Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						Miðv.dag
8
lan.   1919
MORGUNBLAÐIÐ
6. act«...
56
Ritstjórnarsími nr. 500
Ritstjóri:  Vilhjálmur Finsen
ísafoldarprentsmiðja
Afgreiðslusími nr. 500
Erh   simfresjmr
(Frá fréttaritara Morgunblaðsins)
Khöfn, 6. jan.
Mackensen
hershöfðingi er nú herf angi banda-
manna í Saloniki.
Hertling dauður.
Hertling,  fyrverandi kanslari í
Þýzkalandi, er látinn.
Nýjar óeirðir
hafa  orðið í  Berlín.  — Ukraine-
menn sitja um Lemberg.
Landar erlendis.
Dóra   og   Haraldur   Sigurðsson
héldu hljómleika hér á laugardag-
inn. Dómar allra blaðanna óvenju-
lega góðir.
Kolaverð lækkar
Samkvæmt auglýsingu hér í
blaðinu í dag frá Landsverzlun og
H.f. Kol og Salt, lækkar kolaverð-
ið nú um 75 krónur á smálest
hverri. Áður kostuðu þau kr. 325.00
smál., en nú kr. 250.00.
Er þetta eigi lítil lækkun svona
í einu, og má búast við því, að
landsverzlunin verði þarna fyrir
stórtapi. því að „Tíminn" segir á
laugardaginn, að kolin kosti hing-
að komin kr. 321.20 smálestin og
Öagning landsverzlunar hafi því
verið kr. 3.80 á hverja smálest aö
öndanförnu. Eftir því ætti tapið —
hreint tap — að verða kr. 71.20 á
hverri smálest af þeim kolum, sem
•ian,dsverzlunin á hér nú.
Að austao.
(Niðurl.)
Olafur tsleifsson.—Mér er kunn-
£t um  það,  að nágranni  minn,
lafur læknir Isleifsson í Þjórsár-
túni, hefir orðið að leggja svo á
*í í líknarstarfinu, að það virðist
^St fram yfir mannlegan skiln-
& að botna í því, hvernig hann
skuli hafa haldið það út. Nætur
og daga hefir hann verið á ferð-
inni, ekki einungis hérna um ná-
grennið, heldur og upp um Hreppa,
Tungur og Flóann, austur um
Holt, upp á Land, niður í Þykkva-
bæ og jafnvel austur í Landeyjar.
Sólarhring eftir sólarhring kom
honum varla svefn á brá. Þegar
hann kom heim var sjaldnast um
nokkura hvíld að ræða, og naum-
ast að hann gæfi sér matfrið.
Eitt sinn hitti eg hann snemma
morguns. Þá var hann að koma
ofan úr Hreppum og á f jögur heim-
ili hafði hann komið í frameftir
leiðinni. Þá var hann búinn að vera
að heiman frá því um miðjan dag
daginn áður og engrar hvíldar
notið. „Ertu nú ekki orðinn þreytt-
ur?" spurði eg. „O-nei, ekki svo
mjög, en eg held nú samt að eg
gæti sofnað núna," sagði hann
brosandi. „En áður þarf eg að af-
greiða meðul á 9 heimili — og svo
bíða kanske einhverjir heima,"
bætti hann við um leið og hann
rétti mér höndina og hrökti hest-
inum heim á leíð. Og það biðu hans
menn og hestar þegar heim kom.
Tvær stundir var hann að afgreiða
meðulin og veita ráðleggingar. Svo
hélt hann af stað. Eg sá að hann
reið í'ram með á, í fylgd með tveim
mönnum. Og allan þann dag var
hann frammi í Flóa — suður í
Pörtum — og kom ekki heim fyr
en um miðnætti. Þá var meðala-
afgreiðslan og allar ráðleggingarn-
ar eftir. En nokkru fyrir fótaferð
næsta morgun var hann þotinn upp
á Land. Og þannig var það oftar.
Um þriggja vikna skeið hittist
hann eiginlega aldrei heima, nema
á meðan hann var að afgreiða
mennina. Og það segja menn og
fullyrða, að nokkuð myndi á ann-
an veg hafa skipast, hefði hans ekki
notið við, og þeir bæta því við,
og margir af eigin reynslu, að
þ e i r, sem lífið eigi honum að
launa að þ e s s u sinni, verði ekki
tólum taldir. Slíkur bjargvættur
reyndist hann.
Of fáir læknar—Og hinir lækn-
arnir lágu heldur ekki á liði sínu,
eftir því sem sögurnar berast. En
um það er mér sjálfum ekki jafn
kunnugt.
En þó að læknarnir væru allir
af vilja gerðir og alt af á ferðinni
milli sjúklinganna, komust þeir
ekki nándarnærri yfir að h.jálpa
öllum þeim f jölda, er leitaði þeirra.
Það er ofvaxið f jórum mönn-
um, að kveða niður vald Dauðans,
þegar ríki hans nær frá Guðna-
steini að Hellisheiði. Það hlýtur að
skiljast, að margir hafa orðið að
vera án læknishjálparinnar, þegar
Dauðinn er jafn hraðstígur og víð-
faðma, og sjálfsagt munu ekki all-
fáir af þeim, sem í valinn hnigu,
hafa dáið án þess að læknir kæmi
til þeirra.
Hjálp að sunnan.—Þetta sá og
landstjórnin og að hennar tilhlutun
mun það hafa verið, að 4 lækna-
nemar frá Háskólanum voru send-
ir austur yfir fjall — meðalalausir
þó — en seinna komu meðulir að
sagt er. Þessir ungu læknar reynd-
ust ágætir, að minsta kosti sumir
þeirra, og gátu sér bezta orðstír.
Og svo útvegaði Sigurður ráðu-
nautur — þingmaðurinn okkar —
vinnukonur, mig minnir fjórar, óg
sendi austur í Flóa-til þess að létta
uiidi:- störfin og hjúkra á þeim
heimilum, er álitin voru verst farin.
Og seinna kom Sigurður sjálfur, í
bifreið, til þess að horfa á ástand-
ið og spjalla við oddvitann. Öllu
þessu var þakksamlega tekið.
Blessuð tíðin!—En þó hefðu all-
ar þessar ráðstafanir að litlu haldi
komið, hefði tíðin ekki breyzt, eins
og fyr er ritað. Það var hún, eins
og aftar, sem stærsta hjálpina
veitti. Það var hún, „blessuð tíð-
in", sem mestur bjargvætturinn
reyndist. Það var hún, sem ork-
una hafði og viljann til þess að
eyða valdi Dauðans og setja hon-
um fótakefli.....Hefði harðindin
— frostið og norðanbálið — haldið
áfram v i k u lengur, þá má ham-
ingjan vita, hvernig farið hefði.
Þetta sjá menn nú og vita. Sóttin
mikla hefir nú alstaðar mist yfir-
tökin og Dauðinn hefir orðið að
sliðra" brandinn. Sjúkdómstilfellin
fá eða engin. Þó eru mörg heimili,
sem ekki eru búin að ná sér' enn.
Og margir, sem enn þá liggja rúm-
fastir, og aðrir lítt eða ekki starfs-
hæfir, þó ferlivist hafi. Nokkrum
hefir „slegið niður",  en ekki al-
varlega.....Og nú vona allir, að
þessi vágestur sé um garð  geng-
inn og hættan úti.....Menn vona
og vona — og reyna að friða sig
með því í lengstu lög!
Döpur jól.—Og mikill varð sig-
ur dauðans, og döpur eru jólin á
mörgu heimilinu.....B æ n d u m
á bezta aldri er svift á burt frá
konum sínum og ómálga börnum.
.... K o n u r hrifnar frá litlu
hvítvoðungunum og mörg börn
látin eftir móðurlausá hjarn-
inu.....Slíkt var starf Dauðans.
.... Alstaðar var hann jafn misk-
unnarlaus. Hlífði ekki þeim u n g u,
er alt lífið áttu fram undau, og
hlóð myrkri og vonleysi að öldr-
u ð u foreldrunum, er sjá urðu á
bak einu stoðinni, uppkomnum
syninum. Svona er Dauðinn. Ekk-
ert, sem mýkir skap hans.....Tár
og bænir virðir hann að vettugi
og skálmar hljóður og þögull með
herfang sitt___að Heljarströnd-
iim!
Mig brestur heimildir til að telja
þá og nafngreina, er íátist hafa hér
austanfjalls. Veit ekki annað en
það, sem sögurnar gizka á, að
mannfallið muni eitthvað innan við
bundrað á öllu svæðinu. En af ein-
stökum hreppum munu þeir harð-
ast leiknir Hraungerðishreppur og
Landsvcit. Þar mun mannfallið
mest, miðað við fólksfjölda.
Mannskaði!—„En mér finst að
ekki hafi dáið nema einn maður,"
sagði roskinn bóndi og greindur
núna fyrir skömmu, er tíðrætt var
um Dauðann. Og eg skildi vísuna
hálfkveðna og var honum sam-
þykkur. Og það er víst, að margir
hugsa á sama veg, þó að þeir segí
það ef til vill ekki upphátt.
Með Gesti á Hæli er sá
maður til moldar genginn, er meiri
var og stærri en nokkur hinna að
minsta kosti hér um slóðir. í hon-
um var slíkur efniviðvir, að mér er
til efs, að þjóðin og samtíðin hafi
annan' átt betri og ágætari. Hann
var ekki einungis sveitarhöfðingi
og sjálfkjörinn foringi Árnesinga,
og Sunnlendinga yfir höfuð, held-
ur h 1 a u t hann að verða leiðtogi
þjóðarinnar. Hjá því gat ekki
farið, hefði hann ekki fallið svo
fyrir aldur fram. Hann virtist
fæddur til þess að verða mikill.
Og í hann voru ofnir flestir þeir
þættir, er afburðamanninn ein-
kenna.
Stórhugur hans og framkværudir
síðustu árin spáðu miklu um þá
framtíð, er beið ekki einungis hans
sjálfs, heldur og héraðsins og þjóð-
arinnar í heild sinni.
Og nú er hann þagnaður ....
„dáimi, horfinn'', h a n n, sem átti
alt lífið eftir.....Það er svo ótrú-
legt.
Hann var langsýnn og bjart-
sýnn, enda virtist alt honum f ært.
Engir þeir örðugleikar, er hann
mætti ekki sigra. Engar þær hætt-
ur og ógöngur, eð ekki fyndi
h a n n veg yfir þær. H a n n
spenti bogann mun hærra heldur
en nokkur annar, en heill var hann
og óbrostinn, boginn, er hann féll
úr höndum hans. Hver ykkar, sam-
tíðarmannanna, þorir að taka
upp bogann hans og fara með
hann?
„íslands óhamingju verður alt
að vopni," kvað Bjarni, er hann
spurði lát Baldvins. Enn þá hefir
óhamingja landsins og þjóðarinnar
borið sigur úr býtum. Að Gesti á
Hæli er sá mannskaði, að
trauðla má hann bætast um sinn.
Einar Sæœ.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4