Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 . . . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 83. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						7. árg.,   83   tbl.
lautíardag 14   f brúar 1920
[>4»tol<i»rprentBmfð'|a
H^    GAMLA BIO
Sappho
Sjón'eikut   i    S   þáttum    eftir
hinni    heitnsfrægu     skildsögu
Alphonse Daudets.
Aöalhlutverkið leikur hin ágæta
atneriska leikkona
Pauline Prederik.
Aukamy n d.
Islenzkar   kvikmyndir   fri   e.s.
Gallfoss, e s. ísland og Reykja-
vik.    Syndar allar í einu.
Sýning byrjar kl. 9.
33STEY ORGAN (Orgel-harmoni-
um(búin til af stærstu verksmiðju
heimsins í sinni grein, (ca. 500,000
í notkun um víða veröld), koma
¦aftur með næstu ferðum frá Ame-
TÍku. Væntanlegir kaupendur erti
heðnir að gjöra pantanir án taf-
ar. Estey nafnið eitt, gjörir með-
anæli óþörf.
G  EIRÍKSS, Reykjavík
Einkasali á ís'landi.
Sameiningin.
Langt mun síðan önnur eius
hreyfing hefir komið á hugi manna
í Danmörku eins og þessa dagana
meðan atkvæðagreiðslan fer fram
í Suður-Jótlandi. Eftir öllmn íregn
nm að dæma lætur það ekkert
mannsbam þar í landi ósnert.
Þetta er skiljanlegt og eð'lilegt.
Oleðilegri atburður gat ekki borið
hinni dönsku þjóð að höndum en
sá, að heimta aftur úr helju þann
landshluta, sem hún varð að Iáta
af hendi fyrir rúmri h'álfri öld og
bjarga með því þjóðerni þess hlut-
ans. Því óvíst er hvernig Danir í
Suður-Jótlandi hefðu getáð staðið
á móti þýzkum áhrifum. Þeir hafa
gert það drengilega 'í öll þessi ár
og haldið þjóðernis'ti'lfinningunni
afburðavel vakandi. En eftir þenn
an tíma hefðu Þjóðverjar að lík-
indum hert enn á tilraunum til að
innlima Suður-Jótland í mali og
menningu að öllu leyti í Þýzka-
land. Og þá er óséð, hve lengi
danskar taugar hefðu haldið.
En nú er öllu slíku varpað á bug
með atkvæðagreiðslunni. Heim til
Danmerkur ómar nú um alt Jót-
land og bergmálar um alla dönsku
þjóðina. Pánar blakta yfir öl'lum
bæjum og glaðuir mannstraumulr
býður Suður-Jóta velkomna aftur
í móðurskaut.
Oss íslendingum er skylt að
gleðjast yfir þessu happi og ham-
ingju Danmerkur. Við erum ný-
skeð búnir að heimta okkur sjálfa
heim: öðlast sjálfsltjórn og foT-
ræði. Við ættum því að geta skilið
og glaðst yfir fögnuði þeirra sem
•eru að losna undan hinni verstu
kúgun og jafnframt þakklæti
hinna, sem geta boðið þá velkomna
Noiðlendiicamól.
Vlótið verðar haldlð i Iðaó 17. þ. m. og hofst kl  9 e. h
Til skemtunar verður
Bæðahöld, Söngur, npplestur, dans o. fl.
Aðgöníjuuiðar seldir 1 dag þann 14. og á mánudag þann 16. í Bókaverslun Isafo'dar.
Nokkrir norðlendiugar.
Biskup vor hefir í tilefni af
þessu boðið að halda skuli þakk-
arguðsþjónustur í öllum kirkjnm
landsins þegar atkvæðagreiðslu er
iokið. Er það vel til fundrð og
mun flestum prestum gleðiefni.
Og með því fær almenningur enn
skýrari hugmynd um það, að sam-
einingin er enginn hve'rsdagsvið-
burður og lienni fylgja víðtækari
áhrif bæði fyrir okkur og sjálfa
Dani en öllum þorra manna er
ljóst. Þá ætla og þeir Danir sem
hér eru í borginni að sýna þess
ljósan vott að öldur fagnaðarins
ná þeim, þótt nú séu þeir norður
undir heimskauti. Hafa þeir í
hyggju að stofna til hátíðar í þann
miind er sameiningin fer fram.
Það er langt síðan að annað
eins los hefir verið á landaskipun
og nú. Lönd skiftast, rísa upp að
nýju, líða undir lok og samein-
ast. Norðurlönd hafa ekkert mist
í þessari veraldarrimmu en fengið
mikla aukningu: Norðm«nn Spitz-
bergen og Danir Suður-Jótland.
Og ekkert er líklegra en að Alands
eyjar verði  afhentar  Svíum.
Erl. símfregnir.
fFr* fréttaritara Morgunblaðsins).
Khöfn 13. febr.
ÞjóöbandalagiS.
Á morgun leggur utanríkisráð-
herra fyrir þjóðþingið ályktun um
það, að Danir gangi í þjóðbanda-
lagið isamkvæmt 1. gr. Versailles-
friðarsamninganna.
Holland hefir boðað til hlutleys-
ingja-ráðstefnu viðvíkjandi stofn-
un alþjóðadómstóls innan þjóð-
bandalagsins. Danir taka þátt í
þeirri ráðstefnu.
Uppþot í Flensborg.
Þjóðverjar í Plensborg hafa haft
í frammi æsingar og stolið fána al-
þjóðanefndarinnar af aðsetursstað
hennar, Hotel Plensburgerhof, en
dregið upp í hanis stað uppreistar-
fána Slesvig-Holsten. Hefir enn eigi
náðst í 'þá, sem þessa voru valdir.
Pappírsskortur
er nú svo tilfinnanlegur um allan
heim, að blöðin eru í voða.
Lauda-afsal.
Prá London er símað, að Mille-
rand, Foch, Prancet Despery, Nitti
og Huysmann séu komnir þangað
til þess að ræSa um landa-afsal
Tyrkja. Rússa, Pólverja og Piume-
máíið.
Suður-Jótland.
Opinberlega er tilkynt, að eftir
])ví sem kunnugt er, hafi atkvæða-
greiðslán í fyrsta umdæmi farið
svo, að Danir hafi haft 75.151 at-
kvæði, eu Þjóðverjar 25.231. At-
kvæðagreiðslan í öðru umdæmi fer
fram 14. marz.
30 danskir embættismenn komu
til Suðurjótlands í gærmorgun.
Eiga þeir að taka þar við stjórn, en
ferðast fyrst um til þess að kynnast
landinu.
Alheims-markaðsstefna.
Helztu kaupsýslumenn Frakka
stofna til sístandandi alheims-
markaðsstefnu á Marsvellinum í
París, og hafa boðið Norðurlanda-
þjóðum að taka þátt þar í.
Fjölgun þingmanna
í Reykjavik.
Eins og skýrt hefir verið frá
hér í hlaðinu leggur stjórnin fyrir
þingið frv. til laga um fjölgun
þingmanna í Reykjavík. Frv.
þetta er hygt á því, að stjórnar-
skrárfrv. sem síðasta alþingi sam-
þykti, nái fram að ganga á þessu
þingi óbreytt. 26. gr. stjórnar-
'skrárfrv. kveður svo á, að tölu
þ ingmanna megi breyta með lög-
um og með lögum megi ákveða að
þingmenn Reykjavíkur sé kosnir
hlutbundnum   kosningum.
Til þess að mönnum skiljist bet-
ur hvað mælir með því að þing-
mönnum Reykjavfkur sé fjölgað,
skulum vér taka hér upp úr at-
hugasemdum stjórnarinnar vi6
frv. þetta, skrá um kjósendatölu á
hvern þingmann kjördæmakosinn,
eftir síðustu kjörskrám:
Gullbr.- og Kjósarsýsla  .... 1037
Borgarfjarðarsjýsla   ........    874
Mýrasýisla................    693
Snæf. og Hnappadalssýsla .. 1166
Dalasýsla    ................     635
Barðastrandarsýsla........   1168
Yostur-ísafjarðarsýsla    ..   ..    896
ísat'jíirðarkaupstaður......    682
Noirður-ísaf jarðarsýisla    ....   1090
Strandasýsia   ..............    592
Hmiavatnssýsla   ...........     7'79
Skagafjar'ðarsýs'la   .........     775
pvjíit'jarðarsýsla   ..........   1051
Akureyri..................    949
Suður-Þingeyjarsýsla   ......   1447
Norður-Þingeyjarsýsla......    515
Norður-Miilasýsia..........    536
Seyðisfjörður..............    287
Suður-Múlasýsla...........    844
Austur-Skaftafellssýsla......    439
Vestur-Skaf taf ellssýs'la......    630
Rangárvallasýsla...........    659
Vestmannaeyjar  ...........    699
Arnessýsla ¦................    985
en í Reykjavík  ............   2755
Tala ailra kjósenda á landinu er
31607, og eftir því ætti að réttu
lagi að koma einn þingmaður á
um 830 kjósendur, ef hin kjördæm-
in eru látin ha'lda sínum þingmönn-
um, en bætt við 4 i Reykjavík. Að
vísu fær Reykjavík þá heldur fáa
þingmenn eftir kjósendatölu, nær
væri 7 þingmenn alls, eða nákvæm-
lega 6,7 þingmenn. M«ð 6 þing-
mönnum kemur þá einn þingmaður
á hverja 918 kjósendur í Reykjavík.
Með því fyrirkomulagi, s«m hér
er farið fram á,fæstnokkurn veginn
réttlæti, að haldinni gömlu kjör-
dæmaskiftingunni, því a.t5 þótt
kjósendatalan í kjördæmunum ut-
an Reykjavíkur sé ærið misjöfn,
eins og sést á framangreindri
skýrslu, þá er þó ekkert kjördæmi
svo mannmargt, að heimting eigi
á heilum þingmanni fram yfir þá
tölu, sem nú er.
Með því að leggja það tii, jafn-
framt því að þingmönnum sé f jölg-
að í Reykjavík, að þeir verði kosnir
hlutbundnum kosningum, hefir það
að sjálfsögðu vakað fyrir stjórn-
inni, að fulltrúar Reykjavíkur í
þinginu yrði ekki úr einhverjum
einum flokki, heldur fengi allar
stéttir og flokkar má'lsvara í þing-
inu í hlutfalli við það, hve mikið
atkvæðamagn hver hefði.
Verður það eflaust nógu fróðlegt
að sjá, hverja meðferð mál þetta
fær í þinginu.
NÝfA BÍÓ
Alþýðu-
vinrinn
yegna mikillar að-
sóknai sýndnr
enn í kvöld
i siðasta síiin.
kl. 8»/i
WOOD MILNE togleðurs-hringar
og slöngur fyrir bifreiðar og bif-
hjól. Gæði veðurkend.
G. EIRÍKSS, Reykjavík.
Einkasali á íslandi.
Biskupskosning.
Sigurður Stefánsson ber fram í
neðri deiid frumvarp til laga um
það, að biskup íslands verði kosinn
af prestum þjóðkirkjunnar. Er
greinargerð frv. á þessa leið:
Biskupsstólar voru settir á ls-
iandi 1056 í Skálholti og 1107 á
Hólum. Pram <nm miðja 12. öld
stóðu íslenzku biskuparnir midir
erkibiskupnum, fyrst í Hamborg og
síðan í Brimum. A þessu tímabili
kaus íslenzka prestastéttin biskupa
sína, og stóð biskupsdómur á íslandi
þá með miklum blóma. Eftir þann
tíma komu biskupstólarnir undir
erkibiskupsstólinn í Niðarósi, er
stofnaður var 1154. Þrándheims-
biskupar gerðust brátt ærið af-
skiftasamir um íslenzk kirkjumál
og tóku aS iskipa norræna biskupa
á íslandi án allrar tilhlntunar ís-
lenzku prestastéttarinnar og henni
þvert um geð ; magnaðist hér af er-
lent ofríki, til stórtjóns fyrir ís-
lenzku kirkjuna, og istuðlaði auk
þess mikið að glötun sjálfsforræðis
landsins. Á öndverðri 16. öld tók-
ust að visu upp aftur biskupskosn-
ingar af hálfu prestastéttarinnar,
og helst sá siður nokkurn vegimi
samfleytt fram um miðja 17. öld.
Gísli biskup Þorláksson á Hólum
mun hafa verið isíðastur biskupa á
íslandi, er kosinn var af prestum
árið 1656. Eftir það voru biskup-
arnir skipaoir af danska valdinu.
Ríki þess varð þess valdandi, að
þessi siður lagðist niður fyrir fnlt
og alt.
Meðan prestar kusu biskupa sína
varð skipun biskupsembættisins
aldrei neitt verulegt óánægjuefni.
en eftir það vakti hún stundum
nokkra óánægju meðallandsmanna,
bæði lærðra og leikra.
Skipun prestsembættanna í ís-
lenzku     þjóðkirkjunni    er    fyrir
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4