Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGUNBLAÐÍÐ
Skrifstofum
niínum  verður fyrst um sinn lokað
*'• 6 e. m.
Opnað kl. 9 f. h.
G. Eiríkss.
Húsnæðisleysið. Borgarstjóra hefir
verið falið aö rannsaka, hve margir af
þurfalingum bæjarins muni verða hús-
Dæðislausir í vor. Er þaö gert til
þess að reyna að koma í veg fyrir það
*Ö önnur eins vandræði rísi af því að
nola þeim niður eins og síðast.
1500 fermetra ætlast menn til að
"ankinn þurfi undir hús sitt. ÞaS er
enn óákveðið, hvað lóðin skuli kosta,
en gert er ráð fyrir, að söluverðið muni
aldrei vera minna en 100 þús. kr.
HYerasilQDgar og hverafuglar.
(Morgunblaðið hefir verið beðið
*ð birta þessa grein).
Hverasilunqur. Þenna einkenni-
lega fisk hafa margir heyrt nefndan
en færri hafa víst Iagt trúnað á að
hann væri til. En svo mun þó
vera.
Inn á Landmannaafrétti eru svo-
«allaðar Laugar. Það eru sjóðandi
hverir, í dálítilli dæld. Á bökkun-
nm við þessar laugar tjalda Land-
^nenn oft í leitum, þar er hentugt
að fá heitt vatn í katlana rétt fyrir
framan tjaldskörina, og i þessum
nver kvað vera mikið af ofannefnd-
um fiski. Leitarmenn náðu eitt sinn
einum fiski upp úr á staf. Sá var
* að gizka i pd. á þyngd. Hann
er móbrdnn á lit en bleikur í sárið.
^iskur þessi hlýtur að vera mjög
eitraðnr. Þeir gáfu hann einum
nundinum, en hann steindrapst á
eftir.
Gaman væri að vita eitthvað ná-
*væmar    um   þennan   einkennilega
HYers vegna það?
Eftir Kr. Linnet.
¦Aðalmótspyrnan gegn spírítismanum
8 kenningum   hans   kemur frá tveim
°kkum manna:   þeim átrúnaðarlausu
°S þeim »rótttrúuðu«.    í fljótu bragði
4l,tið  kann það að virðast,   að   þessir
81111 hafi svo gagnólíkar skoðanir, að
j " tseplega geti átt  samleið í þessu.
11   þareð   báðir   flokkarnir   eiga   það
^nierkt,  að  þeir  telja  sig   (og sig
na) hafa höndlað allan og fullkominn
^nleika í trúmálum, þá er það ofur
e8t,   að   þeir   taki höndum saman
,     að vega að spírítistum, er álíta það
l Þeim og öðrum ofætlun að fá hór
u8eran skilning á því rótta í trúmál-
L  '  °8   sem   halda þvf fram   að   trú
nnanna verði eftir þvf háleitari   og
»kil         Sem Þeir sjálfir þrozkast,   og
w     ^Ur þeirra á   andlegum hlutum
fisk, og einhver sem hefir gott vit
á, ætti að segja álit sitt um hann.
Ofanritað hefi eg eftir sannorðum
manni að austan, sem hefir séð flsk-
inn.
Hverajuglar. Sagan um hvera
fugla virðist en merkilegri en sagan
af silungnum, enda mun þó mörg-
um mönnum hafa verið um það
kunnugt að þeir væru til, og það
frá löngu liðnum timum. Gömlu
fræðimennirnir mintust á þá. Egg-
ert Ólafsson getur nm hvera-andir í
jarðsögu sinni og Snorri prestur á
Húsafelli, fróðleiksmaður mikill, getur
um «heita fugla«, se:n stinga sér
niður í hverasuðu og bíða ekki
meiri skaða af en venjulegir sund-
fuglar, sem stinga sér niður í kalt
vatn. Andersen — þýzkur maður,
sem ritaði bók um ísland 1746,
getur um fuglana. En fræðimenn,
íslenzkir hafa lítið bygt á frásögum
hans — sern voru margar hverjar
æði fjarstæðar sannleikanum. Þó
skal þess getið eftir frásögn hans1)
að »þeir séu svartir með löngum
nefjum, ekki ólíkir hrossagaukum2)
En nú mun eg segja sögu nokkra
sem eg hefi eftir gamalli konu. Að
sagan sé sönn dettur mér ekki til
hugar að efast um, þessi gamla kona
er alt of sannsögul og heiðvirð til
að láta sér koma það til hugar, að
hún hafi skrökvað upp sögunni.
Hún var á tvítugsaldri og var hjá
föður sínum á bæ i Öifusi. Var
send eftir kind, um haust, að öðrum
bæ langt þaðan. A leiðinni fór hiin
meðfram á, þar sem götur lágu, en
eigi alllangt frá veginum voru hvera-
holur, og rauk upp úr, en vatnið
var langt niður í og sást ekki. Verð-
ur henni litið til árinnar, og sér að
úr þeirri átt kemur lítill fugl fljúg-
andi. Hann er heldur minni en
mýrirspýta og grár á lit, með mjög
stutt nef, hún kvaðst hafa séð hann
svo greinilega   því   hann flaug ekki
x) Tímarit hins ísl. Bókmfél. 1887.
(2 Sbr. Saga  Andersons.
Það er því ekkert undrunarefni, að
svo vill til, að um svipað leyti og hinn
átrúnaðarlausi Gísli Sveinsson hamast
að spírítistum í Lógrettu, bannsyngur
hinn »rétttrúaði« evangelisk lúterski
prestur Olfert Bicard þá í grein 1
dönsku blaði.*)
Báðir kvarta þeir yfir því, að menn
skuli hlaupa eftir þessum »hindurvitn-
um«. Presturinn af því, menn þess
vegna leiðast frá trúnni á »hið góða,
gamla evangelium« og Gísli af því,
menn leiðast frá sólarbirtu átrúnaðar-
leysisins ofan í myrkur, heírnsku og
hjátrúar.
Mér dettur ekki í hug að gjóra lítið
úr hvötum þessara manna. Þeir
þykjast efalaust allir á sína vísu berj-
ast fyrir þvf að »vitka« menn. En
það þykjumst við lika, spírítistar, og
það má ekki minna vera, en að þeir
gagnr/ni röksemdir okkar,   þegar þeir
*) Sama hefir Hka »sá rétttrúaði«
hér síra Ástvaldur Gíslason gjört n/-
lega í ræðu — að því mór er sagt.
meira en svo sem faðm frá henni,
en merkilegast var að hann steypti
sér beint niður í hveraholu rétt við
veginn, og gat hún með engu móti
séð hann þar niður í og virðist lik-
legast, að hann hafi steypt sér nið-
ur í sjóðandi vatnið. »Engum þorði
eg að segja frá þessu«, segir gamla
konan, »því eg vissi að það var ekki
til annars en að láta hlægja að sér,
og spotta sig fyrir, því enginn mundi
hafa trúað þessu«. En einu sinni
segir mágkona hennar henni eigi
ómerkilegri sögu, sem hún kveðst
segja alveg sanna. Hún var að þvo
við hver, en alt í einu bregður
henni við að tveir svartir fuglar
koma fljtigandi upp úr hvernum,
þeir voru nokkuð stórir líkt og
andir3) eða hrafnar, kveðst htin
ekki hafa séð það greinilega. —
Þeir flugu dálítið upp í loftið" og
svo steyptu þeir sér beint niður
í suðuna aftur, og sást ekk meira
af þeim. »Þá fyrst þorði eg að segja
mína sögu«, segir gamla konan enn
fremur, »og eg er jafn viss um
ssnnindi þessarar sögu, og minnar,
því mágkona mín var sannorð kona«.
Þetta er nú það sem eg veit um
dýrallf i sjóðandi hverum. en eg
þori að ábyrgjast að sögur þær eru
sannar, og gaman væri að fá fleiri.
Þær benda til tvenskonar fuglateg-
unda i sjóðandi vatni: Hvera-anda
og hvera-gauka.
Þetta og margt annað í náttúr-
unni þarf rannsóknar við.
H. G.
8) Sbr. hveraandir Eggerts Ól.
„Röðuli réttlætisins"
nefnist kvæði eftir Indriða á Fjalli, og
birtist nýlega iMorgunblaðinu. Kvæði
þetta er soildarfagurt, og ríkulega tir
garði gert, bæði að efni og formi.
Það sýnir oss eins og í spegli, hina
göfugu og glæstu hugsjón, sem á
að vera rikjandi og starfandi í stefnu-
skrá jafnaðarmenskunnar, þessa stór-
eru að leggja dóm á það, sem viS
höldum fram og færi svo rök fyrir
s í n u m málsstað. Því við teljum það
engin rök, þó prestarnir berji á bibl-
íuna og segi: »her eru mínar sannanir«,
eða Gísli berji í borðið og hrópi, »hind-
urvitni«. Hvorttveggja er sama tó-
bakið. Þegar við spírítistar staðhæfum,
að framliðnir menn sóu að verki, þá
skýrum við jafnframt frá, á hvsrju við
byggjum það og eigum heimting á því
að röksemdum okkar só svarað með
röksemdum á móti, en ekki með órók-
studdum »hindurvitna« og »vantrúar«-
aðdróttunum.
Það er hverjum manni ósamboðið,
sem vill fræSa aSra menn um einhver
efni, að kynna sór þau ekki sjálfur vel
áður. En þetta gjöra þeir þó sjaldn-
ast, sem hór eru að andmæla okkur
spírítistum. Af þeim, sem opinberlega
hafa um þetta ritaS eSa talaS á móti
okkur, undanskil eg Ágúst prófessor
Bjarnason    einan,     sem    er    farlnn
vægilegasta málefnis, sem nti dregur
að sér athygli allra siðaðra þjóða.
Það hefði verið fengur fyrir jafnaðar-
mannablað vort, að fá kvæði þetta
til birtingar, svo fagurlega, sem þar
(I kv.) er brugðið upp merki frelsis
og réttlætis.
íslenzk alþýða er ljóðelsk, það
vita allir. Og víst er um það, að
skáldskapurinn er sti grein bókment-
anna, er bezt hefir varið og vermt
andlegt líf hér á landi, glætt það og
mótað. Að líkindúm mundi það
því enn sem fyr hafa mikil og góð
áhrif á hugsunarhátt þjóðarinnar, ef
henni gæfist kostur á að lesa mikið
af skáldskap, er stefndi í sömu átt,
sem þetta kvæði eftir Indriða. Ekki
skortir hjer skáldin góð, til að halda
áfram að kveða góðar og fagrar hng-
sjónir inn í þjóðarandann.
Minna mætti hér á skáldsnilling-
ana, sem nti eru uppi í Þingeyjar-
sýslunni. Meðal þeirra er ludriði á
Fjalli. Er það alleinkennilegt, að á
meðal bænda í sömu sýslunni, skuli
nú þjóð vor eiga tvo eða jafnvel
fleiri af kjarnviðum sinna bestuskálda.
19. marz 1916.
P. P.
Saqt er I enskum blöðum að ó-
spektir og uppþot hafi orðið i Kölnr
er það spurðist þangað hve geisilegt
manntjón Þjóðverjar hefðu beðið hjá
Verdun.
Tyrkir vilja eigi kannast við það,
að þeir hafi farið neinar ófarir fyrir
bandamönnum og segja í seinústu
opinberum skýrslum sínum, að her-
staðan sé alls staðar óbreytt.
;oo hermenn Villa hershöíðingja í
Mexiko réðust á Columbusborg í
Bandarikjunum þ. 9. maiz og lenti
þar í orustu milli þeirra og her-
manna Bandarikjanna. Urðu Villa-
menn að hörfa burtu tir borginni
aftur, en höfðu þá kveikt i henni
og brann htin að miklu leyti.
aS kynna sór mál þetta eftir
föngum. Enda sá af þeim, seir*
næst stendur okkur, og eg tel ekki
ólíklegt að fylli okkar hóp áður langt
um líður. »Hindurvitnatalinu« ættu
mótstoðumenn okkar að fara aS hætta
nema þá að rókstyðja um léið, á hverjvt
þeir byggi það. Anuars er hætt við,
aS manni langi til þess aS segja viS
þá eins og vísindamaSnrinn (spírítisti)
sagSi viS einhvern stéttarbróSur sinn,
er kom með hjátrúar-slettur til hans
út af þessu: »ef þór hefðu h u g s a 3
jafnmargar klukkustundir um þetta
mál, eg hefi varið árum til aS r a n n-
s a k a það — þá mundi eg svara yður«.
»H vers vegna þaS«, spyr G.
Sv. fremur hryssingslega í Lögréttu-
grein sinni, hvers vegna er þaS fagn—
aSarefni að fá ljósmynd af látnum ást-
vinum sínum (úr andanna heimi).
Og hvaSa áhrlf getur sú ljósmynd
haft til góðs á liferni manna — bætir
hann enn fremur við.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8