Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						Miðvikud.
19.
nóv. 1913
H0R6UNBLADID
1. árgangr
18.
tölublað
Ritstjórnarsími   nr.  500
Ritstjóri:    Vilhjálmur Finsen.
ísafoldarprentsmiðja
Afgreiðslusimi nr.    48
I. 0. O. F. 9511219
Bio
Biografteater         Rin
Reykjavíkur.  | P'U
Fyrsta ástin.
Fórnin hennar.
Sjónleikur i 3 þáttum.
Aðalhlutverkið   leikur:
Frú Lilli Beck.
Bio~kaffif)úsið
(inngangur frá Bröttugötu) mælir með
sínum a la carte réttum, smurðu
brauði og miðdegismat,
Nokkrir menn geta fengið
fult  fæði.
Jiarívig ffieísen
Talsimi 349.
Nýja Bíó
Þrir fólagar.
Norræn listmynd.
Leikin af jrú Aqqerholm,
herrum  Aggerholm og Henry
Seemann.
Jleukið
Godfrey Phillips tókbak og cigarettur
sem fyrir gæði sín hlaut á sýningu
' London  1908
sjö gullmedaliur
og tvær silfurmedalíur.
Fæst í tóbaksverzlun
H. P. Leví.
5p=ll==Ill=Jl=S'
\      Sælgætis  og tóbaksbúuin      j
LANDSTJARNAN
L
á Hótel Island.
J
Skrífsfofa
Eimskipaféíags íslands
Austurstræti 7
Opin kl._ 5—7.               Talsimi 409.
LrxjxixixtjrjgrrxfTi m n 1C
H. Benediktsson.
Umboðsverzlun. — Heildsala.
Tmrmiii»»TnTTrrrt
Hvar verzla  monn
helzt?
Þar sem vörnr eru vandaðastar!
Þar sem úr mestu er aB velja!
Þar sem verð er bezt eftir gæðnm!
Hver uppfyllir bezt
þessi skilyrði?
óefað
Vöruhúsið
Reykjavík.
Erlendar símíregnir
Hirðhneyxlið i Svíþjóð.
Khöýn 18. nóv. H. 8 síðd.
*Alexander Savinsky, sendiherra Rússa i Stockhólmt, hefir verið látinn
skifta um embatti o? taka við sendiherraembatti i Serbiu.
Konunqsfölkið sanska synjar Jyrir, að skilnaðurinn milli Vilhjálms konunqs-
sonar 0% Maríu Povlowne standi í sambandi við njósnarmdlin.
Eifurmorðið.
í gær gerðist ekkert nýtt i því
máli. Engin próf haldin, með því
að lögreglustjóri var önnum kafinn
í öðru réttarhaldi.
Júlíana kvað bera sig sí og æ hálf-
illa, setur að henni grátköst altaf við
og við.    En Jón er samur og jafn.
Jarðarför Eyjólfs er ráðgerð á morg-
un.
Stúlan Eíningin nr. 14 í Rvík
1885
17. nóv.
1913.
/ óndð veraldar.
Tunglöld er liðin frá því Ólafur
Rósenkranz stofnaði stúkuna Eininq-
in nr. 14. Flestum var það uppá-
tæki fremur á móti skapi. Menn
höfðu kaldan ýmugust á Reglunni i
þá daga, ef þeir voru utan við hana
sjálfir. Þeir álitu einhvern háska
stafa af þeim félagsskap. Á vestur-
landi var talað um galdra í sam-
bandi við hann, guðhræddar konur
héldu að félagsmenn yrðu trúníðing-
ai, og sumir héldu því fram, að
hver sem gengi í félagsskapinn yrði
að vinna eið að þvi að gjöra ein-
hverja óhæfu. Stúkurnar sem fyrir
voru í bænum, Verðandi og Fram-
tiðin, gáfu stofnuninni hornauga, þvi
það var á margra vitorði, að nýja
stúkan ætlaði að framfylgja lögum
og venjum Reglunnar betur en þær,
og fátt er harðara dæmt, en ef ein-
hver ætlar að gjöra betur en mað-
ur sjálfur.
Einingin er orðin til í ónáð ver-
aldar.
Skeleqqir stoýnendur.
En stofnendurnir voru skeleggir,
og margir félagsmenn, sem bættust
við hópinn siðar, smittuðust af þeim.
Af hinum fámenna stofnendahóp vil
eg nefna Guðlaug Guðmundsson
bæjarfógeta, Jón Ólafsson alþingis-
mann, sira Þórð Ólafsson prófast i
Vestur-ísaf. og sira Magnús Bjarna-
son prófast á Prestsbakka. Þeir voru
13 alls, eins og skipshöfnin á Fram,
og með þessu fólki átti Einingin að
ná Norðurpólnum, og setja þar nið-
ur fánann, sem skrifað er á: Algjört
áfengisbann fyrir land og lýð.
A köldum klaka.
Einingin hélt fyrstu fundina sína
á »Hermesc, sem var samkomusalur
í húsi Þorláks O. Johnssons kaup-
manns hér í bænum. Um það leyt-
ið hófst kaffihúsalifið hér í borg-
inni. Áður sátu allir menn í veit-
ingahúsunum. En húsnæðið varð
brátt alt of lítið, og stúkan vaknaði
einn daginn á köldum klaka, eða
húsnæðislaus. Þá tóku sig til átján
manns úr stúkunni og leigðu mest-
an hlutann af Glasgow fyrir 500 kr.,
og buðu stúkunni húsnæði þar borg-
unarlaust. — Borgunarlaust sýndist
þeim að það þyrfti að vera, þvi
Verðandi og Framtíðin fengu fund-
arsal ókeypis hjá bænum og leik-
fimishúsi barnaskólans, en þriðja
stúkan gat ekki verið þar í þá daga
vegna þess, að þá þótti óhugsandi
að hafa fundi á öðrum dögum en
sunnudögum. Þeir 18 sem leigðu
Glasgow, tóku upp á sig að leika
langalengi fyrir ekkert, til þess að
hafa saman fé upp i húsaleiguna.
Ekkert ómak var of mikið, og eng-
in byrði of þung, ef hún var borin
fyrir Regluna.
*Hinir almáttuqu  templarari..
Samt urðu bæði húsnæðin óþægi-
leg og illa viðunandi. Einingin sam-
þykti fyrst allra stúknanna að byggja
fundarhús fyrir mörg þús. kr. Hin-
ar stúkurnar samþyktu síðar að byggja
annað hás fyrir enn fleiri þús. kr.
og úr steini atti það að vera. Ein-
ingin fekk á sama fundinum, sem
hennar samþykt var gjörð, loforð
um 3200 kr. í efnivið og smiða-
launum, og samt ábyrgðarloforð frá
einstökum mönnum; það var 27.
janúar 1887. Húsið var bygt í hug-
anum, og sett niður úti i tjörninni,
sem þá var, og útmælingin var tek-
in tveim dögum síðar þar á isnum.
Um vorið var byrjað að byggja. Þá
sýndist mörgum vera komið í óefni
í hinum stúkunum, svo þær gengu
inn í húsbygginguna með stúkunni
Einingin. Húsið var vígt 2. októ-
ber 1887. Landshöfðingi og flest
stórmenni var við vigsluathöfnina,
sem flestum án efa .þjótti fögur, prúð
og hátiðleg. Húsið var fullborgað
á fám árum,. og næst þegar stúk-
urnar báðu um lán í Landsbankan-
um til að bæta við það, þá var aðal-
mótbáran þar sii, að þær hefðu borg-
að fyrsta lánið alt of fljótt aftur. —
Slíkt fólk þyrfti ekki lán.
Húsbyggingin varð meiri sigur
fyrir Regluna, en nokkur af prakt-
isku mönnunum hafði gjört sér i
hugarlund. Nii stóð hún á jarð-
föstum múrgrunni með merki sin 1
miir og naglahaldi. Alment hafði
enginn triiað því, að þetta væri unt
að gjöra, og i danskt blað skrifaði
einhver danskur maður, sem ekki
var templurum sem vinveittastur, en
hafði verið hér í Rvík, að slíkt gæti
enginn á íslandi nema »hinir al-
máttugu Templararc.
Eininqarmenn á alpimji.
Á alþingi hafa Einingarmenn lát-
ið til sín taka frá þvi 1887. Jón
Ólafsson kom í gegnum alþingi lög-
unum 10. febr. 1888, og vita fæstir
hvílikt kraftaverk það var. Stjórnin
hefði getað látið þingið synja lögun-
um staðfestingar, en lagði til að þau
yrðu staðfest, svo ekki verður sagt að
hún væri starfinu andstæð. Eftir
þann dag hefir aldrei skrikað á svell-
inu i þvi máli, eða brugðið út af
stefnunni. Stjórnin lagði sjálf fyrir
þingið lögin nr. 26, 11. nóv. 1899,
um verzlun og veitingar áfengra
drykkja, en Guðl. Guðmundsson,
(upphaflega Einingarmaður, þótt hann
væri það ekki þá) herti ýms ákvæði
i frumvarpinu. Að siðustu samdi
Guðm. Björnsson landlæknir nefnd-
arálitið um atkvæðagreiðsluna, sem
fór fram árið 1909, á alþingi 1905,
og eftir því sem mér er frekast kunn-
ugt, vakti það nefndarálit stórmikla
eftirtekt um nærliggjandi lönd. —
Regian gerði auðvitað sitt til að
halda því á lofti.
Eininqarmenn i stórstúkunni.
Eins og geta má nærri, hafa full-
trúar Einingarinnar, svo fjölmennrar
stiiku sem hún er, og með svo fjöl-
hæfa menn sem hún hefir haft, ekki
farið varhluta af virðingunum í stór-
stúkunni. Jón Ólafsson var formað-
ur reglunnar hér á landi, og þýddi
þá öll lög og flest önnur aðalrit
hennar á ágæta íslenzku. Guðlaug-
ur Guðmundsson var formaður henn-
ar eftir hann. Borgþór Jósefsson var
ritari stórstúkunnar í 16 ár, og gegndi
starfinu með dæmafárri elju og árvekni,
og starfið var mjög mikið, og svo
illa launað, að það er skömm að því.
Svo sýndist, sem Borgþór þyrfti hvorki
hvíld né svefn, því þó að hann fengi
hvorugt stundum, þá gafst hann aidrei
upp. Þegar mikið var að gera, hátt-
aði hann ekki fyr en kl. 4 á morgn-
ana, og fór þó á tætur kl. 7 til að
standa í búðinni framt að 12 timum,
næsta dag og þann þriðja var það
eins, en svo varð auðvitað hlé með
köflum. Af öllum sem eg þekki vel,
sýnist mér að hann hafi orðið
mest fyrir þvi að hafa að gjöra
alveg út af við   sjálfan   sig,   og  að
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84