Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						^riðjudag
25.
tmarz 1919
H0R6DHBLABIÐ
6. argangr
tölublað
Bitstjórnarsími nr. 500
Eitstjóri: VilhjáJmur Finssn
ífafol-iarprcntsiadSja
Af*rei9shu*$sf-J »r, Mf
Erl. símfregnir.
(Frá fréitaritara Morgunblaðsins). •
, Khófn, 28. marz.
Bandamenn og Ungverjar.
Erá Borlín or símað, að Banda-
meun fvtli að leggja Ungverjaland
undir sig. Stjórnin í Budapest neit-
'ar að ganga að skilyrðum banda-
manna og er reiðubúin ao taka af-
ieiðingunum. Karolyi forseti hefir
'sagt af sér. Öreigalýðurimi liefir
tekið öll völd í.síjiar bendur og
semur sig að siðum Lenins-stjóruar-
innar í Bússlandi.
Lenin kemur Ungverjum til
hjálpar.
Hersveitir Lenins eru koiuuar á
stöðvarnar milli Brody og Stanis-
lau og eru ýæntanlegar til Buda-
pest innan 14 daga,
Allenby hershöfðingi
er orðinn alræðismaður í Egypta-
landi.

S,"
Útlit bæjarins.
Bæjarstjórnin hefir nýlega heit-
ið verðlaunum fyrir beztu tillög-
urnar um skipulag Austurvallar í
framtíðinni. Völlurinn er, eius og
allir vits, í örgustu niðurníðslu og
hefir verið það um undanfarin ár,
girðingm öll ryðguð sundur og
gróðurinn hlaupinn í illgresi.
Þrátt fyrir það, að verðlauniu
*éu svo lág, að þeir sem hreppa þati
fái engan veginn vinnu sína borg-
a°a, þá á bæjarstjórnin sa'mt þakk- *
l^ti skiiið fyrir þetta verk. Oss
þykir víst, að viðgerðin á Austur-
yelli núna eigi að verða svo hald-
góð, að hún muni endast um lang-
an aldur og varðar því miklu, að
girðingin og aðrar breytingar, sem
gerðar verða á Austurvelli nú,
yerði til prýði en eigi lýta. Og veg-
urinn til þess að fá ssem beztar til-
lögur um fyrirkomulagið er auð-
vitað sá, að efna til samkepni um
það.
Bæjai\stjórnin hefir skipað þrjá
menn til þess að dæma um tillögur
þær, er fram koma. Br hlutverk
þeirra erfitt, því þeim verður um
j^ut eftir á, ef að Austurvöllur
l]nn nýi feuur bæjarbúum ekki í
geo. %ag er ejgi ag ejns girðingin
^Oálf, sem gera skal tillögur um,
leldur einnig tilhögun öll á vellin-
*aupirðu góöan hlut,
l' mundu hvar þu íékat hann
Sigurjön Pétttrsson.
Hannyröaverzlun og
teiknistofa
verður   opnuð  næstk.  miðvikudag   á   Laugavegi 55.
Lítið  í   skemmugluggann   hjá  Haraldi   um helgina.
Unnur Olafsdóttlr.
um sjálfum, hvernig gaugstígar
skuli liggja og hvernig gróðursetja
skuli tré og skrautjurtir, vellúium
til prýði. Þetta er mikið vanda-
verk að gera svo vel fari og örðugt
aðstöðu vegna þess að svo fáir bera
skyn á þetta. Samt sem áður ættu
þeir, sem dottið hefir í hug nýtt
skipulag, eigi að sit.ia hjá fyrir þá
sök, að þá vantar sérþekkingu, því
þess eru mörg dæmin, að tillögur
þeirra hafi borið af tillögum hinna,
sem lærðari voru.
En samtímis því að gert verð-
vir út um framtíðarskipulag Austur-
vallar, þarf að afráða hvernig þær
byggingar verði, sem rísa upp v.m-
hverfis völlinn. Haun þarf, ásamt
því sem umhverfis' er, að mynda
eina lieild, þar. sem sámræmí sé á
íuiili einstakra parta. Atvær hlið-
ar vállarins eru hús, sem gera má
ráð fyrir að standi lengi, og verður
þvíað haga sér sem heegt er eftir
þeim. En Vallarstrætismegin er ó-
I>ygt, og f Thorvaídsensstræti flest
húsin gömul, og mui.u því naumast
standa ýkja lengi, svo svigrúm er
töluvert til að breyta lögun vailar-
ins, ef það Þyklr henta.
Brýii þörf er orðin á því. að
bæjarstjórnin hafi sér til aðstoðar
nefnd byggingafróðra og listfeogra
manna,hvenær sem byggja skal hús,
til þess að hægt verði að varast
framvegis víti þau, sem undanfarin
ár hafa orðið í byggrágarmáluin
höfuðstaðarius. Nú sjá allir, að
fjöldi gatna hefir verið lagður ram-
vitlaust og að heilum götum hefir
verið spilt með ósmekklegu og fá-
ránlegu byggmgairlagi. Og þetta
verður ekki aftur tekið nú, þegar
alt er byg't úr steini.
Beykjavík á íyrii- sér að stækka,
og á næs-tu árum má búast við því,
að fjöldi húsa rísi upp, eftir kyr-
stöðu ófriðaráranna. Nú er því ein-
mitt tækifæri til þess að taka í
taumana og afstýra því að ýmsir
nýlegir bæjarhlutar verði gerðir að
skrípum, fyrir smekkleysi og kæru-
leysi þeirra, sem byggja, og tóm-
læti bæjarst,jórnarinnar. .
Vér þurfum að fá færa menn,
sem ákveði fyrirfram skipulag
gatna þeirra, sem eru að byggjast,
og hafi hönd í bagga með öllum
breytingum, sem verða á útliti bæj-
•arins. Þá fyrst er þess að vænta.
að bærínn geti orðið höfuðstaðar
iegur.
Hungursneyðin
í Þýzkalandi.
Eftupirðtt góðan hlut,
þi mundu hvar þú fékst hann,
Sigiurjön PéturKson.
Möinium er það ráðgáta, hveruig
Þjóðverjar gátu komist af ár eftir
ár, þrátt fyrir strangasta hafnbann,
sem nokkurn tíma hefir verið lagt
á nokkurt land í heiminum. Sumir
bjuggust fastlega við því, að þeir
Jilytu að gefast upp vegna vista-
skorts áður en fyrsta ár ófriðar-
ins væri liðið, en í stað þess þoldu
þeir meira en f jðgur ár. En skýrsl-
ur þær, sem þeir birta nú eftir
ófriðarlokin, bera þess Ijósan vott,
að nærri hefir sorfið og manni verð-
ur, við lestur þéirra, fyrst fyrir að
ætla, að það séu vopn hungursins
en eigi önnur, er unnið hafa bug á
þjóðhmi.
Stjórnin bannaði meðan á ófriðn-
um stóð alla birtingu á þeim alvar-
legu staðreyndum, sem orðnar voru
í heilbrigðismálunum. Hún skipaði
meira að segja blöðunum að flytja'
ósannar skýrslur um þetta efni, til
þess að halda kjarkinum í fólkinu.
Einu sinni lét hún útbýta meðal
allra iækna í Berlín glæsilegri
skýrslu um heilsufar' þjóðarinnar
og skipaði þeim að hafa hana til
sýnis í biðstofunum hjá sér. En
þeim þótti of laugt geugið og ueit-
uðu.
Merkasta skýrslan, sem skýrir
frá sannleikanum í þessu máli, kom
ixt í „Berliner klinische "Wbchen-
schrift" núna í janúar. Þar segir,
að þolanlegt hafi ástandið verið
fram á vor 1916; til þess tíma hafi
skömtulagið verið talið viðunandi
og' jáfnvel verið til tíóta fyrir fólk,
sem þjáðist af magaveiki, gigt og
öðrum kvillum, sem stafa að sumu
leyti af of áti. En þegar ýmsar uavið-
synja fæðutegundir fóru að þrjóta
og ýmis konar efni, sem eigi að
eins höfðu minna næringargildi,
heldur voru líka skaðleg melting-
arfærunum, komu í staðinn, þá fór
útlitið 'að versna. Menn urðu veikir
KaupirCtt góðan hlut,
þ» mnndu hvar þo ffl»t hann,
Sigurjón Pétursson.
af matnum og heilsufarið hríð-
versnaði og dauðsföllunum fjölg-
aði mjög.
Árið 1917 dó 50 þúsundum fieira
í l'ýzkalandi af börnum 5—15 ára,
en á'rið 1913, og 55% fleira af
börnum 1—5 ára. Samtímis þessu
tók að kalla mátti algjörlega fyrir
fa^ðingar.
Árín í'yrir ófriðinn hafði þeim,
or dóu úr berklaveiki, farið sífækk-
andi. En 1917 steig dánartala karla
um 4'6% og kvenna um 69% a£
völdum þessarar veiki. Berklaveik-
in hefir breiðst svo geigvænlega út
á ófriðarárunum, að „árangurinn er
25 ára baráttu við sjúkdóminn er
að engu orðinn'', segir blaðið. Aðr-
ir sjúkdómar — eins og t. d.
lungnabólga — hafa magnast um
helming. Þó er inflúenzu-Iungna-'
bólga eigi taliu þar með. Úr inflú-
enzu hafa dáið 150 þúsund manns í
fyrrasumar.
Dánartilfellum tók að fjölga
strax árin 1915 og 1916, en árið
1917 var þeim fjölgað um 32%. Á
ármmm 1915—1918 dóu 763 þús-
und manns fram yfir það, sem átt
hefði að vera eftir venjunni. Þess-
um mannslífum má því bæta viS
tölu þeirra, sem lífið mistu á víg-
vellinum, þá er talið er manntjón
Þjóðverja í ófriðnum.
Og margir þeir, sem eftir lifa,
eru eigi nema skuggi af sjálfum sér,
lamaðir, tærðir, örvinglaðir og
taugaveiklaðir. Þýzki prófessorinn
Rubuer lýsir Þjóðverjanum svo:
„Áhyggjurnar fyrir daglegu brauði
hafa tekið huga fólksins allan og
óskiftan, öll framtakshugsun, sem
áður einkendi þjóðina, hverfur
midir fargi sinnuleysisins. BarniS
hefir gleymt að brosa, leika sér og
ærslast. Það mun líða á löngu þang-
að til afleiðingar sultarins eru
horfnar og áhugasemin og athafna-
fýsain, sem áður var, kemur áný«.
Flugfélagið.
Eins og flestum mmi konnugt,
hafa nokkrir menn hér í bænum
unnið að því undanfarna mánuði
að greiða nýjasta samgöngutækinn,
flugvélunum, leið hingað til lands.
Hafa þeir þegar safnað nokkru fé,
20—30 þús. kr. til framkvæmda, og
á laugard. boðuðu þeir til fundar
í Iðnó til þess að koma á fót föst-
um félagsskap fyrir alla þá, sem á-
huga haía á málinu.
Undirtektir fundarmanna báru
þess ljósan vott, að áhugi fyrir
framkvæmdiim var mjög mikill.
Hnigu orð flestra í þá átt, að einsk-
Kaupirðu góðan hiut,
þá mwidu hvar þú fékst hann<
Sigurjón Pétttrsson.  ;
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4