Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						^Pöstudag
24.
Isn.  1919
0R6UNBLA
6. «*r£4»» gr
72.
tðíublaO
Ritstjórnarsími nr. 500
Ritstjóri: Vilhjálmur Finsen
tsaf o Idarprentsmið j a
AfgreiSslusími nr. 500
:Nýr iðnsköli
Iðnfræðin er orðin svo ómissandi
páttur í meuningu þjóðanna að
efnahagslegar framfarir eru ó-
hugsandi án liennar.
Þeir menn eru að vísu til enn
þá, sem berja höfðinu við stein-
inn og hafa þá skoðun, að vér ís-
lendingar getum gengið gamlar
. götur og notað sömu aðferðir og
fyrir heilli öld. En þeir eru fáir
og fer alt af fækkandi. En hinir
eru margir, sem álíta að hægt sé
að nota sér verklegar framfarir
síðari tíma ög verkfæri þau og vél-
ar, sem mannsandiim hefir sett
saman, án þess að þek'kjá meðferð
þeirra að nokkru marki. Þeir „læra
hver af öðrum'' að fara með þær og
meðferðin verður líka eftir því.
Líklega eru vélar hvergi í heimin-
um jafn illa hirtar og á íslandi,
menn hafa látið þær hirða sig sjált'-
ar, og afleiðingin er sú, að o£ f jár
hefir gengið í súginn fyrir van-
hirðu.
Iðnaðarmenn munu hafa orðið
fyrstir til þess að ýta undir stofn-
un iðnskóla hér í bænum. Áður en
hann komst á fót höfðu iðnnemar
ekkert færi á að afla sér bóklegrar
mentunar umfram það, sem þeir
höfðu lært til fermingar, en eins
og geta má nærri krefjast flestar
greiuar iðnaðar töluvei'ðrar þekk-
ingar, ekki síst í teikningu og
reikningi. Iðnskólinn er kveldskóli
og aðaláherzlan lögð á að kenna
teikningu, enda hefir árangurinn
• orðið sá, að skólinn stendur sams
konar skólum erjendum fyllilega
. jafnf ætis í þeirri greín. Um aðrar
námsgreinar er máske öðru máli að
gegna, en þar má tvímælalaust um
kenna barnaskólamentunhmi, sem
er afarléleg, einkum í bæjumun. þo
merkilegt megi virðast. Nemendur,
sem koma inn í Iðnskólann, full-
nægja fæstir þeim kröfum, sem
gerðar eru með lögum til fullnaðar-
prófs.
I Vgar botnvörpungaútvegurinn
fór að aukast hér, varð tilfinnan-
legur skortur á vélstjórum handa
'þcim. Leiddi það til þess, að stofn-
aður var vélstjóraskóli til að búa
menn undir starfið. Afleiðingin
varð sú, að nú munu ekki nema
einn eða tveir útlendir vélstjórar
vera á skipaflotanum, en að vísu
hafa sumir íslenzku vélstjórarnir
lært í Kaupmannahöfn. Er það
furða, hverju skólinu hefir áork-
Xaupirou góðan hlut,
pá mundu hvar þú fékst  hann.
Sigurjón Pétursson.
Folio: —  lO.
MotOPkutter 36,27 tonn rreð työfildri danskri
50 hesta >HeÍM«-él, sem er a^eins c elns árs gömul
og galilaus. Sk pið viðurkent gott í alla staði, og fyl^ia því
2 herpinótarbátar af nýjustu og brztu gerð. Eu.fremur
herplí-Ót íyrirtaksgóð. Hvorttveggja aðeiiis 2-gja ára
gamalt og mjög vel með farið.
Ve?ð als kp. 54,000. — Ta&kifærlskaup.
Væntanlegir kaupendur gefi sig fram nú. þegftP.
Sinnef,i:                                                                      Tal,imiTi5.
„Espholins"
Espholio Co., Ak
ureyn.
að, eins og fjárframlögin hafa ver-
ið numin við neglur alla tíð. Skól-
inn er tveggja ára skóli, en síðustu
árin hefir eigi nema öinmr deildin
starfað, meðfram vegna fjárskorts.
Undirhúningsmentuniha hefir iðn-
skólinn veitt, en inntökupróf er
ekkert.
Það ræður að líkum, að teknisk-
ir skólar og vélfræðaskólar þurfa
öðrum skólum meira af kenslu-
áhöldum. Kensluáhöld vélstjóra-
skólaus eru mjög af skornum
skemti, vegna þess hve lítið fé hann
hefir til umráða og mörg nauðsyn-
le'g áhöld vantar tilfhmanlega. Til-
raunastofa er engin. Mætti saim-
Eæra menn um það með tölum, að
þessi vöntun hefir bakað landinu
og eiiistökum mömmm svo mikið
tjón, að segja má með réttu, að
eyririnn hafi verið sparaður en
krónunni t'leygt.
Forstöðumaður skólans hefir
farið fram á það við stjórnina, að
skólinn verði aukinn og endur-
bættur ;i marga lund,að nyjamáms-
greinar verði teknar upp og áhöld
keypt. Tillögur hans um þetta mál
koma væntanlega til þingsins kasta
í sumar og er mikið undir afdrit'-
um þeirra komið. Það er búið að
eyða stórfé vegna vanþekkingar og
mál til komð að tekið sé fyrir ])á
óhæfu.
Allar horl'ur eru á því, að bíe*-
inu l'ari bráðlega að byggja rat'-
magnsstöð. Þar þarf fjölda manna
með sérþekkingu í rafmagnsfræði,
bæði verkfræðinga' og „montöra".
Bn hvar eru þeir? Einstakir menn
eru að raflýsa hús sín. Hverjir gera
það ? Útlendingar — alloftast. Hér
er sú venjan, að ef gera skal eitt-
hvað nýtt, þá þarf að fara til Dau-
Kaupirðu góðan hlut,
þá mundu hvar þú fékst hann.
Sigurjón Pétursson.
merkar eða annað til þess a<5 fá
menn. Hversu lengi á Jiað að
standa?
Eslendingar þurfa að læra íleira .
en að fara með gufuvélar og mót-
ora. Og eitt af því, sem im ríður
mest á er að fá imdcnda. mentunar-
stofnun fyrir rafmagnsfræðinga.
Auðvitað á hún að verða í sam-
bandi við þær stofnanir, sem fyrir
eru af „teknisku" tagi. Hér þarf
að koma skóli í líkingu við ,,Tek-
nikum Mittweida" eða svipaða
skóla, og ]>ó ekki komi haim allur
í einu, má byrja á því nauðsynleg-
asta, ])ví sem mest kallar að, og
reyna að gora það svo úr garði, að
fullnægjandi sé. Stjórnhi ætti að
gera alt, sem henni er unt, til þess
að greiða fyrir málhm, og öll þau
t'élög, sem málið varðar, þar á með-
al ekki síst Iðnfræðafélagið ný-
stofnaða, að styðja það sem bezt.
Fyrsta atriðið verður að koma á
samréemi, svo .u'óðu sem unt er, milli
vrlstjóraskólans og- iðnskólans, og
auka þá á alla lund. Og þar asest
að ba>ta við kenslu í rafmagns-
t'ra'ði. l>að virðist ekkert á móti
því að lærlingarnir á iðnskólanum
fengju eitt árið meiri tíma til skola-
oámsins en nu er, því skijjanlega
eru tvíer kenslustundir á kveldi
ekki mikið handa piltum, sem
þangað koma þreyitir frá vinnu.
Og hvað vélstjóraskólann snertir,
]>á þari að hafa þar hmtökupróf og
herða á inntökuskilyrðunum, því að
erfitt reynist flestum nemendum
að komast yfir ])að sem heimtað
er til burtfararprófs, en það mundi
iéttast, ef þeir vissvi meira er þeir
koma í skólann. Og brýn þörf er
talin á því, að auka við vélfræðina
ýmsum vélum, sem ekkert er kent
Kaupirðu góðan hlut,
þá mundu hvar þú fékst hann.
Sigurjón Pétursson.
um nú, t. d. Diesel-mótorum.
Minnast má og þess í sambandi
við þetta mál, að eigi má dragast
að koma á sérstökii stúdentsprófi
fyrir þá, sem ætla sér háskólanám
í verkfræði. Verkfræðingaeklau,
sem hér er nú, ætti að verða til
]>ess að sú sjálfsagða ráðstöfun
verði framkvæmd.
HörmuSegar
heimilisástæður
Það hefir margur átt bágt hér í
bænum að undanförnu og margur
á bágt enn. Þetta vita allir. Þó
munu heimilisástæður sumra
hörmulegri heldur en nokkur fær
gert sér í hugarlund, sá er eigi
])ekkir ])ær. Og skal hér sagt frá
einu dæmi, sem er svo átakanlegt,
að hver sá, sem ekki er alveg til-
finningarlaus fyrir böli annara,
hlýtur að komast við. —
Það er kona hér í bænum, og
gildir einu hvert nafn hennar er.
IIíui á hehna í hrörlegu húsi — hef-
ir þar eina litla herbergiskytru
fyfir sig og börn sín tvö. Annað
þeirra er komið dálítið á legg, en
hitt er hvítvoðungur. Faðirinn er
dáinn — lézt úr inflúenzu í sigl*-
ingum erlendis. I sumar vann kon-
an i'yrir sér og eldra barninu —
bar það með sér til vinnunnar með-
an hún gat uimið. Hún hefir' því
ekki legið á liði sínu.
Svo kom inflúenzan og skömmu
síðar fæddist yngra barnið ¦—¦ efni-
legur drengur. Þá hafði konan átt
svo bágt, að það sá á henni og eldra
barninu. Og kaldar voru viðtökurn-
ar, sem litli drengurinn fékk hjá
heiminum. Það var blátt áfram ekki
neitt til af neinu tægi á heimilinu.
Engin föt, enginn matur né mjólk;
hvorki ljós né hiti. Og systirin var
grátandi af hungri.
Konan a engan að, og mundi
sjálfsagt hafa dáið (og börnin
líka), ef ýmsir brjóstgóðir meim
hefðu ekki rétt heimi hjálparhönd.
llún mundi þó geta séð fyrir sér
og eldra barnhm, ef hún hefði það
eitt — og hún vill fegin vinna og
komast af, án þess að lifa á öðrum.
En það getur hún ekki, nenft hún
geti komið yngra barninu í fóstur.
J'að urðu mörg börn munaðar-
laus hér í vetur, en þá sýndu reyk-
vískir borgarar enn sem fyrri
dreagskap sinn og tóku flest þeirra
í fóstur, og margir tóku sér kjöV-
börn. Vill nú ekki emhver höfðing-
KaupirSu góðan hlut,
þá mundu hvar þú fékst hann.
Sigurjón Pétursson.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4