Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						Xaugard.

4.

águst 1917

4. árgangr

270;

tSIublað

Ritstjómarsinv nr.   500

Rtstjóri:    ViíhjaJmur FyJ*

ís'ifoldarpTvnfsrnl^ja

Afareiðslusími nr.  500

1

ilOl

Reykjavíknr

Biograph-Theater

Talsími 475

}IÖ

A'lir ættu að sj4 fwssa framúr-

skarandi góðu mynd, hún veiður

sýnd i siða ta sinn

í kveld

Konráð R. Konráðesöf*

læknir

Þingholtsstræti 21.     Sínii 575.

Heima 10—12 og 6—7.

ErL símfregoir.

Frá fréttaritara ísafoldarog Morgunbl.

Kaupmannahöfn, 2. ágúst.

Veður hamlar hernaðar-

framkvæmtlum Breta.

Þjóðverjar halda erm á-

frarn áhlaupum sínum hjá

Aisne c*g Meuse og verð-

ur vel ágeugt.

Herir Miðríkjanna sæbja

fram á austurvígstöðvun-

um og nálgast Czernovitz.

Rússar reyna að veíta við-

nám, en fá ekki rönd við

reist.

Framvarðmlið Breta hef-

ir hðrfað undan hjá Julien

og Roulers.

Kaupmannahöfn, 2. igúst.

Korniloff er orðinn yfir-

hershöfðingi Rússa. Brusi-

loff   er  orðinn  hernaðar-

stjóri.

Bretar  hafa tekið  attur

mistar stððvar.

Frá alþingi.

- »•¦»

Nýungar.

r.    Bantilðgin.

Jón á Hvanná flytur nú nokkrar

breytingartill. við frv. sitt um að-

flutningsbann á áfengi.

Efni þeirra er:

1.    Þar   sem   i2°/0   stendur   í frv.

komi 22%; Þ- e- a- s- lands-

stjórnin má flytja inn og úthluta

eítir pöntunum, drykki, sem

ekki er i meira en 22°/0 af

vinanda.

2.    Drykki, sem í er 24/5% alkó-

hóls, eða minna, má hver og

einn flytja inn og láta af hendi

eftir vild (í frv. var þetta eins

og i núgildandi bannlögum bund-

ið við 21/4%).

Astæðan til hækkunar á áfengis-

prósentunni úr 12 í 22 mun vera

sú, að annars gæti ekki aðflutning-

urinn náð til borðvína (portvíns, ma-

deira 0. s. frv.).

2.   Hjónavigsla.

Allsherjarnefnd hefir athugað frv.

Gisla Sveinssonar og Jóns á Hvanná

um stofnun hjónabands. Segir svo

í nefndarálitinu:

Breyting sú, sem frv. þetta hefir

að geyma á núgildandi löggjöf er

aðallega su, að briiðhjónaefni skulu

eiga   heimtingu   á   því,   að valds-

maður gefi þau saman, hvort sem

þau   eru   annað hvort eða bæði í

þjóðkirkju   eða   utan hennar.    En

nú má valdsmaður þvi að eins gefa

hjón   saman,  að annað hvort eða

bæði   séu   utan  þjóðkirkju, sjá 1.

og   7. gr. laga nr. 4, 19. febrúar

1886.    Afnám þessara takmarkana

eru   í   fullu  samræmi við 47. gr.

stj skr.  1874, og í raun réttri efnd-

ir á heiti þvi, sem gefið er i henni.

Fult   frjalsræði i þessu efni er þá

fengið, er mönnum er veittur kost-

ur á að veija jafnan milli »kirkju-

legrar* og »borgaralegrar«   hjónn-

vigslu.    Nefndin ræður því til að

frv.   verði samþ   að stefnunni til.

Frv. kveður aðaliega á um kjóna-

vigslu, en eigi um stofnun hjóna-

bands alment.    Því virðist réttara,

að breyta fyrirsögn frv., svo sem

nefndin leggur til.

Nefndin   vill  og breyta ákvæðum

fr?.   um   birtingu   fyrirhugaðs   hjú-

skapar   —   vill láta nægja að valds-

maður, sem beðinn er'að gefa sam.m

hjón,   birti   það   með uppfestri aug-

lýsingu,   i   stað   þess   aö   auglýsa  í

Lögbirtingablaðinu.

Einar   Arnórsson   hefír framsögo.

Dýrtíðaruppbót starýsmanna landsins.

Bjargráðanefnd hefir kiofnað á

frv. Mbl. þykir rétt að birta hér orð-

rétt álit minni hluta nefndarinnar.

Okkur varð það þegar að mis-

sætti við fjóra nefndarmenn, að þeim

þótti hér vera um hjalp sð ræða, en

við tcidum vera kaupgjald. Skula

hér talin gild rök fyrir okkar máli.

Því verður eigi neitað, að öll

þjóðin, eða iiákyæmar sagt, kon-

ungsríkið ísland, er vinnuveitir þeirra

manna, er lög þessi fjalla um, né

heldur verður hinu neitað, að þeir

eru hjú rikisins. Afstaða þeirra til

ríkisins er þvi á marga lund hin

sama sem hjúa við húsbónda. Hér

skiftir það máli, að ííkið geldur

þeim kaup fyrir vinnu sem hver

húsbóndi hjúum sínum. En vistráð-

in eru þó með öðrum hætti. Hjd

og daglaunamenn ráða sig með samn-

ingi um ákveðinn tima, aldrei lengri

en eitt ár. Að þeim tíma liðnum

geta þeir gert nýjan samning og þá

fengið hærra kaup, eða tilskilið að

kaupið sé sér goldið i hallkvæmari

gjaideyri, eða hvorttveggja. Og hjú-

ið stendur eftir því betur að vigi i

sliknm samningum, sem meiri þekk-

ing þarf til þess að gegna starfinu.

Að siðustu má geta þess, að þau

/hafa i hendi sér allbeitt vopn, ef

tregða er a að ná bærilegum samn-

ingum, verkfallið.

Þessum atriðum öllum er ólíkt

háttað um starfsmenn ríkisins. Þeir

eru ráðnir æfilangt, eða nákvæmleg-

ar tiltekið, meðan starfsþol þeirra

heldur sér, og kaupið er ákveðið

með lögum. Þeir geta því enga

nýja kaupgjaldssamninga gert við

lánardrottinn sinn, ekki einu sinni

um gjaldeyri, því að hann er einn-

ig ákveðinn með lögum. Þeim er og

eftir því óhægra um vik sem meiri

sérþekking þarf til þess að gegna

starfanum, þvi að viðurblntamikið er

það að ónýta fyrir sér 10—12 ára

erfitt og kostnaðarsamt nám og

erfitt að hitta í svip aðra atvinnu,

einkum er menn taka að ö'ldast. En

ekki er i annað hús að venda um

sömu atvinnu, þvi að þeir eru eigi

taldir gildir til starfans i öðrum

ríkjum, þótt svo stæði nú sem venju-

lega, að mönnum væri fært rikja i

milli. Hið bitrasta vopn annara

verkamanna, verkfsllið, var og sieg-

ið úr hendi þeirra með lögum 1915.

Því er auðsætt að verkamenn rík-

isins eij;a meir undir lánardrotni

sinnm en nokkrir aðrir verkamenn.

Nú vita menn að lögmæltur gjald-

eyrir til kaupgjalds til handa verka-

m.önnum ríkisins er peningar. Og

menn munu nú komnir að fullri

raun um það, hversn valt verðmæti

þeirra er, enda ætti öllum að vera

það ljóst, að peningar eru vetzlun-

arvara, sem stígur og fellur. Og þeir

hafa verið að falla nú um langan

aldur, en verðfall á þeim keyrir úr

hófi síðan heimsstyrjöldin hófst. En

þörf manna á lífsnauðsynjum breyt-

ist ekki. Nú er kaup til þess ætlað,

að verkamenn fái fyrir það lifsnauð-

synjar sinar, og hefir tilætlun lög-

gjafanna verið sii, að kaupið  nægði

ntim bíó

1

Brtluhíii.

Liómandi fnliegur sjónleikur.

Leikinn af Vitagraph Co.

Aðalhlutverk

leikur hin fngra leikkona,

Anita Steward,

sem lék í hinni ágætu mynd

BÖRN ÖRBIRGÐARINNAR,

sem öllum þótti með beztu

myndum.

Erfðaskráin

er þó engu síður.     Það borgar

sig að sjá svo  góðar   myndir.

Petta kvenfólk.

Gnmanleikur

leikinn af sama félagi.

fyrir þeim. Ver3 má nú að ríkið hafi

goldið svo vel, að starfsmenn þe?s

hafi getað aflað sér nægra lífsnauð-

synja fyrir kaup sitt áður en ófrið-

urinn hófst, en hitt er víst, að nú

vantar mikið til. Hefði nú ríkið

goldið kaup í landaurum eða i vör-

utn, mundi starfsmönnum þess ekk-

ert stórtjón hafa stafað af verðfalli

peninga. Það er því gjaldeyrir lands-

sjóðs, sem veldur tjóni starfsmann-

anna. Hversu mikið það tjón er, má

sjá á eftirfarandi.

(Nú er það sýnt í kostnaðaráætl-

un hversu dýrara sé að lifa í Reykja-

vík núna heldur en 1914. Er þar

talið að heimili, hjón með 3 börn

og tvær vinnukonur, hafi 3014.84

um árið en með sömu neyzlu þurfi

það   nú  7369.28.    Hækkunin er þá

i33V3°/o)-   '

Sá er býr í sveit, fær innlendar

afurðir hóti ódýrnri, en þar í móti

kemur flutningskostnaður á erlendar

vörur, sem mun nema meiri upp-

hæð. Hvoit maður kaupir úr eigin

búi eða annara skiftir eigi máii, þar

sem reikna skal, hvort kaup nægir

honum til lifsviðurhalds eða eigi.

Hér er þá sýnt að maður með

3000 kr. launum gat iifað sæmilega

1914. Raunar veitti ekki af því. Þvi

að bótt sumt í þessu yfirliti sé

reiknað ívið hærra en á spnrsömustu

heimiium, þá er hvergi gert ráð

fyrir neinu til ýmislegra útgjalda,

svo sem bókakaupa, skriffanga, póst-

peninga, vaxtagreiðslu, skuldalúkn-

ingar, félagagjalds, samskotafjár,

skólagjalds, gjafa og skemtana. En

sami maður þarf nii yfir 7000 kr.

til þess að kaupa sömu hluti. Þá

má segja að laun hans sé fallin

meir en um helming, nákvæmlega

tiltekið um  133 °/0.

Okkur þykir þvi eðlilegt að stjóm

landsins þyki kaupið í rauninni van-

goldið og leggi til að bæta það upp.

En pæta verður þess, að langt er

frá því,   að hér sé um kauphækkun

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4