Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						Fimtudag
3í.
okt.   1018
ORGDNBIAÐI
5. argasigr
354.
Ritstjoniarsiraí nr, 500
Rusuén:    Vilhjii
¥u
íssfoídsrpreriísmiðja
Áísrieiðshjstm: ar.  500
Brezku samningarnir.
Vér höfara orðið þess varir, að
einstaka menn hafa skilið greinina i
mánudagsbhðinu, um samninga Dana
við bandamersn þannis;.. að vér vild-
um gera lít:ð úr þeim mðr.num, er
sendir voiu til London til þess að
semja við Breta fyrir hndsstjórnar-
innar hönd. Þó sér vitum að þeir
séu að eins fáir, sem vilja leggja
þann skilning í nefnda grein, þá
viljum vér samt taka það fram, að
það er algerlega rangur skilningnr.
Vér höhim ekki æthð oss að leggja
neinn dóm á hvorki mennina né
samningaua sjálfa, enda væri það
nú nokkuð nra seinan. En hitt
vildum vér að eins béndi á og slá
föstu, að það hlýtur að vera að
mörgu leyti óhagstæðara fyrir ís-
Iendinga að senja einir út af fyrir
sig, heldur en að 'leggja til gruud-
vallar fyrir samningana sameigin-
lega hagsmuni allra Norðurhnda
þjóðanna  þrigpja.
Það er ekki mennirnir sem vér
höfum gert að umtals.fni — þeim
treystum vér ttl alls hins bezta
— heldnr aðferðina sjálfa, þá
hugmynd, að íslendingar væiu
einir sins liðs i samningaumleitun-
um við bandamenn, í stsð þess að
leita aðstoðar hinna Noiðnrlanda-
þjóðanna, bera táð sía saman við
þær. Því vér erum ekki svo blind-
aðir að vér kjósum heldor ohag-
stæðan samning, geið n af íslend-
ingum, heldur en að þiggja aðstoð
góðra erlendra rranna eða þjóða,
hvort sem þeir eru Kinverjar eða
Danir.
Allir hafa lesið um konungaráð-
stefnur Norðurhcda og ráðhe*rafundi
ríkjanna. Þjóðhöfðingjarnir og ráð-
herrar þeirra hafa mætzt nokkrum
sinnum síðustu árin til þess að bera
samao ráð sín, ti! þess að verndi
hagsmuni þjóðanna 2 þessum alvar-
legu títnum. Siíkar ráðstefnur höfðu
aldrei verið haldnar áð r. Það er
ófriðarástandið í heiminum, sem hefir
komið hluthusu þjóðunum til þess
að standa saman, berjsst saman gegn
hungri, atvmnuleysi og öðrum yfir-
vofandi hörmungnm.
Á þessum fundum komu þjóðirn-
ar   sér   saman   um   aðahtriði   þess
grundvallar,   sem   leggja bæri undir
sarrningiumleiíanirnar    við    banda-
menn.   Þar var talið saman alt það,
sem   hver   þjóð   íit   af fyrir sig gat
látið   bandamenn   fá   í staðinn fyrir
nauðsynlegar   vörur,    og   með   þau
plögg  'i   höndum   sendi   síðan hver
þjóðin  mann eða rneun á vettvang.
Kemur nokkrum  manni til hugar
að æt!a, að hagsmunum íshnds væri
ver   borgið,   þó   aðst^ða þess  hefði
verið   tekin   til athugunar í samein-
ingu við hagsmuni hinna þjóðanna?
Það er ekkt ósennilegt, að afurðir
íslands hefðu þá orðið þyngri á met-
unum en raun varð á. Og það er
ákaflagur misskilningur að ætla, að
ídendingar hefðu mist nokkuð af
virðingu sinni, þó eigi hefðu þeir
samið einir sins liðs.
Það má enginn ætla að Isiend-
ingar geri alt bezt og að við getmn
ekkert lætt af öðium þjóðum.
Skipasmiðastdðiii
á „Hog Island".
Þegar Bandarikin gengu í ófriðinn
i apiílmánuði 1917, voru slæmar
hotfur fyrir bandamenn með skipa-
stólinn. Kafbátarnir söktu svo mörg-
um kaupskipum, að á einum mán-
uði nam sk patjónið af þeirra vö!d-
um 800,000 str.álestum. En jafn-
hliða hafði skipasmíð Breta hrakað
svo, að þeir s níðuðu ekki nema
þriðjung á móts við það sem var
fyrir stríðið.
Það var þvi fyrsta verk Bandaríkj-
anna að hucsa um að koma upp
svo miklum skipastól, að fullnægt
yrði flutnineaþötf bandamanna. Þá
höfðu Bandaríkin skip í smíðum,
er báru 2,800,000 smálestir, en á
miðju árinu 1917 gátu þau bætt við
sig nýjum skipum, er báru 1,800,000
sonál. Var þriðjungur þeirra stálskip,
en hitt voru tréskip. Og það var
búist við þvi, að ef Bandarikin gerðu
hvað þau gætu, þá mundu þau geta
flaytt nýjum skipum, er bæru 3 rrilj.
smálesta á næst.i  18 mánunum.
Arið 1916 höfðu B .ndarfkin smíð-
að 800,000 smál. nýrra skipa, og
þess vegna var þetta eigi lítið stökk.
En þó nægði það hvergi nærri, þeg-
ar þtss var gætt, hvað kafbátarnir
söktu mörgum skipum. Auk þess
þurftu nii Bandaríkin að senda her
til Frakklands, og það var áæthð,
að 5 smálestir þyrfti á hvern her-
mann, eða 5.000,000 smál. af skip-
um til þess að hafa í Frakklandi
eina miljón heimanna.
Nti ber þess að gæta, að allar
skipasmíðastöðvar höfðu rniklu meira
að gera heldur en bær gátu komist
yfir, og þurð var orðin á æfðum
skipasmiðum.
En i miðjum júlimánuði 1917
ákvað ffotaráðuneytið að skora á
stjórnina að veita fé til þess að smíð-
uð yrði skip, er bætu 6 miljónir
smálesta á sima tíma og áætlað var,
að smiðaðar yrðu 3 milj. smálesta.
Og flotastjórnin Kom með tillögu
um það, að í stað þess að smiða
skipin i heilu lagi, yrðu þau smíðuð
»M o f k ú p«
FUNDUR
í   kvöid i Iðnó uppi k'. 9.    Af sérstökum ástæðum eru meðlimir beðnir
að fjölmenna.
STJÓRNIN.
i mörgum hlutum á ýmsum stöð
um, og síðan sett sarran niður við
strönd. Með þessu móti var hægt
að láta ýmsar aðrar verksmiðjur taka
þátt í skipasmiðinni, heldur en skipa-
smíðastöðvarnar. Ein var látin smiða
kili, önnur byrðingsþynnuur, þriðja
grind o. s. frv. Þannig gátu þá
verksmiðjurnar i Pittsburgh, Joungs-
town, Cleveland og Toronto hjálp-
ast að því að smíða skip. Með
þessu móti var margt unnið. Nii
þujfti eigi lengur æfða skipasmiði
eingöngu, vinnunni var skift uiður
á margar verksmiðjur, og hægt var
að framleiða mörgum sinnum meiri
skipastól á þennan hátt, heldur en
ella. Var nú gert ráð fyrir því að
smiða skip, er bæru 7500 smálestir
hvert, og öll væru eins, og sœíðuð
í 20,000 hlutum hvert.
Hinn 13. september 1917 var
gerður samningur við flotastjómina
um það, að koma upp stöð, þar
sem hæst væði að setja saman 50
slík skip í einu.
Siðar var ákveðið að smíða aðra
skipategund, 8000 smál., með 15
milna siglmgahraða, til hetflutninga.
Voru pöctuð 70 slík skip seint i
október 1917, og í maí voru enn
pöntuð 60 slik skip, eða samtals
180 skip af báðum tegundum.
Þetta er hinn stærsti samningur,
sem nokkru sinni hefir verið gerður
í heiminuro. Samtals kostuðu þessi
skip langt fram yfir 200 miljónir
dollara og seinasta skipið álti að vera
fullsmlðað i ágústmánuði 1919.
Nú vantaði staðinn fyrir slíka skipa-
smiðastöð. Hann þurfti að vera
næiri sjó, strandlengjan 2 enskar
rcíiur og nóg aðdýpi fyiir skipin.
Þangað þurftu að vera járnbrautir, er
gætu flutt 300 vagna þangað á dag
og nærri iðnaðarborg þurfti staður-
inn að vera, til þess að hægt væri
að fá nóga æfða og óæfða verka-
menn og þar sem þeir gætu haft
húsaskjól. Auk þess þuifti að fá
þangað ákaflega mikinn rafmagns-
kraft. Eftir að leitað hafði verið að
slikum stað á endihngri Atlanzhafs-
strönd, var ákveðið að hafa skipa-
smiðastöðvarnar á »Hog Island«,
eyju skamt frá Philadelphia. Var
hiin skóglend og óbygð og nú var
900 ekru hndi breytt i iðnaðarborg
fyrir 25 þtfsundir verkamanna og
heimsins stærjtu skipasmíðastöð, á
10 mánuðum, þrátt fyrir harðan
vetur. Þar eru 250 stórbyggingar
og ná yfir 25 ekrur. Að fram-
kvæmdastjórninni vinna 1650 menn
og 750 verkfræðingar.   Verður þessu
risafyrirtæki eigi lýst svo, að menn
geti geit sér neina hugmynd um
það heinig það er i raun og veru.
tXaupié iMorgunBl
Kveikingartímiáljóekerum bifrelða
og reiðhjóla er 6 síðd.
Inflaenzan grípur um sig smátt
og smátt.    í fyrrad&g og í gær lögð-
ust allmargir veikir.
Atkvæðagreiðslan. Nú er að oina
eitt kjördæmi eftir, Norður-Múla-
Býsla, auk nokkurs hluta Vestur-
Skaftafellssýslu. Getur því ekki liðið
langur timi unz kunnugt verður ná-
kvæmlega hvernig atkvæðin hafa
fallið.
Finim brezkir botnvörpungar komu
hiugað inn í gærmorgun. Hleyptu
þeir hingað undan stormi f hafi.
Rok mikið af austri var hér í gær
með rigningu á köflum.
Afskapleg for er nú niður á
hafnarbakka. Er aurinn í skórörp
alls staðar. Hvenær verða gerðar
ráðstafanir til þess að koma þessu
í lag? Eins og nú er þar ástatt er
það bæDum til háborinnar skammar.
Öskufall var hór í bænum í gær
en þó bar minna á því en ella
mundi   vegna  þess   að   votviðri var
með köfium.
Um v.b. Stella voru menn orðnir
hræddir og hóldu aS haun muudi
hafa farist. Báturinn var á leið
norðan frá Húsavík með kol til
fporsteins Jónssonar. Kom báturinn
seinast við á Patreksfírði en eftir
það spurðist eigi til hans í eina tfu
daga, þrátt fyrir eftirgrenslanir. En f
gær féttist að hann væri á Grundar-
firði.
Annar vélbátur, María, heár Hks>
verið lengi úti og hefir ekki til hans
spurzt.
Innbrotsþjófnaður   var  framinn í
verzluDinni  »Breiðablik«  fyrir nokkr-
Framhald á 3. síðu,
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4