Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 . . . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 95. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						7. árg.,   104. tbl.

La^gardag 28. febrúar 1920

Is aío! darprentsmid] t

GAMLA BIO

Sýning í kvöld kl. 9.

Þdú valkvtndi

Þessi framúrskarandigóða mynd

verðnr sýnd í kvöid.

í síðasta sinn.

Fyrirligg.jandi   í    heildsölu   til

kaupmaima og kaupf élaga:

VIKING  skilvindur  og  strokkar

(sænsk vinna)   og tilheyrandi

varahlutar.

VIKING skilvindur, 40, 65, 120 og

200 litra.

"VIKING strokkar, ýmsar stærðir.

Sænsk vinna.

Ennfremur    tilheyrandi    vara-

hlutar.

G. EIRÍKSS, Reykjavík

Einkasali á íslandi.

Afnám

húsaleigulaganna.

Pjórir þingmenn úr Reykjavík,

þeir Jakob Möller, Bjarni frá Vogi,

:Sveinn Björnsson og Gunnar Sig-

urðsson, hafa borið fram í neðri

deild svolátandi þingsályktunartil-

lögu: „Alþingi ályktar aö skora á

landsstjórnina að nema úr gildi frá

1. okt. 1920 a<5 telja, og að f engnum

tillögum bæjarstjórnarmnar í

eRykjavík, 2. og 3. grein laga nr.

24, 12. 'Sept. 1917, um húsaleigu í

Reykjavík, 2. og 3. gr. laga nr.

45, 28. nóv. 1919".

Tillaga þessi var til umræðu í

gær á fyrra fundi deildarinnar. J.

Möller hafði framsögu og gat hann

þess, að í tilefni af tillögu þessari

hefði húsaleigunefnd haldið fund

o-g Sert Þar eftirfarandi samþykt

og beðið flutningsmenn að koma

henni á framfæri við Alþingi:

Húsanæðisnefndin er þeirrar

skoðunar, að bæjarstjórn Reykja-

víkur beri að hafa ákvörðunarrétt

um, hvenær tími sé kominn til að

afnema húsaleigulögin, eða hluta

þeirra, og að bæjarfélaginu sé stofn

að í hættu, ef æðri stjórnarvöld,

ssem ekki 'hafa sömu skilyrði til að

T^ekkja ástandið í bænum, hafa

^rumkvæði að því að afnema lögin.

Nefndin telur hinsvegar rétt, að

hæjarstjórnin taki húsnæðismálið

til nýrrar yfirvegunar og mun hún

gera tillögu um það.

Virðist nefndinni hentugast, að

öll ékvæði viðvíkjandi húsnæðismál

inu verði sett með reglugerð, sem

breyta megi þegar ástæðurbreytast,

en e'kki með beinum lagaákvæðum

og telur því réttast, að alþingi setji

n.ú þegar lög, eða heimili lands-

stjórninni að setja bráðabirgðalog,

er heimili bæjarstjórn Reykjavíkur

&ð setja reglugerð, sem stjórnarráð-

ið staðfestir, tim leign á húsnæði til

íbúðar, hámark hiásaleigu og annað

til tryggingar því, að bæjarbúar

geti notið þess húsnæðis, sem til er

eða verður í bænum.

Jafnframt skorar húsnæðisnefnd-

in á þingmenn bæjarins að flytja

svol'átandi breytingartillögu við til-

lögu til þingsályktunar um afnám

Iaga um húsaleigu í Reykjavík.

„Alþingi skorar á landsst jórnina

að gefa út, ef bæjarstjórn Reykja-

víkur óskar þess, bráðabirgðalög,

sem heimili bæjarstjórninni aðsetja

reg'lugerð, sem stjórnarráðið sam-

þykki, um leigu á húsnæði til íbúð-

ar, hámark húsaleigu og annað til

tryggingar því, að bæjarbiiar geti

notið þess húsnæðis, sem til er eða

verður í bænum.

Jafnframt verði þá úr gildi num-

in lög um húsaleigu í Reykjavík

o. s. frv.

Benti J. M. á og eins aðrir flutn-

ingsmenn, að þótt nauðsyn kynni

að hafa verið á húsalejgulögunum

þá er þau voru sett, nauðsyn sem

stríðið skapaði, þá væri hiin nú fall-

in af sjálfu sér og eigi afsakanlegt,

að láta nauðungarráðstafanir,

gerðar í stríðinu, standa lengur en

brýn nauðsyn bæri til. Hfisaleigu-

lögin hefði og unnið sjálf á móti

tilgangi sínum á marga lund, sér-

staklega með því, að þau hefði fælt

menn frá að byggja, fælt menn frá

,því að leigja út herbergi 0. s. frv.

En eigi virtist þó rétt,að svokomnu,

að afnema öll ákvæði um eftirlit

með húsaleigu.

Málinu lauk svo í neðri deild, að

þingsál.till. var 'samþykt með 13

atkvæðum gegn 2, og send til efri

deildar.

Frá Alþingi.

Neðri deild.

Afgreidd voru til efri deildar í

gær þingsályktunartillaga mn heim

ild fyrir landsstjórninia að greiða

fé úr ríkissjóði til dýrtíðaruppbóta

o. fl.

Það eru þessar upphæðir:

5400 kr. til launauppbótar handa

væntanlegum sendiherra í Kaup-

mannahöfn. 20,000 kr. til þess að

launa ræðismann íslenzkan í Genúa

í. ítalíu. Dýrtíðaruppbór til Jó-

hanns Pr. Kristjánssonar af fjár-

lagalaunum hans, samkvæmt 33. gr.

iaunalaganna. Alt að 25,000 kr. til

dj-rtíðaruppbóta handa starfs-

mönnum Búnaðarfélags fslands og

Búnaðarsambandanna. Skal upp-

bæð þessari skift þannig, að laun og

dýrtíðarbætur         starfsmannanna

verði í samræmi við sambærileg

iaunaákvæði launalaganna. 11,000

kr. viðbótarstyrk 1920 til vélbáta-

ferða xim ísafjarðardjúp.

Handa hverjum lækni, sem full-

numa verður á árinu, 1000 krónur

til þess að sækja fæðingarstofnun

erlendis.

80 þús. krónur til styrktar báta-

ferðum á flóum "og fjörðam kring

um land. (Með þessari veitingu

voru teknar aftur þingsályktunar-

tillögur, er komið höfðu fram um

styrk tii mótorbátafei'ða hér og

hvar og stjórninni falið að nota

fjárveitingu þessa eftir því sem

bezt þykir henta).

Launauppbót handa barnakenn-

urum, þannig að þjónustualdur sé

miðaðiar við þá er kennarinn var

fyrst fastráðinn við skóla og að eng

in breyting verði talin á þjónustu-

aldri, þótt kennari flytjist frá ein-

um launaflokki til annars.

Samþykt var heimild handalands

stjórninni til að veita styrk til að

kaupa björgunarbát, og afgr. til

stjórnarinnar. Ennfremur þingsá-

lyktunartill. um vöruvöndun.

Næeti fundur

er í dag kl. 10. Þá verður tekið á

dagskrá: Pjölgun þingmahna í

Reykjavík með mörgum breyting-

artillögum, lánbeiðni frá ostabúinu

í Sveinatungu (20 þirs. kr. úr við-

lagasjóði í viðbót við 10 þús. sem áð

ur hafa verið veittar búinu), þings-

ályktunartillaga frá E. E. um auk-

inn ullariðnað í landinu, og nýi

bankinn.

Efri deild.

Þar urSu 9 frumvörp að lögum

í gær, enda voru 3 fundir haldnir.

En aðalatburðurinn í deildínni var

sá, aS frv. um heimild fyrir stjórn-

ina til aS stofna innlenda peninga-

sláttu var d r e p i 3 meS rökstuddri

dagskrá frá Halldóri Steinssyni.

Var hún samþykt með 10 atkvœðum,

<?n þessir 4 greiddu atkvæði á móti:

Hj. Sn., K. E., S. E. og G. B.

Öll mál á dagskrám fundanna

voru afgreidd með afbrigðum frá

j.-ingsköpum.

Lög frá Alþingi afgreidd í gær:

Viðauki við lög um stimpílgjald.

Breyting á tilsk. um sáttanefndir.

Kensia í mótorvélfræði. Breyting á

lögum um lögreglusamþyktir.

Manntal á íslandi. Bann gegn botn-

vörpuveiðum. Breyting á póstlög-

viin. Gullforði Islandsbanka. Bann

gegö innflutningi á óþarfa varn-

ingi. Gjöld til holræsa og gang-

stétta. Bann gegn innfultningi á

vörum er sýkingarhætta getur staf-

að af. Notkun bifreiða. Heimild um

Kjarna og Hamra.

Nýji bankino.

Nefndarálit komið.

Sameinaðar fjárhagsnefndir

beggja þingdeilda hafa á nokkrum

fundum athugað frumvarpið, ýtaist

ineð leyfisbeiðendum eða út af fyr-

it sig, til þess að geta sem bezt

glöggvað sig á málinu.

Nefndinni varð það brátt Ijóst,

að óhugsandi var no ai'greiða slíkt

mál sem þetta á þessum stutta þing-

tíma.

Leyfísbeiðendur hafa haldið því

fram, að hér sé veruleg þörf á auk-

inni bankastarfsemi t)g meira veltu-

fé en bankarnir nú hafa ráð á, og

haf a tilf ært mörg dæmi þvi til sönn-

unar, sem nefndin verður að fallast

á.

Aríð 1885, er Landsbankinn var

títofnaður, voru t. d. útfluttar vörur

landsins taldar kr. 4312295. En árið

1902, er íslandsbanki var st'ofnað-

nr, námu útfluttar f vörur kr.

11938294. Árið 1914 n>ímu útfluttar

vörur kr. 20830000, og 1916 kr.

40101000. Þetta sýnir, hve hrað-

fara velta landsins hefir vaxið.

Það er því auðsætt, að hafi verið

ástæða til að stofna annan banka

1902, er íslandsbanki var stofnsett-

ur, þá ætti eigi að vera minni þörf

á því nú. Og nefndin verður að vera

þeirrar skoðunar, að hollast sé fyr-

ir laiidið, að eðlileg samkepni geti

myndast í bankaverzlun, eins og í

annari verzlun, svo fljótt, sem hægt

er aö sjá fyrir henni.

Þess utan virðist það beint æski-

iegt, að að minsta kosti sé hér einn

banki, sem sé laus við áhrif og af-

skifti stjórnmálanna í landinu, en

það getur því aðeins orðið, að þing

og stjórn hafi engin áhrif á rekstur

bankans.

Samkvæmt þessu er það álit

nefndarinnar

að þörf sé fyrir þriðja bankann, og

að.það   geti  ekki  sett  núverandi

banka í neina hættu, þótt hann

sé   stofnsettur.    Þvert  á   móti

mundi það létta undir með þeim

að  uppfylla þær skyldur,  sem

þeir hafa við þjóðfélagið.

Nefndin var á einu máli um það,

að ékki gæti hún fallist á frumvarp-

ic óbreytt. Vill hún því gera á því

allmiklar breytingar, og varS sam-

komulag um flestar breytingartil-

iögurnar við umsækjendur.

Sumir nefndarmenn lögðu áherzlu

á, að þingið á sínum tíma setti á-

kvæði um, hvað gróði banka mætti

vera mestur með gefnu tilefni fyrir

augum, og álitu, að f jarstæða væri

að heimila bönkum að græða tak-

markalaust. Hinsvegar álítur nefnd

in, að nauðsynlegt væri að tryggja

hluthöfum og varasjóði sómasam-

legan arð, áður en skattur yrði á

lagður, og áleit, að sá hreini arður

mætti ekki vera minni ea 15% af

hlntafénu, ef tiltök ættu að vera

til að fá útlent fé í fyrirtækið.

Til nefndarinnar var og vísað

frumvarpi til laga um að gera

Landsbanka íslands að hlutafélags-

banka. Og ennfremur hefir nefnd-

inni borist erindi frá íslandsbanka

um leyfi til hlutafjáraukningar.

Nefndinni virðist að þessi mál

standi í nánu sambandi hvert við

annað, en er samhuga um að leggja

til, að öllum þessum málum verði

vísað til stjórnarinnar til undirbún-

iil næsta þings, og að stjórnin

í tillöugum sínum bendi á. á hvem

hátt hún álítur- tiltækilegast að

auka starfsfé Landsbankans.

Þetta er í stuttu máli álit nefnd-

arinnar. Breytingar hennar á frv.

þýðir ekki að rekja hér, því að telja-

NÝIA BÍÓ

Réttlætið

umfram alt.

Áhrifamikill sjónleikur í þrem

þáttum, leikinn af ágætum leik-

endum.

Myndin sýnir baráttu ungr-

ar móðnr, sem berst gegn ó-

drenðlyndum fððnr fýrir rétti

barns sins og eru margir kafl-

ar hennar átakanlegir.

Sýning i kvöld kl.   9.

mmmmmmBammmmmmassm

Pyrirlggjandi hér á staðnum:

Varahlutar allskonar fyrir

BOLINDERS mótora

Ennfremur  lampabrennarar  fyrir

sömu vélar.

G. EIRÍKSS, Reykjavík

Einkasaii á íslandi.

má víst, að málið gangi til stjórn-

arinnar. Mál þetta átti að vera á

dagskrá neðri deildar í gærkvöldi,

en vegna þess að nefndarálit þetta

var þá ókomið, var því frestað.

12 vélbáta vantar.

Sú fregn barst hingað í gær-

kvöldi, að af vélbátum þeim, sem

fóru til fiskjar frá Sandgerði í

gærmorgun, hafi 12 eigi komið að

landi aftur,                                        1

Bað stjórnarráðið björgunar-

skipið Geir í gærkvöldi að fara suð-

ureftir og leita bátanna, en „Geir''

gat eigi farið vegna þess að vélin

/ar ekki upphituð, og var því botn-

vörpungurinn „Víðir" fenginn til

fararinnar.

Inflúenzan

í Vestmannaeyjam.

Morgunblaðið átti tal við Pál

Bjarnason ritstjóra í Vestmanna-

eyjum í gær. Hann var þá að koma

á fætur úr inflúenzunni. Hann

skýrði oss svo frá, að meiri hluti

Eyjarskeggja lægi enn í veikinni,

en engir mundu mjög hættulega

veikir. Þrjú börn kvað hann hafa

dáið. — Verst hefði það verið fyrir

Eyjarnar á þessum raunatímum, að

ekkert eldsneyti var þar til. Sjiikl-

ingarnir liggja í kulda og tefur það

nijög afturbata. Hörgull hefir einn-

ig verið á nýmeti og mannleysi

og illar gæftir hafa hamlað því, að

sjóróðrar væri stundaðir. Altaf um-

hleypingar. 1 gærmorgun dágott

veður og réru þá tveir bátar. En svo

brast á með ofsarok, eins og hér, og

urðu bátarnir að snúa aftur ognáðu

nauðulega landi.

N

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4