Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						f»r!ðjadag
21
l&n   1910
6. argaugr
69.
tðlublaS
Ritstjórnarsími nr. 500
Ritstjóri: Vubjálmur Finsen       |[
Isafoldarprentsmiðja
Afgreiðsluaími nr. 500
Tekjuskatturinn
Samkvæmt hiimm nýju lögum
um tekjnskatt, hækkar haim nú
mikið á þeim, sem hæstar hafa
tekjttrnar. Er það algild regla um
allan heim, að skattar hækki mikið
eftir því sem tekjurnar eru hærri,
og er það eigi nema sanngjarnt.
Aftur á móti er niöniium víðast
hvar gcrt að skyldu, að skýra
skattanefndum frá tekjum síuum
„upp á æru og samvizku", en hér
þurfa memi ekki að gera það,
fremur en þeim sjálfum sýnist.
Verður því skattanefnd að renna
blint í sjóinn — á æ 11 a tekjur
manna af handahófi og gera þeim
svo skatt samkvæmt þeirri áætlun.
Má nærri geta, að slíkt getur aldrei
nákvæmt orðið. Gerði það að vísu
ekki svo mikið til meðan tekjur
manna voru lægri og skatturinn af
þeim lágur. Eu nú er öðru máli að
gegna, þegar árstekjur einstakra
Bianna nema hundruðum þúsunda
króua.
Þetta áætlunarfyrirkoiimlag' er ó-
hafandi. Það má þó búast við því,
að skattauefndin áætli tekjurnar
svo ríflegar hjá hverjum manni, að
hún sé þess nokkuru veginn fiill-
viss, að þær hafi ekki verið mikið
meiri. Þó er þa,ð hvergi nærri alt
. af, að húu áætli tekjurnar eins háar
••og þær hafa verið — og það er
• einmitt þ e 11 a, sem veldur \y\ i að
menn eru tregir á að gefa upp
tekjur sínar. Þeir búar.t við að
græða á því, að þegja um þær. En
hinir, sem órétti þykjast beittir,
kæra auðvitað og fá skatt shm
lækkaðan — og svo er það búið.
Höfum vér og sannfrétt, að all-
margar kærur út af hinni uýju
tekjuskattskrá. séu þegar komnar
fram.
Tekjuskráin hefir enn eigi verið
lögð saman, en fæsta mtm gruma,
hvað hækkunin er 'gífurleg, saman-
þorið við það, sem áður var. Allur
tekjuskattur hér í Reyk.iavík nam
kr. 2681 fi.75 árið 1915. Var haira
miðaður við tekjur manna árið
1913, eða síðasta friðarárið. En nú
eiga fjðrtr meim, hver um sig, að
gjalda hærri tekjuskatt heldm' en
þessari npohæð neiimr. Hver mundi
j'hafa trúað því fyrir fjórum ármn?
:jKaupirðu góðan hlut,
;$»'á mundu hvar þú fékst hann.
Sigurjón Pétursson.
Stýrimaniiiskóliiisi,
Eitt af því, sem gera þarf og
það sem fyrst, er að breyta fyrir-
komulagi á kenslu og prófum við
stýrimaimaskólaim.
Eins og hann er sóttur nú, sem
væri hann gagnfræðaskóli, þar sem
nemendur f á aðgang -eftir vild, sem
gjörsneyddir eru þeirri nattðsyn-
legtt þekkingu, sem stýrimamti ber
að líafa, og ætla sér þó að afloknu
prófi að taka að sér yfirmensku á
skipum, mtm endirinn verða sá, að
hvert það skip, er hér ræður meim,
á ekki völ á öðrtt en stýrimömmm
í hásetaklefann. Sé það íslenzkt
skip, veldur slíkt agaleysi, þar sem
hver einstakur þykist jafn snjall
yfirmönnum og leiðarreikniiigttr
fer fram bæði aftur í og fram í.
Séu það erlend skip, sem ráða hér
háseta, og stýrimenn héðan ráðist
sem slíkir, þá er mjög leitt, skyldu
hinir prófuðtt menn reynast það lé-
legir hásetar, að það væri hneysa
fyrir sjómannastétt þessa lands og
alla landsmeun í heild siimi: en
sú verður afleiðingiii, geti þciv
ekki sýnt sig duglega og djarfa há-
seta, því útlendingar eiga ilt iiieð
að skilja, að stýrimenn hafi eigi
þaun kost til að bera.
Hjá þeim er gangttriim sá, að
fyrst er að kunna hásetaverk, áðnr
en hugsað er til yfirmensku, en hér
fer þetta í öfttga átt, þannig,. að
fyrst cr verið á duggu, þer sem
ekkert f æ s t lært, svo er tekið
próf við rkólaim, síðan reynt að ná
í einhver réttindi og síðan er farið
að reyna að kynna sér eitthvað, sem
háseti þarf að kunna. Þessi gangur
er eigi að eins hlægilegur, heldur
er lnum skaðlegur. í fyrsta lagi er
hann skaðlegur nemeiidum sjálf-
um og í öðru lagi getur ráðning
maima, sem ekki kumia almemia
vimm, Iiaft ýms óþægindi í för með
sér fyrir eigendur, vátryggjendnr
og fleiri.
Sú skonnorta, sem fimm menn
eru ráðnir á til að sigla milli landa,
veröur að komast leiðar simíar með
þessum fimm mönnum. Meiri
vimmkraft þarf ekki, eu hamt má
heldur ekki vera mhmi. Þess vegna
má engiim, þegar á sjóinn er kom-
ið, draga sig í hlé. Hásetinn verð-
ur að kunna sitt ætlunarverk, við-
vaningur (Letmatros) sitt og
drengur (Jimgmaður) sitt, og
gamalt máltæki er það, að í orða-
bók sjómanna cigi setningin „é g
g e t   e k k i"   hvergi   að   finnast.
KaupirSu góðan hlut,
þá mundu hvar þú fékst hann.
Sigurjón Pétursson.
Tala skipverja kemur til greina
þegar framgjald skips er ákveðið;
þess vegna verður hver og einn
skipsmaima að ktuma ]iað verk,
sem hann ræðst til að viima á skip-
imt, því eigendur leggja enga
aukamenn til.
Á íslenzku fiskiskipunum, og ef-
laust annara landa fiskiskipum,
hefir það frá byrjun gengið svo
til, að það sem einn ekki getur,
það er annar látinu gera, og þykir
náttúiiegt, en þegar-5—6 meim af
25 gera óil sjómaimavei'k á kútter
og eigi ei: hægt að fá fleiri til vinnu
vegna vankunnáttu og kæruleysis,
þá er komið of mikið af svo góðu,
enda afleiðingin sjáanleg þann dag
í dag, þar sem sú hugmynd ríkir,
að það sem eg get ekki, það gerir
hinn. Þetta getur verið gott og
blessað þangað til kemur að því,
að e g er stýrimaður, sem ekkert
kann, en h i n n er máske v i ð-
v a n i n g u r á skipintt, iiaim kann
það sem hann á að kumia. og haim
á að gera fyrir mig það verk, sem
eg á að ábyrgjast að sé vel og vaud-
lega gert, því eg kann það ekki, þá
er nú kominn öfugsnúðnr á línuna
og liann  verður að  laga.
Þrjú próf við skólann
álít eg hið eina ráð til að berjast
gegn þeim hugstmarhætti, að öllu
sé óhætt, að þetta og hitt sé full-
gott, að alt komi í hendi o. s. frv.
Það verður einhvern veginn að
koma í veg fyrir það, að menn ráð-
ist á (einkum erlend) skip sem
stj'rimenn og séu sendir í land aft-
ttr eftir fáa daga sem óhæfir; slík
vanvirða má ekki eiga sér stað óg
sízt nú, þegar íslendingar sjálfir
fara að flytja vörur á íslenzkum
skipttm milli landa. Sé vilji manna
frásneiddur því að vilja læra það
sem atvinnuvegur krefst að kunn-
að sé, þá verða lögin að taka í
streugiim.
Hið eina ráð til þess að kippa
einhverju hér í lag álít eg það, að
á skólanum verði haldin þrjú próf,
sem þeir, er millilandasiglingar
ætla að sttmda, verða að leysa af
Iiendi:
1.  aimarsstýrimaimspróf,
2.  yfirstýrimannspróf,
3.  skipstjórapróf,
þannig, að enginn gæti tekið yfir-
stýrimamtspróf, nema sá sem sami-
að gæti, að hann hefði siglt aimar-
stýrimaður í eitt ár, og enginn
gengið upp til skipstjóraprófs,
nema sá er siglt hefði fyrstistýri-
maður eitt ár. Með þessu móti ynn-
ist það smátt og smátt, að menn
færu að vanda sig og sjá þorfina
KaupirSu góðan hlut,
þá  mundu  hvar  þú  fékst  hann.
Sigurjón Pétursson.
til þess. Það er enghi ástæða til að
troðfylla skólann vetttr eftir vetur,
því landinu er drýgra, að eiga 10
góða stýrimenn, sem kent geta
skipshö.fnttm sínttm verk og skips-
siði, en j00 stýrimenn, sem þurfa
að fá tilsögn og leiðbeiningar hjá
hásetum þeim, sem þeir taka að sér
að segja til verka, því eins og strik-
inu er haldið nú, fer alt í öfuga
átt. —
Piskiskipstjóraprófið sé eins og
nú er.
Skólatímann þarf að lengja hér
og tvö þurfa prófin að vera á
skólamisseri hverju. Það getur orð-
ið peningasparnaður fyrir marga
og að mörgu leyti aðgengilegra.
KaUp kennaraima má ekki skera
víð nögl sér, því það verða menn
að muna, að kenslan er örðug og
umfangsmikil og skóli þessi undir-
býr meim, sem eiga að verða fram-
kvæmdarstjórar við aðalatvimm-
rekstur landsins (bæði fiskveiðar
og vöruflutning), og þá menn, sem
á erlendum höfnum eiga að halda
uppi heiðri og virðingu þessa lands,
sem eiga að fara svo með hin ís-
lenzku skip, að þau mótmæli því
orði, sem á okkur liggttr, að við
.séum sóðar.
Ahrif og álit skólans verða mest
og bezt, þegar hami fer að senda
frá sér yfirmenn, sem frá prófborð-
imt geta fari á skip sem stýrimemi
og sýna sig þar starfinu vaxna. Þá
er skólinn orðinn það sem hann á
að vera.
Reykjavík, 19. janúar 1919.
Sveinbjörn Egilson.
?**•
€
DAGBOK
»
Stúdentafélagið heldur fund í kveld
kl. 9, í Iðnó, uppi. Prófessor Sig. Nor-
dal segir frá Háskólanum í Oxford.
Smjörlíkisverksmiðja hefir nú verið
sett á stofn hér í bæ og er tekin til
starfa. Hefir hún bækistöð sína í hús-
um Sláturfélags Suðurlands. Hún er
rekin af hlutaíélagi, sem nefnist
„Smjörlíkisgerðin í Reykjavík".
Dagshnmarmeim, sem eru í vinnu
hjá bæjarstjórn, eru kvaddir á fund
í kvöld tii þess að ræða um kaupgjald-
ið í sambandi við þær umræður, er fóru
íram á síðasta bæjarstjórnarfundi um
það efni.
Myndir    frá    Kötlugosinu,    teknar
austur í Mýrdal meðan gosið var sem
Kaupirðu góSan hlut,
þá mundu hvar þú fékst hann.
Sigurjón Pétursson.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4