Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 . . . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 89. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGUNBLADIfl
7. árg.,   89  tbl.
Latigardag 21. febrúar 1920
I<* *to í d »n r entsiri í ðj»
Góðao daginn.   Hafið þér reykt Special Sunripe-cigarettur
Fyrirliggjan(ii    í    keildsölu    til
kaupmanna og kaupfélaga:
EKTA „PRIMUS" (A.B. HJORT
& Co., STOKKHOLM), Suðu-
áhöld, eldhoil,bakaraofnar,strau-
hattar, hreinsunaráhöld. — Alls-
kouar varahlutar svo sem nálar,
brennarar, hringar o.fl. MOTOR-
LAMBAR og brennarar í þá.
G. EIRÍKSS, Reykjavík
Einkasali á íslandi.
Olnbosabarnið.
Frá stjórnarskráruefnd hefir
komið fram álit um frv. til laga um
þingmannskqsningu i Reykjavík.
Er þao ao's'umu leyti einkébnileg
niðurstaða, sem nei'ndin kemst að,
og skal stuttlega gerð hér að um-
talsefni.
Sex af sjö nefndarmönnum hafa
sem se kómist að þeirri niðurstöðu,
að „sanngirniskröfunni" viðReykja
vík sé fullnægt ef þingmönnum sé
fjölgað um tvo. Og þétta styður
nefndin með því: 1. að þó þingmenn
Reykjavíkur verði ekki nema íjórir
og þannig 1378 kjósendur um
hvern, sé bærihn betur settur en
eitt kjördæmi annað á landinu,
nfl. Suður-Þingeyjarsýsla, sem hafi
1477 kjósendur en ekki nema einn
þingmann, 2. að margir þingmenn
kjördæma út um land séu búsettir
í Reykjavík, 0g 3. að „aðstaða kjós-
enda í Reykjavík til þess að neyta
kosningarréttar síns og fylgjast
með störfum þingsins er betri en
aðstaða kjúsenda í nokkru öðru
kjördæmi."
Við fyrstu „röksemdiniii'' er það
að segja, að svo sem sýnt er í frv.
stjórnarinnar, eru að meðaltali 830,
kjósendur um hvern f ulltrúa á land
inu. Það meðaltal ber að sjálfsögtSu
að leggja til grundvallar þegar
reynt er að koma réttlátara skipu-
lagi á kjördæmaskiftinguna. Og
samkvæmt því stóðu Reykvíkingar
nær því að fá 7 þingmenn en 6,
eins og gert er ráð fyrir í stjórnar-
frv. En nefndin hefir uppgötvað
það, að með þessu móti verði 8
kjördæmi af 24 miður sett en
Reykjavík, og það má ómögulega
ske. Því vill hún breyta svo til, að
Reykvikingar fái aðeins 4 þing-
menn, og verða því 1378 kjósendur
um livern þingmann. Og til afsök-
unar þessu nefnir hún, að Suður-
Þingeyjarsýsla hafi 1477 kjósend-
ur en aðeins eitm þingmann. Reykja
vík má vera þakklat slíkri sann-
girni. Hvað mundi nefndin hátt-
virta segja við því, ef Reykvíkiu'g-
ar krefðust þess að fá 15 þingmenn,
eða eínn fyrir hverja 360 íbúa, og
íærðu það 'máli gínu' til stuðnings,
að 287 kjósendur á Seyðisfirði
hefðu heilan þingmann? Væri það
¦ekki álí'ka viturlegrökisemdafærzla?
Þá er önnur ástæðan, nfl. sú> að
Reykvíkingar hafi fleiri talsmemi
ti þingi en þeir kjósa, sjálfir, þ. e.
fulltrúa kjördæma úti um land, bú-
setta í Reykjavík. Þar'til er því að
svara, að ekki eiga kjósendur í
Rej^kjavík neinn þátt í því, hverja
Reykvíkinga kjördæmi úti um land
senda á þing. Og þeir kjósendur,
sem senda þá, senda þá ekki sem
talsmenn Reykvfkihga, héldur
sjálfra sín.
Næsta veigalítil er sú ástæða, að
kjósendur í Reykjavík eigi hægra
með að neyta kosningarréttar síns
cn aðrir. Því eigi er það undir að-
sókn til kjörfunda komið, nvort
kjördæmi sendir marga menn eða
Cáa á þiug. Atkvæði þingmanns
veg.ur nákvæmlega jafnm'ikið í þing
salnum', hvort margir eða fáir hafa
sótt kjörfund til þess að kjósa.
Eigi er, það eðlilegt, að háttvirt
stjórnarskrárnefnd yrði vísari á
rök fyrir máli sínu en raun er á
orðin. Því þau rök eru ekki til. Þing
menn hafa nú árum saman misbeitt
val'di sínu og haldið fyrir Reykvík-
Lngum skýlausum .rétti þeirra.
Reykjavík er sá hluti landsins, sem
mest geldur til þarfa landsins, og
liér er saman kominn meira en
sjötti hluti alira landsbúa. Hingað
til hefir þingið kæft í fæðingunni
allá viðleitni til lagfæringar á þeirri
rangsleitni, sem sá hluti þjóðaritm-
ar, er hér býr, hefir átt við að biia.
Nú hefir nefndin ekki þorað að
hundsa kröfuna algerlega. En hún
vill ekki fara nema hálfa leið. Og
talar svo um sanngirni!
Erl. símfregnir.
(Frá fréttaritara Morgunblaðsins).
Khöfn 19. febr.
4000 manns drukna.
Frá Konstantinopel er símað, að
skip, sem var að flytja flóttamenn
frá Odessa þangað, hafi rekist á
tundurdufl í Bosporus og farist.
Með skipinu voru 4000 manns.
CiiUaax-hneykslið.
Oaillaus-málið byrjar aftur í dag.
1 'ingnefnd hefir haft málið til rann-
sóknar undanfarið.
Landráðamál Cailleux
hefir n\\ að nýju verið tekið til með-
ferðar í þinginu. Hefir það legið
niðri síðan í haust. Þá vildi Caille-
ux leggja málið í dóm, en þvert á
nióli var tekinu- frestur í því og
('ailleux hafður -í varðhaldi síðan.
Hanri þykist sjálfur sannfærður um
að ekki sé hægt að dæiaa sig sek-
an um laudráð þótt biiudin liai'i
borist að lionum um það, að haim
hafði um eitt skeið ráðagerð í
frammi með það að ná stjórnarfor-
mensku í Prakklandi og semja svo
frið við Þjóðverja og hafi til þess
æ"tlað ao íiaí'a þýzkt fé.
Her Þjóðverja.
Bandamenn hafa gefið Þjóðverj-
um tveggja mánaða frest ti'l þess
að minka herinn í samræmi við á-
kvarðanir í friðarsamningunum.
Inflúenzan í Khöfa.
Þaðan er símað í gær, að inflú-
i   sé  í  rénun  og  fari hægara
yfir.
Danir og þjóðbandalagíð.
Allir flokkar eru ásáttir um, að
Danir gangi í þjóðbandalagið, þrátt
tyi'ir ýmsa annmarka, sem því eru
samfara.Gagnið að þát'ttökumri yrði
þó meira, einkum að því leyti að
íierbúnaður smáþjóðanna yrði mink
aður mjög.
Forseti Frakklands
Paul Deschanel.
Mynd þessi er tekin á heimili hins
nýja forseta, fyrir skemstu. Des-
shancl er talinn glæsilegast stjórn-
málamaðurinn meðal Frakka og
ræðuskörungur með afbrigðum. —
Þykir hann mikið tilkomumeiri
heldur en Poincaré.
vonir um að skipin fari að verða til-
búin. Eg býst við að 3—4 komi í
marz en líklega verða 6 komin í
apríllok.
—    Það vantaði aðallega ýmsa
vélahluta, sem steyptir eru.
—  Er ekki verðið hátt?
—  Akaflega hátt og að.sög'n fer
það hækkandi. Þó bar ekki öllum
skipasmíðastöðvum saman í þessu
efni. En eg hygg það rétt vera, að
smíði verði enn dýrara eftir nokkra
mánuði. Gömul skip, 7 ára gömul,
eru' seld á 24,000 sterlingspund. Eg
heyrði í Bretlandi að íslendingar
hefðu keypt 4 gömul skip, þrjú
þeirra 7 ára, en eitt 12 ára. Og þau
kváðu vera væntanleg innan skams.
Það er því útlit til þess að botn-
vörpungafloti íslands aukist um að
minsta. kosti 15 skip á þessu ári. —
Og öll verða nýju skipin gerð út
héðan og úr Hafnarfirði.
—   Hverjar eru aðrar ástæður
til þess að smíðið gengur svo illa?
—  Það er miklu. ver og minna
nnnið.í Bretlandi nú en áður. Ann-
ars eru horfur þar hálf-illar. Kola-
skortur meðal almennings ogskömt-
mi á kolum og sykri til allra heim-
ila.
—  Eg álít að íslendingar verði
Iieppnir ef þeir ná öllum skipunum
heim í sumar.
Nýju botnoörpungarnir.
Skipin bráðum til.
Vér liittnm í gær að máli útgerð-
armann. sem aýlega er kominn frá
Englandi. Báðum vér hann að segja
oss hvernig væru horfur með skip
þau, sem íslendingar eiga í sniíðnm
': Br-étlandi, hvenær þeirra væri von
og hvað þau mundu kosta.
— Eftir þv\ sem eg hei'i komist
næst eiga íslendingar 11 skip i
smíðum í Bretlandi, 6 skip í Selby
og 5 í Bewerley. Voru flest þeirra
iangt komin þegar málmsteypii-
menn liófu verkfall og smíði skip-
anna'"stöðvau;^f.s'En 26. jan. var
verkfallið á enda og nú eru beztu
Kjötsalan.
Horfurnar á því, að Sláturfélag
Suðurlands geti selt kjöt sitt frá í
haust með viSunanlegu verði eru
því miður mjög slæmar. Hafa verið
gerSar tilraunir, bæSi í Noregi, Sví-
þjóS og Danmörku til þess að selja
kjötið, en allar strandað. í haust
fékst gott boð í ketiS erlendis, en
þótti eigi nógu hátt, en síSan hefir
verðið farið sílækkandi.
Er því mest um kent að fram-
leiðsla Dana, bæði á fleski og nauta-
keti sé nú orSin að kalla eins mikil
og var fyrir stríðið. Er því nóg af
donsku. keti á boðstólum tun öll
NorSurlönd, og með lágu verði,
vegna þess að kjötflutningur til
Þýzkalands hefir algerlega stöðvast.
Og ekki standa saltkjötinu íslenzka
fremur opnar leiðir þangað.
Það er. að eins örlítill hluti af
kjötinu sem selt hefir verið. Nokkur
þúsund tuunur liggja enn þá óseldar
hér í Reykjavík. Og horfur eru á,
að þær muni ekki seljast í bráð,
nema fyrir sárlítið verð. Kjöt norð-
lensku kaupfélaganna var selt í
haust fyrir nær hálft f jórða hundr-
aðkrónur komið um borð hér. Mega
Norðlcndingar því hrósa liappi yfir
sölunni'. En sunnlenzkir bændur bíða
gífurlegt tjón.
Nýkomið:
VICTOR og PRIOR kveikitappar
(kerti) með 3 kveikioddum, fyr-
ir bifreiðar, bifhjól og allskonar
benzínmótora. Hafa reynst bezt
af öllum tegundum er hér þekkj-
ast.
G. EIRÍKSS, Reykjavík.
Einkasali á Islandi.
KoIavindrœðiiL
Ekkert hefir enn raknað úr kola-
vandræðunum nema 'hvað Villemo-
es flutti 207 smálestir hingað. Munu
þau kol aðallega vera ætluð skip-
unum og ef til þill sjiikrahxisunum,
ef þess gerist þörf. Bæjarmórinn
hefir orðið mörgum.til hjálpar nú
í kuldakastinu, en hann mun vera
búinn eða þá alveg á förum.
Baðhúsið hefir verið lokað und-
anfarið og lítil líkindi til þess að
það verði opnað aftur fyrst í stað.
Því miður er ekki hægt að nota
koks þar. Baðhúsið þarf tæpa smá-
lest á viku, þegar þa ðer opið alla
daga vikunnar.
Eftir svo sem þrjá daga verður
að stöðva: mulningsvél bæjarins.
Fyrir náð tókst að útvega nokkur
skippjind kola, en koks verða eigi
notuð til hennar.
Vitanlega bætir það ástandið mik
ið þegar koksið kemur á markaðinn
Því til flestra ofna er það nothæft,
og smnstaðar' betra en kol, að
minsta kosti betra en kolamylsna
landsverzlunarinnar, sem seld hefir
verið í vetur.
Loks höfum vé rsannfrétt það,
að ekki muni með öllu vonlaust að
Breta'r láti af hendi nokur kol til
íslendinga. Er unnið að því máli
nú og væri óskandi að það bæri
árangur. Því annars er fyrirsjaan-
legt að botuvörpuugarnir geta ekki
stundað fiskveiðar í salt um vertíð-
ina.
Frá AlþingL
Fjölgun  þingmanna  í Reykjavík.
Frv. stjórnarinnar um fjölgun
þingmanna í Reykjavík var til 2.
umræðu í neðri deild i gær. Nefnd
sú, er hafði haft málið til með-
ferðar, klofnaði og vildi meirihlut-
inn ekki að þingmönnum Reykja-
víkur yrði f jölgað um fleiri en tvo.
Sveinn Björnsson var í minni hluta
og kom hann fram með breytingar-
tillögu um það, að þingmenn Reykj-
avíkur skyldu þó að minsta kosti
vera 5. Bjarni Jónsson frá Vogi
hafði einnig komið fram með breyt-
ingartillögur þess efnis áð fjölgað
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4