Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn

						t í Hl*i?N, fostodaginn 6. septeittber 1957.
7
Eínn af nafntoguðum land
námsmönnum við Breiða-
f jörð var Geirmundur heljar-
skitftt* sem nam land á
Skarosströnd og reisfi sér bú
að Geirmundarsf öðum, sem
nú ei* hjáleiga höfuðbólsins
að Skarði. í landnámi Geir-
muhdar er bezta höfn í allri
Dalasýsiu, þar heitir Skarðs-
stöð.
Nú er upphaf nýrra tírna í
Skarðsstöð. Þar eru hafnar fram-
kvasmdír við hafnarmannvirki og
Grein og myndir:
Guðni   Þórharson.
verzlunarstöð, sem vafalítið á eft-
ir að verða Dalamönnum dýrmæt
höfn #g athafnasvæði, þegar haf-
skip geta lagzt þar að bryggju,
sem setrn verður.
w óem enn buici
mrteomenaur
> óóciíþi
auir lanancímámannó
Bátar og bændur við
BreiðaffÖYð
Þegar blaðamaður frá Tímanum
kom n$tega í Skarðsstöð, voru þar
nokkrir Dalamenn í kaupstaðarer-
indum og, sóttu sér nauðsynjar i
verzktn, sem þar er verið að end-
nrbyggja og opna í gömlu hús-
næði. ,, , „;
Bátar Kristins bónda í Skarði
stótó'þ^r s'kammt frá í naustum,
máláðir og v'el' 'hirtir, enda illt bát-
lausum? .niarmi við Breiðafjörð.
Sjálftiir-, var. Kr.istinn bóndi ekki
langt, frá, hress.ilegur og glaður í
bragðí,'enda með hugann allan út
lúðan ír s.iónum, en lítill tími til
veiða. Áður voru eyjarnar byggð-
ar, en nú eru Ijósin horfin, en
vit.iað U'tn æðardún á vorin og
skepnur fluttar í eyjar til að nytja
það kjarngóða gras, sem ek-ki
vinnst lengur tími til- að heyja,
eða flytja til lands. Svo getur mað
ur skroppíð til fiskjar og sótt sér
í soðið, þegar heimilisfólkið lang-
ar i nýjan fisk.
Ágæt höfn í smíðum
í fjörunni stendur vélbátur, en
í nausti stór flutningaprammi,
sem    notaður er í eyjaferðir    og
•:i   ,¦       -.   ¦ ,                                     '
^fzaroóótöo  i/eroup haf-
ómpanöfn cÁJaic
i Breiðafjarðareyjum, eða kannske
líka á Iúðumiðum við eyjar.
— (Tá, það er fallegt að sjá til
eyja á svona björtum degi, sagði
Kristiivn, þegar komið var upp á
steinnökkvann, i sem stendur í
SkarSsstöð, og er fyrsti áfangi
mikilía hafnarmannvirkja. — Sko,
þarna úti eru Rauðseyjar og þarna
Rúí£e|rjar ,og margar fleiri. Þ.ar
toiðtir   selurinn   á   sker.iunum   og
ainanna
hægt er að flytja á 17 hross í einni
ferð. — Þannig er þá eyjabúskap
urinn við Breiðafjörð, hugsar
blaðamaðurinn og spyr um fram-
kvæmdir í Skarðsstöð.
I fyrra var byggður stein-
nökkvi, sem myndar ágæta og
trausta byrjun á bryggju út í
mjótt stind milli kletta. Þar er
annars djúpt og skjólgóð höfn
í Skar'ðsstö«. ííeta mí Iwt b^r
að bryggju stórir vélbátar, og
ætlunin er að lengja bryggjuna,
ef til vill að sumri, svo að strand
ferðaskipin og minni millilanda-
skip geti komið að bryggju í
fyrstu hafskipahöfn nútímans í
Dalasýslu.
Verzlunarstaður hefir lengi ver-
ið í Skarðsstöð, að minnsta kosti
af og til. Þar hefir frá alda öðli
vcrið skipauppsátur Skarðsmanna,
enda þótt sjávargatan frá Skarði
sé óvenjulega löng, eða um 3 km.
Um áratug fyrir aldamót hóf þar
verzlun danskt félag, sem rak
verzlun og útgerð víða við Brciða-
fjör'ð og hafði höfuðstöðvar í Flat-
ey. Þá var reist myndarlegt hús
í Skarðsstöð og byggð þar bryggja.
Stóð verzlun þar með blóma þar
til verzlunarhúsið brann, og enn
stendur þar gamalt hús og nýleg
viðbygging. Nú er verið að breyta
gamla verzlunarhúsinu, setja á
það stóra glugga og snyrtilega
sölubúð, sem er útibú frá kaup-
félaginu í Stykki'shólmi. Er Krist-
ján Breiðdal þar útibússtjóri og
annast hann uppsetningu nýju
verzlunarinnar af smekkvísi. Hefir
Kristján áður byggt upp með mikl
um myndarbrag verzlunarstað að
Vegamótum á Snæfellsnesi, líka
fyrir kaupfélagið í Stykkishólmi.
í Skarðsstöð er einnig slátrun að
haustinu og með tímanum kemur
þar áreiðanlega frystihús til að
novma   lq?>t  o»  s.iávarafla  til  út-
Krtstinn bóndi aS Skarði, óðalsbóndi
jafnvigur til sjós og  lands.
flutnings. Þegar höfnin kemst
lengra á veg, verður þess ekki
'angt að bíða að Skarðsstöð verði
útflutningshöfn, bæði fyrir land-
búnaðar- og sjávarafurðir.
Útflutningshöfn fyrir land-
búnaðar- og sjávarafurðir
Dalasýsla er ágætt landbúnaðar-
hérað og verður það í enn stærri |
stíl í framtíðinni. Héraðið iiggur
nokkuð langt frá helztu markaðs-
svæðunum fyrir landbúnaðaraf-
ur'ðir innanlands, ef miða þarf við
daglega flutninga. En þegar út-
flutningshöl'nin er komin í Skarðs
stöð, og öruggir vctrarvegir um
hérað, verður þar mikilvæg mið-
stöð fyrir útflutningsframleiðslu
landbúnaðarvara.
Skarðsstöð hefir Iíka, að því
er virðist ákjósanlegar aðstæður
fyrir útgerð. Fiskimlð eru góð
og örugg frá f ornu fari á Breiða-
firði og með aukinni landhelgis-
vernd ættu hin fornu fiskimið að
eflast að nýju, og þá liggur vel
við að sækja á stórum vélbátum
frá Skarðsstöð.
Elzta óðal á fslandi
Höfuðbólið að Skarði stendur
hátt í fallegri brekku undir fjalli,
sem skagar langt fram á strönd-
ina, þegar horft er inn frá Klofn-
ingi. Heiman frá Skarði sér vel
yfir Breiðafjörð og út til eyja,
yfir breiða velli og lynggróið land
hið næsta. Er skiljanlegt, að ein-
mitt þar hafi Geirmundi heljar-
skinni þótt gott og fallegt undir
bú. Kunnugir telja, að síðan hafi
Skarðseignin ekki farið úr eigu
einu og sömu ættarinnar. Þar er
því elzta ættaróðal á íslandi. Skjal
legar heimildir munu vera til um
eign ættarinnar á jörðinni frá þv
á elleftu öld og allar líkur bend;
til þess, að fram að þeim timt
hafi niðjar Geirmundar landnáms
manns átt jörðina.
Skarð á Skarðsströnd hefir jafn-
an verið í tölu helztu höfuðbóla á
fslandi, enda oft búið þar auð-
menn, sem komið hafa við sögu
samtíðar sinnar.
Hirðstjórinn ríki, Björn Þor-
leifisson, bjó þar með konu sinni
Ólöfu ríku á fimmtándu öld. Skarð
verjar bjuggu margir af mikilli
rausn og áttu margar jarðir. Þeir
keyptu jafnvel menn til að taka
að sér drauga, sem þeim voru
sendir, og fengu til kirkju sinnar
gripi gerða af frægum listamönn-
um á meginlandi Evrópu. Seldu
sjálfjr vörur sínar til útlanda og
voru hafnir yfir smáborgara- og
kotungssjónarmið, sem einkenndu
íslendinga á umkomuleysisárum
hinna erlendu yfirráða.
Altaristaffa Ólafar ríku og
kirkjubekkur Valgerðar frá
Bræðratungu                                '
Heima á Skarði stendur enn
kirkja í einkaeign og er þar
margt kjörgripa, sem vart eiga
sína líka í íslenzkum kirkjum,
Nægir þar að nefna altaristöfl-
una fögru, sem Ólöf ríka gaf
kirkjunni á fimmtándu öld og
þykir með helztu kjörgripum,
sem tengdir eru íslenzkum kirkj-
um. Er altaristafla þessi með
trcskurðarmyndum forkunnar
fögrum og lokast í slcáp, þannig
að varðveitzt hafa litir og fáguu
hins listræna handbragðs. Þessi
altaristafia úr Skarðskirkju var
send til Parísar á heimssýning-
una árið 1900 og þótti hinn merk
asti kjörgripur, einnig þar.
¦¦:¦¦¦¦¦¦ >¦?¦;   ¦                                                                                                              •¦¦¦,)
Kirkjubekkur Valgerðar frá Bræðra-
tungu stendur enn  í kirkju Skarð^-
bænda.
• í kirkjunni er líka prédikunar-
stóll, gamall mjög, eða frá fyrri
hluta sautjándu aldar. Þar er einn
ig fagurlega útskorinn og m'álaS-
ur kirkjubekkur frú Valgerðar
Gisladóttur, Hákonarsonar lög-
manns frá Bræðratungu. Valgerð-
ur giftist Eggert ríka á Skarði ár-
ið 1633. Hún var sýstir Kristinar
konu Þorláks byskups Skúlasonar
og voru giftingarmál þau öll hin
sögulegustu. Kristín hafði áður
verið heitin Eggert á Skarði, þá
sextán ára gömul, er byskup kom
(Framhald á B. sfSu.)
.ii.íifiiÍiÍÁii .'úkií ;•.. l .w.v*-*»: L:ik-i, *:
A myndinni til vinstrl sér heim aS Skarði. Myndin aS ofan er frá upp>
sátri báta f Skarðsvör.                                             t
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12