Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						Miðvikud.

19.

nóv. 1913

H0R6UNBLADID

1. árgangr

18.

tölublað

Ritstjórnarsími   nr.  500

Ritstjóri:    Vilhjálmur Finsen.

ísafoldarprentsmiðja

Afgreiðslusimi nr.    48

I. 0. O. F. 9511219

Bio

Biografteater         Rin

Reykjavíkur.  | P'U

Fyrsta ástin.

Fórnin hennar.

Sjónleikur i 3 þáttum.

Aðalhlutverkið   leikur:

Frú Lilli Beck.

Bio~kaffif)úsið

(inngangur frá Bröttugötu) mælir með

sínum a la carte réttum, smurðu

brauði og miðdegismat,

Nokkrir menn geta fengið

fult  fæði.

Jiarívig ffieísen

Talsimi 349.

Nýja Bíó

Þrir fólagar.

Norræn listmynd.

Leikin af jrú Aqqerholm,

herrum  Aggerholm og Henry

Seemann.

Jleukið

Godfrey Phillips tókbak og cigarettur

sem fyrir gæði sín hlaut á sýningu

' London  1908

sjö gullmedaliur

og tvær silfurmedalíur.

Fæst í tóbaksverzlun

H. P. Leví.

5p=ll==Ill=Jl=S'

\      Sælgætis  og tóbaksbúuin      j

LANDSTJARNAN

L

á Hótel Island.

J

Skrífsfofa

Eimskipaféíags íslands

Austurstræti 7

Opin kl._ 5—7.               Talsimi 409.

LrxjxixixtjrjgrrxfTi m n 1C

H. Benediktsson.

Umboðsverzlun. — Heildsala.

Tmrmiii»»TnTTrrrt

Hvar verzla  monn

helzt?

Þar sem vörnr eru vandaðastar!

Þar sem úr mestu er aB velja!

Þar sem verð er bezt eftir gæðnm!

Hver uppfyllir bezt

þessi skilyrði?

óefað

Vöruhúsið

Reykjavík.

Erlendar símíregnir

Hirðhneyxlið i Svíþjóð.

Khöýn 18. nóv. H. 8 síðd.

*Alexander Savinsky, sendiherra Rússa i Stockhólmt, hefir verið látinn

skifta um embatti o? taka við sendiherraembatti i Serbiu.

Konunqsfölkið sanska synjar Jyrir, að skilnaðurinn milli Vilhjálms konunqs-

sonar 0% Maríu Povlowne standi í sambandi við njósnarmdlin.

Eifurmorðið.

í gær gerðist ekkert nýtt i því

máli. Engin próf haldin, með því

að lögreglustjóri var önnum kafinn

í öðru réttarhaldi.

Júlíana kvað bera sig sí og æ hálf-

illa, setur að henni grátköst altaf við

og við.    En Jón er samur og jafn.

Jarðarför Eyjólfs er ráðgerð á morg-

un.

Stúlan Eíningin nr. 14 í Rvík

1885

17. nóv.

1913.

/ óndð veraldar.

Tunglöld er liðin frá því Ólafur

Rósenkranz stofnaði stúkuna Eininq-

in nr. 14. Flestum var það uppá-

tæki fremur á móti skapi. Menn

höfðu kaldan ýmugust á Reglunni i

þá daga, ef þeir voru utan við hana

sjálfir. Þeir álitu einhvern háska

stafa af þeim félagsskap. Á vestur-

landi var talað um galdra í sam-

bandi við hann, guðhræddar konur

héldu að félagsmenn yrðu trúníðing-

ai, og sumir héldu því fram, að

hver sem gengi í félagsskapinn yrði

að vinna eið að þvi að gjöra ein-

hverja óhæfu. Stúkurnar sem fyrir

voru í bænum, Verðandi og Fram-

tiðin, gáfu stofnuninni hornauga, þvi

það var á margra vitorði, að nýja

stúkan ætlaði að framfylgja lögum

og venjum Reglunnar betur en þær,

og fátt er harðara dæmt, en ef ein-

hver ætlar að gjöra betur en mað-

ur sjálfur.

Einingin er orðin til í ónáð ver-

aldar.

Skeleqqir stoýnendur.

En stofnendurnir voru skeleggir,

og margir félagsmenn, sem bættust

við hópinn siðar, smittuðust af þeim.

Af hinum fámenna stofnendahóp vil

eg nefna Guðlaug Guðmundsson

bæjarfógeta, Jón Ólafsson alþingis-

mann, sira Þórð Ólafsson prófast i

Vestur-ísaf. og sira Magnús Bjarna-

son prófast á Prestsbakka. Þeir voru

13 alls, eins og skipshöfnin á Fram,

og með þessu fólki átti Einingin að

ná Norðurpólnum, og setja þar nið-

ur fánann, sem skrifað er á: Algjört

áfengisbann fyrir land og lýð.

A köldum klaka.

Einingin hélt fyrstu fundina sína

á »Hermesc, sem var samkomusalur

í húsi Þorláks O. Johnssons kaup-

manns hér í bænum. Um það leyt-

ið hófst kaffihúsalifið hér í borg-

inni. Áður sátu allir menn í veit-

ingahúsunum. En húsnæðið varð

brátt alt of lítið, og stúkan vaknaði

einn daginn á köldum klaka, eða

húsnæðislaus. Þá tóku sig til átján

manns úr stúkunni og leigðu mest-

an hlutann af Glasgow fyrir 500 kr.,

og buðu stúkunni húsnæði þar borg-

unarlaust. — Borgunarlaust sýndist

þeim að það þyrfti að vera, þvi

Verðandi og Framtíðin fengu fund-

arsal ókeypis hjá bænum og leik-

fimishúsi barnaskólans, en þriðja

stúkan gat ekki verið þar í þá daga

vegna þess, að þá þótti óhugsandi

að hafa fundi á öðrum dögum en

sunnudögum. Þeir 18 sem leigðu

Glasgow, tóku upp á sig að leika

langalengi fyrir ekkert, til þess að

hafa saman fé upp i húsaleiguna.

Ekkert ómak var of mikið, og eng-

in byrði of þung, ef hún var borin

fyrir Regluna.

*Hinir almáttuqu  templarari..

Samt urðu bæði húsnæðin óþægi-

leg og illa viðunandi. Einingin sam-

þykti fyrst allra stúknanna að byggja

fundarhús fyrir mörg þús. kr. Hin-

ar stúkurnar samþyktu síðar að byggja

annað hás fyrir enn fleiri þús. kr.

og úr steini atti það að vera. Ein-

ingin fekk á sama fundinum, sem

hennar samþykt var gjörð, loforð

um 3200 kr. í efnivið og smiða-

launum, og samt ábyrgðarloforð frá

einstökum mönnum; það var 27.

janúar 1887. Húsið var bygt í hug-

anum, og sett niður úti i tjörninni,

sem þá var, og útmælingin var tek-

in tveim dögum síðar þar á isnum.

Um vorið var byrjað að byggja. Þá

sýndist mörgum vera komið í óefni

í hinum stúkunum, svo þær gengu

inn í húsbygginguna með stúkunni

Einingin. Húsið var vígt 2. októ-

ber 1887. Landshöfðingi og flest

stórmenni var við vigsluathöfnina,

sem flestum án efa .þjótti fögur, prúð

og hátiðleg. Húsið var fullborgað

á fám árum,. og næst þegar stúk-

urnar báðu um lán í Landsbankan-

um til að bæta við það, þá var aðal-

mótbáran þar sii, að þær hefðu borg-

að fyrsta lánið alt of fljótt aftur. —

Slíkt fólk þyrfti ekki lán.

Húsbyggingin varð meiri sigur

fyrir Regluna, en nokkur af prakt-

isku mönnunum hafði gjört sér i

hugarlund. Nii stóð hún á jarð-

föstum múrgrunni með merki sin 1

miir og naglahaldi. Alment hafði

enginn triiað því, að þetta væri unt

að gjöra, og i danskt blað skrifaði

einhver danskur maður, sem ekki

var templurum sem vinveittastur, en

hafði verið hér í Rvík, að slíkt gæti

enginn á íslandi nema »hinir al-

máttugu Templararc.

Eininqarmenn á alpimji.

Á alþingi hafa Einingarmenn lát-

ið til sín taka frá þvi 1887. Jón

Ólafsson kom í gegnum alþingi lög-

unum 10. febr. 1888, og vita fæstir

hvílikt kraftaverk það var. Stjórnin

hefði getað látið þingið synja lögun-

um staðfestingar, en lagði til að þau

yrðu staðfest, svo ekki verður sagt að

hún væri starfinu andstæð. Eftir

þann dag hefir aldrei skrikað á svell-

inu i þvi máli, eða brugðið út af

stefnunni. Stjórnin lagði sjálf fyrir

þingið lögin nr. 26, 11. nóv. 1899,

um verzlun og veitingar áfengra

drykkja, en Guðl. Guðmundsson,

(upphaflega Einingarmaður, þótt hann

væri það ekki þá) herti ýms ákvæði

i frumvarpinu. Að siðustu samdi

Guðm. Björnsson landlæknir nefnd-

arálitið um atkvæðagreiðsluna, sem

fór fram árið 1909, á alþingi 1905,

og eftir því sem mér er frekast kunn-

ugt, vakti það nefndarálit stórmikla

eftirtekt um nærliggjandi lönd. —

Regian gerði auðvitað sitt til að

halda því á lofti.

Eininqarmenn i stórstúkunni.

Eins og geta má nærri, hafa full-

trúar Einingarinnar, svo fjölmennrar

stiiku sem hún er, og með svo fjöl-

hæfa menn sem hún hefir haft, ekki

farið varhluta af virðingunum í stór-

stúkunni. Jón Ólafsson var formað-

ur reglunnar hér á landi, og þýddi

þá öll lög og flest önnur aðalrit

hennar á ágæta íslenzku. Guðlaug-

ur Guðmundsson var formaður henn-

ar eftir hann. Borgþór Jósefsson var

ritari stórstúkunnar í 16 ár, og gegndi

starfinu með dæmafárri elju og árvekni,

og starfið var mjög mikið, og svo

illa launað, að það er skömm að því.

Svo sýndist, sem Borgþór þyrfti hvorki

hvíld né svefn, því þó að hann fengi

hvorugt stundum, þá gafst hann aidrei

upp. Þegar mikið var að gera, hátt-

aði hann ekki fyr en kl. 4 á morgn-

ana, og fór þó á tætur kl. 7 til að

standa í búðinni framt að 12 timum,

næsta dag og þann þriðja var það

eins, en svo varð auðvitað hlé með

köflum. Af öllum sem eg þekki vel,

sýnist mér að hann hafi orðið

mest fyrir þvi að hafa að gjöra

alveg út af við   sjálfan   sig,   og  að

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84