155. blað. TÍMINN, fimmtudaginn 15. júlí 1954. RITSTJÓRAR: -ÁSEELL EINARSSON • INDRIÐI G. ÞORSTEINSSON Hví sleppti Þjóð- i viljinn þessu? Þjóðviljinn birti s. 1. laug- ardag grein,.sem að nokkru eru teknaf upp tilvitnanir úr viðtali, er hér birtist í Vett- vangnum s. 1. fimmtudag við Paul Vardinosannis, frjáls- lyndan, grískan, æskulýðs- leiðtoga. í greinarkorni þessu hyggst Þjcðviljinn sanna, hvernig hin svonefnda „bandaríska stefna" hefir reynzt illa og er i tilvitnun- um Þjóðviljáns reynt að leiða rök að þessu meö veikum burðum. Hins vegar forðast Þjóðviljinn að vitna í þá hluta viðtalsins, sem jafnfrsmt gæti talizt beint að kcmm- únistum sjálfum. Skýringm kunnan fyrir yfirgripsmikla leynir sér ekki! Þó er þetta bein viðurkenning á því, að sumt í viðtali Grikkjans sé Þjóðviljanum ekki áð skapi En hvers vegna? „Frjálshuga möniium í Er hægt að vinna bug á námsleiðanum með kennslumyndum samfara bóknáminu? Undanfarið hefir skólalöggjöfin verið mjög til umræðu cg breytingar á henni. Hefir kunnur skólamaður, Jónas Jónsson frá Hriflu, komið fram með tillögur, er myndu ráða bót á þeim námsleiða og ofskipulagningu, er nú þrúgar smá fólkið. Verður ekki frekar um þessar tillögur rætt hév að sinni. Hins vegar höfum vér í hyggju að ræða nokkuð nýja möguleika í sambandi við kennslutækni, sem gæti orðið árangursrík, ef henni væri rétt beitt. Þessi tækni er þó þeim ósköpum undirorpin, sem annað í sambandi við skóla mál, að hún getur valdið leiða of orðið ofskipulögð, engu síður en allt kerfið. í rabbi um daginn og veg- inn við gáfaðan mann og þekkingu á ýmsu því nýjasta, sem er að gerast í tækni, heyrðum vér fyrst getið kvík- myndar, sem kenndi helzta undirstöðuatriði raffræðinn- ar, eða hleðslu raíeindanna'. á málinu, þess sama nem- anda, er annars heíði or'ðið að láta sér nægja útlínur einar. Valda kvikmyndir þreytu? skemmtun. Hitt er þó lítið vafamál, að tíu ára börn eru betur að sér í Mikka míis, heldur en lifnaðarháttum kindarinnar. Góð mynd af lifnaðarháttum kindarinnar gæti gert hana að álíka eftiv minnilegri hetju og Mikka mús, að viðbættri þeirri nauðsynlegu þekkingu, sem barnið fengi óafmáanlega grcypta í hug sinn. Kvikmyndasafn ríkisius. Til mun vera hér á landi stof nun, er nefnist kvikmynda safn ríkisins. Hefir stofnun þessi séð skólum fyrir kvik- myndum að einhverju leyti, Ötti íhaldsins við samvinnustefnuna Um mánaðamótin siðustu var haldinn hinn árlegi aðal fundur S. í. S., og aðalfundir dóttursambanda þess. Fundir þessir vekja jafnan mikla at- hygli um land allt. Samvinnu samtökin eru öflugustu efna hagssamtök fólksins í land- inu. Jöfnuður á kjörum fólks ins hefir reynzt mestur í þeim byggðarlögum, sem fólk ið fylgir samvinnufélögunum i miklum meirihluta. Vinsæld ir samvinnufélaganna eru Sjálfstæðismönnum ætíð þyrnir í augum. Skýringin leynir sér ekki. Jöfnun lífs- kjarnanna með úrræðum samvinnunnar hlýtur alltaf að vera á kostnað fjárplógs- aflanna í þjóðfélaginu. Þetta er kjarni málsins. Því fyllist íhaldið eðlilega skelfingu við hvern samvinnusigur. Skipa- bæði til fræðslu og skemmt Nú eru vissulega þeir kenn unar. Þessar myndir eru keypt kaup"s" T's" eruíTmáli Morp' arar til, sem halda því fram ar fyrir lítið verð og oft með j unDlaosins hættuleg bændum og það með réttu, að kennslu það að sjónarmiði að fá sem! öllum löndum kemur það' Þessi kvikmynd nefir Þa3 tn myndir muni valda þreytu, mest fyrir sem minnso útgjöld síns máls, að hún hefir bent á nýja möguleika i ksnnslu við, þegar lýðræðið og mann réttindin eur troðin ofan í svaðið. Fögur orð og langar samþykktir á samkundum Auðyeldaði skilning á eru gagnslitlar, ef ofbeldi rnálinu. engu síður en bóknámið. Mik Ekki er oss kunnugium, að við il og hröð skipting milli "bók- þetta kvikmyndasafn ríkisins vitað vita Sjálfstæðismenn, „ að þetta er helber uppspuni. nams og kennslumynda a degi starfi þeir menn, sem viti að En nvers vegna er þessu hald og olíuverzlun samvinnu- manna glæfrastarfsemi. Auð- trónar í valdasessinum." Þessa tilvitnun birti Þjóð viljinn ekki. Margur maður i mun kannast við plagg, er, nefnist stjórnarskrá Sovét-1 ríkjanna. Þar er heitið stjórn málafrelsi, ritfrelsi, trúfrelsi og málfrelsi. „Fögur orð og langar sam þykktir á samkundum eru gagnslausar, ef ofbekli tróii ar í valdasessinum." Þaö má nú segja, er það ekki Þjóðvilji góður? Hvern- ig er mannréttindum komið þar sem „rússneska stefnan" er algj ör ? Trúir Þj óðvilj inn því ekki, að mannréttindi séu ekki í heiðri höfö í Rúss- landi? Hví kinokaði blaðið sér að birta þessa tilvitnun, sem allir frelsisunnandi menn líta á sem einn sinn aðal? Tilgangur Þjóðviljans-er ekki sá að birta boðskap þann, er hinn frjálslyndi Grikki minn ir íslenzka æsku á, t. d.: hverjum, sem nemandi er í hverju beri að stefna í þess skóla, ætti þó að nokkru að um efnum, eða hafi fram að Það hafði verið svo með geta hrist af honum leið- þessu fundið nokkra hvöt hjá undirstöðufræði raf fræðinn' ann. Einnig ber að athuga í sér að gera þetta að þeirri ar eða hleðslu rafeinöanna, þessu máli, að kennslumynd- uppgangs og fyrirmyndarstofn að erfitt var að efla skiln-,ir verða að vera listrænar og un, sem hún gæti veriö hjá ing í þeim fræðum í al- túlkandi, en ekki þurr og þjóð, sem hefir allt viljað mennum skólum. Var þá, dauð lýsing á því, sem þær leggja i sölurnar og vill leggja eins og lög gera ráð fyrir, !eru að flytja. Þær mega held reynt að skýra útlíuur máls ur ekki vera langar. Möguleik ins fyrir þeim nemendum,'ar væru á því að skipta tím.a seni þurf tu ekki naaðsyn- I f agsins að hálf u á milli kvik- lega að vita þetta vegna íön rnyndar og bókar, þar sem ar, eða þess háttar. Kjarni xrásögn bókarinnar væri fyrst máísins lá eftir sem áður tekin til meðferðar og mynd óskýrður og tcrskýrður Svo in kæmi síðan með nákvæm var það, að hingað til landsari, myndrænni og gieggri ins barst mynd um þetta lýsingu, en kennari gæti gef ið. Þetta kerfi getur átt við í fjölmörgum fræðum, ef ekki öllum. Kennslumyndirnar ættu ekki að valda þreytu. Að herfa á þær er starf og nám. Aftur á móti getur síendur- tekin Mickey Mouse mynd valdið þreytu, því hún er efni. Var saminn við hana íslenzkur texti, en myndin sýndi gjörla, svo ekki varð um villzt, kjarna þess máls, er svo torskýrður hafði ver- ið fyrir nemendum. Msi segja, að mynd þessi hafi á tuttugu mínútum skapað fullan skilning nemandans í sölurnar til að mennta sig og afkomendur sína sem bezt. Stofnunin hefir þó látið það af sér leiða, að hún hef ir gert kvikmyndir að heima göngum í þeim skólum, þar ið fram? Það er vegna þess, að samvlnnuhreyfingin er hættulegasti andstæðingur „kjarna" Sjálfstæðisflokks- ins, fjárplógsaflanna. Hlut- verk íhaldsblaðanna er því eðlilega að ófrægja samvinnu félögin á alla lund, að vilja húsbændanna. Það er ömur- legt þjónshlutverk að ófrægja traustu alþýðusamtök lands- ins, samvinnufélögin. Þeir um það, sem þá iðju stunda. Sjálfstæðisflokkurinn reyn sem sýningum verður við komið. Hins vegar kemur það til frádráttar, að mynd ir þessar eru ekki þeirra gæða, að þær veki sérstak- an áhuga barnanna. Mikki juús hefi í því efni sigrað kvikmyndasafn ríkisins. Sem menningaratriði hafa þessar kvikmyndasýningar í skólum ekki haft neina úr- slitaþýðingu og hafa hana Framhald á 6. síðu. til v.erkamannauppreistarinn^þess að forða Grikklandi und stefna Venizelosar. ar í Austur-Berlín 17. júní j 1953. Múgnum var sundrað I með skriðdrekum og leiðtDg- oft um hans varpaö í fangelsi. „Hugtakið frelsi er misnotað, en þeir sem lifa „Rússneska stefnan" viður- áh þess, ganga ekki að því kennir ekki hugtakið frelsi í gruflandi, að það er mann- eskjunni jafn nauðsynlegt og andrúmsloftið___" Heldur er reynt að níð'a Bandaríkin á alla lund, að hætti Rússa. „Hugtakið frelsi er oft mis- notað.." segir Paul Vardinos- annis. Grikkir hafa komizt í kynni við misnotkun á hug- takinu frelsi-jafnt af hendi kommúnista og Papagos. Hvergi er frelsið dyggilegar troðið í svaðið en í þeim lönd um, þar sem kommúnisminn er „svæsinn" svo orð Þjóð- vlijans séu notuð, og þetta veit Þjóðviljinn, því er þessu sleppt. Margur rekur minni þeirri mynd, sem það' er skráð í hjörtum allra sannra lýð- ræðissinna. Þess vegna sleppti Þjóðviljinn þessari tiMtnun og ekki að undra. í Grikk- landi, sem og víða annars staðar, er skammt öfganna a milli. Um reynslu Grikkja af kommúnistum segir Vardl- nosannis: „....Vegna skæruhernað- ar kommúnista neyddist frjálslyndi flokkurinn til að taka höndum saman við ýmsa andstæðinga sína." Kommúnistar knúðu frjáls lyndu öflin til að taka hönd- um saman við hægri öflin til Þannig an kló kommúnismans. Við, er reynslan jafnan. Komm- þetta óx afturhaldinu eðli-! únistar hafa fyrr lega fiskur um hrygg og(ista og nazista til Papagos hershöfðingi sá sérjatferli sínu. stutt fas- valda meo leik á borði. „Gaf hann þá drengskap- arloforð sitt um að skipta sér einungis af hermálum, en láta stjórnmál með öllu afskiptalaus. Þetta loforð sveik Papagos og safnaði um sig flokki afturhalds- samra hægrimanna og fas- ista." Segir hinn frjálslyndi gríski æskulýðsleiðtogi um það tæki færi, sem Papagos fékk yegna tilverknaðar kommúnista: „Valdataka Papagos er bein afleiðing af yfirgangi komm únista í Grikklandi." Ekkert var kommúnistum meira eitur í beinum í Grikk landi en hin frjálslynda ir nú í auknum mæli gamalt „draugabragð" frá fyrstu ára tugum samvinnufélaganna, ag reyra þau lánsfjárhöftum. Þannig er reynt að veikja að- stöðu Sambandsins og kaup- félaganan í frjálsu verzlun- inni, sem er reynt að gera nafnið tómt. Svona er hin nýja haftastefna Sjálfstæð- isflokksins til að tryggja hlut hinna útvöldu í verzlunar- stéttinni, Stundum tala Sjálfstæðis- menn um hlýhug sinn í garð samvinnufélaganna. Það þarf mikla ódrenglund af Sjálf- stæðisflokknum að halda öðru sem þessu fram. Sagan er í- haldinu ekki hliðholl. Þeir, sem kynnt hafa sér að nokkru starfssögu samvinnufélag- „Arið 1946 tök stjórn Veni zelosar við völdum. Hún kom á friði í iandinu og hóf I anna, vita að íhaldsöflin hafa stórfelldar umbætur í þágu ahnennings. Hún skipti stór jörðum á milli smábænda og lagði grundvbll að félags legum og verklegum fram- förum í landinu. Mótaðist stjórnarstefna Veuizelosar af frjálslyndi og víðsýni." Þannig lýsir Paul Vardinos annis stefnu frjálslyndra og þetta dregur Þjóðviljinn ekki í efa í greininni. Hvernig stó'ð þá á þvi að kommúnistar vildu þetta stjórnarfar feigt? Stefna kommunista er alls staðar sú sama þegar Framhald á 6. síðu. reynt að knésetja samvinnu- félögin við hvert tækifæri, sem gafst ailt frá því, að Þórður Guð,iónsson reyndi að birta þingeyska bændur með hungurvofunni fvrir það eitt að bindast samtökum um eig in vörukaup. Þessa söeu er óþarft að rekia frekar hér, en verður gert, ef tilefni gefst. Meðan íhaldið óttast sam- vinnufélögin, eru þau á réttri leið. Gifta þeirra er, að íhald inu hefir ekki tekizt að koma fluscumönnum sínum til á- hrifa innan samvinnusam- takanna eins og í verkalýðs- samtökunum.
Beinir tenglar