Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						
flmtudag
30
jan.  1919
BLAÐID
6. arjparsgr
78.
tðíublaö
Ritstjórnarsími nr. 500
Ritstjóri:  Vilhjálmur Finsen
ísafoldarprentsmiðja
AfgreiQslusfmi nr. 500
Úr loftinu
London, 29. jan.
Fulltrúar stórveldanna áttu J'imd
með sér í gær til þess að ræSa um
það, hvað verða ætti um nýlendur
Þjóðverja framvegis, og um al-
þjóðasambandið.
Fulltrúar .Tapans, Kína Óg
brezkra nýlendna létu uppi álil sitt
um nýlendumálið.
Frá Bolzhewikkum.
Eftir símskeytum frá Reval hefir
Lenin verið í Yamborg, skamt frá
Narva. þessa síðustu daga. Narva
er þýðingarmikil höfn við Eystra-
salt, hér mn bil hundrað mílur frá
Petrograd. Tóku Eistur hana fyrir
skömmu, en Bolzhewikkar flýðu
þaðan  og skildu  eftir  mikið  her-
fang.
Það  er fullyrt,  aS  Trotzky   haffi
verið nicð her Bolzhewikka, sem
beið ósigur, og hal'i nauðulega
komist undan.
Krupp lægir seglin.
Franska  hlaðið   .,Temp.s"   hefir
það eftir fréttmn frá Köln, að
iverksmiðjur Knipps í Essen hal'i
hætt smíðum á rafmagnsáhöldmn
úr járhi.
Spartacus-flokkurinn  í  Wilhelms-
haven.
Símskeyti    frá    Wilhelmshaven
hermir það, að Spartacus-flokkur-
inn þar háíi gert stjórnarbyltingu
og tekið á sitt vald banka og opin-
•berar byggingar og fyrirskipað her-
rétt   gegn   andstæðingum   sínum.
AUar   járnbrautasamgöngur   hafa
verið stöðvaðar.
Frá Portúgal.
Símskeyti, sem komið hafa til
París, herma það, að reglu hal'i nú
verið komið á aftur í Portúgal, að
midangengnmn fundi allra fulltrúa
flokkanna. Ný stjórn hefir verið
skipuð midir forsæti Senor .Jose
Relvas. Leikhús og sönghallir hafa
opnast  aftur. Forscti hins portú-
Kaupirðu góðan hlut,
$>á mundu hvar þú fékst hann.
Sigurjón Pétursson.
I
galska lýðveldis hefír heimsótl her-
skipið ..Armente Nois", sem tók
þátt í árás lýðveldissinna á kon-
ungsflok'kinn í Oporto.
Friðarfulltrúar Þjóðverja.
Þýzk l)Iöð herma það, að  Berh-
storff greifi og prins Lieknowsky
verði fulltrúar Þjóðverja á friðar-
fundinum.
Sjönleikur
í Hafnarfirði.
i.
Þegar maður er seztur á békkina
á. áhorfendasviðinu í Hafnarfirði,
þá líður manni betur en á ahorfr
endasviðinu í Reykjavík. Milli
þátta er það upplýst með rafljósi
frá tveimur Ijósahjálmum, sem
slökl er á hvenær sem tjaldið fer
upp. Bekkirnir, seni sctið er á, fr}i
sönm osköpin á báðum stöðummi.
Eg ímynda mér þó, að bekkirnir í
Hafnarfirði séu heldur skárri. Her-
bergin fyrir leikendurna í Hafnar-
firði eru stónim'imm heilna niari
og rúmhetri en í Reykjavík,
Aðkomumaðurinn saknar þess,
að leikféhrgið, sem hefir komið
„Afltaugum kærleikans" á leik-
s\'iðið. hefir enga prentaðs leik-
skrá. t'að er líklegt að Hafnfirð-
ingar þurfi hennar ekki méð, því
þeir þekkjá leikendurna. og heyra
við og við hvað leikpersónurnar
heita. En þegar sönm leikendnrnir
stundum Ieika tvær persónur í
leiknum, er hætt við að þæ'r blaud-
ist saman í eina fyrir einhver.ium.
þótt Hafnfirðingur sé. Að síðustu
er þess að gæta. að í Hafnarfriði
er svo bjart á áhorfeiidasviðinu
þegar tjaldið er niðri, að þar sér
maður til að lesa leikskrána. en í
Rcykjavík verða menn að kveik.ja
á. eldspýtum í sæti sínu til þess að
geta h>sið hana. Það er nú reyndar
^l'ltúj' oiyiid fyrir sig.
Leikurim, er íslenzkur. l'að er
góð meihing í honvm. Nafnið er 6-
viðkunnanlegt; því var hann ekki
nefndur „Afl kærleikaas" eða
..Ivrafturkærleikans". eða það sem
fyrii' mér vakir, — eftir að hafa
heyrt farið með Icikritið eitt cin-
asta skifti — „Gamla og nýja tíð-
in". Fyrir aðvífandi lcikg'cst verð-
ur   það   aðalefnið  í leiknum.   Yel
KaupirSu góðan hlut,
þá mundu hvar þú fékst hann.
Sigurjón Pétursson.
fjáður, fulltíða bóndi, sem býr á
eigin eign, rekur búskaphm með
áníðslu á jörðhmi. Hann vill ekki
gera jarðabætUr, ])ótt hann sé bú-
inn ;ið afsala sér skóginum á jorð-
inui til landsins, og þar sé búið að
setja skðgarvörð, l)á vill hann
liöggva skóginn þangað til engin
hrísla.er eftir. Ilann fær, sekt tyrir
skógarhöggið. l'á er honum boðið
verð fyrii' fossinn, og hami selur
hann l'yrir enskt gull. Þótt enska
gullið sé fengið, kennir'hann sig
ekki mann til að borga hjúiimim
kaupið. Homim finst að maður með
því innansveitarvaldi, sem hana
hefir, eigi að vera þingmáður, og
eigi að geta látið aðra finna til
máttar síus. Til þess að fá uógu
marga meðmælendur tækkar iiaim
sveitarútsvar fátæks manns — upp
á sitt eindæmi — en hann rifur
meðmælendaskrá hans sundur í
bræði og skrifar sig þar ekki. Með
því lætur leikurinn þingmenskuna
l'ara út í vcður og vind. Þá er cftir
að ráðstafa húsi síuu eftir sinn dag.
¦jg til ]>css að að gcra þau að h.ión-
úm son hans og uppeldisdóttur
haus. Ilaim gengur í mikla ábyrgð
fyrir tilvonandi tengdaföðtir son-
ar síns. Ungu hjónaefnin eru á.
sama máli um alt, og líka það að
þau skuli aldrei verða hjón. Síð-
ast í þriðja. þætti, þcgar bóndinn
getur ekki ráðið giftinga sonar
síiis, rekur hann hann frá sér og
vill ekki \ið hann kánnast, en
stúikan fer til föður síns og burt
a'f heimilinu.
í fjórða þætti, í samkomusal
Il.jálpræðishersins. er bóndinn ör-
cigi. sem ekki fær nauðsynjar á
einn best. Sonur hans kemur þar,
Og er orðiun di-ykkjura'fill. þegai'
liami er húimi að atyrða föður
sinn. kemur dóttir skógarvarðar-
ins, sem er komin frá útlöndmn
í'íkur verzhmarcigandi. telur syni
bóndans hughvarf og sigrar allar
móthárur hans, og tekur hann í
raun og vern að sér. Húti — Svafa
lieitir hún — cr framar öllu full-
trúi nýja thnans í leiknum. Ef lcik-
gcstur, sem að eins hefir heyrt leik-
inn einu sinni, getur um það horið.
]>á er alt sem hún segir hugnæmt.
I fimta þætti cr hóndinn kominn
heim aftur. Svafa og bóndason-
ur eru ]>á tnilofuð og á kynnisleit
i skóginum, þar scm hún var áður
en hún sigldi. Bóndinn ætlar að
drekkja sér í fossinmn af geðveiki,
en sonur hans kemur nógu snemma
til að fyrirbyggja það. og Svafa
hefir lcyst tit jörðina ]>eirra og þau
keypt aftur fossinn.
Kaupirðu góðan hlut,
þá mundu hvar  þú fékst  hann.
Sigurjón Pétursson.
Gamla kynslóðin átti bújörð,
sem hún níddi niður, hún hjó fekóg-
imi og seldi undan hcnni fossana.
I'nga kynslóðin á fósturjörð, scm
hún vill klæða mcð skógi og grasi,
og lýsa og hita upp með „hvítmn
kolum". — Nýja tíðin hefir, þegar
tjaldið fellur, gert sitt til að hæta
a.fgiöp gamla tímans.
II.
Leikritið er sjónleikur, cn hvorki
gamanleikur né harmleikur. l.und-
erni persónanna er vel haldið frá.
upphafi til cnda. Höfundurinn er
vel fyndinn, en ncytir ]>ess um of.
Fyndnu persónurnar grípa alt af
inn í samtölin hjá honum, og eyða
áhrifunum af því, scm þær eru að
segja. Þeim er sjaldnast markað
svið fyrír sig. Með þessu móti skift-
ast alvarleg og hlægileg atriði ckki
á. Fyndnin verður með því móti
ekki hvíld frá alvarlegu atriðun-
um: Gaman og alvara upphefur
hvort anhað hjá áhorfendunum.
Það cr ekki ollum hent að skrifa
atriði eins og Lear kommg á heið-
inni. Ymsir útúrdúrar falla tæp-
lega í geð. í fjórða J^a^tti er áhori'-
andinn leiddur inn í Hjálpræðisher-
inn, líklega til þess að komið verði
að dæmisögunni um týnda soninn.
Ahorfanclinn hefir hami fyrir aug-
umun; t.vau' eða. þrjár setningar
gætu nægt til að minna á dæmisög-
una. Ekkert það, sem stúlkurnar í
Hjálpræðishernum segja. vekur ó-
ánægju. en söugurinn á versinu,
þar sem viiinmnaðurinn syngur
undir með sínu nefi, verkar óþægi-
lega á cyrað. Allur þétturinn gæti
farið fram án Hjálpra^ðishers-sam-
komu, á hverju kaffi-, matsölu- eða
gistilnisi sem væri. — Það sakaði
ekki, þótt húsið væri eign og óðal
hersins, ef stiilkurnar að eins
gengju þar um beina. en héldu ekki
samkomur.
í fimta þætti er ekki, að mhm
áliti, hæfilegur tími fyrir atriðið
með hattinn af bóndanum, og sam-
tali hjúatma út af því. Væri sam-
talið stytt niður í þriðjung, færi
það betur. Áður en bóndinn ætlar
að fleygja sér í fosshm, ákallar
hami guð hátt. fórnar upp hönd-
nnum og biðst fyrir. — Leiksviðið
er aldrei annað en leiksvið, og þolir
oft ekki að sjá atvik iir daglega
lífinu út í æsar, eins og þgn eru í
rami og veru. Kónguriim í Hamlet
krýpur þegjandi á bæn, — ekkert
orð heyrist til hans. Sízt af öllu er
skiljanlegt hvað höfundurinn vill
með því, eftir sjónleik eins alvar-
legs efnis eins og þessi er, að láta
Kaupirðu góðan hlut,
þá mundu hvar  þú  fékst  hann.
Sigurjón Pétursson.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4