Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						Mánudag
17
júní 1918
M0B6UNBLABIB
5. argangr
220
RustiórDarsÍTii nr.  $oo
Ritstión:    Vilhjáimnr Fmsen
IsiÍGldarprerí tr.mi IVia
Afgreiðslusími nr. 500
Gamla Bió
Tlijtf ágætí
prógram
í hvötd.
Til Vífilsstaða fer bifreið fyrst um
sinn hvern þriðju-, fimtu- og sunnu-
<iag kl. 11 frá Breiðabliki. Farkeðlar
verða að kaupast þar.
(Aukaferðir venjulega kl. 2.)
St. Einarsson.
Simi 127.
Gr. Sigurðsson.
Sítni 581.
Kjötþurkunareinokunin.
Kjötþurkunarfrumvarpið handa Þor-
keli Clemenz og hinum danska félaga
hans komst i gegn um efri deild og
•er nii komið frá landbúnaðarnefnd
neðri deildar, sem leggur til að það
verði samþykt óbreytt.
Nefndin hlýtur að sjá einhvern
hag og hann eigi litinn, í þvi að
frumvarp þetta verði að lögum, þvi
naumast er henni svo anr, um ein-
okun, er hlýtur að snerta mjög einn
ítðalatvinnuveg landsbúa, að hún geri'
sér það að leik, að ryðja henni braut
í landinn, án þess að neitt komi i
aðra hönd. í áliti sinu gerir hún
sér þó eigi það ómak að benda á
hagnaðinn, svo maður verður að gefa
.•sér til um, hver hann muni eiga að
•vera, eftir nefndarinnar hyggju.
• Naumast mun hún geta borið við
dtflutningsgjaldinu, því það er svo
lágt, og þingínu væri hvenær sem
er hægt að leggja litflutningsgjald á
vindþurkað kjöt án þess að einoka
framleiðslu á þvi. Það er því fjar-
stæða að halda þvi fram, að hið
ákveðna gjald mæli með þvi, að ein-
okunin sé leyfð, heldur er grein þessi
fremur til óhags, því hún undanþigg-
<ur fyrirtækið öðrum gjöldum.
Þá skal vikið að þeirri ástæðunni,
sem liklegt er að hafi orðiðnefnd-
armönnum og efri deild að ajrni.
Þeim   hefir  verið  sýnt  fram   á, að
Innilegt   þakklæti   til   allra  þeirra, sem sýndu hluttekningu
við jarðarför dóttur okkar, Gnðlinar Jóhannsdóttur.
Guðný H. Jónsdóttir.
Jóhann P. Jónsson.
vísa nokkuð einhliða (nfl. af um-
sækjanda einkaleyfisins) að vindþurk-
un á kjöti verði til þess að hækka
kjötverð hér að miklum mun. Jafn-
vel mun þa^ hafa verið gefið í skyn,
að uppgötvun leyfisbeiðenda væri
svo mikilsverð og merkileg, að hún
mundi hafa i för með sér algerða
byltingu á kjötverkun heimsins, og
að nú ætluðu leyfisbeiðendur — af
einskærrí ást til íslands vitanlega —
að byrja notkun aðferðar sinnar hér,
til þess að tryggja landinu forustu-
rúm meðal annara landa heimsins á
þessu sviði. En til þessa var einka-
rétturinn nauðsynlegur. Eitthvað er
undarlegt við þetta. En svo mikið
er víst, 2Ö ef leyfisbeiðendum er
nauðsynlegt að fá einokunarleyfi, sem
bægi burtu öllum öðrnm kjötþurk-
unaraðferðum, til þess að géta hag-
nýtt aðferð sina, þá verður ísland
áreiðanlega fyrsta landið, sem fram-
leiðir þetta þurkjöt, ef þingmenn
neðri deildar reynast jafn glapsynir
og landbúnaðarnefndin. En ísland
verður þá lika síðasta landið um leið,
því að ekkert land annað á hnettin-
um mundi láta sér til hugar koma,
að veita þetta leyfi.
Eða bendir það á yfirburði aðfetð-
arinnar, að eigendur hennar þurfi að
fá eigi að eins vernd á henni, held-
ur lögbann fyrir þvi, að aðrir noti
sinar aðferðir til þess að framleiða
sömu vöru. Fyrir flestra sjónum
myndi það þykja bera vott um að
aðferðin væri ekki samkepnisfær
(konkurancedygtig). Ef aðferðin, sem
leyfisbeiðendur ætla að nota, er svo
góð sem þeir lita af, þurfum við
engin einokunarlðg, þvi þá kemur
hún af sjálfu sér. Clementz & Co.
getur fengið aðferð sina verndaða
hjá stjórninni með leyfisbréfi og
hafið hér iðnað sinn án allra nýrra
laga. Og þetta gerir hann auðvitað
ef aðferð hans er svo góð, að hún
beri af öðrum og svari kostnaði.
Anuars er ilt að hugsa sér, hvernig
leyfisbeiðendur geta lofað talsmönn-
um sínum i þinginu svo fögru, sem
þeir hafa gert, eftir ummælum sumra
þingmanna að dæma, og væri ekki
úr vegi að þingmenn, sem sönnur
vilja vita i málinu, sneru sér til
þeirra og fengju upplýsingar um
ýmislegt, svo sem eftirfarandi atriði:
1. Hvar markaðurinn er fyrir
vélþurkaða kjötið. Það er nefnilega
mörgum huliðl
f
I
2. Á hverju þeir byggja það, að
einokunarlögin verði til að bæta
kjötverzlun íslendinga.
¦s,. Hversvegna leyfisbeiðendur
verða að telja það nauðsynlegt skil-
yrði til, að byrjaðar séu framkvæmd-
ir hér, að saiikepni sé útilokuð.
Náttiirlega hefir nefndin aflað sér
vitneskju um það, hvernig aðferð sú
er, sem leyflsbeiðendur ætla að nota.
Það þurfa þingmenn einnig að kynna
sér og sömuleiðis það, hvort sú að-
ferð sé nú vernduð á Íslandi eða i
öðrum löndnm. Því ef svo er ekki,
þá má það heita bíræfni, að fara til
þingsins og biðja um eiaokunarlög
og bera fyrir sig aðferð sem ekki
er vernduð og þar af leiðandi ekki
viðurkend, sem nokkurs virði.
Það flaug fyrir, að landbúnaðar-
nefndin ætlaði að breyta frumvarp-
inu í þá átt, að einskorða leyfið við
tiltekna aðferð. Skárra var þó þetta
að skömminni til, en með því að
samþykkja þetta hefði þingíð Iátið
snatta sér'i málinu, sem heyrði undir
framkvæmdarvaldið og með sama
áframhaldi mætti biiast við að næstu
þing yrðu látin útkljá deilumál
hreppsnefnda um sveitfesti þurfalinga
með sérstökum lögum i hvert skifti
eða veita leyfi til hjónabanda með
lögum. Þetta varð þó ekki. Nefnd-
in lét frumvarpið fara óbreytt frá
sér eftir að hafa »athugað< það og
mælir   með því að það sé samþykt.
Hér hefir verið drepið á það,
hvaða hag nefndin muni sjá landinu
i þvi, að frumvarpið verði að lög-
um. Skal nú vikið að því, hver
böggull fylgir þvi skammrifi og hvern
skaða og óvirðingu þingið bakar
þjóðinni, ef frv. verður samþykt.
Engin lönd né riki, sem náð hafa
sæmilegum menningarþroska, fram-
selja einstökum mönnum einokun-
arrétt á iðnaði. Annaðhvort taka
þau hann i eigin hendur — og það
er tiltölulega sjaldgæft, eða þau láta
atvinnuveginn frjálsan öllum Iands-
búum. Hinsvegar kemur það fyrir,
að Iönd veita einokunarrétt á verk-
leguai fyrirtækjum (járnbrautarlagn-
ingum, stórfeldum vatnsvirkjum o.
s. frv.), en þau leyfi eru sjaldnast
algild fyrir ríkið, heldur staðbundin
°g Þykja neyðariirræði og ^ru sjald-
an veitt, nema þar sem stofnkostn-
aður er mikill, og tvísýnt þykir hvort
bæri   sig,  en altaf þykir slikt neyð- J
.Nýja Bió.
Ovæntur
gestur.
Vitagraph-kvikmynd  í tveim
þáttum.   Aðalhlutverið léikur
Maurice Costello.
Akaflega spennandi sjónleikur.
Jerry í fjápkröggum.
Afar hlægileg skopmynd.
arúrræði. — Nii er ekki hægt að
telja kjötþurkun til þessa. Með sama
rétti mætti veita einkaleyfi á söðla-
smíði, silungsveiði eða hverri ann-
ari atvinnugrein. Hvort hdn er ný
eða gömul kemur mátinu ekkert við.
Eínokunarréttur á atvinnurekstri
kemur i bága við einkaleyfalöggjöf
allra þjóða. Lögum samkvæmt get-
ur stjórnarráðið t. d. ekki neitað
manni um eiukaleyfi á uppgötvun,
sem hann færir rök fyrir, að sé sín
eign og eigi sé starfrækt í landinu.
Sem skilyrði fyrir, að leyfið haldist,
setur stjórnarráðið mánninum svo
ákveðinn frest til að nota sérleyfið.
Nií skyldi svo vilja til, að þessi upp-
götvun væri aðferð eða áhöld til að
þurka með kjðt. Leyfishafi erskyld-
ur til að starfrækja aðferð sina til
að missa ekki rétt sinn, en þegar
hann vill byrja á þvi, verður stjórn-
in að banna honum það vegna ein-
okunarleyfisins. Naumast mun nokkr-
um manni dyljast, að sá, sem fyrir
þessari meðferð verður, getur gert
kröfu til skaðabóta á hendur lands-
stjórninni.
Einokunarlögin útiloka það, að
aðrir geti stundað þann iðnað, er
þau einoka. Og meðan sá frestur
er að liða, sem leyfishöfum erveitt-
ur til að koma fyrirtækinu á fót,
getur enginn annar neitt aðhafst,
jafnvel þó að eigi verði neitt úr
framkvæmdum hjá Ieyfishöfununi,
fyr en frestur þeirra er útrunninn.
Þann timann hafa þeir því alt ráð
í hendi sér, jafnvel þó að þeir geri
ekki neitt, og geta spilt framkvæmd-
um annara.
I máli þvi, er hér liggur fyrir, er
einokunarrétturinn alls eigi bundinn
við neina vissa aðferð og Alþingi
hefir því enga trygging fyrir þvi,
hvort leyfisbeiðendur nota aðferð sína
eða annara manna, i trássi við þá.
Með þvi móti stuðlar frumvarpið að
þvi, að svifta menn réttri eign þeirra
öðrum til hagsmuna. Og naumast
er það vilji þingmanna.
Eina afsökunin, sem efri deild Al-
þingis   og   landbiinaðarnefnd   neðn
Kaupiröu góðan hlut
þá mundu hvar þú fekst hann.
Smurningsolia: Cylinder- & Lager- og 0xuIfeiti
er« áreiðanlega :ódýrastar  og beztsr  hjá   Siguvjónl
Hafnarstræti
Simi 137.
18
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4