Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						Föstudag
21.
marz  1919
6. argangr
128.
tölublað
Bitstjórnarsími nr. 500
Ritstjóri: Vilhjálimir Fimima
ta*fold*rprantmi8ía
jáffrsifalmfSad iUf* 6*§
m
I
t
Guðmundur Guðmundsson
skáld.
œ
\
Það varð skanit á milli skáid-
anna okkar, Guðmundanna. Guð-
mundur Magnusson andáðist um
miðjan nóvembermánuð, og nú er
Guðmundur Guðmundjsson einnig
dáinn. Varð hann, sem kunnugt er,
mjög veikur af inflúenzunni, en
hjarnaði þó það við, að hann komst
á fætur um tíma. Fyriv nokkrum
yikum lagðist hanu rúmt'astur á ný
í brjósthinmubólgu, sem nú hefir
dregið bann til dauða.
Guðmundur er fæddur í Hrólfs-
staðahelli í Rangárvallasýslu 5.
>sept.. 1874, en þar bjuggu foreldr-
ar hans. Bar snemma á miklum
skýrleik hjá honum og eigi var
hann gamall, er hann íór að setja
saman vísur. Hneigðist hugur hans
lítt að líkamlegri vinriu, en þeim
mun meira að bókumim. Hami las
alt sem hann náði í, og hafði öll
litispjót til að ná sér í bæktir,, eink-
um skáldskaparlegs ct'nis. Séra
Valdimar Briem á Stóra-Núpi var
maður, sem Guðmundur hafði mikl-
ar mætur á. enda var 'hann eina
skáldið um þær slóðir og í miklu
áliti. Mun hann fyrstur hafa tekið
eftir því, að góður efniviður var í
Guðmundi og hvatt hanu til náms.
Reyndar þurfti ekki að hvetja, —
Guðmundur var staðráðinn í að
kljúfa þrítugan hamarhm til þess
að mentast og í'oreldrar hans
styrktu hann eins og títil efni
þeirra frekast leyfðu. Hann komst í
lærða skólann og útskrifaðist
þaðan.
Arin áður en Guðmundur fór í
skóla hafði hann orkt ýmislegt, og
ekki minkaði það eftir að hann var
farinn til Reykjavíkur. Hann varð
alkunnur fyrir skáldskap sinn, eigi
að eins meðal skólapilta, ' heldur
einnig um land altf. Viðurnefnið
„skólaskáld" könnuðust menn nú
við um land alt og heima í átthög-
um hans eru þeir margir, sem enn
þann dag í dag kalla hann Guð-
mutid skólaskáld. Sambekkingar
hans úr skóla bregða því við, hversu
íslenzku-ritgerðirnar háns hafi'ver-
ið liprar að orðfæri og efni, hann
var „stílisti" á óbundið mál flest-
um öðrum fremur, en iðkaði það
ei8i mikið. Hitt varð hans hlutskifti
Xaupirðu góBan hlnt,
taundu  hvar  þú  fékst  hann
Sigurjón Pétursson.
að yrkja ljóð, og þar náði hann
meiri leikni og lipurð en allir sam-
tíðarmenn hans.
Vorið 1899 kom bið fyrsta ljóða-
safn hans út. Misjafnir voru dóm-
arnir um það, en þó yfirleitt frem-
ur góðir. Einna skýrastur og sann-
astur mun dómur Jóns Ólafssonar
í „Nýju Öldinni" vera. Hann telur
kvæðabálkinn „Hafsins börn'' vera
einkennilega rómantiskt, svo ævin-
týralegt, að það minni á Hol-
ger Drachmann, ,og „Sigrímu í
Hvammi" telur hann snildarvel
kveðinn Ijóðabálk. Og emi fremur
segir hann: .„.... Maður finnur til
þess, að ljóðin eru eins og söng-
textar; maður finnur til þess, að
]ian Tmiadu fyrst njóta sín til fulls,
ef ]>au væru sungin — sungin vmdir
lögum, sem túlkuðu sömu tilfinn-
ingarnar, sem fengið hafa orðbún-
ing hjá skáldinu." — Og einmitt
þetta varð eirikenni skáldskapar
hans alla tíð. Það voru fyrst og
fremst 1 j ó ð, sem hann orkti, og
enginn kunni betur en hann að
yrkja texta, sem féllu saman við
tónsmíðina. Og þegar tónsmiðir
hafa viljað velja sér kvæði til að
semja lög við, hafa þeir hvergi
gresjað jafn auðugan garð og hjá
Guðmundi Guðmimdssyni. Hann
var söngsins skáld og honum lilýtur
að hafa verið einkar létt um að
yrkja. Hvergi í öllum hans mikla
kveðskap kennir þess, að skáldið
hafi átt bágt með að fullnægja kröf-
um braglistarinnar, og gekk hanu
þó eigi á snið við erfiðari háttu.
Hann lék sér að því að kveða dýrt,
og búningurinn var alt af jafn
nnildarlegur og orðfærið -'afn Jjóst.
Hann var ekki einn af þeim, sem
kveða svo þvmglega og eru svo
myrkir í m.áli, að fólk kallar þá
spekinga, af þVí að það skilur þá
ekki.
Önnur ljóðasöfn Guðmiindar eru:
„Strengleikar", „Gígjan", „Priður
á jörðu" (bókin, sem Þórhallur
heitinn biskup sagði um, að höf-
undurinn verðskuldaði friðarverð-
laun Nobels fyrir), „Ljósaskifti"
o. fl. í hltteðfyrra kom út nýtt safn
af ljóðmælum Guðmundar í vand-
aðri  útgáfu.  Hann hafði  þá  um
Kæupirðu góðan blut,
þá  mtœdu  hvar  þú  fékat  hann
Sigurión Péturason.
Leikféíog Heijkfavífiur.
Skuggar
leikrit i 4 þáttnm, eftir Pál Steingrímsson,
verður  leikið sunnudaginn   23. marz  kl. 8   síðdegis
Aðgöngumiðar  seldir í Iðnó á laugardag frá kl. 4—7 með hækkuðn
verði og á sunnudag frá kl. 10—12 og eftir 2 með venjulegu verði.
margra ára skeið verið uppáhald
allra Ijóðelskandi manna og náð
þeirri viðurkenningu, að vera tal-
inn mesta ljóðskáld landsins, að
minsta kosti hvað búning ?ánerti.
Fyrir utan allar þessar Ijóðabækur,
orkti hann feiknin öll af erfiljóð-
um, og mun tvímælalaust meira
liggja cftir hann af ljóðmælum en
nokkurri íslcnding annan.
Hagur Guðmundar var alla tíð
fremur crfiður, eins ng títt er um
skáld á þessu landi. Það verður
engimi feitur á því að yrkja, og
flestir verða að stunda önnur störf
jöfnum höndunj, þó þau séu þeim
ógeðfeld, til að hafa til hnífs og
skciðar. Lengst af átti Guðmundur
heima hér í Reykjavík og stundaði
skrifstofustörf, kenslu og annað
þess háttar. Hann dvaldi nokkur
ár á ísafirði, var þar fyrst skrifari
hjá bæjarfógeta, en síðar gerðist
hann umsjónarmaður með bóka-
safninu þar og var jafnframt kenn-
ari. Síðustu árin dvaldi þann hér í
bænum og stundaði blaðamensku
jafnframt ritstörfunum; var haim
ritstjóri „Frétta" síðastliðið ^r.
Á stúdeutsárum sínum var Guð-
mundur efamaður mikill í trúmál-
um, og marga hildi mun hann hafa
háð við sjálfan sig um það um æf-
ina, hvað væri sannleikur í þeim
efnum. En á síðari árum var hann
kominn að fastri niðurstöðu. Kenn-
ingar guðspekinga f éllu honum vel
í geð og hann varð einn áhugasam-
asti maðurhm í félagsskap þeirra
hér á landi. Hann var mjög áhuga-
samur um bindindismál síðari ár
æfi sinnar og var í stjórn Good-
Templarareglunnar frá 1913, þar af
stórtemplar árin 1915—14.
Kvæntur var hann Olínu Þor-
steinsdóttur frá fsafirði, Eignuð-
ust þau hjón 3 dætur, Hjördísi,
Steingerði og Droplaugu, sem all-
ar eru á æskuskeiði. Var heimilislíf
Guðmundar eins og Ijóð hans —
fegurra heldur en flestra.
Erl. símfregnir.
(Frá fréttaritara Morgunblaðsins).
KáupirQu góðan hlut,
pi mundu hvar þú fékst  hann.
Sigurjön Péturtison.
Khöfn, 19. marz.
Ðanska stjómin.
Zahle-stjórnin tekur við aftur
hreytt. Á föstudagirm verður fund-
ur í ríkisþinginu og er búist við
því, að vinstrimenn og íhaldsmenn
muni enn halda áfram baráttu
gegn stjórninni.
Munch hermálaráðherra og Neer-
gaard eiga að vera fulltrúar Dana
í nefnd þeirri, sem á að koma fram
fyrir hönd hlutleysingja, þá er
farið verður að stofna alþjóða-
bandalagið.
Friður um mánaðamðtin.
Prá London er símað, að Þjóð-
verjum muni birtir friðarskilmál-
arnir um 29. þessa mánaðar.
Ur loftinu.
London, 20. marz.
Priðarskilyrðin.
Brezkir fréttaritarar í Paríg
segja, að nieðal friðarskilyrða
þeirra, sem Þjóðverjum verða sett,
séu þau, að þýzki herinn sé lagður
niður. Þjóðverjar hafi ekki leyfi
til þess að hafa meira en 100,000
menn undir vopnum, og strangar
gætur verði hafðar á því, að tak-
markaður verði herbúnaður þeirra
og hcrgagnaframleiðsla. Ráðstaf-
anir verða líka gerðar til þess, aS
Kaupirðu góðan Mut,
pá mucdu hvar þé  fékat h«am<
Sifipurjón Pétuwson.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4