Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn

						t í MIN N, föstudaginn 7. marz 1958.
Sjötug: Kristbjörg Jónatansdóttir
kennari á Akureyri          %
i
Hjónin Guðrún  Guðnadóttir og Brynleifur Tobíasson.
9>
Allir þekkja hinn þunga hljóm"
Nokkur orð tii minningar um
Brynleif Tobíasson menntaskólakennara og áíengis-
varnaráðunaut, og konu hans
frú Guðrúnu Gulnadóttur
„Aliir þekkja hinn þunga hljóm,
þó veít enginn — hans leyndar-
dóm".
(Davíð  Stefánsson  frá
Fagraskógi).
„Þau eru Ibæði dáin, hún Guð-
rún og hamn Brynleifur"-
. Fianantaidagsanorgunirin; hinn 27.
xeibrúar sJ.., var mér íflutt þessi
fragn. Ég var við því búinn að
iirétta lát Guðrúnar Guðnadóttir,
fconu Brynleifs Tobíassonar. Hún
foaifði ifiehgið slag tfyrir fáum dög-
uan og siðan Tegið á Landsspítalan
um anilli heimts og uielju. A mið-
viikudagskvöidið bai'ði ég talað
imtekra s'tund í síona við Brynleif.
Hann var auðheyranlega mjög
uggandi uon láf.konu sinnar, en
hanri var séori að veriju rólegur
*g æoiúlaus. Ekki átti ég þá von
á iþví, að þetta yrði ofckár seinasta
eaontal. Kiufcfcan fj'ögur um nótt-
ina andaðist tfrú Guðrún. Var þá
ihringt Beion itiJ Bryhleiís. og' hon-
uon tilfcynnit iát konu sinnar. —
Hringdi bann þá til frænda síros'
og bað thann að sæfcja sig í bíl
og iara meS sig oían á Landspít-
ala- Er ifrændi hans fcom irin til
íháns, var hann örendur. Hann
haiði kl-ætt Isig, gengiS út að
igOugga og ihnigið þar niður. Baoia
iwein hans var hjartaslag.
; Öllum, $&m þekfctu BrynTeif,
m:un hatfa fcoonið fregnin um lát
¦hans é ovart. Hann var hraustur
'imaður. og fcarlmenni, hafði alla
ævi Jifað regJusömu Jífi, og var
enn ekfci fuMra 68 ára. Það var
þungur hljómur öllum vinum og
vöndamlonnum Brynieifs Tobíás-
sonar log ikorou 'hans, andlátefregn
þeirra hjóna.
Brynieilur Tobiasson fæddist í
GeldingaShoiti í Sfcagatfiröi, hinn
20. apríJ 1890. Þar bjuggu foreldr-
ar háris, Tobíais Eirífcsson og fcona
hanis, iSigfríður Helgadóttir. Móðir
Tabiasar Eirífcssonar var Jófríð-
ur, dóttir hins nafnkunna fræði-
mannis, Gfela Konráðssonar, og því
systjr KonriáSs prófessors í Kaup-
imannahöfn. Helgi íaðir Sigfríðar,
onóðtir Bi^yriieifs, og Jón Þorkels-
son ''tiekfbdr, voru systrásynir. í
báðum ættum Brynleifs eru því
nafnkunnir igáfu- og fræðianenn.
Þegar Brynleifur var átta ára,
dió íaðir 'hans, en imóðir hans gift-
jist aftur. Ólst Brymleifur upp í
Geldindaíholiti og vandist þegar. í
berosku aílJis konar sveitastörfum.
; Vorið 1907 iauk Brynleifur bún
a'ðanskúlaprófi fná Hólum, eftir
tveggja vetra setu í skólanum.
Vann hann þá um skeið í Gróðrar-
Btöði'nni lá Áíkureyri.
Þegar ikennaraskólinn í Beykja-
vlk. tók tíl starfa, hauistið  1908,
settist Brynleifur i 3. toektk hans.
Þar hitttimist við mónuði síðar en
sk'ólinn höfst, því að ég fékk þá
inntöku í 3. bekk skiólams. Þá
isá ég Brynleif í tfynsta skipti og
þar hófust kynni oklwr. Hann vár
einn af yngstu neanenduan bekkj-
arins, aðeins 18 ára, en mjög tfull-
Orðinslegur eftir aidri. Á mtálfund
nra og sa'mikomum í skólanum
f'iutti hann ræður, er sýndu, að
hann var þegar orðinn slyngur
ræðumaður, vel að sér í sögu þjóð
arinnar, haf ði mjög lákveðnar skoð-
anir í stjörnm'álum og r&kfastur
í málifJutniri'gi. Þá um sumarið
hafði verið itóð einhver harðasta
a'.jlórnimiálaaenna, sem nokkru
sinni hefir verið háð hér á iandi.
Var tifefni hennar saonibandslaga-
uppkastið. Fylgdi . Brynleifur
Heimasíj'órnarmönnum a'ð m'áium,
en þeir vildu, a'ð þingið samþykkti
sambandslagauppkastið. Var stjórn
míáJaáliugi miki'II meðal fJestra
nem'enda skólans og var BrynJeif-
ur sjiálfkjörinn f oringi þ-sirra, sem
fylgdu Heimastjiórnarmönn'uan. —
Við Brynleifur vorum þá á önd-
verðum meiði í stjórnmálum. En
mér þótti hann san:t Jíkl'egúr t'il
þass að verða siðar ftieir þingmað
úr Og jafnvel náðherra og filolkks-
(foringi. Þetta mun og hafa ver.ið
iskoðun flestra eða allra skólasyst-
Ikina 'haiis og sennilega Jika ken-n-
aranna. Hann var duglegur náms-
imaður og Jau'k kennaraprófi um
vorið með mjög hárri. einkunn.
Að prófi Joiknu fór hann hieim í,
sveit sína. Var hann >á vetruan
í fimm ár barna- og un^lingakenn
ari, en vánn ýmis sveitastörf , á
sumrin. Lét hann sér annt um
garðyrkju, og hann var þrjú ár
formað"ur Garðyrkjufélagis Seylu-
hrepps og verikstjóri við Reykjar-
hálsgarða vor og haust. En þótt
hann væri mi'kiJI áhugamaður um
jarðrækt og garðyrJrju og annað
það, er við (kom landlbúnáði, þá
var Jöngunin til fræðiiðikana enn
sterkari þáttur í eðli bans, enda
höfðu miJdir fræðimenn verið í
báðuim ættuim hans, eins og láður
er sagt.
Haustið 1915 sezt hann í 4. bekk
Menntask'óJanis í Reykjavík og lauk
þaðan stú'd'entsprófi vórið 1918.
Þá um haustið var hann slkipaður
kennari við GagnfræðasikóJann á
Akureyri. Við þann skóJa var hann
síðar kennari meðan skólinn var
gagnfræðais'kióJi og eftir að hann
varð menntaskóli, þar til árið
1953.
Jafnframt því að vera kennari
við gagnfræðaskólann, var hann
bðkavörður Amtbókasafnsins á
Akureyri  1918—1920.
Haustið 1920 kvæntist hann
Siguriaugu HalJgrímsdóttur, stýri-
manns á Aíkureyri, imyndarJegrJ
og 'ágætri 'konu. En hj'ónaband
þeirra var sikaminvinnt. Hún Jézt
af barnsföruim sumarið 1922. En
fbarn þeirra lifði. Er það Sig-
I augur,bókavörður Amtbókasafns-
iras á Akureyri. Þá um haustið fékk
Brynleifur frí frá kennsiu. Var
hann um eitt 'ár erlendis og stund
aði þá framhaidsniám í sögu við
hásikólana í Kaupmannaihöfn og
Leipzig.
Brynleifur ibjló á ASkureyri frá
1918—1953. Hélt hann 'heimi'Ii með
tengdamióður sinni, Guðrú-nu Sig-
urðardóttur, þar til sonur hans,
Siglaugur kvæntist árið 1948, en
hann haíði aJizt upp hjlá föður sín
um og ömmu sinni. Bjuggu þeir
feðgar isaman, þar til Brynleifur
ÍJ.utti frá Akureyri.
AðaJ námsgreinar þær, er Bryn-
Jeifur kenndi við Gagnfræða- og
síðar Menntaskólann é Akureyri
voru saga og Jatína (eftir að skól^
inn varð menntaisk'óíli). Hann var
v«l metinn og vinsæil af nemend
uim sinum og samkennurum :og
þótti gó'ður kennari. Mörguim auka.
störfum gegndi hann á Akreyri
eins og að Jíkum Jét með svo f jöl-
hæifan mann. ÖJI störf, er hann
fékfest við, léysti hann af hendi
með mikilli samvizkusemi. Hann
sat Jengi í skólanefrid barnaskól-
ans é Akureyri og var þá otftast
formaður nefndarinnar. Hann sat
og- um nokkur ár í sik'ólanefnd
Gagnfræða'=kóla Afcureyrar. Hann
var bæjarfulltrúi á Akureyri 1929
—1934 cg 1938—1939. Hann var
formaður. ¦ stjórnarnefndar Amt-
bókasafnsins á Akureyri friá 1931
og þar til hann flutti úr bænum.
Hann var og um skeið starfandi
í anörgum fleiri n'efndum og stjórn
uan f élaga- í -bænum.
Brynleifur bauð sig þrisvar fram
til þimgin'ennsiku, en féll í öll skipt-
ini Mun það hafa ráðið miklu um
fall Ihans, að harin var á þeim árum
ekiki talinn „fastur flo!kiksima8ur".
Brynleifur var alla ævi sína bind
indisimaður á neyzJu áfengra
drylkkjá. Árið 1912 gekk hann inn
í góðtemplararegluria ög varð
brátt einn af dugmestu og áhrifa
mestu bindindiismönnum þjóðar-
innar. Árin 1924—1927 var hann
stórtemplar. Sýnir það bezt live
milkið álit templarar höfðu á hon-
uim, að hann búsettur á A'kureyri,
sikyldi kosinn tiJ þess starfs, þvi
að 'stórtemplar hefir jafnan fyrr
og síðar átt heima í Reykjavík.
Hann var uamboðsmaður Hástúk-
unnar í Stórstúkunni hér 1935—
38. Oít var hann kosinn sem full-
trúi Stórstúkunnar til þess að
onæta á Hástúku-þingum og fleiri
bindindisþinguan erlendis. Og oft
Hún er fædd Þingieyingur. Voru
foreldrar hennar búandi hjón á
Birningsstöðum í Laxárdal, þau
Jónatan JóihannesHon og Guðrún
Hannesdóttir. Þar fæddist Krist-
björg 7. marz 1888. Síðar fluttist
fjölskyldan til Akureyrar, þar sem
Jónatan gerðisit verzlunarmaður,
og þar hefir Kristbjörg átt heima
síðan. Bjó hún ávaJJt heima, og
eftir að fa.ðir hennar varð ekkill
bjuggu þau alla tíð saman meðan
hann lifði, og var mikið ástríki
í þcirri sambúð.
Frk. Kristbjörg Jónatansdóttir
lauk gagnfræðaprófi á Akureyri
1908 og kennaraprófi í Rvík 1910.
Gerðist bún þá kennari, en dvelst
þó í Edimborg veturinn 1914—15
við enskunám, o. fl., en kemur þá
heim og gerist kennari við barna-
skólann á Akureyri og starfar við
þann skóla uon 30 ára skeði, eða
þar til að hún lét af eltörfum
vegna vanheiteu.
Oft fór frfc. Kristbjörg utan á
þeim árum til að sjá og fræðast.
Húii sótiti m.a. hin almennu kenn-
araþing Norðurlanda a.m.k. þrisv-
ár sinnum, og var jafnan fús þang-
að, sem hún taldi sig eitthvað
gieta Jærlt, því að hún virti svo
hið vandasama ævistarf, að hún
taldi sig ekki mega vanrækja að
a'fla sér þess, sem stutt gæti að
því að það yrði betur og betur
rækt. Þyrfiti sííkt hugarfar jafnan
að vera ríkjandi í íslenzkri kenn:
arastétt.
Þegar undirritaðtir gerði'st skóla
stjóri .barnaskólans á Akureyri
1930, var frk. Krisfbjörg ein í
þeim ágæta kennarabóp-er þar var
fyrir, og mjög veJ kunnug börnum
og bæ..Og hún var þá eigi aðeins
vel virlur kennari þar, h'eldur og
mikilsmetinn borgari. Hún hafði
þá um meira en tug ára verið
öflug stoð í í'élag'S'samtökum
kvenna á Akureyri, er lét sig
miklu varða hag hinna bágstöddu,
en hafði þó jafnframt það mark-
mið í liugsýn að koma upp sumar-
dvalarheimili fyrir börn. Var frk.
Kristbjorg ,um tíma formaður í
þessu kvenféiagi (HlSf) og vann
þar mikið verk og gott, og er
raunar af því félagi mikil saga,
þótt eigi verði faér sögð.
Þá var hún um skeið formaður'
Barnaverndarn'etfndar    Akureyrar,
ar en einu sinni var hann full-
trúf ísiienzku ríkisstjórnarinnar á
slíkum þingum. . Fyrir rúonu ári
sat hann eitt þessara þinga suður
í Konstantín'opel og ííiutti þar fyrir
lesíur.
Brynleifur var skipaður áfeng-
isvar'narriáðunau'tnr árið 1953 og
hélt þvi starifi til dauðadags. Hanri
var og stórtemplar frá 1955 þar
til á 6.J. vori, að hann neitaði að"
taka endurkosningu.
Hinn.29. ágúst 1952 gekk.Bryn-
leifur að eiga Guðrúnu Guð.na-
d'óttur fflá Skarði, og árið eftir fer
hann alfluttur frá Akureyri til
Keyig'avikur.
Frú Guðrtm Guðnadóttir var
fædd að Skarði á Landi 28. jan-
úar árið 19O0, oig þar óltst hún
upp. Foreldrar hennar voru Guðni
bóndi Jónsson og Guðný Vigfús-
dóttir kona Jiams. Hún var í
Kvennaskóianum í Reykjavík 1918
—1920 og Sorö-húsmæðraskola í
Danmörku 1924—1925. Árið 1931
fluttist hún alfarin til Reykjavik-
ur og stundaði þar verzlunarstörf
upp fiiá 'því. Árið 1941 stofnaði
hún vief'na'ðarvöruverzlunina Þjórs-
á við Laugaveginn, er hún rak til
æviloka. Frú Guðrún var fríð bona
sýnuiri, veJ vaxin og fjörleg. Hún
var greind kona, grandvör í orð-
uim og gerðum. Hún var afkasta-
kona til allra verka, hvort seon
hún vann við hú'stsitörf eða verzl-
unanstörf. Hún. var trygglynd
drengskaparkona, og var því margt
l&t um hana og mann hennar. Var
gott að koma á heimiJi þeirra. —
Bæði voru þau gestrisin, glaðvær,
skemantiieg í viðræðum og drengi-
ieg í sjión og raun.
Er Biynleiifur var kvæntur Guð-
rúnu, virtisit lífið brosa við honum
á ný. HeJmili hans var gJæsiIegt,
(Framb. á 9. sí5u)
og var mér þá bezt kunnugt um
íhina óþreytandi elju er hún sýndi
í því starfi og löngun hennar til
að hjálpa öllum þeim, er erfitt
áttu. Vann hún þar mikið og gotlt
starf, enda naut hún trausts allra
er þurftu við hana að skipta á
einn eða annan hátt. Hún var og
um tíkeið í stjórn Bandalags norð-
lenzikra kvenna og gegndi þar for-
mannsstörfum um árabil með
sæmd og prýði.
Þá ber ekki sízt að nefna það
iþjóðholla og veglega verk, sem
frk. Kristbjörg tók mikinn þátt í
og gekk þar fram fyrir skjöldu,
en það voru samtökin um það að
koma upp 'heilsuhæli norðan lands,
sem brýn nauðsyn kallaði þá á.
Og í krafti þeirra samtaka reis
Kristneshæli við mikinn oi-Sstír.
Það var veglegt átak og til sæmd-
ar ölium þe:m, er að því unnu.
Og íyrir.ötult starf í þessum efn-
um var frk. Kristbjörg sæmd ridd-
arakrossi Fálkaorðunnar. Var
nafn frk. Kristbjargar á þeim ár-
um kunnugt og vel-metið í bæ og
byggðwm Norðurlands. En þó vafa
laust mest meíið hjá þeim er bezt
þekktu til hennar, m.a. samstarfs-
möniium viS barnaskólann. Og
því fékk ég einnig að kynnast.
Þegar ég nú liít til baka á þann
úrvalshóp, sem starfaði með mér
við skólann hinn fyrsta áratug,
verður mér ógleymanl'egur sá ein-
hugur og sú mikla starfsgleði, sem
þar réði ríkjum. Þar var unnið af
áhuga og kappi og ekki spurt um
laun fyrir hvert viðvik. Um hitt
var spurt, hVað hægt væri að gera
svo að starfið kæmi að sem mest-
uan og beztum notum fyrir þá sem
áttu að njóta þess. Það mikla
þegnskaparstarf, sem þessi hópur
JagSi fram af ijúfu og glöðu geði
fyrir skólann og börnin, var í senn
lofsvert og árangursríkt. Þess
vegna eru og verða þessi ár einn
ánægjulegasti timi allrar starfs-
ævinnar.
Og í þessum ágæta hópi var frk.
Kristbjörg Jónatansdóttir jafnan
hinn fórnfúsi og góði liðsmaður.
Hoílusta hennar við stofnun og
'starf var óhvikul. Greind hennar
og góðvild, trúmennska og traust
skapgerð, hið glaða geð' og góða
ihjaTtalag og drengitega vi'Sborf til
manna og máJefna, gerði hana að
úrvalis starfsfélaga og gagnhollum
kennara. Og. þetta vissu fleiri en
við. Þess vegna var sótzt eftir því,
að hún tæki að sér barnahæli og
gerðist þannig leiðsögumaður og
verndari þeirra ungu, er í skugg-
anum og á hjarninu höfðu lent.
Það taldi hún veglegt verk og vildi
gjarnan reyna. En þá brást heils-
an, og hefir írk. Ki-istbjörg átt við
vanJieiisu að stríSa á annan tug
ára, þótt bærilegri sé nú en áður.
í dag getur hún Jitið til baka
á langan starfsdag, þar sem hún
vann ötullega að framgangi góðra
mála af fórnfúsu hugarfari, reynd-
ist góður Iiðsmaður og gagnhollur
þegn. Og vissulega má það vera
hemii ánægjuefni nú, að vita það
og finna meS vissu, að þeir sem
ur'ðu henni samferSa um ævina og
gerðust samstarfsmenn hennar,
munu allir, aS ég hygg, skipa
henni í flokk hinna beztu manna,
sem á veginum urSu.
Ég er einn hinna mörgu er það
geri. Og þökk mína og blessunar-
óskir sendi ég afmælísbarninu í
dag norður yfir fjöllin.
Snorri Sigfússon
¦tíiri'. ¦      ' i ¦¦   ¦   •¦¦
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12