Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						7. árjf.,   86. tbl.

Miðvikudag 18  febrúar 1920

Isafol dari> r entsmiOI»

Pyrirliggjandi    í   heildsölu   til

kaupmanna og kaupfélaga:

OARR'S enska kex og kökur, 10

mismunandi tegundir. Gerið svo

vel að senda pantanir hið fyrsta

þar eð lítið er óselt og verðið

á næstu sendingu hærra.

G. EIRÍKSS, Reykjavík

Einkasali á íslandi.

Spáoska veikin

komin aftur.

í tveimur húsum liér í bænum hef-

ir orðð vart við sjúkdómseinkenni,

sem ekki er fyrirtakandi að kunni

íið vera inflúenzan, eða spánska

veikin svokallaða. IIús þessi hafa

verið einangruð þegar.

Vegna þessa munu sjálfsagt sótt-

varnir hafðar um „Lagarfoss", sem

héðan fór í gær til Vesturlands og

Norðurlands, á þeim höfnum er

Jiaun kemtir við á.

Samkomur bannaSar.

í gærkvöldi gaf lögreglustjóri út

tilkynningu um það að  allar sam

komur væru bannaðar hér í bænum,

tftt-af spönsku veikinni.

Samkomur, sem áttu að vera í gær

kvöldi, svo sem Bip ogNorðlendinga-

mót voru aflýstar og kaffihúsum

var lokað. Kirkjum er og lokað og

Öllum mannamótum, hverju nafiii

sem nefnast.

Skólum lokaS.

Jafnhliða því, að banna allar sam-

komur, hefir öllum skólum hér í bæ

verið lokað. Ráðstafanir hafa verið

gerðar til þess að tryggja húsrúm

og sængur ef til þess skyldi koma að

að veikin gripi um sig.

Hvaðan veikin er komin.

Sé spanska veikin komin hingað,

iiggur víst ekki neinn efi á því, að

hún er frá Vestmanneyjum, komin.

Þangað mun hún fyrst hafa borist

með dauðveikum mahni, sem flúttur

var í land úr þýzkum botnvörpung.

Sá maður dó skömmu eftir að

hann var fluttur í land. Síðan urðu

samgöngúr frá Vestmdnnáeyjöm' við

Reykjavík, og á þeim tveim heimil-

um, sem þegar hafa verið einangruð

vegna gruns, höfðn menn frá Vest-

mannaeyjum komið, þessir sem nú

hafa verið settir í sóttkví.

Það er talið, að síðan veikin kom

1 Eyjarnar, hafi verið samgöngur

milli þeirra og Stokkseyrar og Eyr-

arbakka og ma því búast við, að

veikin sé þangaS komin.

Alþingi skerst í leikinn.

í sameinuðu þingi.í gær, var sam-

þykt með öllum atkvæðum, þingsá-

lyktisnartíllaga nm það, að skora á

stjórnina, að hlutast til um, að sem

öflugast verði haldið uppi vórnum

gegn því, að spanska veikin breiðist

xit innanlands og spara til. þess

hvorki fé né fyrirhöfn.

Þingsályktunin er komin fram

fi'á Gísla Sveinssyni, Magnúsi Pét-

urssyni, Halldóri Steinssyni og

Sveini Björnssyni.

Vegna þess að hér er óbeint um

f,;árveitingu úr landsjóði að ræða,

verða hafðar tvær umræður um

málið.

Auglýsing

um íf fltezu S Vestm^nasyjum,

Samkvæmt upplýsingum frá héraöslækninum í Vestmannaeyjahér-

a.8i veröur a3 telja Vestmannaeyjar sýktar af inflúenzu.

Fyrir því skal nú beita hinum sömu reglum um samgöngur við

Vestmannaeyjar, sem settar eru um samgöngur vi8 útlönd, meS

sóttvarnarauglýsingu 29. f. m., sbr auglýsing 8. þ. m. um lenging tótt-

varnartímans.

Allar skipa- og bátafer8ir milli Vestmannaeyja og suSurstrandar

íandsins eru bannaðar.

Auglýsing þessi öðlast þegar gildi.

Þetta birtist öllum þeim til leiSbeiningar, er hlut eiga að máli.

Dóms og kirkjumáladeild Stjórnarrá8sins.

14. fefcrúar 1920

|óo Magnússson

G. Sveiubjörusson.

Ættingjum og vinum tilkynnist að okkar kæra eiginkona og

móðir, acdaðist kl. 12 að kvcldi hinn 16. þ. m.

Reykjavík 17. febr. 1920.

Hjalti Jónsson og dætur.

Vikadreng

15—16 ára, vantar mig nú þegar

G, Eirikss

Tövinna.

í vetur reii frú Laufey Vtrhjálms-

dóttir S'róðlega grein um heÍmílÍB-

iðnað á íslandi hér í blaSinu og

skýrði frá áformum félags þess,

sem stofnað var fyrir nokkrum ár-

mn til þess að reisa við þjóSlegan

heimilisiðnað íslendinga og greiða

útleiidum heimilisiðnaði braut inn

í landið.

Pélag þetta á eflaust mikið verk

og þarft að vinna. Heimilisiðnaðin-

um hefir farið hnignandi á síðari

tímum. Gamli glitvefnaðurinn var

\ir sögunni, tréskurðurinn horfmn,

gull og silfursmíðin að hverfa. Hef-

ir þessu þó farið nokknð fram á

seinni árnm. Nú er aftur farið að

kenna vefnað eftir útlendri fyrir-

mynd og tréskurðinum hefir fleygt

mjög fram, fyrir ötula framgöngu

Stefáus Eiríkssonar og ýmsra dug-

legra lærisveina hans. Pá fslending-

ar seint þakkað honum lífsstarf

hans eius og hann á skilið.

Pélagið nýtur nú 5000 króna

styrks af opinberu fé til þess að

styðja að útbreiðslu heimilisiðnað-

ar. Verður fé þessu varið til þess,

sS fræða fólk um málið,halda náms-

skeið og styrkja efnilega menn til

náms erlendis.

Hér skal sérstaklega vikið að

einni iðn, sem hingað til hefir get-

að kallast heimilisiðnaður, en nú er

á fallanda fæti. Það er tóvinnan,

bæði prjónles og diikavefnaður.

Hér er um svo mikla atvinnugrein

að ræða, að fylsta ástæða er til að

rannsaka, hvort ekki muni kleyft

að breyta má'linu úr því horfi, sem

það er komið í. Og Heimilisiðnaðar-

Eélagið mundi standa vel að vígi,

að koma breytingtinni á, ef það

aiinars er mögulegt.

íslendingar eru að hætta aðvinna

í fatnað utan á sig sjálfir. í kaup-

stöðunum sést varia íslenzkur fatn-

aður af neinu tagi, og upp til sveita

er útlendi fatnaðurinn farinn að

ryðja sér til rúms líka. Pólksekl-

nnni má eflaust kenna um þetta,

að nokkru leyti. En ekki að öllu

leyti. Önnur veigamikil ástæða hef-

ir verið svi, að íslenzkir dúkar hafa

ekki  þótt   eins  útlitsgóðir  og  át-

lendir, ekki eins fallegir fyrir aug-

að. Pólkið — einkum unga fólkið —

í sveitunum, kýs heldur endingar-

lítið og óvandað útlent fataeíni, en

íslenzku dúkana, sem þó eru marg-

falt haldbetri. Og íslenzki nærfatn-

aðurinn á líka örðugt uppdráttar.

Hann þykir böðulslegur, óþægileg-

ur og miklu óviðkunnanlegri en sá

útlejidi, en er ma.Tgfalt endingar-

betri.

Innflutningur vefnaðarvöru hing-

að fer vaxandi ár frá ári. Árið 1915

fluttist hingað :

Verð kr.

30,151 kg. ullarvefnaður----   299,590

184,042 — bómullarvefn.....662,840

118,660 — „jute"-vefn.....138,309

74,390 — hör- og hampvefn. 219,348

22,918 — prjónavörur   .....   181,681

18,253 — línvörur  .........    86,602

5,147 — kvenfatnaður   ....    34,296

25,849 — karlafatnaður___154,143

Með öðrum orðum nær 480 þús.

kg. af vefnaðarvöru fyrir nál. eina

miljón 780 þrisund krónur. Sama

árið var flutt út 800 þús. kg. af

ull fyrir 3.460.000 kr. Var ullar-

verðið óvenjuhátt þetta ár. Enu

fremur nær hálf milj. kg. af söltuð-

um gærum. En af unninni ull var

flutt út: 'sokkar og vetlingar fyrir

tæp 14 þúsund krónur.

Engar skýrslur eru til um það,

live mikil ull «r unnin til heimilis-

þarfa í landinu og er því eigi hægt

að sjá hlutfallið milli notkunar inn-

lendrar og útlendrar tóvinnu í land-

inu. En það eitt er víst, að hlutfall-

ið er altaf að breytast og að það

verður minna með ári hverju, sem

uunið er af ull í landinu.

Það er sagt, að heimilisiðnaður-

inn verði of dýr og geti ekki kept

við útlendan verksmiðjuiðnað. Þetta

er alveg rétt, ef miðað er við kaup-

gjald það, sem goldið er fyrir aðra

vinnu. En þess er að gæta, að til-

vera heimilisiðnaðarins byggist á

notkun tómstundanna, á ígripa-

vinnu, sem höfð er til að fylla út

vinnu'leysistíma, sem ella kæmu

ekki að neinum notum. Og þegar á

þetta er litið, getur heimilisiðnaS-

urinn staðist samkepni, eins og til

hagar á flestum sveitaheimilum.

En tóvinnuaðferðirnaT þurfa að

breytast og varan, sem framleidd

er, að batna, til þess að geta stað-

ist samkepni. Það þarf meiri fjöl-

breytni í framleiðsluna, endurbætt-

ar vinnuaðferðir, og þó sumum

finnist það máske hégómi, þarf ís-

lenzka tóvinnan að ganga betur í

augun en áður, <en á þá hlið máls-

ins hefir lítil áherzla verið lögð til

þeesa. — Heimilisiðnaðarfélagið

hefir hér mikið og þarft verkefni,

sem það lætur sig væntanlega miklu

skifta. í sambandi við þetta mál má

minnast á, að íslenzka ullin er orð-

in of dýr til þess að vinna úr henni

rnargt það, sem hún er notuð í. Áð-

ux hefir verið minst á það hér í

blaðinu, hvort eigi væri rétt að

flytja inn bómull, til þess að nota1

saman við íslenzka ull og var bent

á, að með því móti mætti fá miklu

útlitsfallegri dúka en úr eintómri

ull. Þarflegt væri, að komast að bví

Pyrirliggjandi    í    heildsölu   til

kaupmanna og kaupfélaga:

LIPTONS THE, sem er hið bezta í

heimi. — Aðeins tegund nr. 1

(hin bezta) í y^, y2 og 1 lbs

pökkum.

G. EIRÍKSS, Reykjavík

Einkasali a Islandi.

með tilraun. hvort þetta mætti tak-

ast.

M'eðan tóvinnuverksmiðjurnar eru

eigi fleiri og stærri en nú, verður

íslenzkur tóvöruiðnaður að kallast

heimilisiðnaður. Og sjálfsagt er að

reyna að halda þeim heimilisiðnaSi

við. Þegar fram líða stundir, mun

fara svo hér sem annarstaðar, að

dúkavefnaður og prjónavöruiðnað-

ur verði verksmiðjuvinna. En þang-

að til ætti að reyna að halda þess-

ari iðju sem bezt við á heimilun-

um og ekki nema gott fyrir seinni

tíma, að hún sé endurbætt og full-

komnuð svo sem mest má verða.

Af tölunum, sem birtar eru hér

að framan, ætti mönnum að verða

ljóst, að þjóðirnar munar það eigi'

svo litlu, ef hægt væri að draga eitt-

hvað úr innflutningi vefnaðarvöru

með inn'lendri framleiðslu. íslend-

ingar bbrga nálægt 200 kr. á hvert

mannsbarn að meðaltali fyrir út-

lendan fatnað. Það eru miklir pen-

ingar og bera vott um, að þjóðin

kunni lítt til verka sjálf og verði

að iáta aðra vinna utan á sig garm-

ana.

Og þegar litið er á það geypiverS,

sem nú er goldið fyrir úflendan

fatnað, þá virðist það vera til þess

fallið, að hvetja menn 'til'þess, að

láta eigi sitja við svo búið. Karl-

mannafatnaður úr góðu efni kostar

nú 200 til 300 krónur og tilbúin föt

úr lélegu bómullarefni yfir 100 kr.

Þegar litið er á, hve mikil ull fer

í >einn alklæðnað, dylst engum, að

vinnulaunin við vefnað og saum

verða ærið há. Og þó er vefnaður-

irm verksmiðjuvinna.

Hér þarf samkepni. Og það er

vafalítið, að íslenzkur heimilisiðn-

aður getur kept á þessu sviði — ef

meiri stund er lögð á að framleiða

smekklega vöru.

Reykvíkingar kaupa útlenda

sokka, sem vantar ált nema gott

útlit og hátt verð, og reka tær og

hæla út úr þeim á örstuttum tíma

og er kalt í þeim á vetrum, af því

þeir eru ónýtir og eiga ekki við

staðhætti. íslenzka ullin tekur fram

flestri annari ull hvao hlýleik snert

ir ogsokkar úr henni eru,endingar-

góðir. En það er eins og enginn

viti af þeim. Eina verzlunin. sem

máske hefir þá að staðaldri, er

Thorvaldsens-bazarinn, og þar

verzla fáir nema útlendingar.

íslendingar eru lítt ræktarsamir

við eigin iðnað, enda, er hann á lágu

stigi. En á þessum tímum, þegar

ópið um það, að hver þjóð eigi að

vera sjálfri sér nóg, kveður við um

alla veröldina,veitir sannarlega sízt

af, að við reynum að komast sem

mest af við það, sem við höfum sjálf

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4