Tímarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrá inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Alşığublağiğ Sunnudagsblağ

Smelltu hér til ağ fá meiri upplısingar um 5. Tölublağ 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoğa í nıjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ağlaga hæğ


Vafrinn şinn styğur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til ağ skoğa blağsíğuna sem JPG
Alşığublağiğ Sunnudagsblağ

						SUNNUDAGSBLAÐ
ALÞÝÐUBLAÐSINS
PÍ ÁRGANGUR
SUNNUDAGINN24/jan. 1937.
*
<$.  TÖLUBLAÐ4
lÚr lífi alpýðunnar eftir alpýðumenn:
Þegar ég var í hvalnum
EINS OG KUNNUGT ER rákui Norðmenn hvalveiðar hér
við lamid af miklu kappi fyrir og eftir síðustu aldaniót.
Rejistu þeír þá hvalveiðastbðvar inni á ýmsum fjörðum, fyrst
vestanlands, og vora þeir þar i all niörg ár. En er hvalurimn
tók aið ganga þar til þwrðar, fluitu þeir stöövar sínar til Aust-
fjarða, því að fyrir Aujsturlandi var gnægð hvala, eftir að þeir
voru svo að segja horfnir fyrir vestan. Var nú herjað a hval-
inn við Austurland með sama kiapp'i og áður hafði verið gert
fyrír Vestfjörðum, og fyrstu árin var þar mikil veiði, en smám
$aman gekk einnig hvalurinn þjar til þurðar, svo að eftir rúm-
jan, áratug fanst varla hvalur, þ ó a|ð hvalveiðaskipin leitaðu
Mttn allan teióinn umhverfis landið, og þegar svo var komið,
yfirgáfu allir hvalveiðamenn íslamd að fullu og öllu, og hugðu
á aðrar foiðir til að veiða hvali.
Eftir  Magnús   Gíslason.


¦' '¦   -     '   "'    :•
*   -\   .
MAGNOS GÍSLASON.
Stærsta hvalveiðistðð i heiini.
Tyj" JÓIFJÖRÐUR í  Suðurmúla-
4?* sýslu var eimhver mesti
athafnastaður á Austf jörð]um
öieðan hvalveiðarnar voru>stund-
aðar eystra, því að tveií at-
hafnamestu hvalveiðamennirnir,
sem hér hafa dvalið, settust þar
uð miéð útgerð sína. Var annar
þeirra Hans Ellefsen. Flutti hann
þangáð frá Önundarfirði árið
1901. Og árið 1903 flutti þangað
eininig Lárus Berg, sem áður var
'ö Framnesi við Dýraf jörð. Ellef-
Sein reisti stöð sína á Asknesi,
fcniðja vega sunnan megin fjarð-
arins. En Berg settist að við fjarð
arbotainn, við hliðina á Sveini í
Firði, en báðir munu þessir hval-
Yeiðamenm hafa valið Mióafjörð
fyrir atbeina Sveinis, enda var
hann svo heppinn, að þeir tóku
sér báðir aðsetur á hans lantíar-
eignum. En það nutu líka fleiri
Mjófirðingar góðs af feomu
þeirra, þvi að fjárhagur alls
hreppsins var vel tryggður með-
an bólfesta þeirra hélst á Mjóa-
firði.
Hvalveiðar voru stundaðar þar
í 12 ár, og mun Ellefsen hafa
sett þar heimismet í þessum at-
vínnurekstri, eftir því sem þá var
komffið framförum í hvalveiðaút-
gerðtoni, enda var það haft eftir
honum sjálfum, að hvalveiðastöð
hans vær'i sú fullkomnasta sem
til væri, og vár sú staðhæfing
staðfest af þeim, sem þeim mál-
um voru kunnugastir. Þqgar bú-
ið var að byggja þar alt sem
þurfa þótti, voru þar um 20 hús,
stór og smá, hafskipabryggja og
skipabraut. Þegar hvalveiðabát-
ar voru þar flestir, voru þeir 9.
Og flutningaskipin alltaf tvö.
Aflamesta sumarið sem kom,
var sumarið 1903. Þá komu á
land á Asksnesi 486 hvalir, og er
það sfálfsagt sú langmesta veiði,
Á   VIKINNI   INNAN   VIÐ   ASKNES  1  VEIÐIHROTU
sem komið hefir á eina hvalveiða
stöð hér á landi á einni hval-
veiðavertíð. Önnur eins veiði kom
aldrei ofta,r á Asknesi, þó að all-
vel aflaðist þar stunrium eftir
þetta. Við, sem lengi vorum á
Asknesi, og kynntumst því, sem
þar var gert, höfðum gaman af
að fylgjast með um veiðina ár
frá ári, og er við leggjum það
nú saman, telst okkur svo til,
áð þar hafi veiðst 3200 hvalir,
eða mjög nálægt því — og úr
þeim hafi fengist eitt hundrað -og
fimm þúsunri föt af lysi, og kjöt
og beinamjölssekkir allmikið
fleiri. En hvað margar krónur
fyrir þetta hafi fengist, gerum
við enga áætlun um — en þær
hafa víst verið margar.
Á hvalveiðastöð L. Berg hiafa
kiomið rúmlega 2 þúsund hvalir
meöan hún starfaði, en eitthvað
á sjötta þúsund hvalir á þessar
tvær stöðvar meðan þær voru
starfræktar. Það má því telja þiaið
hér um bil víst, að Mjóifjörðiur
hafi vierið hlutskarpíastur allra
fjarða hérlendis um hvialveiðar
og framleiðsiu hvalafurða. Hefir
Mjóifjörður því hér á eftir nokk-
uð til síns ágætis í sögunni, —
þó ekki verði fyrir annað en þanm
mikla hvalafjölda, sem þangað
vftr dnegiun é. fyrsta tugi tuttug-
ustu aldarinnar, >og gerður var
þar að verzlunarvöru fyrir maíg^
ar mill]ónir króna.
Ég fer í hvalinn.
ÞAÐ var einn af bjargræðis-
viegum íslenzkra verkamanna
á þessum árum, að „fana í hval-
inn", sem kallað víar. Fóru stund-
um héðan úr Reykjavík nær 60
menn á hvalveiðastöðviar Ellef-
sens. En hann var sá hvalveiða-
maðurinn, sem flestum Islending-
um veitti. atvinnu, og var þa,ð
eftir honum haft, að hann teldi
sig lélega mannaðan, ef hann
hefði efcki íslenzka verkamenn í
meirihluta á hvalveiðastöð sinni.
Árið 1903 ætlaði hann þó að
víkja frá þessari venju, og hafa
að miestu leyti norskan verlíalýð.
Mun það helzt hafa verið í
sparnaðiarskyni gert, því að Norð-
menn fengust þá fyrir mjög Iíöö
kaup, en mánaðarkaup Islendinga
var ,þá komið upp í 40—50 kr.
Guðmundur Ólsien kaupmaður
réði verkafólk fyrir Ellefsen hér
í Reykjavík, og þótti flestum. gott
við hann að eiga. Þennan vetur,
1903, var fljótlegt hjá honum að
náða, því að það voru áðeins 19
eða 12 menn, sem Ellefsen bað
hann að senda sér að þessu siinni.
Og taldi ég mig heppinn að fá
					
Fela smámyndir
Blağsíğa 1
Blağsíğa 1
Blağsíğa 2
Blağsíğa 2
Blağsíğa 3
Blağsíğa 3
Blağsíğa 4
Blağsíğa 4
Blağsíğa 5
Blağsíğa 5
Blağsíğa 6
Blağsíğa 6
Blağsíğa 7
Blağsíğa 7
Blağsíğa 8
Blağsíğa 8