Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn

						16. blað.
TÍMINN, föstudaginn 21. janúar 1955.
Hvar eru skipin
Sambandsskip:
. Hvassafell er í Grangemouth. Arn
arfell fór frá Rvík 10. þ. m. áleiðis
•til Brazilíu. Jökulfell fór frá Rvík
-18. þ. m. áleiðis til Hamborgar. Dís
arfell losar á Húnaflóahöfnum. —
Xiitlafell er í öiíuflutningum á Su3
uriandshöfnum. Helgafell er í N. Y.
Ríkisskip:
'Hekla er á Austfjörðum á norður
' leið. Esja er vœntanleg til Rvíkur
^árdegis í dag ao austan úr hring-
ferð. Herðubreið er í Reykjavík. —
Skjaldbreið er í Reykjavík. Þyrill
verður væntanlega 1 Hvalfirði í dag.
Baldur fór frá Reykjavík í gær-
kveldi til Ólafsvíkur, Grundarfjarð
ar og Stykkishólms.
Eimskip.
Brúarfoss fer frá ísafirði í dag
20. 1. til Patreksfjarðar og Breiða-
fjarðar. Dettifoss kom til Kotka
¦18. 1. frá Ventspils. Fjallfoss fer frá
Hamborg í dag 20. 1. til Antverpen,
Rotterdam, Hull o^ Rvíkur. Goða-
foss fór frá Reykjavik 19. 1. til N. Y.
Gullfoss fór frá Rvík 19. 1. til Leith
og Kaupmannahafnar. Lagarfoss
fór frá Reykjavík 15. 1. til N. Y.
Reykjafoss kom til Rvíkur 20. 1.
frá Hull. Selfoss fór fráKaupmama
höfn 19. 1. til Rotterdam og íslands.
Tröllafoss fór frá N. Y. 7. 1. Vænt-
. anlegur til Reykjavíkur um kl. 10
í fyrramálið 21. 1. Tungufoss fór frá
N. Y. 13. 1. til Rvíkur. Katla fer
frá Danzig 21. 1 til Rostock, Gauta-
borgar og Kristiansand
Ur ýrrísum áttum
Flugfélag /slands.
Millilandaflug: Sólfaxi fer til
Kaupmannahafnar kl. 8,30 í fyrra-
• málið. Innanlandsflug: í dag er
áætlað að fljúga til Akureyrar, Pag
urhólsmýrar, Hornafjarðar, Hólma
¦ víkur, ísaf jarðar, Kirkjubæjarklaust
urs  og  Vestmannaeyja.  Á morgun
- eru ráðgerðar flugferðir til Akur-
eyrar, Blönduóss, Egilsstaða, ísa-
fjarðar, Patreksfjarðar, Sauðár-
króks og Vestmannaeyja.
Loftleiðir.
Hekla, millilandaflugvél Loftleiða
er væntanleg til Reykjavíkur n. k.
sunnudag kl. 7 árd. frá New York.
Plugvélin heldur áfram til megin-
lands Evrópu kl. 8,30.
Edda, millilandaflugvél Loftleiða,
er væntanleg til Reykjavíkur kl. 19
sama dag frá Hamborg, Gautaborg
og Osló. Áætlað er, að flugvélin fari
til New York kl. 21.
Þykkvbæingar
vestan heiðar hafa kynnikvöld í
Edduhúsinu laugardaginn 22. jan
kl. 8,30 stundvíslega. Skemmtiatriði.
/.H. — Skíðafólk.
Spilað verður í félagsheimilinu í
kvöld frá kl. 8. Allir velkomnir. —
Skíðadeildin.
Leiffrétting.
Það leiðréttist hér með, að Hús-
mæðrafélag Reykjavíkur á 20 ára
afmæli um þessar mundir en ekki
25 ára, sem misritaðist í frásögn hér
í blaðinu í gær.
Vanáaðir trtslofunarhrinejir
Davíð Stefánsson
(Framhald af 5. síðu).
„Djúp sem hafið, hrein sem
mjöllin,
heit sem bál var gleði mín*.
í kvæðinu ^Sigling inn
Eyjafjörð" nær skáldis lista
tökum og það er í senn snjallt
og innilegt, svo as snertir
viðkvæma strengi hvers
manns, sem elskar átthaga
sína. Það minnir jafnvel á
trúarlega upphafningu Matt-
híasar:
„Hægra skaltu, skip,
skríða inn Eyjafjörð.
Loks 'e'ftir langan dag
lít ég þig helga jörð.
Seiddur um sólarlag
sigli ég inn Eyjafjörð.
Og nú eru yrkisefnin þyngri
og örlagameiri. Hér kemur
fram efltt glöggt einkenni
Davíðs, einkenni stemninga-
mannsins, sem lifir það, sem
hann yrkir. Hann byrjar oft
kvæðí á lysingu sögu]jegra
og örlagaþrunginna atburða,
en í kvæðislok er það oftast
hann sjálfur, sem deilir þeim
örlögum, þolir og þjáist,
gleðst eðá hryggist. Hann tek
ur sjálfur á sig örlagadóm-
inn, setúr sig í spor þess,
sem hann kveður um. Kvæð-
iö Útburðurinn sýnir þetta
Ijóslefra:
„Eg er barnið, sem boris var
út,
ég var bánnfært í móður-
kvið".
Og samtíð hans verður
einnig oft þolandi hinna
fornu atburða, það er enn
hin litríka endurspeglun í
ljóðum Daviðs:
„Bráðum brennir Flosi
Bergþórshvol að nýju".
Davíð setur sig oft í spor
hins hrjáða, finnur til skyld
ieikans eða bera byrðina með
honum:
„Ég er friðlausi fuglinn."
En leiðin liggur suður um
höf, og þar finnur Davíð
þann hljóm, sem hann hefir
hreyft heima, en ekki hafið
til fulls fyrr. í suðrænum
löndum á skilningur- Davíðs
á ástinnf'fullan hljómgrunn.
Nú túlkar hann það sjónar-
mið sitt fullum rómi, og það
væri synd að segja, að hann
næSi ekki eyrum íslendinga.
Ástin er alræðisvald, jafnvel
heilög og hafin yfir boð og
bönn, alfrjáls og óbundin,
til þess eins gefin mannin-
um, að hann njóti hennar
eins og bézt býðst.
„Komdu,;ég skal glaðvekja
guðseðli þitt
og fá þér að leikfangi
fjöreggið mitt."
í kvæðihu „Rómversk brúð
ur," segúThann:
„í nautnanna helgustu hölí
eru hjörtun í eldinum skírö."
og í Capri-kvæði:
„Grátið með mér gullnu
strengir
gítarar og mandólín.
Katarína, Katarína
Katarína er stúlkan mín."
Ljóð Davíðs um yrkisefni
sunnan úr heirni, eru mörg
meðal hinna beztu, er hann
hefir ort, og hafa náð einna
mestri og-almennastri hylli.
Hann vefur saman suðrænar
myndir og brot úr íslenzkri
þjóðtrú, þjóðkvæðum og þjóð
sögum, lætur kyngi og dul-
mögn þjóðsögunnar vera sem
heita glóð undir björtum
loga suðrænna tilfinninga.
En norðrið á hug hans þrátt
fyrir allt, á heimleið mást
hin suðrænu áhrif fljótt burt,
og hugur hans dregst af seið
mögnuðu afli að norrænum
himni. Þó vakir í vitund hans
eftirsjá, er hann kveður sól-
arstrendur ítalíu.
Bókin endar:
„Ég nefni nafnið þitt
og næturhúmið flýr."
Það er „hið liðna ævin-
týr." Hann heldur norður og.
heim, því að það er hans
„köllun að kveða í klakans
Paradís."
Enn líða tvö ár, þá koma
Kveðjur 1924. Davíð er heima
en að hugsa um að sigla.
Bókin hefst á kvæðinu: Ég
sigli í haust:
„Ég er fuglinn sem flýgur
— skipið, sem bylgjan ber.
Kvæði mín eru kveðjur,
ég kem og ég fer.
Ég kom að sunnan í sumar
og sigli í haust."
Og enn veröa yrkisefnin
suðræn, og tekur við eitt
kvæðið af öðru, sem allir
kannast við — Messalína,
Napólí, Feneyjar og Lapi í
Flórens, svo að nokkur séu
nefnd. Ef til vill nær Davíð
hæst í þessari bók, og þar
munu vera flest þeirra
kvæða, sem dáð eru af ljóða
vinum. Þegar á bókina líður
verða yrkisefnin heimlægari,
og hann sækir stundum efni
í heim trúarinnar. Þar er hiS
gullfallega ljóð „Á föstudag-
inn langa":
„Ég kveiki á kertum mínum
við krossins helga tré."
Það fer að kveða meira að
heimspekinni í sumum kvæð
um, en þó bregSur skáldiS á
leik oSru hverju, svo sem í
kvæSinu um litlu hjónin, eSa
þá aS þaS fellur fram í lotn
ingu fyrir fegurS náttúrunn-
ar:
„Ég var í Vaglaskógi
i vorsins græna ríki."
Þarna kemur einnig vísa,
sem fleyg hefir orðið og er
um leið táknræn fyrir Davíð,
leik hans með andstæðurnar
og harmsöguna og meinbug-
ina á öllu í lífinu:
„Til eru fræ, sem fengu
þennan dóm
að falla í jörð og verSa
aldrei blóm."
Þar á eftir koma kvæSi
eins og Helga jarlsdóttir, sem
er eitt bezta sögukvæSi ort
á íslenzka tungu.
Nú virSist verða ofurlítið
hlé á ljóðagerð hjá Davíð og
hann leitar jafnvel annarra
viðfangsefna. Leikritið Munk
arnir á Möðruvöllum kom út
1925. Svo koma „Ný kvæSi"
1929. Þar eru mörg frægustu
sögukvæSi skáldsins, Hallfreð
konungur í. Kálfsskinni, en
milli eru glitfagrar ljóðperl-
ur:
„Nú sefur jörðin sumargræn
nú sér hún rætast hverja
bæn."
Ljóðabókin „í byggðum"
kom út 1933. Þar eru hátiða-
ljóSin.
Kaflar úr þeim eru meðal
hins bezta og þróttmesta, sem
Davíð hefir ort. Hann bregð-
ur upp ógleymanlegum mynd
um í nánu samræmi við hug
þjóSarinnar á þessari há-
tíSastundu og viShorf henn-
ar til fortíðar og nútíðar:
„Sjá liðnar aldir líða hjá
og ljóma slá
á vellina við Öxará.
Sjá dagar koma, ár og aldir
líða
og enginn stöðvar tímans
þunga nið."
í þessari bók má nefna
gullfalleg kvæði, þar sem
Davíð fer með söguleg efni
af mikilli list. Þar er „Sálin
hans Jóns míns," er síðar
varð efniviður í ágætt leikrit,
„Gullna hliðið." Þar eru
kvæðin „Brandur skipstjóri,"
„Vegurinn," „Lofið þreyttum
að sofa" og fleira. Yndisfag-
urt er kvæSið „Yngismey":
„Ég stend fyrir spegli og
strýk mitt hár."
Ljóðabókin „Að norðan"
kom út 1936. Þar eru söng-
ljóð eins og „Þú komst í hlað
ið á hvítum hesti" og þar
snertir Davíð við strengjum
sem þessum:
„Hvað varðar þá um vatnið
sem vínið rauða teyga?
Hvað varðar þá um jörðina,
sem himininn eiga?"
Eftir ellefu ára þögn kem-
ur svo Ijóðabókin „Ný kvæða
bók" 1947. Þar er allmikil
breyting á orðin. Gáskinn er
horfinn, ólgan í blóðinu far-
in að sjatna, tökin þyngri en
engu að síður örugg og skáld
leg. Þó er Davíð ekki lengur
það söngvaskáld, sem hann
var, og í þessari bók er ekki
margt um ljóS, sem liggja
mun þjóðinni á vörum í söng.
Auk þessara ljóða hefir
Davíð Stefánsson skrifað
skáldsöguna „Sólon ísland-
us", sem er afbragðsgott verk
og náði mikilli hylli. Gullna
hliðið mun þó vafalaust vera
talið bezta verk hans í ó-
bundnu máli og betra leikrit
en „Vopn guðanna," sem út
kom 1944.
Davíð Stefánsson er sex-
tugur í dag. Hann hefir um
þrjá eða fjóra tugi ára verið
í öndvegi söngva- og ljóða-
skálda með þjóðinni, og held
ur þeím sessi vafalítið enn
um sinn. Hann markaði ný
tímamót í ísilenzkri ljóða-
gerð. Þótt hann sé skáld líð-
andi stundar, gefur hann
framtíðinni gull að leika að.
í dag mun öll þjóðin fagna
því að eiga Davð Stefánsæn,
fagna því eins og skáldi einu
er fagnað. Hann snart hjarta
streng kynslóðar sinnar, gaf
honum aukinn hljóm og
styrk, hann lyfti henni á
vængjum ljóðsins og bar
hana í musteri nýs tíma, þar
sem heitar tilfinningar réðu
ríkjum, og unga fólkið fann
sjálft sig. Þess vegna hefir
Davíð verið lesinn og sung-
inn síðustu áratugina af
hverjum íslendingi, ungum
og öldnum. Kvæði hans hafa
verið skólaljóð þeirrar aldar,
sem nú er vaxin á miðjan
aldur,
Á rúmri öld hafa íslend-
ingar átt þrjú ljóða- og
söngvaskáld, sem bera höfuð
og herðar yfir hinn fjöl-
menna hóp góðskálda aldar-
innar. Þar ber fyrst Jónas
Hallgrímsson með ljúflings-
ljóð sín. Þá kemur Matthías
Jochumsson, trúarskáldið
mikla,  og  við  tekur    Davíð
iiilllilliliiilllliililliiilliiiiiiiiiiiliiiiiiiiiiilllllllllliiiiiitil
I            VIÐ   BJOÐUM
YÐUR
ÞAÐ   BEZTA.
Olíufélugið híf.     |
SÍMI: 81600
inHiHiniiiiiimmmiimmtimmimmmiimiimiimmi
Happdrætti
(Frarnhald af 3. sfðu).
92544    93535    93997     94098
95154     95235     95356     95545
95841   .97654    98121     98623
98722     98755     99156     99617
100142   101717   101958   101971
102530   102882   103487   104105
104638   105078   105182   106024
107107   108847   109386   109457
109471   110037   110261    110336
110504   110707   110980   111500
112176   113271   113941   114431
115481   116750   116802   117020
117033   117342   117960   119211
120008   120057   120317   121386
121916   124200   124600   126016
126328   127254   128294   128625
128664   129524   129550   129604
130237   130400   130880   130941
131075   132558   133500   133857
134022   134234   134469   136375
137810   138094   138845   140183
141148   142430   142441    143006
143284   144380   144776   144928
145465   146187   146200   146462
147994   148796   149107   149331
(Birt án ábyrgðar)
Stefánsson. A sextugsafmæli
Davíðs mun mörgum vakna
sú spurning, hver skipa muni
öndvegið næst. Hverjum auðn
ast þaS hlutskipti, að verSa
næsta ljóða- og söngvaskáld
íslendinga, það er ber höfuð
og herðar yfir aðra í samtíð
sinni, leggur þjóðinni allri
ljóð á tungu til söngs og fagn
aðar? Hver mun verða til
þess að túlka af jafn heil-
um hug sorg og gleði unga
fólk&ins í samtíð sinni, ná
að snerta hj artastrengi þess
eins næmum tökum og bera
samtíð sína yfir ný tímamót
í söng og ljóði? Við biðum
og væntum pess manns. Þótt
margt sé nú ungra verka-
manna í þeim víngarði mun
vart efamál, að sá er ekki
fram kominn, að minnsta
kosti ekki eins ahkapaður og
DavíS Stefánsson var á fyrstu
göngu.
Sextugum óskar öll íslenzka
þjóðin DavíS Stefánssyni frá
Fagraskógi allra heilla, ljóS-
snilli og langra líf daga. A. K.
Gangstéttir
(Framhald af 8 sfffu).
það lítilli átthagaást yfir-
manns gangstéttagerðanna ,í
bænum, en hann væri ein-
mitt fæddur og uppalinn í
Vesturbænum.
5C X  X
NRNKIN
L '^*& JL ^* ^* ^m.M. A.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8