjafinn hafi ekki hert hið
opinbera eftirlit á flestum svið-
um á síðustu árum, og jafnvel
þyngt refsingar stórlega fyrir
allar yfirsjónir og brot gegn góð-
um siðum og velsæmi. Öll slík
löggjöf hefir að sjálfsögðu mið-
að að því að tryggja þegnana
gegn margvíslegri misbeitingu
á aðstöðu í fjármálalifi eða á
öðrum sviðum þjóðlífsins.Hegn-
ingarlög hafa frá upphafi lagt
þungar refsingar við margskyns
athöfnum, sem almenna hættu
hafa í för með sér, og ekki mið-
að refsingu við ásetningssyndir
einar heldur og gáleysi, sem
leggja verður mat á samkvæmt
almennum mælikvarða en miða
ekki við einstaklinginn eða þjóð-
félagsaðstöðu hans.
Þrátt fyrir hið aukna eftirlit
á ýntsum sviðum og þrátt fyrir
öll refsiákvæði og viðurlög,
brestur mjög á að almenningur
sé fyllilega tryggður gagnvart
ýmsu því framferði, sem al-
menna hættu hefir i för með
sér. Blöðin hafa rætt um sölu á
margskyns neyzluvörum, að
undanförnu, en þó fyrst og
Fremst meðf erð og sölu landbún-
aðarafurða, og hafa komist að
þeirri   niðurstöðu   að   stórvoði
stafaði  af þvi hirðuleysi,  seni
gætt  hefði  i  meðferð  þessara
mála.   Þannig   er   það   viður-
kennt   að   mjólkin   sé ekki á
stundum i söluhæfu standi, ef
miðað   er   við   hreinlæti, full-
komna gerilsneyðingu og aði'a
meðferð     svo     sem     tíðkast
með menningarþjóðum  og þá
fyrst  og  fremst  Norðurlanda-
þjóðunum. Eru hér þó ekki allir
undir eina sök seldir. Fullyrt er
að mjólkursala og öll meðferð
mjólkurinnar sé miklum mun
betri   á   Akureyri,   en   hér   i
Reykjavík og myndu stjórnend-
,ur þessara mála hér mikið geta
lært af hinum nyrðra. Stjórn-
endur Mjólkursamsölunnar hér
hafa viðurkennt-að mjólkin sé
ekki eins góð vara og æskilegt
væri.     Erlendir    sérfræðingar
haf talið að gerilsneiðingu sé
mjög áfátt. Eri neytenduíri er
ekki kunnugt um að hlutast hafi
verið til um að heft yrði sala
á mjólk, eða að fullkomið dag-
legt eftirlit sé með þvi að spillt
mjólk og^ gerlablandin sé ekki
seld, þótt nokkur almenn hætta
kunni að stafa af slíkri sölu. Hér
er þó svo mikið i húfi, að ekki
leikur vafi á, að hver sá ein-
staklingur, sem ábyrgð bæri á
slíkri   sölu,   myndi   tafarlaust
sæta opinberri íhlutan og verða
ef til vill að svara til saka fyrir
ásetningssyndir eða gáleysi, og
myndi þá vafalaust ekki verða
tekið tillit til mjólkurþarfarinn-
ar, enda hafa neytendur enga
þörf fyrir skemmda eða skað-
legá mjók.
Svo virðist sem mjög skorti
á opinbert eftirlit með annari
sölu á neyzluvöru. Þannig skýrði
Þjóðviljinn frá þvi nýlega, að
rottuetið kjöt hefði verið selt um
borð í erlent skip af nafngreindu
kaupfélagi. Skipstjórinn hafi
ekki viljað una slikri afgreiðslu,
enda fengið leiðréttingu er hér
kom suður. Hafi kjötið verið
flutt hér í land, en selt neyt-
Þjóðleikhúsið rýmt innan
skamms.
Wanð§yii að undir-
búa viðgrerðir.
T> JÓÐLEIKHÚSIÐ verður laust til viðgerðar og
¦*" notkunar innan mjög skamms tíma, svaraði tals-
maður utanríkisráðuneytisins spurningu Vísis í gær.
Morgan flotaforingi Breta hér á landi hefir skýrt ráðu-
neytinu svo frá, að flotinn muni fiytja ailt það, sem
geymt er í húsinu í nýjar vöruskemmur. Bygging þeirra
er þegar hafin, og þegar þær eru fullgerðar, verður
ieikhúsbyggingin afhent réttum aðiljum.
Það kemur þá til kasta íslendinga að hefja tafarlaust vinnu
við húsið, þegar það hefir verið rýmt, bætti fulltrúinn við. En
afskiptum utanríkisráðuneytisins af Þjóðleikhússmálinu er
senn lokið, en það er orðiri löng saga.
rí
—  Er langt síðan ráðurieytið
tók málið til athugunar?
—  Já. Meir en tvö ár. Hefir
ráðuneytið bæði átt viðræður
við sendiherra og sendifulltrúa
Breta hér á landi og falið ís-
lenzka sendiherranum í London
að ræða við brezka utanrikis-
ráðuneytið. Viðbárur Breta gegn
rýmingu hússins voru helzt þær,
að húsið hefði staðið ónotað ár-
um saman. Hinsvegar hefir frá
íslands hlið verið á það bent,
að Þjóðleikhúsið myndi hafa
verið fullgert fyrir löngu, ef fé
hefði verið fyrir hendi. í öðru
lagi var á það bent að þörfin
fyrir samkomu- og skemmti-
staði hef ði einmitt beinlínis auk-
izt að miklum mun við komu
setuliðsins.
—    Hafa fleiri aðilar tekið
þátt í þessum málaleitunum en
hinir opinberu utanríkisþjónar
íslenzkri leiklist.
—   Um slík mál er yfirleitt
ekki rætt við aðra en diplomata,
og endanlega afgreiðslu hlýtur
jnálið aðeins með samningum
þeírra. Hinsvegar er því ekki a'ð
leyna, að margir aðrir hafa átt
sinn góða þátt i þessari heppi-
legu lausn málsins, og á eg
þar einkum við Morgan flota-
foringja, sem sýnt hefir einstaka
lipurð og velvild. Herra Bridges-
Adams, leiklistarráðunautur
British Council í London, hefir
einnig aðstoðað íslendinga i
þessu máli, en það er alkunna
að British Council hefir einnig
á margan hátt annan hlynnt að
slenzkri leiklist.
endum hér sem óskemmd vara.
Sé hér rétt með farið er fyllilega
þörf á opinberri rannsókn. Það
er vitað að rottur eru skaðlegir
sýkilberar, og menn varast yfir-
leitt að leggja sér til munns það,
sem nagdýr þessi hafa farið
tönnurii um, jafnvel þótt
ekki sé ofgnótt vista fyrir
hendi. Slíkt gáleysi að selja
rottuetið kjöt til neytenda,
„ftir að þvi hefir verið
skilað aftur af þessum sökum,
er svo fráleitt og einstætt, að
þeir menn ættu að sæta þung-
um akúrum, sem gera sig seka
um, slík't tiltæki. Þótt ekki hafi
hlotizt sannanlegt tjón af, er
það ekki þeim að þakka, og al-
mennt séð er stórháski slíkri
neyzluvörusölu samfara, og þess
után slíkur villimennskubrag-
ur á verzluninni, að ekki getur
talist nokkrum siðuðum manni
sæmaridi.
Eftirlit með framleiðslu og
sölu matvæla og neyzluvara yf-
irleitt þarf að stórauka, og herða
á refsiákvæðum öllum, sem til
greina geta komið. Það eitt á
ekki að vera refsivert að selja
banvænt brennivín eða tréspiri-
tus. Fleira leggja menn sér til
munns en þær veigar, og hættan
er jafnnálæg i skemmdri mjólk
og rottuetnu kjöti. Hér á hið
strangasta opinbera eftirlit bet-
ur við en á nokkru öðru sviði. |
Morgan flotaforingi svaraði
spurningum Visis á þessa leið:
-— Eg get auðvitað ekki sagt
með vissu, hvenær við getum
rýmt húsið, en eg get fullvissað
yður um að það verður eins
fljótt og mögulegt er. Það fer
eftir því hversu vel gengur með
byggingu vöruskemmanna, en
við erum undir sömu sök seldir
og aðrir með það, að vinnuafl
er af skornum skammti.
Mér hefir alltaf líkað illa að
þurfa að nota Þjóðleikhúsið fyr-
ir vöruskemmu. Eg erfði það
eftir fyrirrenriara mína og hef
allan þann tíma, sem eg hef
haft yfir því að segja, reynt að
rýma húsið og koma vörunum
fyrir annarsstaðar, en það hefir
reynzt hægara sagt en gert, og
einn hef eg ekki mátt öllu ráða.
En þér megið trúa þvi, að eg
verð þeirri stundu fegnastur,
þegar eg get afhent húsið aftur
réttum aðiljum, og þess verður
nú vonandi ekki langt að bíða.
Frú Anna Irtgvarsdóttir
frá  ísafirói   látift vestan
hafs.
. Frú Anna Ingvarsdóttir, kona
Jónasar Tómassonar tónskálds
i ísafirði, lézt í fyrard. í sptala
vestan hafs eftir uppskurð við
heilasjúkdómi. Hafði hún verið
flutt vestur í flugvél ameríska
hersins   hér   til  læknisaðgerða.
Heildartekjur
af berklavarnadeginum uröu um
land allt yfir yo þús. kr. en í
Reykjavík einni um 55 þús. kr.
Nýlega er komin á bókamark-
aðinn skáldsagan Dagur i Bjarn-
ardal eftir norska rithöfundinn
Trygve Gulbranssen, í þýðingu
Konráðs Vilhjálmssonar. Er hér
um merkan bókmenntaviðburð
að ræða, því saga þessi hefir
farið sigurför meðal flestra
menningarþjóða og er talin með
heztu lýsingum siðari tíma rit-
höfunda á daglegu lífi, gleði og
sorgum.hins kjarngóða norska
dalafólks. En sérstakur fengur
er Dagur i Bjarnardal islenzk-
um lesendum vegna þess að til-
tölulega lítið hefir sézt á. ís-
lenzku af sögum, úr norsku
sveitalífi, og er bætt úr þessu
að nokkru með útkomu bókar-
innar. Þýðing Konráðs Vil-
hjálmssonar er vel af hendi
leyst. Útgefandi er Bókaútgáfan
Norðri, en Prentverk Odds
Björnssonar hefir annast prent-
unina af alkunnri smekkvísi.
C.
Vatnsveita í Gxímsey
Þingmenn Eyfirðinga, Garð-
ar Þorsteinsson og Bernharð
Stefánsson, bera fram í Sam-
einuðu þingi till. til þál. um
vatnsveitu í Grímsey.
Hljóðar tillagan svo, að Al-
þingi álykti að greiða úr rík-
issjóði kr. 35000 til þess að gera
vatnsveitu í eynni. í greinargerð
segir, að eyjarskeggjar eigi
alltaf í erfiðleikum við að afla
sér góðs vatns tilheimilisþarfa,
en á einum stað sé þó lindar-
vatn, sem talið er að muni
nægja þörfum þeirra og því
nauðsynlegt, að þeir fái það
leitt heim til sín.
Garðar Þorsteinsson alþing-
ismaður hefir leitað álits Pálma
Einarssonar búnaðarráðunaut-
ar, en hann rallnsakaði þetta
mál 1940. Telur harin að allt
vatnsmagn lindar, sem er í svo-
nefndu Stóraskar-ði,sé um 15.000
I. á sólarhi'ing og áætlar kostn-
að 35 þús. kr.
Arás.
í fyrakveldi kastaði brezkur
sjóliði flösku í íslending á Suð-
urgötunni. Lenti flaskan á höfði
hans og var farið með manninn
til læknis til athugunar og að-
gerðar.
Við athugun kom í ljós, að
maður þessi hafði hlotið sár og
marbólgu á hvirfli. Meiðslin
eru þó ekki alvarlegs eðlis.
Islendingurinn kvaðst hafa
^verið að bíða eftir strætisvagni
og hafði þá sjóliði einn, er stadd-
ur var á götunni allt í einu kast-
að flösku í höfuðið á honum.
Sjóliðinn komst undan, en
lögreglan handsamaði tvo félaga
hans.
Alþingishátíðarkant-
atan flutt á sunnnd,
Á sunnudaginn flytur samkór
og hljómsveit, alls 130 manns,
Alþingishátíðarkantötu Páls Is-
ólfssonar í Fríkirkjunni undir
stjórn höfundarins.
Það er karlakórinn Fóstbræð-
ur og Tónlistarfélagið, sem
standa fyrir hljómleikunum.
Karlakórinn syngur allur i sam-
kórnum, en sá kór söng einnig
í alþingishátíðarkórnUm ,1930.
Einsöng annast Pétur A. Jóns-
son óperusöngvari og framsögn
hefir Óskar Borg á hendi, en þeir
fóru með sömu hlutverk á há-
tíðinni.
Auk þess leikur dr. Urbant-
schitsch einleik, það er Chacon-
ne fyrir orgel eftir Pál ísólfsson.
Fjórar ljósmæður
verða skipaðar hér eftir í Reykja-
vík, samkvæmt ákvörðun bæjar-
stjórnar í gær. Til þessa hefir aÖ-
eins ein ljósmóÖir veriÖ launuÖ úr
bæjarsjóði.   -
Kvenfélag' Frjálslynda safnaðarins
efnir til hlutaveltu til ágóða fyrir
kirkjusjóÖ sinn 15. okt, í Sýningar-
skálanum. MeSlimir safnaÖarins og |
aðrir velunnarar hans, eru beb'nir
aÖ styrkja hlutaveltuna, sem bezt
þeir megá. Gjöfum er veitt mót-
taka á eftirtöldum stöðum: Soffía
Ólafsdóttir, SkólavörSust. 19, sími
3321, Guorún Eiríksd., Thorvald-
sensstr. 6, símí 5105. María Maack,
Þingholtsstr. 24, 'sími 4015. Val-
gerÖur Gíslad., Laugaveg 93, sími
1995. Ásta GuÖjónsd., Suðurg. 35,
sími 4252. Guoný Bj'örnæs,' Lind-
argötu 47, sími 3368. Þorbjörg
Skjaldberg, Túng. 12, sími 1494.
Guðný Richter, Grettisg. 42B, sími
5716. Ingibjörg Sigurðard., Kirkju-
str. 6, sími 5193.
Glímufélagið Ármami
hefir ákveöið aö efna til nám-
skeiðs í glímu fyrir byrjendur,
sem hefst í íþróttahúsi Jóns Þor-
steinssonar á morgun klukkan 8
e. h. Aðalkennari námskeiðsins
verður Jón Þorsteinson en honum
til aðstoðar kerinir Ingimundur
GuSmundsson  frv.  glímukóngur.
r
Scrutator:
XjaxLcLbi óSnmnwfys
Mjólk oíí setulið.
Maður hringdi tíl nlífl i gær og
sagði mér að konan sín hefði fal-
azt eftir mjólk í' mjólkurbúð, en
eiiga' fengið. Hinsvegar voru setu-
liðsmenn afgreiddir, og ekkert dreg-
ið af. mjólkurpöntun þeirra. Þetta
fannst honum að vonum ranglæti
í meira lagi, því að þau hjón eiga
fiinm ung börn. Það hefir nýlega
verið upplýst, að ekkert sé dregið
af mjólkurskerf til setuliðsins, þótt
mjólkurskortur sé orðinn tilfinnan-
legur og verði sennilega meiri, og
ér þetta vægast sagt dæmalaus ráðs-
mennska. Því er borið við, að setu-
liðið anzi því, að fái það ekki um-
samið mjólkurmagn, vilji það ekki
kaupa neina mjólk. Virðist þetta
svar vera mjög ólíkt því, að nokk-
ur ábyrgur foringi hafi gefið það,
og á eg bágt með að trúa því upp
á Key hershöfðingja, ef dæma skal
eftir annari framkomu hans, sem
öll hefir verið hin vinsamlegasta.
En sé það virkilega meining setu-
liðsins að vilja annaðhvort allan
mjólkurskammt sinn eða engan, þá
eiga hermennirnir auðvitað ekkert
að fá, heldur eiga borgararnir að
•ganga fyrir. Það er rétt, að minna
á það í þessu sambandi, að mjólk-
in til setuliðsins er verðbætt úr rík-
issjóði, og virðást það lítil búhygg-
indi að svipta borgarana mjólkinni
til þess að leyfa þeim að greiða
með henni til útlendinga.
Vaxtabréf.
Það er ekki langt síðan þeir, sem
vaxtabréf áttu, lásu útdráttarlist-
ana í Lögbirtingablaðinu með tölu-
verðri eftirvæntingu. Ef eitthvert
bréfa þeirra var dregið út, var það
greitt með nafnverði, en kaupandi
hafði ef til vill keypt það á 700
krónur þúsundið, eða þaðan af
minna. Ef heppnin var með, grædd-
ust á þennan hátt 300 krónur eða
meira, sem hægt var að kaupa fyrir
önnur bréf, og svo koll af kolli.
Gagnvart lántakendum leit þetta
hins vegar þannig út, að húseigandi
„tók veðdeild" á hús sitt og hlaut
t. d. 10 þúsund króna lán úr veð-
deildinni á 5%% vöxtum. En hann
fékk ekki peningana, heldur veð-
deildarbréf, sem hann gerði sig á-
nægðan með að selja á 75%, eða
með því að tapa 250 krónum á
þúsundinu, og setti þetta raunar
vextina sjálfa upp í 7}i% eða
meira, ef afföll voru hærri. — Nú
er þetta allt orðið breytt. Menn
geta selt veðdeildarbréf sín á allt
að 101%, eða með öðrum orðum
á fullu nafnverði og að auki 10 kr.
fyrir þúsundið, stundum 15 kr.,
auk þess sem þeir borga i%lægri
vexti. Það er meira að segja ill-
mögulegt að herja bréfin út úr
bankanum, svo fast sækir hann að
fá að kaupa þau sjálfur. En um hin
eldri bréfin, sem gefa l% hærri
vexti en nýi flokkurinn, er það að
segja að þau eru yfirleitt því dýrari
sem þau eru eldri (líkt og eðalt
vín), og kosta frá 105% upp í
107%, nema 7. flokkur, sem er kom-
inn of mikið til ára sinna, ef að
líkum lætur, því að hann kostar
ekki nema 1063^%. Og loks er
þess ógetið, að eftirspurnin er svo
mögnuð, að bréfin hafa ekki feng-
izt á Kaupþinginu síðan í janúar.
Bréfin eru ekki skömmtuð, svo að
tilgangslaust mun vera að leita
þeirra á „svarta markaðnum". —
En nú er það með angist í hjarta
að þeir, sem höndlað hafa einhvern
slatta'af þessu dýrmæti, bíða eftir
útdrætti. Því að ef þeir eru svo ó-
heppnir að 1000 króna bréf, sem
þeir eiga, sé dregið út, þá þýðir
það bara 60—70 króna tap, auk
vandræðanna við að koma pening-
unum í lóg.
Samkvæmt áætlun.
Fregnir herma, að þýzku her-
sveitirnar á austurvígstöðvunum
iðki morgunleikfimi á hverjum
morgni. Þá skil eg hvað við er átt
með Don-bugðum og Dnjeprbeygj-
um.
yirðingarfyllst,
Isak ísax,
kommissar.
Karlmannanærföt
eru fyrirliggjandi í öllum
stærðum.
H. Tof t
Skólavörðustíg 5. Sími 1035.
vantar á kaffistofu.
á Hringbraut 191. '
Uppl.
Kven-, barna- og
karlmanna-
regnkápur
H. Toft
Skólavörðustíg 5. Sími 1035.
„Esja"
austur um land til Siglu-
fjarðar um miðja næstu
viku. Tekið á móti flutningi
til Bakkaf jarðar, Vopnafjarð-
ar, Borgarfjarðar og Seyðis-
f-jarðar á morgun (Iaugar-
dag) og flutningi til Norð-
fjarðar, Eskifjarðar, Beyðar-
f jarðar og Fáskrúðsf jarðar a
mánudag.
V antar
ungling
til að passa barn hálfan eða
allan daginn. Húsnæði gæti
fyigt.
Uppl. hjá Ólafi Ólafssyni,
Laugaveg 43.
Stúlka
óskast í
MATSÖLUNA
Bröttugötu  3 A.
Húsnæði fylgir.    Hátt kaup.
Regnfrakkar
mikið úrval.
Herrabúðin
Skólavörðustíg 2
Stúlka
óskast. Húsnæði getur fylgt.
€afe Central
Hafnarstræti 18.   Sími 2200.
2 stúlkur
vantar strax á EIli- og hjúkr-
unarheimilið Grund. Uppl.
gefur     yfirhjúkrunarkonan.
					
Hide thumbnails
Page 1
Page 1
Page 2
Page 2
Page 3
Page 3
Page 4
Page 4