Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 . . . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 89. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGUNBLADIfl

7. árg.,   89  tbl.

Latigardag 21. febrúar 1920

I<* *to í d »n r entsiri í ðj»

Góðao daginn.   Hafið þér reykt Special Sunripe-cigarettur

Fyrirliggjan(ii    í    keildsölu    til

kaupmanna og kaupfélaga:

EKTA „PRIMUS" (A.B. HJORT

& Co., STOKKHOLM), Suðu-

áhöld, eldhoil,bakaraofnar,strau-

hattar, hreinsunaráhöld. — Alls-

kouar varahlutar svo sem nálar,

brennarar, hringar o.fl. MOTOR-

LAMBAR og brennarar í þá.

G. EIRÍKSS, Reykjavík

Einkasali á íslandi.

Olnbosabarnið.

Frá stjórnarskráruefnd hefir

komið fram álit um frv. til laga um

þingmannskqsningu i Reykjavík.

Er þao ao's'umu leyti einkébnileg

niðurstaða, sem nei'ndin kemst að,

og skal stuttlega gerð hér að um-

talsefni.

Sex af sjö nefndarmönnum hafa

sem se kómist að þeirri niðurstöðu,

að „sanngirniskröfunni" viðReykja

vík sé fullnægt ef þingmönnum sé

fjölgað um tvo. Og þétta styður

nefndin með því: 1. að þó þingmenn

Reykjavíkur verði ekki nema íjórir

og þannig 1378 kjósendur um

hvern, sé bærihn betur settur en

eitt kjördæmi annað á landinu,

nfl. Suður-Þingeyjarsýsla, sem hafi

1477 kjósendur en ekki nema einn

þingmann, 2. að margir þingmenn

kjördæma út um land séu búsettir

í Reykjavík, 0g 3. að „aðstaða kjós-

enda í Reykjavík til þess að neyta

kosningarréttar síns og fylgjast

með störfum þingsins er betri en

aðstaða kjúsenda í nokkru öðru

kjördæmi."

Við fyrstu „röksemdiniii'' er það

að segja, að svo sem sýnt er í frv.

stjórnarinnar, eru að meðaltali 830,

kjósendur um hvern f ulltrúa á land

inu. Það meðaltal ber að sjálfsögtSu

að leggja til grundvallar þegar

reynt er að koma réttlátara skipu-

lagi á kjördæmaskiftinguna. Og

samkvæmt því stóðu Reykvíkingar

nær því að fá 7 þingmenn en 6,

eins og gert er ráð fyrir í stjórnar-

frv. En nefndin hefir uppgötvað

það, að með þessu móti verði 8

kjördæmi af 24 miður sett en

Reykjavík, og það má ómögulega

ske. Því vill hún breyta svo til, að

Reykvikingar fái aðeins 4 þing-

menn, og verða því 1378 kjósendur

um livern þingmann. Og til afsök-

unar þessu nefnir hún, að Suður-

Þingeyjarsýsla hafi 1477 kjósend-

ur en aðeins eitm þingmann. Reykja

vík má vera þakklat slíkri sann-

girni. Hvað mundi nefndin hátt-

virta segja við því, ef Reykvíkiu'g-

ar krefðust þess að fá 15 þingmenn,

eða eínn fyrir hverja 360 íbúa, og

íærðu það 'máli gínu' til stuðnings,

að 287 kjósendur á Seyðisfirði

hefðu heilan þingmann? Væri það

¦ekki álí'ka viturlegrökisemdafærzla?

Þá er önnur ástæðan, nfl. sú> að

Reykvíkingar hafi fleiri talsmemi

ti þingi en þeir kjósa, sjálfir, þ. e.

fulltrúa kjördæma úti um land, bú-

setta í Reykjavík. Þar'til er því að

svara, að ekki eiga kjósendur í

Rej^kjavík neinn þátt í því, hverja

Reykvíkinga kjördæmi úti um land

senda á þing. Og þeir kjósendur,

sem senda þá, senda þá ekki sem

talsmenn Reykvfkihga, héldur

sjálfra sín.

Næsta veigalítil er sú ástæða, að

kjósendur í Reykjavík eigi hægra

með að neyta kosningarréttar síns

cn aðrir. Því eigi er það undir að-

sókn til kjörfunda komið, nvort

kjördæmi sendir marga menn eða

Cáa á þiug. Atkvæði þingmanns

veg.ur nákvæmlega jafnm'ikið í þing

salnum', hvort margir eða fáir hafa

sótt kjörfund til þess að kjósa.

Eigi er, það eðlilegt, að háttvirt

stjórnarskrárnefnd yrði vísari á

rök fyrir máli sínu en raun er á

orðin. Því þau rök eru ekki til. Þing

menn hafa nú árum saman misbeitt

val'di sínu og haldið fyrir Reykvík-

Lngum skýlausum .rétti þeirra.

Reykjavík er sá hluti landsins, sem

mest geldur til þarfa landsins, og

liér er saman kominn meira en

sjötti hluti alira landsbúa. Hingað

til hefir þingið kæft í fæðingunni

allá viðleitni til lagfæringar á þeirri

rangsleitni, sem sá hluti þjóðaritm-

ar, er hér býr, hefir átt við að biia.

Nú hefir nefndin ekki þorað að

hundsa kröfuna algerlega. En hún

vill ekki fara nema hálfa leið. Og

talar svo um sanngirni!

Erl. símfregnir.

(Frá fréttaritara Morgunblaðsins).

Khöfn 19. febr.

4000 manns drukna.

Frá Konstantinopel er símað, að

skip, sem var að flytja flóttamenn

frá Odessa þangað, hafi rekist á

tundurdufl í Bosporus og farist.

Með skipinu voru 4000 manns.

CiiUaax-hneykslið.

Oaillaus-málið byrjar aftur í dag.

1 'ingnefnd hefir haft málið til rann-

sóknar undanfarið.

Landráðamál Cailleux

hefir n\\ að nýju verið tekið til með-

ferðar í þinginu. Hefir það legið

niðri síðan í haust. Þá vildi Caille-

ux leggja málið í dóm, en þvert á

nióli var tekinu- frestur í því og

('ailleux hafður -í varðhaldi síðan.

Hanri þykist sjálfur sannfærður um

að ekki sé hægt að dæiaa sig sek-

an um laudráð þótt biiudin liai'i

borist að lionum um það, að haim

hafði um eitt skeið ráðagerð í

frammi með það að ná stjórnarfor-

mensku í Prakklandi og semja svo

frið við Þjóðverja og hafi til þess

æ"tlað ao íiaí'a þýzkt fé.

Her Þjóðverja.

Bandamenn hafa gefið Þjóðverj-

um tveggja mánaða frest ti'l þess

að minka herinn í samræmi við á-

kvarðanir í friðarsamningunum.

Inflúenzan í Khöfa.

Þaðan er símað í gær, að inflú-

i   sé  í  rénun  og  fari hægara

yfir.

Danir og þjóðbandalagíð.

Allir flokkar eru ásáttir um, að

Danir gangi í þjóðbandalagið, þrátt

tyi'ir ýmsa annmarka, sem því eru

samfara.Gagnið að þát'ttökumri yrði

þó meira, einkum að því leyti að

íierbúnaður smáþjóðanna yrði mink

aður mjög.

Forseti Frakklands

Paul Deschanel.

Mynd þessi er tekin á heimili hins

nýja forseta, fyrir skemstu. Des-

shancl er talinn glæsilegast stjórn-

málamaðurinn meðal Frakka og

ræðuskörungur með afbrigðum. —

Þykir hann mikið tilkomumeiri

heldur en Poincaré.

vonir um að skipin fari að verða til-

búin. Eg býst við að 3—4 komi í

marz en líklega verða 6 komin í

apríllok.

—    Það vantaði aðallega ýmsa

vélahluta, sem steyptir eru.

—  Er ekki verðið hátt?

—  Akaflega hátt og að.sög'n fer

það hækkandi. Þó bar ekki öllum

skipasmíðastöðvum saman í þessu

efni. En eg hygg það rétt vera, að

smíði verði enn dýrara eftir nokkra

mánuði. Gömul skip, 7 ára gömul,

eru' seld á 24,000 sterlingspund. Eg

heyrði í Bretlandi að íslendingar

hefðu keypt 4 gömul skip, þrjú

þeirra 7 ára, en eitt 12 ára. Og þau

kváðu vera væntanleg innan skams.

Það er því útlit til þess að botn-

vörpungafloti íslands aukist um að

minsta. kosti 15 skip á þessu ári. —

Og öll verða nýju skipin gerð út

héðan og úr Hafnarfirði.

—   Hverjar eru aðrar ástæður

til þess að smíðið gengur svo illa?

—  Það er miklu. ver og minna

nnnið.í Bretlandi nú en áður. Ann-

ars eru horfur þar hálf-illar. Kola-

skortur meðal almennings ogskömt-

mi á kolum og sykri til allra heim-

ila.

—  Eg álít að íslendingar verði

Iieppnir ef þeir ná öllum skipunum

heim í sumar.

Nýju botnoörpungarnir.

Skipin bráðum til.

Vér liittnm í gær að máli útgerð-

armann. sem aýlega er kominn frá

Englandi. Báðum vér hann að segja

oss hvernig væru horfur með skip

þau, sem íslendingar eiga í sniíðnm

': Br-étlandi, hvenær þeirra væri von

og hvað þau mundu kosta.

— Eftir þv\ sem eg hei'i komist

næst eiga íslendingar 11 skip i

smíðum í Bretlandi, 6 skip í Selby

og 5 í Bewerley. Voru flest þeirra

iangt komin þegar málmsteypii-

menn liófu verkfall og smíði skip-

anna'"stöðvau;^f.s'En 26. jan. var

verkfallið á enda og nú eru beztu

Kjötsalan.

Horfurnar á því, að Sláturfélag

Suðurlands geti selt kjöt sitt frá í

haust með viSunanlegu verði eru

því miður mjög slæmar. Hafa verið

gerSar tilraunir, bæSi í Noregi, Sví-

þjóS og Danmörku til þess að selja

kjötið, en allar strandað. í haust

fékst gott boð í ketiS erlendis, en

þótti eigi nógu hátt, en síSan hefir

verðið farið sílækkandi.

Er því mest um kent að fram-

leiðsla Dana, bæði á fleski og nauta-

keti sé nú orSin að kalla eins mikil

og var fyrir stríðið. Er því nóg af

donsku. keti á boðstólum tun öll

NorSurlönd, og með lágu verði,

vegna þess að kjötflutningur til

Þýzkalands hefir algerlega stöðvast.

Og ekki standa saltkjötinu íslenzka

fremur opnar leiðir þangað.

Það er. að eins örlítill hluti af

kjötinu sem selt hefir verið. Nokkur

þúsund tuunur liggja enn þá óseldar

hér í Reykjavík. Og horfur eru á,

að þær muni ekki seljast í bráð,

nema fyrir sárlítið verð. Kjöt norð-

lensku kaupfélaganna var selt í

haust fyrir nær hálft f jórða hundr-

aðkrónur komið um borð hér. Mega

Norðlcndingar því hrósa liappi yfir

sölunni'. En sunnlenzkir bændur bíða

gífurlegt tjón.

Nýkomið:

VICTOR og PRIOR kveikitappar

(kerti) með 3 kveikioddum, fyr-

ir bifreiðar, bifhjól og allskonar

benzínmótora. Hafa reynst bezt

af öllum tegundum er hér þekkj-

ast.

G. EIRÍKSS, Reykjavík.

Einkasali á Islandi.

KoIavindrœðiiL

Ekkert hefir enn raknað úr kola-

vandræðunum nema 'hvað Villemo-

es flutti 207 smálestir hingað. Munu

þau kol aðallega vera ætluð skip-

unum og ef til þill sjiikrahxisunum,

ef þess gerist þörf. Bæjarmórinn

hefir orðið mörgum.til hjálpar nú

í kuldakastinu, en hann mun vera

búinn eða þá alveg á förum.

Baðhúsið hefir verið lokað und-

anfarið og lítil líkindi til þess að

það verði opnað aftur fyrst í stað.

Því miður er ekki hægt að nota

koks þar. Baðhúsið þarf tæpa smá-

lest á viku, þegar þa ðer opið alla

daga vikunnar.

Eftir svo sem þrjá daga verður

að stöðva: mulningsvél bæjarins.

Fyrir náð tókst að útvega nokkur

skippjind kola, en koks verða eigi

notuð til hennar.

Vitanlega bætir það ástandið mik

ið þegar koksið kemur á markaðinn

Því til flestra ofna er það nothæft,

og smnstaðar' betra en kol, að

minsta kosti betra en kolamylsna

landsverzlunarinnar, sem seld hefir

verið í vetur.

Loks höfum vé rsannfrétt það,

að ekki muni með öllu vonlaust að

Breta'r láti af hendi nokur kol til

íslendinga. Er unnið að því máli

nú og væri óskandi að það bæri

árangur. Því annars er fyrirsjaan-

legt að botuvörpuugarnir geta ekki

stundað fiskveiðar í salt um vertíð-

ina.

Frá AlþingL

Fjölgun  þingmanna  í Reykjavík.

Frv. stjórnarinnar um fjölgun

þingmanna í Reykjavík var til 2.

umræðu í neðri deild i gær. Nefnd

sú, er hafði haft málið til með-

ferðar, klofnaði og vildi meirihlut-

inn ekki að þingmönnum Reykja-

víkur yrði f jölgað um fleiri en tvo.

Sveinn Björnsson var í minni hluta

og kom hann fram með breytingar-

tillögu um það, að þingmenn Reykj-

avíkur skyldu þó að minsta kosti

vera 5. Bjarni Jónsson frá Vogi

hafði einnig komið fram með breyt-

ingartillögur þess efnis áð fjölgað

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4