Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Alžżšublašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Alžżšublašiš

						^YBSJBLÆIiÐ
Þriðjudagur     13.    júmí,    1944.
Ritstjóri Stefán Pétursson.
Símar ritsjórnar: 4901 og 4902.
Ritstjóm   og   afgreiðsla   í   Al-
i-ýðunúsinu   vio   T      """'"''
Útgefandi:   Alþýðuflokkuriim.
Símar afgreiðslu: 4900 og 4906.
Verð í lp-„sasöhi 40 aura.
Alþýðuprentsmiðjan a.f.
Fram rétt bröðorbðnd
UM HELGINA bættist ein
þjóðin enn í hóp þeirra,
sem raunverulega hafa viður-
kennt íslenzka lýðveldið áður
en stofnun þess er 4ýst yfir.
Svíar hafa nú falið sendifull-
trúa sínum hér, herra Otto
Jöhansson, að vera sérstakur
sendiherra Svíþjóðar eða
„envoyé en misson spéciale" á
lýðveldishátíðinni. Eru Svíar
önnur Norðurlandaþjóðin, sem
útnefnir sérstakan fulltrúa fyr-
ir sína hönd vegna fyrirhugaðra
hátíðahalda hér á landi í tilefni
af stofnun lýðveldisins. Áður
hafði norska ríkisstjórnin í
London falið sendiherra sínum
hér að mæta á lýðveldishátíð-
inni, sem sérstakur sendiherra
Noregs, %ins og kunnugt er.
*
Vinarþel það, sem lýsir sér í
þessum ráðstöfunum Norður-
landaríkjanna tveggja í garð ís-
lands og íslenzku þjóðarinnar,
er ístendingum mjög kærkom-
ið. Svo mikilsverðar og þýðing-
armiklar sem viðurkenningar
engilsaxnesku ríkjanna eru fyr-
ir okkur íslendinga, hefði þó
slegið verulegum skugga, á gleði
þjóðarinnar á hinum einstæðu
tímamótum ef bræðraþjóðir okk
ar á Norðurlöndum hefði vant-
að í hóp þeirra þjóða, sem sýna
okkur þann mikilsverða vott
virðingar og vinsemdar að út-
nefna sérstaka fulltrúa við há-
tíðahöldln, ev í hönd sfara. Við
Norðurlandajþjóðirnar eru ís-
lendingar tengdir sterkum bönd
um frændsemi og náinnar kynn-
ingar. Og það er áreiðanlega
ekki ofmælt, þótt sagt sé að fyr-
ir ölkim þorra íslendinga vaki
ekki aðeins að viðhalda tengsl-
unum við hin Norðurlöndin,
, Jieldur einnig að styrkja þau og
efla á komandi árum.
En því er ekki að neita, að
ýmsum bjó nokkur uggur í
brjósti um það, að frændþjóð-
irokkár mundu ekki sjá sér
fært að viðurkenna stofnun ó-
háðs íslenzks lýðveldis á þessari
stundu. Bar þar fleira en eitt til.
Konungsættir Norðurlanda eru
náskyldar. Djúp samúð með
Dönum og konungi þeirra er
ríkjandi • alls staðar á Norður-
löndum. Og loks lýstu skrif
sumra sænskra blaða nú nýver-
ið nokkrum misskilningi á af-
stöðu íslendinga.
En nú hefir úr þessu rætzt á
hinn ákjósanlegasta hátt. Svíar
-•' og Norðmenn hafa nú komið til
móts við okkur og bjóða okkur
vélkomna í hóp annarra al-
frjálsra og fullvalda þióða. Ög
engar kveðjur, sem okkur ber-
ast í sambandi við lýðveldis-
stofnunina, ,verða kærkomnari,
enda þótt við kunnum að eiga
meira undir öðrum þjóðum hvað
snertir frelsi okkar og fx&lveldi
á komandi árum.
*
í tilkynningu utanríkisráðu-
neytisins um útnefrangu herra
Otto Johansson sem sérstaks
sendiherra Svfþjóðar á 'lýðveld-
ishátíðinni er komizt svo að
orði, að rikisstjórnin skoði af-
„Eg vil skrifa um w
ViStal viS ung! skáld, Óskar ASalstein 6
jónsson, frá ísafirSi
ARIÐ 1941 kom út vestur á
ísafirði, skáldsaga eftir
kornungan hofund, • sem vakti
allmikla athygli fyrir frumlega
framsetningu og hinn glögga
skilning á efnisvali sínu. Höf-
undujinn var aðeins 21 árs að
aldri, verkamannssonur, alinn
upp í fátækt, og hafði áður, þá
19 ára, sent frá sér eina stutta
skáldsögu, „Ljósið í kotinu".
Skáldsaga hans, hin síðari, hét
hörðu nafni: „Grjót og gróður",
enda lýsti hún hörðum lífskjör-
um verkamannastéttarinnar,
gerðist á verkamannaheimili og
á verkstöðvum og fjallaði um
strit og fátækt, miskunnarlausa
baráttu við atvinnuleysi, sjúk-
dóma og öryggisleysis, en bar
samt i sér vonir og gróanda,
sem gaf persónunum fyrirheit
um bjartari og betri heim, meiri
jöfnuð og aukið bræðralag.
^ tJthlutunarnefnd Rithöfunda-
félags íslands veitti þessum
unga rithöfundi, Óskari Aðal-
steini Guðjónsyni, myndarlega
viðurkenningu við úthlutun á
síðasta ári fyrir þessa skáldsögu
hans. Var þetta mikill sigur
fyrir hið unga og lítt reynda
skáld — og þessi viðurkenning
hefur nú gert honum kleift, að
taka sér nokkurt frí og ferðast
hingað til höfuðstaðarins og
dveljast hér í hringiðunni
nokkurn tíma.
Ég fékk mikinn áhuga fyrir
þessum höfundi, strax og ég
hafði lesið „Grjót og gróður."
Mér fannst að ég fyndi í þessari
skáldsögu hans trú á lífið og
framtíðina, nýjan tón, sem mað-
ur finnur varla hjá hinum
yngstu skáldum okkar, gleði
yfir lífinu og öllu, sem þess er.
Ég gat enga löngun fundið hjá
honum til þess að lýsa aðeins
tötrum og skarni og velta sér í
því — en sá bókmenntaskóli hef-
ur verið mjög í hávegum Hafð-
ur undanfarin ár og verið tal-
inn i/óttækni!
Ég notaði því tækifærið einn
daginn og átti viðtal við unga
ísfirzka rithöfundinn, sem engu
ómerkari rithöfundur og sfeáld
en Guðmundur Gíslason Haga-
lín hafði sagt mér að væri ó-
venju mikið mannsefni, frum-
legt og sjálfstætt, sem þegar
hefði skapað sér stefnu í bók-
menntum, þrátt fyrir einangrun
og æsku. Oskar Aðalsteinn er nú
25 ára gamall. v
Það er gaman að kynnast góðu
mannsefni og hlusta á það tala:
„Ég er vist langt fra því að
vera- bölsýnismaður," segir
Óskar Aðalsteinn Guðjónsson.
„Menn eru misjafnlega' gerðir
og mér þykir ákaflega vænt um
lífið. Mér finnst of mikið af
hatri í kringum mig, of mikið
af ofstæki og „absólútisma". Ég
hef óbilandi trú á gróðri mann-
lífsins og ég vil skrifa um hann.
Mér finnst að ég sjái sönnun
þess alls staðar, að bölvunin
víkur fyrir gildi lífsins og mann-
anna. Erfiðleikarnir eru sigr-
aðir vegna framtaks einstakling-
anna og samtaka þeirra, sorgin
gleymist og hverfyr fyrir von-
inni, og bölsýni verður að, lúta
í lægra haldi fyrir mætti lífs-
ins og dásamlegri frjóygun þess.
Óskar   Aðalsteinn   Guðjónsson.
Þetta finnst mér að sé raunsæi,
miklu fremur en allt sýslið í
ruslinú!
Þessa lífsskoðun hefur fátækt
verkamannsheimili gefið mér,
þjóðmálastefna í litlum bæ úti
á landi, mín eigin athugun á
því, sem fram fer aílt i kringum
mig í náttúrunni og meðal mann
anna og lestur góðra bóka, sem
ég skal játa, að vinur minn,
Guðmundur Hagalín hefur oft
leiðbeint mér með."
—  Og þú ert alltaf að skrifa9
„Ég hef halft ósldkkvandi blek
þorsta frá því að ég man fyrst
eftir mér! Það hefur alltaf verið
mesta nautn mín að skrifa, þó
að sumt hafi ekki verið upp á
marga fiska. Ég hef skrifað
margar sögur og flestar eru
geymtíar og verða geymdar á
kistilbotni. „Ljósið i kotinu"
skrifaði ég 17 ára. „Grjót og
gróður" skrifaði ég 19 'ára. Ég
hefði víst aldrei þorað að láta
gefa þetta út, nema vegna þess
að ég var hvattur til þess. Ég
lét undan, af því að mér fannst
að Guðmundur Hagalín bæri á
því allá ábyrgð — og hann
hafði nógu breitt bakið."
—  Og nú?
„Nú er komin í prentun ný
skáldsaga, sem ég hef skrifað á
undanförnum tveimur árum.
Hún gefist á árunum 1938 til
1942, aðallega í litlu sjávar-
þorpi. Hún lýsir að vísu mörg-
um persónum, en grundvöllur
hennar eru tímamótin, þegar við
rísum úr atvinnuleysi í mikla
vinnu og mikið fé. Annars er
þetta að mestu saga ungrar
sveitastúlku úr dalnum, sem
missir móður sína og verður þá
fyrst ljóst áð hún er sjálfstæð
persóna. Ég skrifa um lífsbar-
áttu þessarar stúlku, hvernig
hún kynnist blæbrigðum lífs-
ins, sljokknuðu fólki og vítamán
lausu, sterku fólki með reynslu
og trú, þjóðfélagslegum hrær-
ingum, efnishyggjulegu mati á
lífinu og mætti manneskjunnar
til þess að sigra og sjá það
bezta. Landið hverfur að vísu
sjónum þess stundum í þoku-
mistri erfiðleika, sorgar, styrj-
aldar og ógna, en svo stígur það
aftur fram í magni sólar og nýs
frjósams lífs. Sagan heitir:
„Húsið i hvamminum", en hús-
ið í hvamminum er byggt af
höndum tveggja elskenda, sem
skapa   sér   heimili   með   trú   í
stöðu Noregs og Svíþjóðar „sem
framrétta bróðurhönd til áfram
haldandi samvinnu". Þessa skoð
( un mun og öll íslenzka þjóðin
leggja í afstöðu frændþjóðanna.
Og almenningur hér á landi
fagnar yfir því ekki síður en
yfir   sjálfri   viðurkenningunni.
Það leikur ekki á tveim tung-
um, að allir íslendingar óska
þess að mega' halda áfram að
vera í sem nánastri samvinnu
við frændþjóðirnar á Norður-
löndum, þó að hin stjórnarfars-
legu tengsl, sem iþeir hafa verið
í við eina þeirra, verði nú rofin.
hjarta og bjartar vonir og
skóflu í höndum. Þau byggja
heimili sitt sjálf frá grunni.
Sagan er um 20 arkir í Skírnis-
broti og kemur út þegar fer að
líða á sumarið, hjá Isrún h.f. á
ísafirði."
— Og ertu byrjaður á ann-
arri?
„Ég hef drög að henni í koll-
inum. Við, sem erum ungir,
verðum að hafa verkefni. Ég
bíð nú fyrst eftir viðtökunum,
sem þessi nýja bók mín fær."
-^- Hvað v-iltu segja um aðra
rithöfunda?
„Ekkért nema gott. Hver fer
sína leið :— og vonandi liggja
þær allar til aukins þroska. En
ég vil segja, að, ég dáist að
þreki eldri rithöfundanna. Það
er ólíkt að byrja rithöfunriar-
feril sinn nú, eða var fyrir 20—¦
30 árum. Það var ekki heiglum
hent, að brjóta sér braut yfir
þau klungur. Þeir skrifuðu
soltnir og allslausir. Þetta voru
hetjur. Nú er öðru m'áli að
gegna. Þetta ætti að verða til
þess að hæfileikar nýttust bet-
ur. í gamla daga lifði aðeins það
sterkasta. Nú getur lika það
veika notið ylsins og skapað
frjómagn. Við skulum vona, að
það verði til þess að auka gróð-
ur íslenzkra bókmennta."
V. S. V.
áoglýsingar,
sem  birtast eiga   f
AlþýSublaðinu,
verða       að       vera
komnar til Auglýs-
ingaskrifstofunnar
í  Alþýðuhúsinu,
(gengið  inn  frá
Hverfisgötu)
fyrif kl. 7 að kvöSdS.
ími 4906
ICaupum tuskur
BúRBaBnavinnDstofaii
Baldursgöíu 30.
Prófessor Richard Beck
verður til viötals 1 Stjórnarráðs-
húsinu, þriðjudaginn, miðvikudag-
inn og fimmtudagihn (13., 14. og
15. þ. m.) kl. 10 til 12 f. h., fyrir
þá, sem vilja spyrja hann frétta ,af
Islendingum  Vestanhafs.
^^^
VÍSIR er ekki eins fagnandi
yfir undirtektum Þjóðvilj-
ans undir skrif Mbl. um sam-
stjórn allra flokka eins og Mbl.
sjálft. —- Vísi farast orð um
þetta sem hér segir:
„. . . Allt starf kommúnistanna
gengur út á það að eyðileggja
flokkana með því að veikja trú
þjóðarinnar á þeim og til þess eru
öll meðul góð og gild að þeirra
dómi. Þeir vita sem er, að því
lengur sem þeir geta flekað flokk-
ana til samstarfs og samráðs við
sig, því veikara verður traust borg-
aranna á flokkunum, því meiri ó-
ánægjan og því meiri upplausnin.
En það er eins og sumir menn
og sumir flokkar hafi óbilandi trú
á heilindum þessara yfirlýstu nið-
urrifsmanna þjóðfélagsins. Meira
að segja gengur „hin heilaga ein-
feldni" svo langt, að komúnistarn-
ir eru teknir svo hátíðlega, að tal-
að er um „vaxandi skilning" og
að þeir séu farnir að ræða málin
með „alvöru og velvilja" í því
skyni að koma á víðtæku „sam-
starfi allra flokki", eins og fram
kemur í Mbl. í gær, en þar er gerð
að umræðuefni forustugrein, sem
birtist í Þjóðviljanum í fyrradag.
Þeir, sem taka kommúnistana trú-
anlega og treysta heiiindum þeirra
og velvilja geta vafalaust lesið út
úr línum greinarinnar að þeir s^u
fullir af velvilja og óðfúsir til
samstarfsins: En þeir, sem þekkja
hugarfar þeirra og starfsaðferðir,
hljóta að lesa skrif þeirra eins og
þau eru stíluð.
í greininni í Þjóðv. segja þeir,
að það sé svo fávíslegt að ekki sé
orðum á það eyííandi, að ætla sér
að stofna til samstarfs án þe» að
mynda sér málefnagrundvöll. Þetta
hlýtur að valda miklum vonbrigð-
um og verða hryggðarefni þeim,
sem hafa haldið því fram, að „rödd
þjóðarinnar" kallaði á aðra flokka
til samstarfs við kommúnistana án
nokkurs málefnasamnings. — Af
þessu má nokkuð marka að sam-
vinna kommúnistanna verður ekki
seld eins ódýrt og sumir hafa bú-
izt við, sem héldu að hún fengist
fyrir  eitt  lítið  „vinstrabros".
En kommúnistarnir eru vanir að
bera kápuna á báðum öxlum. Þess
vegna láta þeir líklega um að sam-
vinna geti nú þrátt fyrir allt tek-
izt ef hinir flokarnir vilji vera
góðu börnin og verða þeim „sam-
mála um hin veigamestu atriði".
En það er „að þeir miklu fjár-
munir, sem ,nú hafa, safnazt á hend-
ur einstaklinga, verði notaðir til
að efla framleiðsluna og þá fyrst
og fremst sjóvarútveginn". Þetta
eru falleg orð enda eru þau prent-
uð upp í Mbl., sem aldrei víkur
styggðaryrði í garð aðstandenda
Þjóðviljans."
Það kemur fram í þessum
skrifum Vísis, eins og jafnan,
að það eru skiptar skoðanir hjá
þessum samflokksblöðum um
afstöðuna til kommúnista. Verð-
ur þess og vart um fleira en
það eitt, að þessi tvö málgögn
Sjálfstæðisflokksins séu á önd-
verðum meiði í afstöðu sinni til
manna og málefna.
Getum nú aftur   afgreitt
með stuttum fyrirvara:
Vikur
Holslein
Einangrun
VIKURSTEYPAN
Lárus   Ingimarsson '
Vitastíg 8.              Sími 3763.
ðfbreiðið álþýðubiaðið.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8