Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						IMiðv.dag
marz   1919
6. arff»s{tv
112.
tðlublaö
Ritstjórnarsími  or.  500
Ritstjóri:  Vilhjálmur Finstn
fsafoldarprcntamlSja
Aígr«i8siiuímt ar   606
Ný mentastofnun.
Morgunblaðið hefír margsinnis
bent á, hve vöntunin á sérstakri
stærðfræða- og náttúrufræðadeild
við Mentaskólann hérna væri orðin
tilfinnanleg. Þeim fjölgar með ári
hverju st&lentunum, sem að loknu
prófi við Mentaskólann stunda nám
við fjöllistaskólann í Kaupmanna-
höfn, en allir verða þeir, er þangað
kemur, að verja heilu ári til undir-
búnings undir sjálfan skólann, því
mentunin, sem Mentas'kólinn veitir
nemendum sínum í stærðfræði, eðl-
is- og efnafræði, er af svo skorn-
um skamti, að hún nægir ekki til
Jnntöku á fjöllistaskólann. Tapa
verkfræðingaefnin okkar og aðrir
þeir, sem leggja stiuid á stærð-
fræðileg og náttúrufræðileg vís-
•indi, heilu ári æfi sinnar fyrir það,
að Ment'askólinn er ekki fullnægj-
andi mentastofnun og samsvarandi
kröfum tímans, og undirbúnings-
veturinn verður þeim dýrastur
(hátt kenslugjald o. fl). Vita það
allir, sem kunnugir eru, að taþið
af þessu eina ári skiftir þúsund-
um króna fyrir hvern\ einstakan
mann, þegar tillit er tekið til tekna
þeirra, sem útlærður mentiimaður
gæti haft fyrir árið, í stað kostnað-
ar við lærdóm.
Þegar^sókn óx^ mjö ^
Mentaskólanum, að skifta varð lær
dómsderidinni, mátti búast við ,,
'   að   komið   yrði   á   sérdeild          ^
, stærðfræði og náttúrufræði því að
sennilega hefði þá ekki þ'urft að
Jolga deildum og kenslustunda-
fjoldi því eigi vaxið neitt og kostn-
aður lítið. En dgi vpr um ^^
ISt af ^lfu þingS eða stjórnar  o</
enn srtur vio sama.             ^' °g
Nú er að komast w„ «•
,.      hreyfmg á mál-
ið, sem vonandi verður til be-     K
íslenzkir stúdentar geti framvenis
fengið heima fyrir fullnaðarment-
nn undir háskólanáfh Í4iverri vís-
indagrein sem er.
Tveir íslenzkir vísindamenn,"sem
báðir eru viðurkendir afburðamenn
^vor á sínu sviði, þeir dr. Ólafur
^ • Daníelsson og Þorkell Þorkels-
st"ó forst,iori ha£a snúið sér til
! -^^arinnar með beiðni um i'jár-
íramlag +íl        .                        '
í    fc U "Pnvatskóla", er veiti
erW- ' m mer,tun þá em
eriendir   ment    i »i
Stærðfræða- I °lar V6Íta UndÍr
^dentspróf.   E°%.na«ú™fræð.vstú-
veitir nauðsynlegr^TfrVaIdÍð
mmt!ie,  „          gt  fe  td   slíkrar
mentastofnunar, er um ieið létt rf
Jaupirðu góSan hlut,
¦* nmndu  nvar þú fékst hann
Sigurjón Pétursson.
Leihféíaa Rpukfavfhur.
Skuggar
leikrit i 4 þáttum, eftir Pál Steingrímsson,
verður  leikið  Fimtudaginn  G. marz kl.  8  i  Iðnó.
Aðgöngumiðar  seldir 1 Iðnó i dag kl. 4—7 með hækkuðu verði og
á morgun frá kl. 10 með venjulegu verði.
Mentaskólanum þeirri skyldu, sem
ella var óhjákvæmileg, að stofna
stærðfræða- og náttúrufræðadeild.
Og þessi lausn mun að mörgu leyti
verða heppriegri.
Fyrst og fremst er það gott, að
mentastofnanirnar séu tvær, svo að
eitthvað sé um að velja. Það er
ávalt síður hætt við „úrkynjun'' „
ef svo mætti að orði kveða, þegar
svo er. Þá er einkaskóli eigi eins
bundinn í báða skó með tilhögun
alla á kenslu og kensluaðferðir
eins og opinberir skólar eru. Harui
gæti t. d. veitt fleirum fræðslu
en þeim, sem búa* sig undir stú-
dentspróf, svo sem þeim, er ganga
vilja á tekniska háskóla, og nú hafa
engin úrræði til þess að afla sér
mentunar í náttúrufræðum um
fram það, sem gagnfræðaskólarn-
ir veita. Meun verða að hafa það
hugfast að tímarnir eru að breytast
og að þörfin fyrir menn með verk-
fræðisþekkingu vex með hverju
missiri, enda er þegar orðin ekla
á þeim í landinu, og^á þó líklega
eftir að verða meiri. Þess vegna má
eiaskis láta ófreistað til þess að gera
iþeim, er stunda vilja þau fræði,
sem allra léttast fyrir. Ef það er
vanrækt, munu menn naga sig í
handarbökin síðarmeir, þegar
margt verður að gera og sækja
verður útlendinga til alls. Og þeim,
sem hornauga líta til fjárfram^aga
til mentunarsjr;ofnana> má segja til
hughreystingar, að mentún í .,tek-
niskum"   fræðum  er  öllu bókviti
rygn í öskunum, og er auðvelt að
±æra rök' að því
Hvað einkaskólanum nýja við-
vikur þa er f jarupphæðin) ^ ^
ið er fram a til hanS; ^ ^. en
svo, að kostnaður 3^.5 stúdenta við
undirbúningsmentun vegur fvlli
lega upp á móti henni. Hreinn pen-
ingagróði landsmanna af stofnun-
inni verður því eigi með tölum tal-
inn. Lapdið rækir með þessu sjálf-
sagða skyldu sína til þess að sjá
stúdentunum fyrir undirbúnings-
mentun, skyldu, sem þingið^ meira
segja hefir viðurkent margsinnis,
Eaupirðu göðan hlut,
þá mundu  hvar  þú- fékst  hann.
Sigurjem Pétursson.
með því að yeita stúdentum við
fjöllistaskólann í Khöfn námsstyrk.
Og þessi mentastofnun mundi opna
sund, sem ella væru lokuð mörgum,
og útvega landinu einmitt þá menn,
sem þörfin er mest á í svipinn.
Æskilegast væri náttúrlega, að
hér kæmi upp „tekniskur" háskóli
sem allra fyrst. En þess verður lík-
lega að bíða nokkur ár, því að verk-
legar framkvæmdir eru eigi enn
komnar á það stig, að unt sé að
veita nemendum þá æfingu, sem
nauðsynleg er. Og enn þá lengra
verður þangað til vér fáum skóla,
sem getur útskrifaðT verkfræðinga
og véla-„konstruktöra". En hitt er
hægt, að koma upp skóla, sem veit-
ir stúdentaefnum fullkomna undir-
búningsmentun undir f jöllistaskóla
og öðíum fræðilega þekkingu, sem
„tekniskir" háskólar krefjast til
inngöngu eða jafnvel meira. Og nú
er tækifæri til þess.
TilraunaStofu í eðlisfræðp þarf
landið að eignast, eigí að eins þ'ó
að þessi stofnun komist á fót, held-
ur einnig vegna skóla þeirra, sem
fyrir eru, og kostar hún auðvitað
nokkuð fé. Og við efnarannsókna-
stofuna er þegar tilraunastofa, sem
nota mættf við „tekniskan'' skóla
með dálitlum .breytingum.
Og happ má það teljast, og ríð-
ur eflaust baggamuninn hjá þeim,
sem eru í vafa um hvort stofna
skuli skólann, að mennirnir, sem
beita sér fyrir málið, efu þáðir hin-
ir allra hæfustu, sem þjóðin hefir
á að skipa, og standa í engu að baki
mentamönnum annara þjóða.
Smásö'nverð i Heykjavik,
í janúar 1919.
Samkvæmt Hagtíðindunum hef-
ir lítil verðhækkun orðið hér í
Reykjavík síðan í októbermánuði,
samanborið við þá verðhækkun,
sem orðið hefir á öðrum undanförn-
um ársf jórðungum.
KaupirSu góðan hlut,
þá mundu hvár þú fékst hann,
Sigurjón Pétursson.
Á 53 vörutegundum, sem Hag»
,stofan fiytur skýrslu um og fáan-
legar voru í janúar, hefir hækkunin
orðið að meðaltali 253% síðan ó-
friðuririn hófst, en 26% síðan í
fyrravetur, en hafa lækkað um 1%
síðan í október. Þar við er gætandi,
að lækkunin síðasta ársfjorðung
skapast aðallega af kolaverðlækk-
uninni. Matvörur haf a staðið í stað
síðasta ársfjórðung.
Er það nú vonandi, að fram úr
þessu fáum vér að sjá vöruverðið
lækka stöðugt.
AGBOK
Föstuguðsþjónusta í Dómkirkjunni í
kvöld kl. 6. 'Síra Bjarni Jónsson pré-
dikar.
Mannslát. Nýlátinn er hér í bænum
gamall merkisbóndi, Oddur Ögmunda-
son frá Oddgeirshólum. B30 hann þair
lengst af, eða nær 30 ár, en síðan 5 á*
& Árbas í Ölfusi. Þaðan fluttist hann
hingað til bæjarins og dvaldi 13 síð-
ustu árin, sem hann lifoi, hjá Jóh.
Ögmundi kaupmanni, syni sínum. Var
hann nær 73 ára, er hann lézt. — Odd-
ur víir biíhöldur góður og jafnan tal-
inn meS gildustu bændum sveitar sinn-
ar, rausnarmaður og sómi stéttar sinn-
ar. — JarSarför hans fer fram í dag.
^ísinn á höfninni. í gærdag lagði lög-
reglustjóri bann við uttiferð um ísinn á
höfninni. Þrátt fyrir það voru hinir
og aðrir úti á ísnum eftir það. Meðal
annars sáum vér þar ljósmyndara með
vél, og hafði drengjahópur flykzt ut-
an um hann og tvístraðist svo út um
alla höfn. Geta hæglega hlotist slys
af slíku, einkum þar semvStórstrCymt
er þessa dagana, og ísinn getur liðást
sundur þegar minst vonum varír, þótt
hann sé sterkur. — Menn, sem eiga
erindi út á höfn einhverra orsaka
vegna, verSa aS fá til þess leyfi lög-
reglunnar og varast aS gefa óvarkárn-
um unglingum þaS fordæmi, aS iirjóta
í bág við nauðsynlegar fyrirskipanir.
"Vatnslaust hefir verið í mörgum hús-
um hér í bænum undanfarna daga
vegna frostanna — jafnvel í öðrum
eins stórhýsum og Hótel ísland. Hlýt-
ur öllum að vera ljóst, hver voði get-
ur stafað af þessu^ veg'na brunahættu,
og veitti ekki af, að eitthvert eftirlit
væri haft með því, hvernig vatnsæðaj
eru lagðar^innan húsa, því að þannig
EaupirSu góSan hlut,
þá mundu hvar þú fékst bann*
Sigurjón Pétursson.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4