Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						Xaugard.
4.
águst 1917
4. árgangr
270;
tSIublað
Ritstjómarsinv nr.   500
Rtstjóri:    ViíhjaJmur FyJ*
ís'ifoldarpTvnfsrnl^ja
Afareiðslusími nr.  500
1
ilOl
Reykjavíknr
Biograph-Theater
Talsími 475
}IÖ
A'lir ættu að sj4 fwssa framúr-
skarandi góðu mynd, hún veiður
sýnd i siða ta sinn
í kveld
Konráð R. Konráðesöf*
læknir
Þingholtsstræti 21.     Sínii 575.
Heima 10—12 og 6—7.
ErL símfregoir.
Frá fréttaritara ísafoldarog Morgunbl.
Kaupmannahöfn, 2. ágúst.
Veður hamlar hernaðar-
framkvæmtlum Breta.
Þjóðverjar halda erm á-
frarn áhlaupum sínum hjá
Aisne c*g Meuse og verð-
ur vel ágeugt.
Herir Miðríkjanna sæbja
fram á austurvígstöðvun-
um og nálgast Czernovitz.
Rússar reyna að veíta við-
nám, en fá ekki rönd við
reist.
Framvarðmlið Breta hef-
ir hðrfað undan hjá Julien
og Roulers.
Kaupmannahöfn, 2. igúst.
Korniloff er orðinn yfir-
hershöfðingi Rússa. Brusi-
loff   er  orðinn  hernaðar-
stjóri.
Bretar  hafa tekið  attur
mistar stððvar.
Frá alþingi.
- »•¦»
Nýungar.
r.    Bantilðgin.
Jón á Hvanná flytur nú nokkrar
breytingartill. við frv. sitt um að-
flutningsbann á áfengi.
Efni þeirra er:
1.    Þar   sem   i2°/0   stendur   í frv.
komi 22%; Þ- e- a- s- lands-
stjórnin má flytja inn og úthluta
eítir pöntunum, drykki, sem
ekki er i meira en 22°/0 af
vinanda.
2.    Drykki, sem í er 24/5% alkó-
hóls, eða minna, má hver og
einn flytja inn og láta af hendi
eftir vild (í frv. var þetta eins
og i núgildandi bannlögum bund-
ið við 21/4%).
Astæðan til hækkunar á áfengis-
prósentunni úr 12 í 22 mun vera
sú, að annars gæti ekki aðflutning-
urinn náð til borðvína (portvíns, ma-
deira 0. s. frv.).
2.   Hjónavigsla.
Allsherjarnefnd hefir athugað frv.
Gisla Sveinssonar og Jóns á Hvanná
um stofnun hjónabands. Segir svo
í nefndarálitinu:
Breyting sú, sem frv. þetta hefir
að geyma á núgildandi löggjöf er
aðallega su, að briiðhjónaefni skulu
eiga   heimtingu   á   því,   að valds-
maður gefi þau saman, hvort sem
þau   eru   annað hvort eða bæði í
þjóðkirkju   eða   utan hennar.    En
nú má valdsmaður þvi að eins gefa
hjón   saman,  að annað hvort eða
bæði   séu   utan  þjóðkirkju, sjá 1.
og   7. gr. laga nr. 4, 19. febrúar
1886.    Afnám þessara takmarkana
eru   í   fullu  samræmi við 47. gr.
stj skr.  1874, og í raun réttri efnd-
ir á heiti þvi, sem gefið er i henni.
Fult   frjalsræði i þessu efni er þá
fengið, er mönnum er veittur kost-
ur á að veija jafnan milli »kirkju-
legrar* og »borgaralegrar«   hjónn-
vigslu.    Nefndin ræður því til að
frv.   verði samþ   að stefnunni til.
Frv. kveður aðaliega á um kjóna-
vigslu, en eigi um stofnun hjóna-
bands alment.    Því virðist réttara,
að breyta fyrirsögn frv., svo sem
nefndin leggur til.
Nefndin   vill  og breyta ákvæðum
fr?.   um   birtingu   fyrirhugaðs   hjú-
skapar   —   vill láta nægja að valds-
maður, sem beðinn er'að gefa sam.m
hjón,   birti   það   með uppfestri aug-
lýsingu,   i   stað   þess   aö   auglýsa  í
Lögbirtingablaðinu.
Einar   Arnórsson   hefír framsögo.
Dýrtíðaruppbót starýsmanna landsins.
Bjargráðanefnd hefir kiofnað á
frv. Mbl. þykir rétt að birta hér orð-
rétt álit minni hluta nefndarinnar.
Okkur varð það þegar að mis-
sætti við fjóra nefndarmenn, að þeim
þótti hér vera um hjalp sð ræða, en
við tcidum vera kaupgjald. Skula
hér talin gild rök fyrir okkar máli.
Því verður eigi neitað, að öll
þjóðin, eða iiákyæmar sagt, kon-
ungsríkið ísland, er vinnuveitir þeirra
manna, er lög þessi fjalla um, né
heldur verður hinu neitað, að þeir
eru hjú rikisins. Afstaða þeirra til
ríkisins er þvi á marga lund hin
sama sem hjúa við húsbónda. Hér
skiftir það máli, að ííkið geldur
þeim kaup fyrir vinnu sem hver
húsbóndi hjúum sínum. En vistráð-
in eru þó með öðrum hætti. Hjd
og daglaunamenn ráða sig með samn-
ingi um ákveðinn tima, aldrei lengri
en eitt ár. Að þeim tíma liðnum
geta þeir gert nýjan samning og þá
fengið hærra kaup, eða tilskilið að
kaupið sé sér goldið i hallkvæmari
gjaideyri, eða hvorttveggja. Og hjú-
ið stendur eftir því betur að vigi i
sliknm samningum, sem meiri þekk-
ing þarf til þess að gegna starfinu.
Að siðustu má geta þess, að þau
/hafa i hendi sér allbeitt vopn, ef
tregða er a að ná bærilegum samn-
ingum, verkfallið.
Þessum atriðum öllum er ólíkt
háttað um starfsmenn ríkisins. Þeir
eru ráðnir æfilangt, eða nákvæmleg-
ar tiltekið, meðan starfsþol þeirra
heldur sér, og kaupið er ákveðið
með lögum. Þeir geta því enga
nýja kaupgjaldssamninga gert við
lánardrottinn sinn, ekki einu sinni
um gjaldeyri, því að hann er einn-
ig ákveðinn með lögum. Þeim er og
eftir því óhægra um vik sem meiri
sérþekking þarf til þess að gegna
starfanum, þvi að viðurblntamikið er
það að ónýta fyrir sér 10—12 ára
erfitt og kostnaðarsamt nám og
erfitt að hitta í svip aðra atvinnu,
einkum er menn taka að ö'ldast. En
ekki er i annað hús að venda um
sömu atvinnu, þvi að þeir eru eigi
taldir gildir til starfans i öðrum
ríkjum, þótt svo stæði nú sem venju-
lega, að mönnum væri fært rikja i
milli. Hið bitrasta vopn annara
verkamanna, verkfsllið, var og sieg-
ið úr hendi þeirra með lögum 1915.
Því er auðsætt að verkamenn rík-
isins eij;a meir undir lánardrotni
sinnm en nokkrir aðrir verkamenn.
Nú vita menn að lögmæltur gjald-
eyrir til kaupgjalds til handa verka-
m.önnum ríkisins er peningar. Og
menn munu nú komnir að fullri
raun um það, hversn valt verðmæti
þeirra er, enda ætti öllum að vera
það ljóst, að peningar eru vetzlun-
arvara, sem stígur og fellur. Og þeir
hafa verið að falla nú um langan
aldur, en verðfall á þeim keyrir úr
hófi síðan heimsstyrjöldin hófst. En
þörf manna á lífsnauðsynjum breyt-
ist ekki. Nú er kaup til þess ætlað,
að verkamenn fái fyrir það lifsnauð-
synjar sinar, og hefir tilætlun lög-
gjafanna verið sii, að kaupið  nægði
ntim bíó
1
Brtluhíii.
Liómandi fnliegur sjónleikur.
Leikinn af Vitagraph Co.
Aðalhlutverk
leikur hin fngra leikkona,
Anita Steward,
sem lék í hinni ágætu mynd
BÖRN ÖRBIRGÐARINNAR,
sem öllum þótti með beztu
myndum.
Erfðaskráin
er þó engu síður.     Það borgar
sig að sjá svo  góðar   myndir.
Petta kvenfólk.
Gnmanleikur
leikinn af sama félagi.
fyrir þeim. Ver3 má nú að ríkið hafi
goldið svo vel, að starfsmenn þe?s
hafi getað aflað sér nægra lífsnauð-
synja fyrir kaup sitt áður en ófrið-
urinn hófst, en hitt er víst, að nú
vantar mikið til. Hefði nú ríkið
goldið kaup í landaurum eða i vör-
utn, mundi starfsmönnum þess ekk-
ert stórtjón hafa stafað af verðfalli
peninga. Það er því gjaldeyrir lands-
sjóðs, sem veldur tjóni starfsmann-
anna. Hversu mikið það tjón er, má
sjá á eftirfarandi.
(Nú er það sýnt í kostnaðaráætl-
un hversu dýrara sé að lifa í Reykja-
vík núna heldur en 1914. Er þar
talið að heimili, hjón með 3 börn
og tvær vinnukonur, hafi 3014.84
um árið en með sömu neyzlu þurfi
það   nú  7369.28.    Hækkunin er þá
i33V3°/o)-   '
Sá er býr í sveit, fær innlendar
afurðir hóti ódýrnri, en þar í móti
kemur flutningskostnaður á erlendar
vörur, sem mun nema meiri upp-
hæð. Hvoit maður kaupir úr eigin
búi eða annara skiftir eigi máii, þar
sem reikna skal, hvort kaup nægir
honum til lifsviðurhalds eða eigi.
Hér er þá sýnt að maður með
3000 kr. launum gat iifað sæmilega
1914. Raunar veitti ekki af því. Þvi
að bótt sumt í þessu yfirliti sé
reiknað ívið hærra en á spnrsömustu
heimiium, þá er hvergi gert ráð
fyrir neinu til ýmislegra útgjalda,
svo sem bókakaupa, skriffanga, póst-
peninga, vaxtagreiðslu, skuldalúkn-
ingar, félagagjalds, samskotafjár,
skólagjalds, gjafa og skemtana. En
sami maður þarf nii yfir 7000 kr.
til þess að kaupa sömu hluti. Þá
má segja að laun hans sé fallin
meir en um helming, nákvæmlega
tiltekið um  133 °/0.
Okkur þykir þvi eðlilegt að stjóm
landsins þyki kaupið í rauninni van-
goldið og leggi til að bæta það upp.
En pæta verður þess, að langt er
frá því,   að hér sé um kauphækkun
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4