Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn

						

¦æsA


Hrint úr vör á Fílaey — 1400 km. sigling framundan.

ekki við? Hvernig færi, ef ann-

að hengiflug yrði á vegi þeirra?

Þolinmæði Shackletons var á

þrotum. Hann spui'ði aftur —

gætu þeir verið um kyrrt

þarna?

Augljóst var, að þeir gætu

það ekki, og Worsley og Crean

neyddust til að viðurkenna það,

þótt óljúft væri. Það var heldnr

engin önnur leið til að komast

niður. Ákvörðunin var þess

vegna tekin. Shackleton sagði.

að þeir ættu að renna sér niður

saman, halda sér hver í annan.

Þeir settust niður í skyndi og

losuðu reipið, sem þeir voru-

bundmr saman með. Hver um

sig hringaði sinn hluta til að

mynda eins konar sessu. Wors-

ley krækti fótunum utan um

Shackleton miðjan og lagði

'iandleggina utan um hálsinn á

honum. Crean fór eins að við

Worsley. Þeir voru eins og þrír

sleðafarar — sleðalausir.

Samlals tók þetta aðeins

níma mínútu, og Shackleton gaf

ekkert tóm til umhugsnnar. Þeg

ar   þeir   voru   ferðbúnir,   ýtti

HUKLETM

Sjaldan eða aldrei hefur

verio farin frækilegri för

en sú, sem Ernest Shackle-

fon fór til suðurskautsins

árið 1914. Hann ætlaði alla

leið, eins og það er kallað,

það er að segja á suðurpól-

inn, skip hans fraus inni í

Weddel-sjó, einhverju veðra

samasta og straummesta

hafi veraldar og þar velkt-

ist hann með menn sína og

þar í grennd í eitt og hálft

ár, mest á ís, án þess að

missa nokkurn mann, utan

einn mann einu sinni niður

á milli jaka, en þeim manni

varð ekki meint af volkinu.

Leiðangursmenn voru tuttugu

og átta að tölu, og þótt þeir

væru vel útbúnir á þeirrar tíð-

ar mælikvarða, mundi búnaður-

inn ekki þykja merkilegur í

dag. Eins og kunnugt er, fór

mikill leiðangur yfir suður-

skautið árið 1958, búinn óllum

beztu þekkjanlegum tækjum. Á

einum stað fór hluti af þessum

leiðangri bókstaflega í fótspor

Shackleton, og varð að beita

allri tiltækri tækni til að kom-

ast leið, sem Shackleton fór við

þriðja mann, örmagna og eftir

að hafa siglt í smábát fjórtán

hundiuð kílómetra leið til Suð-

ur-Georgíu. Shackleton fór gang

andi þvert yfir eyjuna, en lang-

ur hluti þeirrar leiðar þótti

ófær 1958 óþreyttum mönnum

með fullkomnasta útbúnað.

Shaekleton komst til norskrar

hvalveiðistöðvar á Suður-Georg-

íu og þaðan sigldi hann svo aft-'

ur til baka og sótti aðalhópinn,

sem beið björgunar á litlum

malarkambi í fjörunni á Fílaey.

Nú fyrir jólin kom út bókin

Ha^ðfengi og hetjulund eftir

Alfred Lansing í þýðingu Her-

steins Pálssonar, ritstjóra. Þar

segir    frá    þessum    einstæðu

hrakningum Shackleton. Skugg-

sjá gaf bókina út. Eftirfarandi

er tekið úr þessari bók Lansing,

en þar segir frá ferð Shackle-

ton og tveggja félaga hans yfir

fjallgnýpur Suður-Georgiu:

Loksins, alllöngu eftir klukk-

an 4, voru þeir komnir upp.

Fjallsbrúnin var svo hvöss, að

Shackleton gat sezt klofvega á

hana. Nú var tekið að bregða

birtu, en þegar hann gægðist

niður sá hann, að þótt brekkan

væri brött, var hún engan veg-

in eins hættuleg og hinar

fyrri. Neðst virtist hún smám

saman renna út í jafnsléttu. En

ógerningur var að vita þetta

með vissu, því að þoka var að

fylla dalinn og birta orðin mjög

léleg.

Þar við bættist, að þokan, er

læddist á eftir þeim, nálgaðist

nú óðum, og ógnaoi hún með

að byrgja alla útsýn, svo að þeir

sætu blindir og í gildru þarna

uppi á egginni.

Nú kom ekkert hik til greina,

og Shackleton sveiflaði sér yfir

eggina. Hann vann eins og óð-

ur maður við að höggva þrep í

brattann og lækkaði sig skref

fyrir skref. Nepja var komin í

loftið, og sól næstum hnigin til

viðar. Þeir mjökuðust neðar, en

þeim miðaði. tryllandi hægt.

Eftir 30 mínútur varð hjarnið

aðeins mýkra, og benti það til

þess, að brekkan væri nú ekki

eins brött. Shackleton hætti

snögglega. Hann virtist skyndi

lega gera sér grein fyrir fánýti

þess, sem hann hafði fyrir

stafni. Með þessn áframhaldi

mundu þeir verða margar

klukkustundir niður. Auk þess

væri líklega um seinan að snúa

við.

Hann hjó dálitla syllu með

öxinni og kallaði síðan til hinna

að koma niður.

Óþarfi var að gefa miklar

skýringar. Shaekleton sagði,

að þeir ættu aðeins um tvennt

að velja, og hann bar ótt á: Ef

þeir   yrðu   um   kyrrt   þarna,

V

1§L

Endurance að farast í ísnum

mundu þeir helfrjósa, eftir

eina klukkustund, kannske

tvær, kannske lengri tíma. Þeír

urðu að komast neðar — og

eins fljótt og hægt væri. ¦

Hann stakk upp á, að þeir

renndu sér niður.

Worsley og Crean voru for-

viða — einkum af því, að

Shackleton skyldi stinga upp á

svo vitfirringslegii lausn. En

hann var ekki að gera að gamni

sínu ... Honum stökk ekki bros.

Honum var alvara — og þeir

vissu það.

En hvernig færi, ef þeir

lentu á kletti? spurði Crean.

Væri þeim væit þarna? svar-

aði Shackleton og brýndi raust-

ina.

En brattinn? s-agði Worsley.

Hvernig færi, ef jafnslétta tæki

hann frá. A næsta andartaki

hættu hjörtu þeirra að slá. Sek-

úndubrot virtust þeir hanga í

lausu lofti, en svo tók vindur-

inn skyndilega að orga í eyrum

þeirra, og snjórinn sást óíjóst,

er harin brunaði fram hjá. Nið-

ur ... niður ... þeir öskraðu —

ekki beint í skelfingu, en bara

af 'því, að þeir gátu ekki annað.

Hljóðunum. var þröngvað úr

þeim með snöggt vaxandi þrýst-

ingi á eyru og brjóst. Hraðar og

hraðar — niður ... niður ...

niður!

Svo runnu þeir út á jafnsléttu

og hraðinn fór minnkandi. And-

artaki síðar staðnæmdust þeir

snögglega í skafli.

Mennirnir þrír risu á fætur.

Þeir stóðu á öndinni, og hjörtu

þeirra börðust ofsalega. En þeir

gátu ekki annað en hlegið óvið-

ráðanlega. Það, sem verið höfðu

skelfilegar horfur um 100 sek-

úndum áður, hafði snúizt upp

í stórfenglegan sigur.

Þeir litu til himins, sem

dimmdi nú óðum, og sáu þoku-

-slæðurnar læðast yfir eggjarn-

ar um 600 m. ofar — og þeir

fundu fyrir hreykni þess, sem

lætur i andartaksheimsku ögra

sér út i það, sem óframkvæm-

anlegt er, og tekst það svo full-

komlega.

Eftir kexmáltíð og sleða-

ferðarskammta lögðu þeir á

hjarnbrekkuna í austurátt. Þetta

var hættuför í myrkri, ög menn

urðu að gæta ýtrustu varfærni

til að lenda ekki í sprungu. En

í suðvesturátt lék óljós bjarmi

um tindana. Ogþegarþeirhöfðu

verið kvíðafullir á ferð í klukku-

stund, kom bjarminn upp fyrir

fjöllin — fullt tungl, sem var

beint á vegi þeirra.

Hann lagði af stað niður —

og þá barst hljóð að eyrum

hans. Það var veikt og óljóst,

en það gat verið eimblístra.

Shackleton vissi, að klukkan

yar um 6.30 árdegis ... sá tími,

þegar menn voru venjulega

vaktir i hvalveiðistöðinni.

Hann hraðaði sér niður af

háls-inum, til að segja Worsley

og Crean þessar æsilegu fréttir.

Þeir gleyptu í sig morgunverð-

inn. en svo tók Worsley sjóúrið,

sem hangið hafði um hálsinn á

honum, og síðan stöi'ðu þeir all-

ir þrír á vísa þess. Ef Shackle-

ton hafði raunverulega heyrt í

eimblístrunni á Straumnesi,

átti að þeyta hana aftur klukk-

' an 7 til að kalla menn til vinnu.

Klukkan var 6.50 ... þá 6.55.

Þeir þorðu varla að draga and-

ann til að gera ekki hávaða.

6.58 ... 6.59 ... Nákvæmlega á

sekúndunni heyrðist til eim-

blístrunnar í þunnu morgun-

loftinu.                                   <'M

Þeir litu hver á annan og

brostu. Svo tókust þeir orða-

laust í hendur.

Eins og allir menn var

Schakleton ekki alfullkominn,

en þegar mest á reyndi, sýndi

hann svo frábæra forustuhæfi-

leika, að fáir ef nokkrir hafa

staðið sig betur í þrengingum

sem þessum. Þeim ber óefað að

þakka, að hann skyldi koma öll-

um mönnum sínum lifandi úr

þeirri heljarþröng, sem þeir

voru í meðan stóð á þessum

eins og hálfs árs hrakningum.

Þótt Shackleton kæmist aldrei

ýkja nálægt suðurpólnum, mun

hans minnzt í annálum land-

könnunar, sem eins mesta

stjórnandans, og er þá nokkuð

mikið sagt, því margir pólfarar

hafa ekki verið neinir aukvisar

í stjórnsemi og skipulagningu.

Bnn

frægastí

leiðangur

vorra

tíma

TÍMINN, simnudaginn 21. janúar 1962

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16