Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						Þriðjudag
16.
júlí 1918
MQRGUNBLAÐIÐ
5. argangr
249.
tölublað
Ritstjórnarsimi nr.  500
Ritstjón:    Vilbjálmar Finsen
IsafoldarprerjUíOÍðja
Afgreiðslusimi nr. 500
Gamla Bió
Apaché-stúlkan
Fallegur og áhrifamikill sjón-
leikur í þrem þáttum, afar-
spennandi og séilega vel leikin.
Aukamynd
Ghaplin
við
baflstaðinn
Sprenghlægileg mynd.
Lífstykki *
saumuð   eftir   máli   á Laufásveg 14
Elísafoet Kristjánsdóttir
Heima frá kl. 12—7.
17—18 ára gamall piltur óskast
til að keyra hestvagn um bæinn.
Föst atvinna. Tilboð merkt 17
sendist Morgunbl.
ErL símfregnir
(Fr* fréttaritara Morgunbl.).
Khöfn 13. júlí.
Frakkar, hafa gert útrásir fyrir
sunnan Ancre.
ítalir hafa náð Berat, höfuðborg-
inni i Albaniu, á sitt vald og tekið
par mikið af hergögnum og marga
íanga og sótt fram þaðan um 30
Mlometra.
Hertling kanslari hefir lýst þvi
yfir, að hann vilji endurreisa Belgíu
sem sjálfstætt riki. Hernaðarlántak-
an var að Iokum samþykt af öllum
flokkum og ríkisþinginu slitið að
þvi búnu.
K.höfn 14. júli.
Barist er á götunum í Petrograd
af mestu grimd.
Michael stórfursti er kominn til
Kiew.
Thcbemov heldur með her gegn
Moskva.
» Þjóðhátiðardagur Frakka, i4. júli,
•var hátíðlegur haldinn um alt Eng-
land og Ameríku.
Danir hafa fullgert verzlunarsamn-
ing við Miðveldin.
SÉíioplöívelÉ
Arið 1900 veittu Rússar shahinum
hið fyrsta lán, að upphæð 22Vq mi!j.
rúfiur, með þvi skilyrði, að Persía
mætti fratnvegis ekki taka no'íkurt
nýtt lán í útlöndum, án samþykkis
Rússa, meðan enn væri nokkuð
ógreitt af lininu — en það átti að
endurborgast á 75 árum—og P<;rs-
ar áttu hins vegar ekki kost á að
endurborga það fyr en eftir 10 ár,
þótt þeir hefðu féð handbært. Af
láninu sky!di greiða 5 af hundraði í
vexti á ári hverju og 15 af hundr-
aði sem aukafúlgu í eitt skifti fyrir
öll.
Til tryggingar skaðlausri greiðslu
á láninu höfðu Rússar krafist þess,
að allir tollar nema þeir, er greiddir
voru í hafnarborgunum og toll-
greiðslustöðvunum við Persaflóa,
skyldu greiddir »Banque d'escompte*,
útibúi rússneska rikisbankans þar
eystra. Átti bankinn siðan að greiða
persnesku stjórninni afganginn af
tolltekjunum, er hin árlega afborg-
un og vextir, er námu }/8 þeirra,
væri dregin frá. En i raun réttri dró
bankinn einnig aðrar upphæðir, er
Rússar þóttust eiga hjá stjórninni,
frá tolltekjunum, svo sem allan
kostnað, er rússneska kósakkasveitin
hafði i íðr með sér o. s. frv.
Þegar Rússar höfðu lagt fyrsta
fjárfjöturinn á Persa, leið ekki á löngu
áður en þeir smeygðu annari fjár-
snöru um háls þeim. Annað lánið,
er þeir lánuðu þeim 1902 nam 10
miljónum rúfla. Lánsskilyrðin voru
hin sömu og i fyrra skiftið.
Árin 1904—1905 veittu Bretar
Persum tvö lán, sem námu til sam-
ans 290.000 pundum eða hér um
bil 5.200.000 kr. Til tryggingar
skaðlausri greiðslu á skuldinni heimt-
uðu þeir allar símatekjur Persa, toll-
tekjur allar við Persaflóa og rétt til
að reka fiskveiðar við strendur
Kaspihafs. — Það er óþarfi að leiða
getur að þvi, í hverju skyni þeir
heimtuðu slika tryggingu.
Eftir þetta fóru bankar stórveld-
anna að lána rikinu smærri upphæð-
ir, þetta 50.000, 20.000, 10.000 og
5000 sterlings pund til skams tima
mót okurvöxtum. Þegar svo stjórnar-
breytingin komst á 1906 og landið
fékk þingbundna stjórn, þá kom þáð
í ljós, að skuldir ríkisins við brezka
bankann voru orðnar */a miljón
punda og meir en ein miljón við
rússneska bankann.
Báðir bankar þessir nnnu kapp-
samlega og dyggilega að því að
setja   þarlenda  banka  og verzlunar-
NYJA BIO
Einstæðingurinn
eða
Muxsaðarlausa stúlkan.
Sjónleikur i 4 þáttum, leikinn af Nordisk Films Co.
Aðalhlutverkin leika:
Johs. Ring.    Henry Seemann.    Gerda Christophersen
og hin alkunna leikkona
Clara Wieth, -
sem altaf mætir sömu aðdáuninni hjá áhorfendum; sérstak-
lega er þó hennar leikur áhrifamikill í mynd þessari, enda
hefir hún átt miklum vinsældum að fagna um öll Norðurlönd,
R. N. S.
KveRjusamkoma Sigfúsar Blöndals bókavarðar.
Fimtudaginn 18. þ. m. kl. 9 síðd.
Vinir Blöndals, utanfélags sem vilja taka þátt i samkomunni, gefi
sig fram við Steinþór Guðmnndsson eða Árna Sigurðsson
í Alþingishúsinu, þriðjud. og miðvikud. kl. 1—3.    Sími 411.
hús á hausinn. Og rússneski bank-
inn var einkum boðinn og búinn
til að kvelja og hrjá skuldunauta
sína, ef rússneska erindreka-sveitin
lagði svo fyrir hann.
Stórveldi þessi komu því SVO
fyrir, að þau fengu smámsaman
einkaleyfi og einkaréttindi til alls-
konar arðsamra fyrirtækja i Persiu
sem nöfnum tjá að nefnast: til síma-
lagninga, til námureksturs, til fisk-
veiða i Kaspihafi, til steinolíu-upp-
sprettanna o. s. frv. Að þvi er
Georg Brandes fullyrðir voru öll
þessi einkaleyfi svo undir komin eða
fengin, að það kom i bága við pers-
nesk landslög og rétt.
Þegar svo Persia hafði, eins og
áður er skýrt frá, fengið þingbundna
stjórn og stjórnarskrá, reru Riissar
öllum árum að þvi að kollvarpa bæði
þingi og stjórn. Er það tókst ekki,
sendu þeir stjórninni loks ályktar-
orð i desember 1911, og fengu því
framgengt, að Morgan Shuster var
vikið frá og þingið rofið.
Prófessor Edward Browne i Cam-
bridge, er manna bezt þekkir siði,
lifnaðarhætti, tungu og bókmentir
Persa á vorum dögum, hefir gefið
út kver með allmörgum Ijósmyndum
um hernaðarverk þau og níðingsverk,
er unnin voru i Tabriz 1912, þegar
Riissum hafði tekist að kollvarpa
stjórn landsins og komu i hsnnar
stað á algerðri óstjórn. — Þegar Rúss-
ar og Brétar þurftu ekki lengur að
óttast persneska þingið eða Morgan
Shuster og höfðu sett nýja stjórn
þar  á  laggirnar,  er var þeim auð-
sveip í öllu, tóku þeir að seilast til
alira gæða og hlunninda landsins,
sem þeim þótti nokkur slægur i og
þeir voru ekki þegar búnir að kló-
festa. Þeir þröngvuðu þeim til þess
að veita sér einkarétt til þess að
leggja Jýmsar járnbrautir um landið
og til þess að viðurkenna opinber-
lega brezk-rússneska samninginn sem
fyrr var getið. En ekkert persnestt
ráðuneyti hafði til þessa verið fáan-
legt til þess. — Þeir kúguðu stjórn-
ina til þess að lofa þvi, að Persar
skyldu ekki koma sér upp innlend-
um her nema með samþykki þeirra.
Þeir rændu landið i stuttu máli öll-
um réttindum, sem fullvalda riki
ber, og notuðu sér fjárkröggur Persa
til þess að koma fram Ölln sem þeim
lék hugur á.
Rússneskir þegnar og aðrir sem
leitað höfðu ásjár Rússa voru um
hríð undanþegnir skattgreiðslu. Eftir
mikla vafninga félst þó ^tjórn Rússa
á það, að þeir sem leitað höfðu
trausts hjá henni, en voru ekki
rússneskir þegnar, skyldu greiða
skatt; en þeir áttu að greiða hann
konsúlum Rússa, en ekki landsstjórn-
inni. Þeir borguðu skattgjöldin
rússneska bankanum, en hann greiddi
hann aftur stjórninni, þegar hann
hafði dregið frá ómakslaun sín og
önnur gjöld, sem Rússar töldust
eiga hjá Persum.
Þegar heimsstyrjöldin skall á lýsti
Persastjórn þvi yfir, að Persía væri
hluthus. En Rússar og Bretar virta
yfirlýsing þessa að vettugi. Rússar
handtókn konsúla Tyrkja og Austur-
Kaupirðu góðan hiut
bá mundu hvar þú f ekst hann.
SmurningsoHas Cylínder- & Lager- og^Oxulfeitl
erœ áreiðanlega  ódýrastar  og beztar  hjá  Slgurjóni
Hafnarstræti 18
Síml 137.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4