Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 . . . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 83. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						7. árg.,   83   tbl.

lautíardag 14   f brúar 1920

[>4»tol<i»rprentBmfð'|a

H^    GAMLA BIO

Sappho

Sjón'eikut   i    S   þáttum    eftir

hinni    heitnsfrægu     skildsögu

Alphonse Daudets.

Aöalhlutverkið leikur hin ágæta

atneriska leikkona

Pauline Prederik.

Aukamy n d.

Islenzkar   kvikmyndir   fri   e.s.

Gallfoss, e s. ísland og Reykja-

vik.    Syndar allar í einu.

Sýning byrjar kl. 9.

33STEY ORGAN (Orgel-harmoni-

um(búin til af stærstu verksmiðju

heimsins í sinni grein, (ca. 500,000

í notkun um víða veröld), koma

¦aftur með næstu ferðum frá Ame-

TÍku. Væntanlegir kaupendur erti

heðnir að gjöra pantanir án taf-

ar. Estey nafnið eitt, gjörir með-

anæli óþörf.

G  EIRÍKSS, Reykjavík

Einkasali á ís'landi.

Sameiningin.

Langt mun síðan önnur eius

hreyfing hefir komið á hugi manna

í Danmörku eins og þessa dagana

meðan atkvæðagreiðslan fer fram

í Suður-Jótlandi. Eftir öllmn íregn

nm að dæma lætur það ekkert

mannsbam þar í landi ósnert.

Þetta er skiljanlegt og eð'lilegt.

Oleðilegri atburður gat ekki borið

hinni dönsku þjóð að höndum en

sá, að heimta aftur úr helju þann

landshluta, sem hún varð að Iáta

af hendi fyrir rúmri h'álfri öld og

bjarga með því þjóðerni þess hlut-

ans. Því óvíst er hvernig Danir í

Suður-Jótlandi hefðu getáð staðið

á móti þýzkum áhrifum. Þeir hafa

gert það drengilega 'í öll þessi ár

og haldið þjóðernis'ti'lfinningunni

afburðavel vakandi. En eftir þenn

an tíma hefðu Þjóðverjar að lík-

indum hert enn á tilraunum til að

innlima Suður-Jótland í mali og

menningu að öllu leyti í Þýzka-

land. Og þá er óséð, hve lengi

danskar taugar hefðu haldið.

En nú er öllu slíku varpað á bug

með atkvæðagreiðslunni. Heim til

Danmerkur ómar nú um alt Jót-

land og bergmálar um alla dönsku

þjóðina. Pánar blakta yfir öl'lum

bæjum og glaðuir mannstraumulr

býður Suður-Jóta velkomna aftur

í móðurskaut.

Oss íslendingum er skylt að

gleðjast yfir þessu happi og ham-

ingju Danmerkur. Við erum ný-

skeð búnir að heimta okkur sjálfa

heim: öðlast sjálfsltjórn og foT-

ræði. Við ættum því að geta skilið

og glaðst yfir fögnuði þeirra sem

•eru að losna undan hinni verstu

kúgun og jafnframt þakklæti

hinna, sem geta boðið þá velkomna

Noiðlendiicamól.

Vlótið verðar haldlð i Iðaó 17. þ. m. og hofst kl  9 e. h

Til skemtunar verður

Bæðahöld, Söngur, npplestur, dans o. fl.

Aðgöníjuuiðar seldir 1 dag þann 14. og á mánudag þann 16. í Bókaverslun Isafo'dar.

Nokkrir norðlendiugar.

Biskup vor hefir í tilefni af

þessu boðið að halda skuli þakk-

arguðsþjónustur í öllum kirkjnm

landsins þegar atkvæðagreiðslu er

iokið. Er það vel til fundrð og

mun flestum prestum gleðiefni.

Og með því fær almenningur enn

skýrari hugmynd um það, að sam-

einingin er enginn hve'rsdagsvið-

burður og lienni fylgja víðtækari

áhrif bæði fyrir okkur og sjálfa

Dani en öllum þorra manna er

ljóst. Þá ætla og þeir Danir sem

hér eru í borginni að sýna þess

ljósan vott að öldur fagnaðarins

ná þeim, þótt nú séu þeir norður

undir heimskauti. Hafa þeir í

hyggju að stofna til hátíðar í þann

miind er sameiningin fer fram.

Það er langt síðan að annað

eins los hefir verið á landaskipun

og nú. Lönd skiftast, rísa upp að

nýju, líða undir lok og samein-

ast. Norðurlönd hafa ekkert mist

í þessari veraldarrimmu en fengið

mikla aukningu: Norðm«nn Spitz-

bergen og Danir Suður-Jótland.

Og ekkert er líklegra en að Alands

eyjar verði  afhentar  Svíum.

Erl. símfregnir.

fFr* fréttaritara Morgunblaðsins).

Khöfn 13. febr.

ÞjóöbandalagiS.

Á morgun leggur utanríkisráð-

herra fyrir þjóðþingið ályktun um

það, að Danir gangi í þjóðbanda-

lagið isamkvæmt 1. gr. Versailles-

friðarsamninganna.

Holland hefir boðað til hlutleys-

ingja-ráðstefnu viðvíkjandi stofn-

un alþjóðadómstóls innan þjóð-

bandalagsins. Danir taka þátt í

þeirri ráðstefnu.

Uppþot í Flensborg.

Þjóðverjar í Plensborg hafa haft

í frammi æsingar og stolið fána al-

þjóðanefndarinnar af aðsetursstað

hennar, Hotel Plensburgerhof, en

dregið upp í hanis stað uppreistar-

fána Slesvig-Holsten. Hefir enn eigi

náðst í 'þá, sem þessa voru valdir.

Pappírsskortur

er nú svo tilfinnanlegur um allan

heim, að blöðin eru í voða.

Lauda-afsal.

Prá London er símað, að Mille-

rand, Foch, Prancet Despery, Nitti

og Huysmann séu komnir þangað

til þess að ræSa um landa-afsal

Tyrkja. Rússa, Pólverja og Piume-

máíið.

Suður-Jótland.

Opinberlega er tilkynt, að eftir

])ví sem kunnugt er, hafi atkvæða-

greiðslán í fyrsta umdæmi farið

svo, að Danir hafi haft 75.151 at-

kvæði, eu Þjóðverjar 25.231. At-

kvæðagreiðslan í öðru umdæmi fer

fram 14. marz.

30 danskir embættismenn komu

til Suðurjótlands í gærmorgun.

Eiga þeir að taka þar við stjórn, en

ferðast fyrst um til þess að kynnast

landinu.

Alheims-markaðsstefna.

Helztu kaupsýslumenn Frakka

stofna til sístandandi alheims-

markaðsstefnu á Marsvellinum í

París, og hafa boðið Norðurlanda-

þjóðum að taka þátt þar í.

Fjölgun þingmanna

í Reykjavik.

Eins og skýrt hefir verið frá

hér í hlaðinu leggur stjórnin fyrir

þingið frv. til laga um fjölgun

þingmanna í Reykjavík. Frv.

þetta er hygt á því, að stjórnar-

skrárfrv. sem síðasta alþingi sam-

þykti, nái fram að ganga á þessu

þingi óbreytt. 26. gr. stjórnar-

'skrárfrv. kveður svo á, að tölu

þ ingmanna megi breyta með lög-

um og með lögum megi ákveða að

þingmenn Reykjavíkur sé kosnir

hlutbundnum   kosningum.

Til þess að mönnum skiljist bet-

ur hvað mælir með því að þing-

mönnum Reykjavfkur sé fjölgað,

skulum vér taka hér upp úr at-

hugasemdum stjórnarinnar vi6

frv. þetta, skrá um kjósendatölu á

hvern þingmann kjördæmakosinn,

eftir síðustu kjörskrám:

Gullbr.- og Kjósarsýsla  .... 1037

Borgarfjarðarsjýsla   ........    874

Mýrasýisla................    693

Snæf. og Hnappadalssýsla .. 1166

Dalasýsla    ................     635

Barðastrandarsýsla........   1168

Yostur-ísafjarðarsýsla    ..   ..    896

ísat'jíirðarkaupstaður......    682

Noirður-ísaf jarðarsýisla    ....   1090

Strandasýsia   ..............    592

Hmiavatnssýsla   ...........     7'79

Skagafjar'ðarsýs'la   .........     775

pvjíit'jarðarsýsla   ..........   1051

Akureyri..................    949

Suður-Þingeyjarsýsla   ......   1447

Norður-Þingeyjarsýsla......    515

Norður-Miilasýsia..........    536

Seyðisfjörður..............    287

Suður-Múlasýsla...........    844

Austur-Skaftafellssýsla......    439

Vestur-Skaf taf ellssýs'la......    630

Rangárvallasýsla...........    659

Vestmannaeyjar  ...........    699

Arnessýsla ¦................    985

en í Reykjavík  ............   2755

Tala ailra kjósenda á landinu er

31607, og eftir því ætti að réttu

lagi að koma einn þingmaður á

um 830 kjósendur, ef hin kjördæm-

in eru látin ha'lda sínum þingmönn-

um, en bætt við 4 i Reykjavík. Að

vísu fær Reykjavík þá heldur fáa

þingmenn eftir kjósendatölu, nær

væri 7 þingmenn alls, eða nákvæm-

lega 6,7 þingmenn. M«ð 6 þing-

mönnum kemur þá einn þingmaður

á hverja 918 kjósendur í Reykjavík.

Með því fyrirkomulagi, s«m hér

er farið fram á,fæstnokkurn veginn

réttlæti, að haldinni gömlu kjör-

dæmaskiftingunni, því a.t5 þótt

kjósendatalan í kjördæmunum ut-

an Reykjavíkur sé ærið misjöfn,

eins og sést á framangreindri

skýrslu, þá er þó ekkert kjördæmi

svo mannmargt, að heimting eigi

á heilum þingmanni fram yfir þá

tölu, sem nú er.

Með því að leggja það tii, jafn-

framt því að þingmönnum sé f jölg-

að í Reykjavík, að þeir verði kosnir

hlutbundnum kosningum, hefir það

að sjálfsögðu vakað fyrir stjórn-

inni, að fulltrúar Reykjavíkur í

þinginu yrði ekki úr einhverjum

einum flokki, heldur fengi allar

stéttir og flokkar má'lsvara í þing-

inu í hlutfalli við það, hve mikið

atkvæðamagn hver hefði.

Verður það eflaust nógu fróðlegt

að sjá, hverja meðferð mál þetta

fær í þinginu.

NÝfA BÍÓ

Alþýðu-

vinrinn

yegna mikillar að-

sóknai sýndnr

enn í kvöld

i siðasta síiin.

kl. 8»/i

WOOD MILNE togleðurs-hringar

og slöngur fyrir bifreiðar og bif-

hjól. Gæði veðurkend.

G. EIRÍKSS, Reykjavík.

Einkasali á íslandi.

Biskupskosning.

Sigurður Stefánsson ber fram í

neðri deiid frumvarp til laga um

það, að biskup íslands verði kosinn

af prestum þjóðkirkjunnar. Er

greinargerð frv. á þessa leið:

Biskupsstólar voru settir á ls-

iandi 1056 í Skálholti og 1107 á

Hólum. Pram <nm miðja 12. öld

stóðu íslenzku biskuparnir midir

erkibiskupnum, fyrst í Hamborg og

síðan í Brimum. A þessu tímabili

kaus íslenzka prestastéttin biskupa

sína, og stóð biskupsdómur á íslandi

þá með miklum blóma. Eftir þann

tíma komu biskupstólarnir undir

erkibiskupsstólinn í Niðarósi, er

stofnaður var 1154. Þrándheims-

biskupar gerðust brátt ærið af-

skiftasamir um íslenzk kirkjumál

og tóku aS iskipa norræna biskupa

á íslandi án allrar tilhlntunar ís-

lenzku prestastéttarinnar og henni

þvert um geð ; magnaðist hér af er-

lent ofríki, til stórtjóns fyrir ís-

lenzku kirkjuna, og istuðlaði auk

þess mikið að glötun sjálfsforræðis

landsins. Á öndverðri 16. öld tók-

ust að visu upp aftur biskupskosn-

ingar af hálfu prestastéttarinnar,

og helst sá siður nokkurn vegimi

samfleytt fram um miðja 17. öld.

Gísli biskup Þorláksson á Hólum

mun hafa verið isíðastur biskupa á

íslandi, er kosinn var af prestum

árið 1656. Eftir það voru biskup-

arnir skipaoir af danska valdinu.

Ríki þess varð þess valdandi, að

þessi siður lagðist niður fyrir fnlt

og alt.

Meðan prestar kusu biskupa sína

varð skipun biskupsembættisins

aldrei neitt verulegt óánægjuefni.

en eftir það vakti hún stundum

nokkra óánægju meðallandsmanna,

bæði lærðra og leikra.

Skipun prestsembættanna í ís-

lenzku     þjóðkirkjunni    er    fyrir

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4