Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn

						JQLABLAÐ    TIMANS    1959
n
STEFÁN O. BJÖRNSSON frá Laufási:
¦
-.¦
Þegar Súlan nauðlenti á Skagafirði
Sumarið 1931 var ég 3. stýrimaður
á v.s. „Þór", sem var við gæzlu og
síldveiðar fyrir Norðurlandi. Þetta
sumar voru flugvélarnar „Súlan"
og „Veiðibj allan" til skiptis við
síldarleit. Voru það þýzkar sjóflug-
vélar einþekjur, með einum hreyfli,
fremst í þeim var sæti fyrir tvo
flugmenn, en aftantil var farrými
fyrir nokkra farþega. Engin loft-
skeytatæki voru í vélunum.
Stundum vorum við stýrimenn-
irnir og skipherrann á „Þór" til
skiptis með vélunum til eftirlits á
vegum strandgæzlunnar.
Seinni part sumarsins var v.s.
„Þór" staddur á Akureyri. Þegar
hann fór, varð ég eftir til að fara
0      Eins og áður hef ur verið skýrt f rá   g
Ú   efhdi   Tíminn   til   verðlaunasam-   Ú
^   keppi  í  sambandi við 40  ára  af-  ^
^   mæli flugsins á íslandi um söguleg-  0
Ú.   ustu  flugferðina  og hét  tvennum  Ú.
Ú   verðlaunum. Fyrstu verðlaun hlaut  d
Ú   Stefán   Ó.   Björnsson,   stýrimaður  ^
^   frá Laufási, fyrir frásögn þá, sem  ú
0   hér birtist, en það er flugferð til  0
Ú   Kaupmannahafnar. Önnur verð-  Ú
ú   laun hlaut Sigmar Þormar kenn-  ^
^  ari, og verður frásögn hans birt  0
á   síðar.                                                 |
1                                      I
nokkrar ferðir með „Súlunni", sem
þá var stödd þar.
Snemma morguns, hinn 30. júlí,
kom Björn Olsen vélamaður Súl-
unnar til mín, á gistihúsið, þar sem
ég bjó. Spurði hann mig, hvort ég
vildi vera með til Isafjarðar. Súlan
væri að fara til Reykjavíkiw, en
Veiðibjallan kæmi í hennar stað og
mundu vélarnar hittast á ísafirði.
Tók ég boðinu fegins hendi, því ég
hafði aldrei flogið og langaði mig
til þess. Snaraðist ég í fötin og
fylgdi Birni út. Þar beið Sigurður
Jónsson flugmaður. Fórum við þeg-
ar út að Súlunni, sem lá á Pollinum.
Eftir skamma stund vorum við
komnir í loftið. Út Eyjafjörð flug-
um við á hæð við fjallseggjar. Þótti
mér einkennilegt að horfa niður
yfir æskustöðvar mínar. Ég er upp
alinn við fjörðinn.
Veður var sæmilegt, norðaustan
andvari og skýjað. Héldum við, sem
leið liggur út fjörðmn, vestur með,
fyrir mynni fjarðanna, með stefnu
á Skaga. Þegar komið var að Skaga,
var dimmur þokubakki yfir Horn-
bjargi, svo það var auðséð að ófært
var fyrir Hornið, því á þessum tíma
voru engin tæki til blindflugs. Var
þá ákveðið að hætta við suðurferð-
ina, en snúa sér að síldarleit.
Flugum við yfir Húnaflóa vestur
undir Gjögur við Reykjarfjörð, og
þaðan aftur inn fyrir Blönduós.
Nokkur skip sáum við á siglingu en
enga síld. Innan við Blönduós sett-
umst við á Laxárvatn. Þar lögðumst
við fyrir smá dreka og kastlínu.
Önnur legufæri voru ekki um borð.
Eftir skamma stund var létt og
haldið út með landi. Þegar við kom-
um út yfir Rifsnes, það er yzti
tangi Skagans að vestan, var þokan
að skella yfir. Flogið var í gegnum
gat upp úr þokunni. Var þar heið-
skírt og sáum við niður undir miðj-
ar hlíðar.
Allan tímann hafði ég verið í
farþegarýminu, en nú bauð Björn
mér að skipta um sæti, fór hann
aftur í, en ég settist við hliðina á
Sigurði. Stefnt var á Strákafjöllin
vestan Siglufjarðar.
Skammri stund eftir að ég kom
fram i heyrði ég einkennilegt hljóð
í hreyflinum. Rétt um leið kom
Björn í dyragættina á farþegarým-
inu og kallaði: „Hún brennur".
„Komdu hérna, ef þú getur eitthvað
gert, ég skal fara aftur í," anzaði ég.
„Haldiö þið kjafti og sitið kyrrir,"
öskraði Sigurður og hlýddum við
tafarlaust.
Sigurður lokaði í snatri fyrir
benzín til hreyfilsins með neyðar-
handfangi í gólfi vélarinnar, en gaf
um leið fullt benzín með „benzín-
stillinum" til að brenna sem fyrst
því eldsneyti, er í hreyflinum var.
Virtist mér vélin steypast næstum
lóðrétt niður gegnum þokuna ,og
þegar við komum niður úr henni,
var eins og sjórinn kæmi á móti
okkur, var það óhugguleg sjón:
Hvass, norðaustan með talsverðri
öldu, á að gizka 5—6 vindur og sjór.
Datt mér ekki annað í hug en að
vélin stingist á endann í sjóinn og
stytturnar, sem héldu flothylkjun-
um, myndu brotna. En Sigurður,
sem er snilldar flugmaður, hélt vél-
inni svo lengi sem hann gat, upp
í vindinn til að gera hana eins ferð-
litla og hægt væri, tókst lendingin
svo vel að vélin hoppaði aðeins einu
sinni, og sló henni strax flatri fyrir
vind, barði hún vængjunum niður
sitt á hvað, svo við urðum hræddir
um, að þeir myndu brotna af, en
Súlan á Reylqavíkurhövn.
Stefán Ó. Björnsson.
Sigurður var þá snar að leggja á
stýrið, rétti vélin sig upp í vindinn,
rak aftur á bak og barði vængjun-
um ekki lengur. Opnað var strax
fyrir smurolíu og benzíngeyma og
látið leka í dropatali til að lægja
ölduganginn. Var þá klukkan um
hálfþrjú e. h.
Ég álít, að það hafi verið kraf ta-
verk, að lendingin tókst svo giftu-
samlega, því ef flothylkin stingast i
báru, í lendingu eða flugtaki, steyp-
ist vélin.
Allir sjómenn vita, að oft koma
sléttir blettir á sjóinn, þegar hvasst
er og sjógangur mikill, hljótum við
að hafa lent á slíkum bletti.
Þokan náði ekki niður að sjó, sá-
um við ströndina og dálitið upp í
hlíðarnar. Vorum við staddir í
mynni Skagafjarðar miðju. Björg-
unarbelti voru í vélinni. Settum við
á okkur sín tvö hver, einnig var
drifakkeri og settum við það út, en
tókum það fljótt aftur, því okkur
fannst drífa of hægt, við bjuggumst
við, að vélina ræki inn fyrir Drang-
ey og ætlúnin var að gera við hana
þar í sjóleysinu, og „keyra" hana
síðan til 3ands. Var um að gera að
komast þangað fyrir myrkur.
Liðan okkar var góð, enginn sagði
æðruorð og lá vel á okkur. Eitt skip
sáum við, en ekki varð það okkar
vart. Svona rak í um 8 klukku-
stundir, því sem næst eina sjómílu
af -Hólmaskeri, sem er um 4—5 sjó-
milum norður f rá Drangey, var ljótt
að sjá brotin á því svo skammt frá.
Straumur hlýtur að vera á þessum
slóðum, því okkur rak skáhallt við
vind í stefnu á Fossvík, skerst hún
í vesturströnd f jarðarins, inn á móts
við Drangey. Er við nálguðumst
]and, hægði talsvert, en sjór var sá
sami, hélzt vélin ekki eins vel uppí
og barði annað slagið niður vængj-
unum. Farið yar talsvert að rökkva.
Björn og Sigurður skriðu fram á
vélarhlífina ttl að freista þess að
gera við hreyfilinn, en það reyndist
algerlega vonlaust. Nálguðumst við
nú  óðfluga  land  og var  talsvert
brim, ströndin klettótt og stórstein-
ótt, ef okkur hefði rekið þar í land,
töldu kunnugir menn vonlitið um
björgun. Ég var búinn að ákveða að
kasta mér í sjóinn, áður en vélin
kenndi grunns og freista að synda
til lands, held ég að Björn hafi
hugsað sér að gera það einnig, en
Sigurður ætlaði ekki að skilja við
vélina f yrr en auðséð væri, að henni
yrði ekki bjargað.
Þegar við vorum komnir mjög ná-
lægt ströndinni, tókum við okkur
til og kölluðum eins og við gátum
á hjálp, fréttum við seinna, að
stúlka, sem var að sækja kýr, hefði
heyrt köllin í okkur.
Skömmu síðar sáum við árabát
koma frá Selvík og rétt á eftir
„trillubát". Tók hann vélina aftan í
og dró hana inn á Selvik. Er þar
sæmilegt skjól í norð-austan átt,
vaf þó það mikill súgur, að hálfvont
var að komast í land. Var vélinni
lagt þar um nóttina og hún vöktuð.
Gistum við hjá rosknum h}ónum,
fengum við framúrskarandi mót-
tökur. Meðal annars var á borðum
fyrirtaks eldhúsreykt hangikjöt.
Tókum við vel til matar okkar, því
við höfðum ekkert borðað, áöur en
við fórum um morguninn.
Næsta morgun var stillilogn og
sólskin. Björn og Sigurður gátu gert
við hreyfilinn. Eldur hafði ekki
komið upp, en hiti þó verið það
mikill, að málningin hafði bólgnað,
benzínið komizt niður í „útblásturs-
pípuna". Var það stór mildi, að ekki
skyldi kvikna í. Benzín og smurolíu
fengum við til viðbótar, því eyðzt
hafði svo mikið á rekinu, að það
sem eflit var nægði tæpast til
Siglufjarðar.
Sigurður Jónsson.
Áður en lagt var af stað, „keyrðu"
þeir hreyfilinn til að reyna hann.
Stóð ég á flothylkjunum og sleppti
ekki legufærunum fyrr en Sigurður
taldi allt vera í lagi. Flugum við
hátt yfir Skagafjörð. Var fallegt að
sjá hann baðaðan í sól, og sild vað-
andi um allan sjó. Voru andstæð-
urnar miklar frá deginum áður.
Sigurður flaug mjög hátt, til að
geta náð „renniflugi" á Miklavatn,
ef hreyfillinn bilaði aftur. Flogið
var yfir Siglufj arðarskarð. Man ég,
að mér brá, þegar við komum yfir
skarðið og hægt var á hreyflinum,
Framhald á 12. síðu.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28