Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Alžżšublašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Alžżšublašiš

						

ALÞYÐUBLAÐIÐ

íFimmtadag   1.   Febráar   1M&

|^[>{|faibUiM&

Ctgei-udl:     A!þý^t,n.»»íi.«i*h.a

aitstjixl:      Stefáa      Péiíírs~«ii

aitstjórn   og   afgreiBsla   I   Al

ýðuhúsinu     við     Hveiíisgötu

Símar ritstjómar: 4^1 og 4903

=3ímar afgraiðslu: 4900 og 4906.

Verð í lausasölu 40 aura.

MþýBuirentsmiðJan h.f.

Loteþátturinn um

lin

EFTIR langar umræður og

margar breytingar hefur

aðalmál þessa þings, lagafrum-

varpið um laun, opinberra

starfsmanna, nú verið afgreitt í

efri deild þar sem það var

flutt; en eftir er að ræða það

í neðri deild áður en það verð-

ur að lögum.

ly   *

Það var frá upphafi sýni-

íegt, að ekki vrði hjá þvi kom-

izt, að gera ýmsar breytingar

til bóta á launalagafrumvarp-

inu, þegar það var flutt í efri

deild eins og það lá fyrir frá

milliþinganefnd í launamálum.

Alþýðuflokkurinn, sem gerði

samþykkt launalagafrumvarps-

ins á þessu þingi að ófrávikjan-

legu skilyrði fyrir þátttöku

sinni i núverandi ríkisstjórn,

fékk það lika tekið upp i mál-

efnasamning hennar, að þessar

breytingar skyldu gerðar i sam-

ráði við og með hliðsjón af ósk-

um opinberra starfsmanna

sjálfra, eða réttara sagt alls-

herjarsamtaka þeirra, banda-

lags opinberra starfsmanna rík-

is og bæja.

Segja má, að við breytingarn-

ar á launalagafrumvarpinu í

efri deild hafi þessari línu

verið fylgt i höfuðatriðum, þó

að oft hafi mjóu munað, að

sjálfsögðustu réttlætiskröfur

hinna læggst launuðu til hækk-

unar og samræmingar við aðra

launáflokka væru fyrir borð

bornar. Þannig var breytingar-

tillaga frá meirihluta fjárhags-

néfndar um nokkra hækkun á

launum lægsta launaflokksins,

sem i eru aðallega skrifstofu-

stúlkur og aðrar lágt launaðar

konur, felld við aðra umræðu

frumvarpsins i efri deild. En

því betur fékkst það ranglæti

að nokkru leiðrétt við þriðju

umræðu frumvarpsins, með

því að byrjunarlaun í þessum

launaflokki voru hækkuð úr

3000 upp i 3300 krónur, þótt

betur megi, ef vel viðunandi

ætti að vera.

Af öðrum breytingum til

bóta á launalagafrumvarpinu

má nefna, að samþykkt hefur

verið, að , innheimtulaun opin-

berra embættismanna skuli

framvegis renna i rikissjóð; er

hér sumpart um miklar fjár-

upphæðir að ræða, sem ýmsir

hálaunaðir embættismenn hafa

hingað til haft i aukatekjue, og

var til dæmis um það upplýst

við þriðju umræðu frumvarps-

ins í efri deild, að aukatekjur

eins sliks embættismanns af

innheimtulaunum hefðu á ár-

inu 1943 numið hvorki meira

né minna en 62 þúsund krón-

um.

*

Búast má við, að ýmsar

breytingartillögur komi enn

fram við launalagafrumvarpið

í neðri deild, og er vonandi að

Thorolf Mík

ei'klisl í frasnför

LEIKLIST ÍSLENDINGA er

í mikilli framför um þess

ar mundir. Sjaldan eða aldrei

hefir verið eins mikill kraftur

í Leikfélagi Reykjavíkur og

jafnáhugasamir menn í stjórn

þess.

Það er út af fyrir sig tals-

vert atriði, sem vert væri að

rekja til hlítar síðar meir,

hversu vel leikarar okkar hafa

staðið í stöðu sinni. Þeir hafa

orðið að stunda leikist í hjá-

verkum, unnið baki brotnu við

æfingar langt fram á nótt pft

á tíðum til þess að gefa okkur

kost á að fylgjast með því, sem

er að gerast í leiklist nútímans.

Samt hefir okkur tekizt, ef svo

xnætti að orði kveða, að koma

hér upp myndarlegum leikara-

hópi, sem ábyggilega getur orð

ið til þess að lyfta okkur 'á ör-

lítið hærra menningarstig. Þess

ir menn og þessar konur, sem

að leiklist starfa, flytja okkur

orýja mentninigarsftrauma, sem.

voru oktour að öBum likLidum

annars algertega huldir.

Nú hafa íslenzkir leikarar

orðið að kúldrazt i gömlu Iðnó

áratug eftir áratug og gert það

vel, sem þar er yfirleit hægt

að gera. Sem betur fer, er að,

rofa til í menningarmálum ís-l

lendinga um leið pg horfur eru

á 'þvi, að Þjóðleifchúsið komist

upp. En um leið og sú bygging

er (fiuillgerð má vænta þess, að ís

lenzkir leikarar fái betur að

njóta sín. Þar munu þeir fá þann

umbúnað á leiksviði, sem nauð

synlegur er til þess að sýning

ar megi t^eljast fullgildar.

Ég er alveg handviss um, að

síðar meir, eftir 25 eða 50 ár,

eiga menn eftir að skrifa úm

það, hvernig búið var að ís-

lenzkri leiklist, hvernig menn

urðu að tifa fram og aftur á

leiksviðinu í Iðnó, sem í sjálfu

sér er gott „fyrir sinn hatt" og

hefir verið það í raunar allt of

mörg ár. Þau Gunnþórunn,

Erynjólfur, Gestur, Alfreð, Har

aidur, Ævar og hvað þeir allir

heita, leikararnir, sem hafa

skemmt okkur svo vel, sem set

íð hafa á hörðum bekkjunum

í Iðnó, eiga annað og. betra skil

ið, enda má nú vonandi sjá fyr

ir endann á raunum leikara höf

uðstaðarins.

En það er síður en svo, að það

séu aðeins leikarar okkar Reyk

víkinga, sem það hól eiga skil-

ið, að hafa innt af hendi mikið

þrekvirki, enda þótt þeir yrðu

að búa við bröngan húsakost og

léleg skilyrði.

*'(

Frá Reykjavík til Borgarness

er ekki nema tæplega þriggja

tima sigling. En samt er okkur

tiltöliulega ókunnugt um, að þar

vex og dafnar blómleg leiklist,

seni nokkrir áhugamenn í fá-

mennu kauptúni hafa komið í

kring..

Hér er ekki tími né rúm til

þær verði frekar til bóta, held-

ur en til hins verra, enda frum

varpinu enn í mörgu áfátt, svo

margs sem við setningu slikra

i laga er að gæta. En enginn vafi

getur lengur leikið á því, að

launalögin verða stórkostleg

kjara- og réttarbót fyrir stétt

hinna opinberu starfsmanna,

svo stórkostleg, að jafnvel þeir,

sem lengst hafa þrjózkazt gegn

setningu þeirra, verða nú að

viðurkenna.

Til dæmis um það skulu að-

eins tilfærð ummæli Vísis,

blaðs fyrrverandi rikisstjórnar,

i gær. Hann segir:

að rekja það, við hverja örðug

leika Leikf élag Borgnarness hef

ir átt við að etja. Saga þess leik-

íélags mætti verða á svipaða

lund og fjölmargra smærri

leikfélaga, sem lagt hafa drjúg

an skerf til andlegrar menning

ar þjóðarinnar, ekki til þess að

græða á sjónleikum þeim, sem

haldnir hafa verið á vegum

þeirra, heldur af áhuganum ein

um saman.

Núna um jó'lin sýndi Leikfé

lag Borgarness Fjalla-Eyvínd,

hið ffæga leikrit Jóhanns Sigur

jónssonar. Það var mikið og

vandasamt verk, sem þetta litla

íbeiikfélag itóksit á hendur með

þessu. En þá er það dówiur

þeirra, sem þar voru staddir,

að leikeindjum hafi vel tskist,

enda nutu þeir tilsagnar Har-

aldar Björnssonar áður en leik

urinn hófst, en hann mun tal-

inn með snjöliustu leikstjórum

okkar, sem nú er völ á. Munu

hinir fargfiri-ka '¦¦. ikara hafa

notið góðs af leiðsögn hans.

'Leikfélag Borgarness er ung

.ur félagsskapur, stofnaður ár

ið 1942. En á þessum fáu árum

hefir félagið samt tekizt á hend

ur að flytja veigamikil leikrit

og yfirleitt hlotið góða dóma

þjá leikhúsgestum.

Með því að sýna „Fjalla-Ey-

vind" Jóhanns Sigurjónssonar

hefir Leikfélag Borgarnpss Jyft

Grettistaki, ef svo mætti segja.

En hér hefir vel tekizt og vert

er að halda slíku á lofti. Að-

sitæður þær, sem leikfiokkar

úti á landi eiga að glíma við,

eru erfiðar, miklu erfiðari en

þær, sem akkar mei:n þt;rfa að

glíma við hér í bænum, enda

þótt þær séu nógu slæmar.

í stjórn Leikfélags Borgarness

eru þau Jón Magnússon, for-

maður, og hefir hann um langt

skeið leikið ýmis vandasöm hlut

verk félagsins, Freyja Bjarna-

dóttir, ritari, og Kristleifur Jóns

tson, gjaldkeri.

Það er gl'öggur vottur um gró

andann í íslenzkri leiklist og auk

ið samstarf og viðkynningu ís-

lenzkra leikara, að hér í Reykja

vík er nú staddur flokkur frá

Leikfélagi Akureyrar og sýnir

hér um þessar mundir vanda-

samt leikrit, ^„Bróðuheimilið",

rftir norska stórs^aldið Hen-

rik Ibsetn. Það heíur áður

þekkzt, að reykvískir leikarar

'bafi farið í sýiii'ngarleiðangur

út á land til bess að gefa þeim

landsmönnum kost á góðri leik

list, sem áttu erfitt með að sækja

slíkar skemmtanir vegna strjál

býlisins og erfiðra samgagna.

Það er líka gleðiefni okkur

Reykvíkingum, að Akureyring-

ar, er um langt sxeið hafa hald

ið uppi fjölbreyitri leikstarf

semi og með ótvíræðum menn

ingarbrag, skuli nú hafa heim-

sótt okkur Reykvíkinga 05 þar

með   aukið   og   eflt   sjálfsögð

„Launalögin bæta úr tilfinn-

anlegu misrétti og, hreinu

handahófi, sem ríkjandi hefur

verið í launagreiðslum hins

opinbera."

Þetta verður Vísir að viður-

kenna í gær, þó að sú stjórn,

sem hann studdi í hér um bil

tvö ár, léti sig hafa það, að

stinga launalagafrumvarpi milli

þinganefndarinnar undir stól

og standa þannig gegn því, að

hið „tilfinnanlega misrétti",

sem opinberir starfsmenn hafa

verið beittir, væri leiðrétt.

Það þurfti Alþýðuflokkinn í

stjórn til að það væri gert.

vantar nú þegar til að bera blaðið til askrifenda

í eftirtalin hverfi:

Hverfisgötu

Bergfsérugöfy ®g

Mela

'Alþýðublaðið. ~- Sími 4900.

tengsl sem eiga að vera milli

allra þeirra, sem áhuga hafa

fyrir leiklist. Frú Gerd Grieg,

hinn góði norski gestu, sem hér

hefir dvalið meðal vor um all-

langt skeið hefir eins og kunn-

ugt er, leiðbeint flokknum og

annazt leikstjórn og munum

við jafnan standa í þakkarskuld

við frúna fyrir einlægan áhuga

fyrir öllu því, er leiklist við-

kemur bæði hér í Reykjavík og

á Akureyri. Mætti segja mér,

að hún yrði jafnan kærkominn

gestur hér til lands að stríðinu

loknu, ekki síður en nú, þegar

leioir opnast og -ilnieim við

> . nning norraartna leiikara get

ur hafizt svo um munar. Ég

býst við, að frú Gerd Grieg

muni jafnan verða minnzt hér

að góðun og hlý í.ir.: hu,^ sem

listakonu, sem lagt hefir af

mörkum   verulegan   skerf   til

menningarmála íslendinga Mki

síðari ár.

Sem leikmanni, sem lítið eða

ekkert vit hefir á leiklist, vir®<

ist mér það einkar þýðingar-

niikið, að leikflokkar úr ýmsum

bæjum og byggðarlögum lands

ins heimsæki höfuðstaðinn á

: 'sama hátt og okkar leikarar

íbbEifa ferðazt um landið áður

fyrr. Það er varla vafamál, að

slíkt getur einungis orðið leik

urunum hvatning og okkur á-

nægja.

Mér er sagt, að það sé í fyrsta

skipti, sem leikflokkur frá Ak-

ureyri heimsæki Reykjavík til

þess að koma þar fram á leik-

sviði. Það er von mín og áreiö»

anlega flestra Reykvíkinga, aíS>

það verði ekki hið síðásta. Hafi

stjórn L. R. þökk fyrir að hafa

boðið þeim og flokkurinn þökk

fyrir komuna.                              ,

JUHW

W/P-

fatttið*

VÍSIR birtir í gær athyglis-

verða grein, sem hann

nefnir ,,Hið tviþætta 'stríð" og

fjalilar um skrif Þjóðviljans i

seinni tíð bæði um íslenzk og

erlend stjórnmál. Vísir skrifar:

„Um alllangt skeiðjhefur Þjóð-

viljinn birt tvo leiðara í hverju

blaði. Annars vegar er hinn

venjulegi leiðari blaðsins, er fjall-

ar um kenningar þess, sem eiga

að vera undirstaðan undir hið

nýja þjóðskipu^ag þeirra hér á

landi, en hins vegar er nýr leið-

ari, er fjallar um styrjaldarmálin

og   milliríkjapólitík   bandamanna.

Mönnum mun í fersku minni,'

að þessi nýmæli voru tekin upp

í blaðinu,, er deila Grikkja og*

Breta var um það bil að hefjast í

Grikklandi. Skýrði Þjóðviljinn {þá

hátíðlega frá því, að styrjöldin

væri tvíþætt. Annars vegar væri

um að ræða, að yfirbuga Þjóð-'

verja, en síðan myndu öll frelsis-

unnandi öfl í heiminum snúa sér

að því að koma núverandi þjóð-

skipulagi í Bretlandi og Banda-

ríkjunum á kné. Blaðið kvað

„forleikinn" að þessu uppgjöri

vera  leikinn í' Grikklandi.

Frá því að blaðið lýsti þessu

yfir, hefur blaðið háð sitt tví-

þætta stríð, l, sínum venjulega

leiðara hefur það eins og alltaf

áður birt kenningar sínar um

eyðileggingu núverandi þjóð-

skipulags á íslandi, en í hinum

nýja leiðara' hefur verið leitazt

við að sanna, að forráðamenn

Breta og Bandaríkjamanna væru

illræðismenn og fasistar. Hinar

frjálsu stjórnir undirokuðu þjóð-

anna, er aðsetur hafa í London

og viðurkenndar eru af banda-

mönnum sem hinar löglegu

stjórnir   viðkomandi ríkja,   kallar

blaðið „útflytjendaklíkur" og

öðrum illum nöfnum, sem hafi

það efst á baugi að svíkja þjóðir

sínar í hendur erlendra illræðis-

manna.

Mönnum verður á að spyrja er

þeir lesa þessar greinar, hvaS

gengur þessu íartenzka blaði til aS

skrifa þannig um málefni banda- -

manna? Hver er ástæðan til að

það ver svo miklu af rúmi sínu

til að koma því inn hjá lesendum

sínum, að margar af bandamanna-

þjóðunum og forustumönnum

þeirra séu jafhmiklir óvinir frels-

isins, sem . þessi styrjöld er háð

fyrir, og þeir sameiginlegu óvin-

ir, sem bandamenn, og þar á með-

al Rússar, berjast nú við og

leggja sig alla fram um að vinna

fullnaðarsigur á? Sem þegnar f

hinu íslenzka þjóðfélagi hafa þeir

visulega enga ástæðu til að hafa

þennan áróður í frammi, heldur

þvert á móti.

í styrjöldinni hafa íslendingar

haft samskipti við bandamenn,

sem flestir munu vera sammála

um, að hafi verið þjóðinní murs

hagkvæmari og vinsamlegri en

nokkurt samband við einræðis-

ríkin hefði getað verið. í skjóll

þessara samskipta hefur m. a„

fengizt viðurkenning fyrir sjálf-

stæði íslands frá mestu stórveld-

i um bandamanna, en það hefur

j verið eitt mesta hugðarefni ís-

! lendinga um aldaraðir að verða

alfrjálsir í sínu eigin landi. f

kommúnistablaðinu hefur róðrin-

um hins vegar aldrei linnt fyrir

að koma því inn hjá landsmönn-

um, að þær þjóðir meðal banda-

manna, er fyrstar voru til að< við-

urkenna fullveldi íslands, hefðu

sjálfar valið sér stjórnarform,

sem væri jafn nauðsynlegt aS

iramh. á 6. siðu.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8