Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						I»riðjudag

¦

J        4.

sept.   1917

ADIÐ

4. árgangr

30Í.

iðlublað

Ritstjórrsarsimi nr.   500

Rttstjóri:    Vilhjálmnr Frn«en

ls^fold^tprer»tSTtii"|9

Afgrdðsjnsimi nr.   500

Gamla Bio

Saga

Lsdas fögru.

Nútiðarsjónleikur í 3 þattum,

leikinn í fegurstu héruðum ítalía

og á hæðstn tindum A'psfjalla.

Aðalhlutv. leikur ein af

beztu   kvikmyrdakonum   Itala

Frk.'Loda Gys.

Saga Ledas fögru er áhrifamikil

og afarspennandi, og hefir fengið

mikið loí í blöðum erlendis.

Erl símfregnir.

Frá fréttaritara ísafoldar og Morgunbl.

K.höfn 2. sept.

I Rússlandi heflr verið

skipað einvaldsráðuneyti i

stað stjórnarráðuneytis.

Engar fiéttir komið frá

Finnlandi.

Austurríkismenn halda

pví fram að áhlsup ítala

hafi mishepnast.

Hverabfikuoin.

A bæjarstjórnarfundi i vetur var

það samþykt að veita Gnttormi

jónssyni rooo kr. — eitt þusund

krónur — úr bæjarsjóði, til þess að

gera tilraunir með hverabökun brauða

í Laugunum hérna. Borgarstjóra

var falið að sjá um framkvæmdir

Þegar tillaga þessi var samþykt

var hér harðæri mikið og ilt til

brauða. Má vera að það hafi haft

áhrif á bæjarstjómina, því að málið

sofnáði með sumarhitanum.

Flestir hafa þó séð að hér er stór-

mál fyrir þennan bæ á döfinni.

Menn hafa brotið heilann um það

langa lengi, hvernig Laugarnar yrðu

bezt hagnýttar,^ eða jarðhitinn sem

þar er. Sumir hafa viljað nota þær

til hita í hiisum í bænum og lengi

hafa þær verið notaðar til þvotta.

En þegar Guttormur kom fram með

sina tiilögu um það, að nota jarð-

hitann til brauðbaksturs, þá fanst

flestum það happaráð. Með því móti

mátti nota Laugarnartil þrens í senn:

hitunar i sundlauginni, til þvotta og

'til brauðabaksturs. Þvi að bökunin

átti eigi að spilla Laugunum

;iHitann   átti   að eins að nota meira

Langardiginn 8. sept.   •

Vetrarhattar til sýn's og sölu, fekiB á móti pöntunum eftir þann tíma.

Hatíabúðin ASaístræti 6.

Horra Reyni Gíslasyni er hérmeð faiið að ná saman luðrum

bæjarirs og öðrum áhöldom, sem bærinn á oe hefir haft tTtNtfnott fyrir

lúðraftokk.

Hver tá,  sem kann r.ð hafa eitthvað af tækjutn þessum undir hönd-

um, er því beðinn að afhendi þau he.ra Reyni Gíslasyni.

Borgarstjórinn í Reykjavík,  3. sept.  1917.

H. Zimseti,

heldur en áður. Og á þeim kulda-

dögum sem þá voru, þótti mönnum

það góð tilhugsun, að jarðhitinn

væri notaður meira heldur en áður.

Nú ber þess að gæta, að það

er algerlega órannsakað mál, hve

mikill jarðhitinn er þarna. Það

virðist almenn skoðun, að hitinn

stafi frá vatninu — þarna sé nokk-

urs konar golfstraumur og lengra

en vatnið hrekkur verði hiti eigi

framleiddur. Menn hugsa sjaldnast

um það^ hvar vatnið hitnar, eða

hvernig það hitnar. Því að þetta

heita vatn er ekki annað en si^vatn

úr holtunum þama umhverfis, og

mundi vera kaldavermsia ef það

hitti eigi á jarðhita á ieiö sinni.

}arðmyndun ræður því, hvað vatn

getut sigið langt niður. En fram-

rásar leitar það, þegar það kebst

eigi dýpra. Þetta er lögmál sem

eigi verður hrakið. En stcndum

hittir vatnið líka fyrir svo mikinn

jarðhita, að það leysistupp og verð-

ur að gufu. Verður það þá mörg-

um sinnum fyrirferðarmeira og ieit-

ar þangað sem minst er fyrirstaðan,

því að það verður svo iétt, að að-

dráttarafl jarðar hefir mjög lítil áhrif

á það. En fyrirstaðan verður jafn-

an minni upp úr jörðu og af því

stafa líka goshverir.

Laugar og hverir eiga þvi sam-

merkt að þessu leyti, en munurinn

á þeim stafar að eins af því, hvað

djúpt er á jarðhitanum og hve hratt

jörðin gleypir vatnið.

Hér er vatnsrenslið hægfara, en á

einhverjum gtað kemst það svo langt

niður, að það leysist upp og verður

að gufu. Hitt er ósennilegra, að

það hitti fyrir jarðiög, sern eru svo

þétt, að vatn komist eigi í gegnum

þau, og svo heit, að þm hiti vatnið

alt að suðu. (í iaugunum hefir ver-

ið mældur 80—90 stiga hiti). Sé

hin síðari áætlun rétt, þá mætti eigi

vera nema örgrunnt á þessu heita

lagi, þvi að vatnið kólnar fljótt aft-

ur. En því miður er nú líklega

dýpra á jarðhitanum en svo.

Þeir sem þekkja gufukraftinn að

einhverju, og það eru líklega flestir

hér í bæ, hafa nokkra hugmynd um

útþenslu vatns við hita. Þvir skilja

það þá líka, að filli vatu á glóandi

stein, brennur minstur hluti þess.

Það uppieysist og verður að gufu,

og hún leitar framrásar þar sem

minst er fyrirstaðan, eins og sagt var

áðan.

Hugsi menn sér nú, að jarðlögin

séu hér svo lau>, að vatn komist

alla leið þangað er biáðið grjót vell-

ur, þá þarf að athuga tvent: Vatnið

kemst aldrei lengra heldur en þang-

að sem er ico stiga hiti, því að þar

uppleysist það, og það er minstur

hloti vátnsins sem þangað kemst,

vegna þess að gufan spyrnir því

frá jafnframt. Og hún hrindir vatn

inu upp svo beint, að maður

getur búist við því að skamt sé milh

nppsprettunnar og gigs þess, þar er

er vatöið hitnar.

Að þessu athuguða sjáum við það,

að skamt er niður að meiri hita

heldur en er 1 Laugavatninu. Hitt

skiljum við lík?, að sé köldu vatni

hamlað frá því að renna í heitt vatn,

þá kólnar það seint. Nú má gera

ráð fyrir þvi, að heita vatnið hafi

tekið nokkra hliðarrás þarna, áður

en það nær nð komast á yfirborð

jarðar, og verður þá skemst niður á

jarðhitann fyrir ofan Laugarnar eða

öðru hvorum megin við þær. Og

enginn efi er á því að sá hiti er

nógu mikiil til bess að hægt sé að

baka við hann brauð og þótt meira

væri. Reykjavík hefir enn eigi séð

hvern fjársjóð hún á þar sem Laug-

arnar eru.

En sleppum nú þvi að menn leiti

hitagígsins nú þegar. Tökum aðeins

þann hita sem til er. Enginn efi er

á því, að auka má hann með sára-

litlum kostnaði. Ekki þatf t. d. ann-

að heldur en köldu vatni sé vamað

þess að renna saman við heita vatn-

ið. Væri hlaðinn múrveggur um-

hverfis Laugarnar efst og sigvatni

úr hæðunum þar umhverfis varnað

þess að koma saman við heita vatn-

ið, [þájmætti fá heitara vatn, enda

þótt minna. En væri svo gerð þró

þarna efst, eða ofarlega, cg vatn

iátið safnast þar saman, og væri þró-

in lokuð   fyrir  áhrifum lofts,   þá er

ndm bíó

3

Æýíí prégram

i Rvœlé!

Eg bið guð að launa auðsýnda hluttekn-

ingu i minum einstæðingsskap við fráfall

og jarðarfor míns elskaða eiginmanns Helga

Runólfssonar.

Astríður Erlendsdóttir.

Klapparstig 15.

varla neinn efi a því að þarna mætti

fá suðuhita, því að með gufu má

hita v'atn til suðu. Og gufan kem-

ur að neðan, svo að hún er til.

Vilji menn nú athuga það, að til

þess að baka brauð við vatnshita,

þarf 80—90 stig, þá verður það iíka

skilið að í Laugunum má baka brauð

(enda hefir það þegar verið gert).

Spumingin er aðeins sú hve mikið

er hægt að baka þar. En það ætti

ekki að standa fyrir framkvæmdum.

Þvi að framkvæmdirnar kosta aldrei

of fjár. En sé bæjarmönnum á þess-

um timum fenginn hiti — enda þótt

dýr sé — þá munu allir verða hon;

um fegnir. Og nú spyrjum við —

borgara þessa bæjar —: Hvernig

stendur á þvi, að bæjarsjóður hefir

veitt þúsund krónur til þessa þarfa

fyrirtækis, en svo er látið við það

sitja og ekkert gert?

Það verður enginn ánægður með

það til , lengdar, hvorki borgarstjóri

né aðrir.                                   *An.

Ræktun Bretlands.

Landbúnaðarráðherra Breta, Prot-

hero, hélt nýlega ræðu, sem gaf

mjög eftirtektaverðar upplýsingar

um það, hvað Bretar hafa gert í

landinu sjálfu til þess að verða sem

mest sjálfbjarga um allar nauðsynjar.

Er það eigi þýðingarminsti þáttur-

inn i bardaganum gegn kafbátahern-

aði Þjóðverja, því að því meira sem

Bretar framleiða i landinu af mat-

vælum, þvi minna þurfa þeir að

flytja inn af þeim og þvi fremur

geta þeir notað skip sín til annara

framkvæmda.

Garðræktinni hefir miðað ákaflega

áfram. 172 þús. nýir garðar hafa

verið ræktaðir auk 500 þus. garða,

sem járnbrautarfélögin hafa ræktað

meðfram járnbrautum landsins. A

þremur mánuðum hafa garðar þessir

verið ræktaðir,   mest af sjálfboðalið-

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4