Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						7. árg.,   81. tbl.

fimtudag 12   febrúar 1920

I«»foldarprentsniiðj»

GAMLA BIO

Sappho

Sjóoleikat   i     5   þáttnm    eftir

binni    heimsfrægu     skaldsögu

Alphonse Daudets.

Aðalhlutverkið leikur hin ágæta

amenska leikkona

Pauline Frederik.

Aukamynd.

íslenzkar   k»ikmyndir   frá   e.s.

Gullfoss, e.s. ísland og Reykja-

vik,    Sýndar allar í einn.

Sýning byrjar kl. 9.

Kosmngin

i Reykjavik,

Þingið hefir lagt sinn dóm á kosn

mguna hér í Reykjav'ík og sá dóm-

\ir er all-einkennilegur. Það hefir

ónýtt kosninguna að hálfu leyti,

vegna þeirra formgalla, sem á

henni fundust. Það hefir ttm stnnd-

•arsakir svift Reykjavík öðrum ful'l-

trúa sínum, einmitt um sama leyti

og alir eru farnir að viðurkenna,

'það, að Reykjavík sé ger hrópleg-

ur 'óréttur með því, að hún skuli

<ekki hafa neima tvö sæti í þinginu

•og um sama leyti sem stjórnin legg-

ur fyrir þingið frumvarp til laga

um það, að fjölga þingmönnum hér

iim f jóra, jafnvel svo fljótt, að þeir

¦geti tekið sæti á þessu þingi.

Kosningakæran hér í Reykjavík

sncrti aðeins kosningu Jakobs Möl'l

ers og hún var hygð á þyí, að 14

menn, sem að vísu voru á kjörskrá,

¦en höfðu eigi náð fuHum aldri,

höfðu kosið. Það var einkennilegt

við kæru þessa, að hiin kom frá

mönnum, sem verið höfðu í undir-

kjörstjórn hér og gallarnir á kosn-

ingunní voru því þeirra sök. En nú

ber þess að gæta, að síðan 15. nóv-

ber hafa að minsta kosti nokkrir

¦af þessum 14 mönnum náð lögleg-

vrm kosningaraldri og fá því að

kjósa aftur. Engar sannanir lágu

heidur fyrir um það, að hað hefði

hreytt neinu um kosninguna hér,

'þótt þessir menn hefði eigi kosið

vð síðustu kosningar.

Kæran var hygð á formsatriði

•eingöngu, því, að ikosningin hér

hefði 'eigi verið lögum samkvæm.

Var þó þegar auðséð, að atriði þetta

var veigalítið og að málið var meira

sótt af kappi og flokksfylgi, heldur

en nokkru öðru. Því til sönnunar

er það nóg, 'að kærendur vildu ekki

ónýta alla kosninguna, heldur að-

eins hálf a. En ef kosningin var óliig

'leg og svo freklega kvað að því,

að ekki mátti við una, þá var sjálf-

við síðustu kosningar.

Þetta viðurkendu margir þing-

menn og af öðrnm var sýnt fram

á, að stórum meiri formgallar hefði

verið á kosningum í öðrum; kjör-

dæmum, enda þótt engum dytti í

hng  áð  kæra þær ko'sningar.  En

málið var í þinginu sótt af meira

kappi en svo, að þetta væri að

nokkru tekið til greina. Er það

auðséð á því, sem þar gerðist, að

hægt mun að ónýta kosningu hvers

þingmanns, sem sigrað hefir með

"itlum meiri hluta, ef andstæðingar

iians í 'þinginu eru í meiri hluta.

Því að tæplega mun fara fram sú

kosning hér á landi, að eig'i meigi

finna á 'henni aðra eins eða stærri

formgal'la, heldur en voru á kosn-

higunni hér.

Bæjarbúar ineiga vera vissum

mönnum úr undirkjörstjórn þakk-

'.átir, eða hitt þó héldur, fyrir fram-

komu þeirra. Pyrst og fremst fyrir

bað, að þeir skyldi eigi hafa þá gát

á kosningunni, sem þeim bar að

hafa, og í öðru lagi fyrir það, að

hafa bæði gefið ástæðu til þess og

átt frumkvæði að því, að kosning-

in var ógilt, Reykjavík svift öðrum

fulltrúa sínum og neydd til þess að

hef ja nýja kosningabaráttu með öll

um þeim kostnaði og öllu því um-

stangi, er henni fyl'gir.

Ef nokkuð mætti ráða annað af

ógilding kosningar Jákobs Mö'llers

en það, að flokksfylgi hafi bolað

honum úr þingsæti, þá er það hitt,

ao frumv. stjórnarinnar um f jölgun

þingmanna í Reykjavík eigi ekki

i/jikinn byr í vændum hjá 'þinginu.

Það frumv. hefði getað gengið svo

fljótt í gegn um þingið, að kosning

hinna nýju þíngmanna hefði farið

f ram litlu síðar en Uppkosnin'g get-

,ir fram farið. Og ef þingmu var að

eins um 'það að gera, að koma Jóni

Magnússyni að, þá gat það vel beð-

nð nýrra kosninga. Því að þá var

bann alveg viss með að komast að.

En niðurstaðan virðist tæplega geta

verið önnur en þessi: Þingið vill

he'ldur Jón Magnússon en Jakob

Möller. En það vill ekki f jölga þing

mönnum Reykjavíkur þótt það sé

eitthvert heitasta áhugamál Jóns

iVo.agnússonar og hann hafi sem for-

feætisráðherra lagt frumvarp um

það fyrir 'þingið. Þessvegna ónýtir

þingið kosninguna að hálfu leyti en

Jkki i>riu, í þeirri -von, að breyting

geti á orðið, með 'því að kjósa upp

.ið nýju, þar S'em líklegt er, að kosfi-

mg&baráttan verði með nokkuð

(iðrum hætti en áður.

Fjáfhagurion.

Eigi haf a þeir menn verið öfunds

verðir, sem átt hafa að hafa stjórn

é f jármálum þjóðanna á síðustu ár-

um. Krónurnar eru orðnar að um-

skiftingum, sem breyta sí og æ um

gildi og f járhagsviðskifti ö'll á hver-

anda hveli. Hafa Islendingar eigi

farið varhluta af þessu, þótt betri

hafi að vísu verið aðstaða þeirra

en margra annara. En þó hefir farið

hér svo,að eigi hefir tekistað halda

f jármálunum í viðunandi horfi og

síðasta þing komst út á stórkost-

iega viðsjárverðar brautir í því, að

afla landinu tekna. Er hér átt við

Kaupirðu góöan hlut

þá mundu hvar þb fékst hann.

Hin máTgeítirspnroa

Si ú mm i 8 t i g v d í

komin til

Sigurjóns Péturssonar, Hafnarstræti 18.

Vonarstrælislóðin

(milli  nr.   8   og 12) sem er 2673 ferákúr að stærð er til sölu ef samið

er in tafar.

&  Ciri/iss*

40 reknet

með 300 faðma kabal, 45 belgjum, nppihöldum, neta lúllu o. fl. til sðlu

nú þegar með tækifærisverði.

<§.  6iri&8.

i'ulögur þær, er þingið dembdi und-

irbiiningsiítið á þann atvinnuveg

landsbúa, er ríkssjóSur hefir haft

mestan styrk af, og sem 'þakkað

verður fyrir það, að veralunarviS-

skifti landsins hafa haldist í viðun-

snlegu horfi hin síðustu árin. Var

því spáð í sumar, að þessar álögur

ninndu verða sjávarútveginum um

megn, þó ekki steðjuðu að nein sér-

stök óhöpp.

Allmjög hafa nú breyzt margar

aðstæður síðan þingi sléit í sumar.

Og er það athugunarvert, hvort

ekki muni hrýn þörf lagfæringar

á siunum- þeim f járhagsráðstöfun-

iim, er gerðar voru í sumar.

Svo sem menn muna, lagði stjórn

in 5 kr. innflutningsgjaild á hverja

tóma síldartunnu, er til landsins

væri flutt, og samþykti þingið þá

rá<ðstöfun. Ennfremur var lagt 8

kr. aðflutningsgjald á hverja smá-

lest af saiti, 2 kr. útflurningsgjald,

er hækki 1. apríl 'þ- á. upp í 3 kr.,

á hverja síldartunnu, og 10 kr. að-

flutningsgjaid á hverja smálest af

kolum. Skynbærum mönnum miui

eigi dyljast, að aldrei, hvorki fyr

né síðar, hefir jafn hóflaust verið

gengið fram í því, að klyfja nokk-

urn atvinnuveg í landinu með álög-

um, eins og A'lþingi gerði á því

herrans ári 1919. Og 'þótti mörgum

oflangt gengið.

Þá vissu menn eigi það, sem nú

er fram komið. Síldveiðamar í sum-

ar hafa haft miijónatap í för með

sér. Mestur hluti síldarinnar ligg-

ur óseldur enn, og verða eigendurn-

ir að verja mik'lu fé til þess að verja

hana skemdum. Bersýnilegt er, að

tap það, sem verður á síldinni í ár,

ríður mörgum að fullu og verður

iilhun þungt í skauti. — Svona er

þá farið þeim atvinnuveginum, sem

þingið batt þær skyldur á herðar,

að fylla margar tómar holur. Hvern

ig halda þingmenn, að síldrálögurn-

ar komi niður? Sömu mennirnir,

sem hafa beðið stórtjón á atvinnu

sinni síðastliðið ár, eiga að greiða

stórfeld gjöld af tapi því, sem þeir

hafa orðið fyrir. Þeir eiga að sjá

um, að tekjur landsins hrökkvi fyr-

ir útgjijldunum. Er það heilbrigð

f jármálapólitík ?

Kolatoilurinn mætti megnri mót-

spyrnu í sumar. Var svo látið heita,

að hann væri til þess fram kominn,

að vinna upp halla, sem orðið hafði

á kolaverzlun landsstjórnarinnar.

Undarieg var óneitanlega sú leiðin,

að leggja toll á þá nauðsynjavör-

una, sem meir hafði stígið í verði

en nokkur önnur vara sem til lands

his flyzt. Mátti svo virðast, sem nóg

væri aðgert, er verð koia hafði tí-

faldast, vegna aukins framleiðslu-

kostnaðar og farmgjalds, þó eigi

væri lagður toilur á þessa dýru

vöru. Síðan þingi sleit hefir verð

kola enn hækkað og loks er nú svo

komið, að algert útflutningsbann

má heita að sé á kolum frá Bret-

iandi. Má búast við að þetta baki

íslendingum stórtjón og lami sjáv-

flrútveginn, að ógleymdum öðrum

vandræðum, sem þetta ba/kar þjóð

inni.

Hafi verið nokkur áty'lla til að

tolla kolin í sumar, þá hafa þeir at

burðir, sem síðan hafa orðið, numið

hana í burtu. Vandræðin eru nóg

samt. Þjóðinni er það lífs'skilyrði,

að halda atvinnuvegunum íhorfinu,

að halda famlleiðsl'unni sem bezt

uppi. En með gerðum sínnm hefir

síðasta þing lagt óviðráðanlegbjörg

í götu heilbrigðrar framþróunar

atvinnuveganna. Viðburðir þeir,

sem gerst hafa's'íðan, ættu að sýna,

að erfiðleikarnir eru ærið nógir fyr

ir, þó eigi bætist aðrir við, er þjóð-

in sjáif getur spornað á móti.

Og þingið, sem mi er að koma

saman, hefir þeim mun minni afsök

un en hið síðasta, að við því blasa

torfærurnar, er ekki voru eins aug-

jljósar í sumar. Þingið nýja hefir

fulla ástæðu til, að bæta úr gerðum

síðasta þings, á þann hátt, að eigi

I

NÝJA BÍÓ

Alþýðifvinur

Sjónl. í s þáttum

eftir

Ole Olsen og

Sophue Michaelis.

Aðalhl.v. leika:

Gunnar Tolnæs,

Lilly Jacobsson og

Fr. Jacobsen.

Sýning í kvðld kl. 8V8

verði haldið til streitu álögum á at-

vinnuvegi, sem stórtjón hefir beðist

af, og að skattar og skyldur komi

eigi jafn ranglátlega niður, eins og

orðið hefir um sum tol'lanýmæli síð-

asta alþingis.

Boginn hefir verið beygðiir um

of. Tollalögin, sem sköpuð voru í

sumar, eru bygð á óheilbrigðum

grundveílli og hljóta að fala, bein-

línis eða óbeirilínis. Tekjurnar, sem

ríkið f ær af avinnuvegi, sem rekinn

er með haila, verða aldrei langgæð-

ar. Ríkið hefir sniðið f j'árhagsáætl-

un sína eftir þeim aðstæðum, sem

beztar gætu orðið, gert ráð fyrir

hepni á öllum sviðum. En ef út af

ber, er áætlunin ónýt. Ef tekjurnar

koma ekki, verður að takmarka út-

gjöldin.Hér hafa óneitanlega brugS

ist tekjur. Og afleiðing þess er sú,

að draga verður úr 'gjðldunum.

Landið verður að fresta ýmsu því,

sem gert var ráð fyrir að yrði fram-

kvæmt. Því lánsbyrðarnar eru orðn

ar nógar í bili, að því er virðist, þar

sem að vextir og afborganir af lán-

um landssjóðs eru nú um 2 miljónir

króna á fjárhagstímabiii.

Erl. simfregnir.

(Frí fréttaritara Morgunblaðsins).

Khöfn 10. febr.

Nífaldur danskur meirihluti.

Atkvæðagreiðslunni í Suður-Jót-

landi er haldið áfram meo" mesta

fjöri, þrátt fyrir storm og regn.

Eru úrslit aðeins kunn í fáum stöð-

um, en þar hefir orðið nífaldur

danskur meirihluti.

Kaupmannahöfn er öll fánum

skreytt og opinberum stöðum er

leyft að halda opmim tveim tímum

lengur en vant er. Blöðin hafa sent

út sérstök töluhlöð helguð samein-

ingunni.

Brezka þingið

er sett í dag. Stórfeldar stjórnar-

farsumbætur í vændum.

Hoover ekki forsetaefni.

Herbert Hoover, ríkisbryti

Bandaríkjanna, verður ekki í kjöri

við forsetakosningarnar.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4