Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						Pímtudag
27
*iarz 1919
6.árgangur
134
tölublað
Ritstjórnarsími nr. 500
Ritstjóri: Vilhjálmur Finsevi_
ísafoldarprentsvniðja
Afgreiðslusími nr. 500
Ur loftiiiu.
í
Londoii, 25. marz.
Ensku verkföllin.
Góðar vonir evu um, að sam-
¦'iomulag náist við - járnbrautar-
¦fenri, sem verið hafa erfiðastir
?iðureignar allra verkamanna.
Bonar Law ráðherra er að ráðg-
¦•*st um, við formann kolanefndar-
|mar, Sankey dómara, um breyt-
íngartillögur frá íiámumönnum við
tillögur nefndarinnar.
Woyd George er ekki væntauleg-
«r til Lundúna í bráðina, en fylg-
*t nákvæmlega með öllu því, sem
í&igt í samniugum við verkamenn.
ÞjóSabandalagið.
Þjóðabandalagsnefnd friðarráð-
stefnunnar hefir tekið til íhugunar
ýmsar tillögur til umbóta á fyrir-
komulagi þjóðabandalagsins, sem
fram hafa komið frá fulltrúum
^itlausra þjóða á friðarráðstefn-
Unni, og íxv öðrum áttum.
Þýzku skipin.
Nokkur þýzk kaupför  eru lögð
af stað frá Hamborg áleiðis til Liv-
^i-pool, til að sækja matvæli hmda
P.lóðverjvnn.
Launakrbfur
tadsstarfsmanna
Hinn 25. marz s. 1. áttu margir
'iandsstarfsmenn í Ileykjavík fund
¦jneð¦'sér í Iðnaðarmannahúsinu. Til
fundarins   hafði   verið   boðað   af
nefnd   sem kosin hafði verið  af
nokkrum     landsstarfsmönvvum     í
byrjun fyrra mánaoar, til þess aö
láta í ljós álit sitt á því, hversu
jhelzt myndi fást leiðrétting á launa-
kjörum þeirra manna, er laun sm
& úr hndssjóði. Nefndinni hafði
einnig verið falið að boða til þessa
fundar.                              .
Plmdarstjóri var kosinn Eggert
yfirdómari Briem, en skrifari Árni-
bókavörður Pálsson.
Fyrstnr tók til máls Matth. þjóð-
menjavörður Þórðarson. Las hann
UPP langt og ýtarlegt álit nefnd-
annnar og tvær tillögur til fundar-
ályktunar, er því fylgdu. Fundur-
inn þakkaði nefndinni starf henn-
ar með lófaklappi.
Eftir það tókust nokkrar umræð-
nr og voru síðan tillögur nefudar-
innar bornar undir atkvæði og fam-
Í>yktar í einu hljóði.
Fyrri íillagau hljóðar svo :
„Fundurinn skorar fastlega, á
stjórnarráðið, að hlutast til um að
á næsta alþingi verði sett ný lög
um að laun allra embættismanna
og annara starfsmanna ríkisins
verði bætt upp samkvæmt verð-
lagsskrá, hvort heldur sem
dvrtíðaruppbót eða að nokkru ieyti
sem hækkun á föstum lavmum.
Verðlagsskrá þesgí miðist við yerð-
lag á hclztu lvfsnauðsynjum, og
skal eftirleiðis reikua út árlega eft-
ir hennilaunauppbót hvers embætt-
ismanns og starfsmanns meðan dýr-
tíð helzt. Skal verðlagsskrá þessi
jaífaan Sftmin af Hagstofunni og
staðfest af ráðherra, og fái mcnn
lavvn sín samkvæmt þessu fyrir-
komulagi frá síðustu áramótiun að
telja."
En hin síðari:
„Fundurinn telur æskilegt, að
allir embættisinenn og landsstarfs-
menn yfirleitt myndi með sér eitt
allsherjar-samband til þess að koma
fram réttmætum kröfum um end-
urbætur á launakjörum sínum.
Samband þetta sé myndað af yms-
um deildum eða minni félögum, er
kjósi hvert fyrir sig einn eða ílem
íulltrúa í stjórn sambandsms. Log
sambandsins skulu hafa samþykki
allra hinna einstöku deilda og þær
skulu -lag'gja til hver sinn skerí til
útgjalda þess- Fundurinn kýs 7
menn til að undirbúa hið' fyrsta
stofnun hinna einstöku deilda og
sambandsins og jafnframt felur
fundurinn sömu mönnurn að bera
npp nú þegar fyrir stjórnarráðinu
áskorun þá um uppbót launa, er
fundurinn nú samþykkir."
Þá voru kosnir menn í nndir-
búningsnefndina og hlutu þessir
kosningn:
Sigurðtír  tíívertsen,
Sæmundur Biarnhéðinssou,
Þorl. H. Bjarnason,
Matthías Þórðarson,
Eggert yfird. Briem,
Gísli J. Ólafsson, og
Þorleifur Jónsson.
Alþjóðaiög
um fiskveiðar.
Hinn 6. þ- mán. flytur „Times"
alllanga grein um framtíðarfrið á
höfunum og alþjóoareglugerfi um
fiskveiðar. Þótt íslands og rslenzku
fiskimiðapna sé hvergi mmst^
heuni þá kemur þetta mal okkur
svo móög við, að rétt þykK að
Mrta   hér   aðal-innihald   gremar-
innar.                                    ,.     , ,„
_ Bretland, Japan, nylendur
Breta, Bandaríkin, flest ríki Ev-
rópu og flest ríkin í Suður-Áme-
ríku, hafa fallist á þriggja mílna
Jandhelgina. Með öðrum orðiun,
]nm viðurkenna að hvert ríki hafi
l(")gregluvald og ehikarétt til fisk-
veiða á þriggja sjómílna sýæði út
frá landsteinum sínum. mælt frá
f jöruborði. Að Italíu undanskilinni
(sem aldrei hefir formlega viður-
kent þriggja mílna landhelgina)
og Frakklandi (sem hefir áskilið
sér rétt til þess að hverÍT, frá sam-
þyktinni) eru það að eins fjögur
ríki í Evrópu, sem eigi viðurkenna
hana. En strandlengja þeirra er
4000 mílur, og er það þriðjuugur-
inn af strandlengju EVrópu. Þessi
ríki eru Noregur, Svíþjóð, Spánn
og Portúgal. Noregur og Svíþjóð
telja landhelgina fjórar sjómílur,
en hin ríkin sex mílur. En þess ber
að gæta um Noreg, að þar er land-
helgin talin frá yztu skerjum og
er því alt að 12 mílum frá strönd-
inni.
Það er alvarleg ágengni, að veiða
óleyfilega í landhelgi, og því fylgja
sektjr, missir afla og veiðarfæra
og oft fangelsi fyrir skipstjóra.
Sjómenn vorir hafa engu slælegar
en aðrar stéttir barist gegn yfir-
gangi, og það má ekki líðast í fram-
tíðinni, að þeim verði varpað í er-
lend fangelsi fyrir það. a« hafa
verið að veiðum innan landhelgi,
sem ekki er fastákveðin.
Þjóðir þær, sem viðurkent haía
þriggja mílna landhelgina, hafa þó
gert   ýmsar   undantekningar   frá
reglunni, hver hjá sér. Aðal undan-
tekningih er um firði. Hér er meg-
inreglan sú, að inuan við það, þar
sem f jöreur er 10 mílna breiður, sé
landhelgi.  Sú regla virðist  góð  á
pappírnum. En ef vér setjum oss í
spor  botnvörpuskipstjóra,  sem   er
að hamast við veiðar, þá getum vér
fljótt skilið það, að jafnvel í björtu
véðri yrði honum það á óvart að
brjóta landhelgislögin. Allir firðir,
sem  eru  eigi meira en  10  mílna
breiðir í mynninu, eru innan land-
helgi   Þó eru hér bka undantekn-
in^ar. Br-etland heldur því fram,
að°alt Bristol-siuadið sé innah iand-
helgi Newfoundland telur Consep-
tion-flóa (15 mílna breiðan) land-
helgan, Bandaríkin Chesapeak-Joa
ogDelaware-flóa(50mílv,r),Frakk-
land Granville-flóa og Cancale-floa
(hvor 17 mílna breiður), Rússland
alt   Hvítahafið    hman   80   mílna
bieiddar    milli    Kanin-höfða    og
Sviatoi-höfða, Noregur allan Var-
angerfjörð og Vestfjörð. Enn ma
geta þess, að franskir^og ameríksk-
ir botnvörpungar hafa leyfi til þess
að veiða innan þriggja milna land-
helginnar  við   Newfoundland.   Og
brezkum botnvörpungum,  en eigi
útlendum,  er  bannað  að  fiska  í
Moray-firði. ^_——__ ¦-  -      :'   '   ;
Síðan er talað um það, að uanð-
syn sé .\ því að fá fastar reglur um
skipatökur í landhelgi. Venjan hafi
veri sú, að skip hafi ekki fengið
að merkja staðinn þar sem þau
voru tekin, með dufli, til þess að
hægt sé að mæla það, hvort þau
hafi verið í landhelgi eða utan
hennar. Sii aðferðin, að taka skiphi
og flytja þau til hafnar, sé óþol-
andi, þar sem þau geti þá alls eigi
haldi uppi vörnum fyrir sig.
Til þess að greiða fram úr olhi
þessu,'vill greinarhöf. að friðarráð-
stefnan, eða þjóðasambandið, setji
alþjóðalög um veiðar í sjó, og verði
sjómenn fengnir til þess að vera
með í ráðum um þá lagasmíð, því
að hvorki lögfræðingar, stjórnvitr-
ingar né fjármálamenu né herfor-
ingjar geti bori það skynbragð á
málið, sem til þess þurfi, að ráða
vel fram úr því.                 •*
Á síðasta aðalfundi Fiskifélags ís
lands vakti einn fulltrúinn, Svein-
björn Oddsson frá Akranesi, jnáls
á því, hver nauðsyh bæri til þess
að fá Faxaflóa friðaðan fyrir botn-
vörpuveiðum, þar eð róðrarbáta-
útgerð væri nú þegar orðin mikil,
en nnmdi með öllu leggjast niður,
eins og ravm hefir á orðið áður, ef
yfirgangur sá, er áður var hér í
flóanum, byrjaði á ný. Ög það er
enginn efi á því, að sá yfirgangur
byrjar aftur, jafnvel í enn stærri
stíl heldur en áður, því að nú hugsa
flestar þjóðir sér til hreyfings með
það að stunda botnvörpuveiðar af
kappi. Eru því líkur til að fremur
fjölgi útlendum botnvörpusldpum
hér við land heldur Sn hitt.
Á þessum ófriðarárum höfum vér
séð það, hversu mjög botnvörpu-
veiðar spilla fiskveiðum vorum;
Eða halda meim, að sá hinn mikli
afli, sem yerið hefir í vetur á opna
báta, vélbáta og þilskip, muudi hafa
fengist, cf útleiidi botnvörpunga-
flotinn hefði verið að veiðum hér
úti fyrir?
Því miður munu litlar líkur til
þess, að útlendingar virði landhelg-
isrétt vorn meira hér eftir en verið
hefir, hver lög sem um það kunna
að verða sett á alþjóðafundi. Miklu
fremur mun hætta á, að þeir verði
enn áleitnari og ófyrirleitnari en
verið hefir, þótt þar sé ekki á bæt-
andi. Og seint munum vér fá sótt-
an rétt vorn, ef ein tillagavi í um-
ræddri  „Times"-grein  væri tekin
upp í lögin, en hvvn er um það, að
þá.er botnvörpuskip eru sökuð um
óleyfilegar veiðar, þá hafi þau leyfi
til þess að leggja þar dufl og síðan
skuli eitthvert herskip þeirrar þjóð-
ar fengið til þess að mæla út stað-
inn, svo að eigi verði um það vilzt,
að botvivörpvuvguriun hafi verið að
veiðum í landhelgi.
Vér erum „Ægi" samvnála uvn
það, að litlar líkur sé til þess, að
vér fengjum landUelgislínu vorri
breytt. En á hinu ættvvm vér að
hafa vakandi auga og reyna a£
fremsta vnegni að koma í veg fyrir,
að landhelgisvarnirnar ver>ði gerð-
ar oss enn torveldari en verið hefvr.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4