Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Alžżšublašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Alžżšublašiš

						ALÞYÐUBLÁÐIÐ
JUfrijftttbUttð
Útgefandi: Alþýðuflokkurinn
Ritstjóri:   Stefán   Fctursson.
Símar:
Ritstjórn:      4901  og 4902
AfgTeiðsla:    4909 og 4906
Aðsetur
í Alþýðnbúsinn við Hverf-
isgötu.
Verð í lausasöln: 40 aurar
Alþýðuprentsmiðjan.
m$ isevins
RÆÐA ERNEST BEVINS í
brezka þinginu í fyrradag
um. utanríkismálastefnu brezku
jafnaðarmannastjórnarinnar ;
raun vekja stórkostlega athygli
um allan heim; enda hermdu
útvarpsfregnir strax í gær, að
um ekkert hefði verið ein's mik-
ið-rætt í brezkum blöðum í gær
morgun.
Ræða Bevins er fyrsta stefnu
ræðan, sem hann flytur síðan
íhann tók' við embætti utan
ríkismálaráðherra á Bretlandi,
og jiafnframt fyrsta tækifærið,
sem honum hefur gefizt tií
þess að tala opinberlega um
mílliríkjamálin síðan fundirium
í Potsdam lauk. Það er því
engin furða, þótt menn biðu
þess með eftirvæntingu, hvað
hann myndi segja, og teiji nú,
a'5 í orðum hans felist harlá
veigamiklar   vísbendingar  'um
það, sem framundan sé.
•.                                                *    .                          -..'.*, i «¦
V Fylgismenn      lýðræðisins     í
hinu    nýafstaðna    stríði    hafa
áreiðanlega   ekki   orðið   fyrir
voribrigðum   af   ræðu   Ernest
Bevin.    Svo    skýrt    var    þar
mörkuð     stefna     lýðræðisins,
frelsisins   og   friðarins í sam-
. skiptum þjóðanna. Það var hress
andi    að    heyra    rödd' þessa
hispurslausa talsmanns lýðræðis
ins og verkalýðshreyfingarinnr
ar um þessi mál eftir alla þá
óvissu, sem þjóðirnar hafa um
langt skeið lifað í ufn það, hvað
koma   mundi   út   af   lokuðum
fundum    hinna    „stóru",   sem
fram  að þessu  hafa tekið  sér
vald til þess að skipa málum í
heiminum án þess, að þjóðirnar
sjálfar væru að spyrðar.
*
Það er tvennt í utanríkismála
steínu brezku .iafnaðarmanna-
stjórnarinnar, sem Bevin lagði
höfuðáherzlu á: efnaleg viðreisn
heimsins e'ftir eyðileggingu
styrjaldarinnar *og. trygging lýð
ræðisins, —¦ barátta gegn ein-
aræði í hvaða mynd, sem það
skyldi reyna að festa rætur á
rústum nazismans.
jJér er tvíþætt barátta boðuð
af hálfu lýðræðisins á sviði al-
þjóðastjórnmála. Enginn friður
getur orðið varanlegur í heim-
inum, ef ekki tekzt að ¦ reisa
þjóðirruar efrialega úr rústum og
skapa hinu vinnandi fólki við-
unanleg lí'fskjör við friðsamleg
störf, hversu róttækar þjóð-
skipulagsbreyting'ar, sem það
kann að útheimta. Og allar
þær ógurlegu fórnir, sem færðar
haf a verið í baráttunni 'gegn
Jkúgun og viilimennsku nazis-
mans, hafa verið til einskis,
ef nýtt einræði nær að festa
rætur með þjóðunum á rústum
hans.
¦f                                    *•
I þessu sambandi benti Bevin
á, aðí nokkrum löndum Evrópu
sem hersetin eru af Rússum —
hann nefndi þar til Búlgaríu,
Rúmeníu  pg Ungverjaland —
hefði aðeins nýtt einræði tekið
við af nazismanum; þær stjórn-
ir, sem væru nú við völd þar,
nytu ekki meirihlutafyigis'með
Viðfal viS Jéninnu SigurSardóttur form. skóla-
nefndarinnar
^ KUREYRI er sífellt vax-
.¦**¦ andi bær. íbúarnir eru
orðnir á 7. þúsund og þar er
•mikið fjör í framkvæmdum og
mikið um nýbyiggingar. Allir
hafa nóg að gera á sumrum, en
márgir yerkamenn kvíðk vetr-
ínum, því a,ð þá er minna um
atvinnu. Síðast liðinn vetur.
voru eitt sinn 200 skráðir at-
vinnulausir og bað er mikið á
þessum tímum lifándi athafna-
lífs og framtaks á öllum svið-
um.
Nýiega heimsótti ég i upp-
rennandi menntasetur hér á
Akureyri: Húsmæðraskóla Ak-
ureyrar, sem stendur í skóla-
lyerfi bæjarins, skammt frá
hinum fræga menritaskóla, á
geysistórri lóð og ber hátt. —
I íylgd með mér var formaður
skólanefndarinnar og formaður
Húsmæðraskólafélags Akureyr
ar, Jóninna Sigurðardóttir, sem
kunnust er fyrir matreiðslubók
s.ína, sem nú hefur komið út í
að minnsta kosti 15 þúsund
eintökum, síðan hún var fyrst
gefin út árið 1915.
Á leiðinni í bifreiðinni til
skólans átti ég viðtal við Jón-
innu og sagði hún meðal annars:
„Ég kom heim frá Danmörku
útlærð matreiðslukona'^1903 og
hófst þá handa með umferSa-
kennslu í matreiðslu. Það var í
fyrsta skipti. sem það var reynt
hér á landi. Ég ferðaðist um
margar sveitir ©g ,sjávarþorp
og aðsóknin að namskeiðum,
mínum var mjög g'óð. Ég stóð
ög kenndi, en stúlkurnar og
konurnar hlustuðu á * mig og
skrifuðu upp, en síðast mat-
ru'ddu þær sjálfar og buðu svo
til veizlu vinum og kunningj-
um. Þetta vakti athygii og það
var skemmtilegt starf í þá daga.
Síðar stofnsetti ég matreiðslu-
kennslu í húsi, sem var í Gróðr
arstöðinni. Úr sýslusjóði fékk ég
»300 króna styrk til að halda
námskeiðunum uppi og þarna
rak ég hálfgildings matreiðslu
skóla í nokkúr ár. En svo
keypti ég hús og setti upp
hótel, Hótel Goðafoss. Það rak
ég í 27 ár, en seldi það KEA
síðastliðið vor' og er þar nu
gistiútibú frá hinu myndarlega
Hótel KEA. — Húsið var lítið
og lélegt til hótelreksturs, er
ég keypti það, en ég stækkaði
það og breytti því."
— Og   nú   hugsíð   þér  «in-
göngu um Húsmæðraskólann?
„Já, starfsaídurinn er orðinn
nokkuð hár — á'rin farin að
færast yfir. Við réðumst i það
þriár konur 1942 að boða til
stofnfundar Húsmæðrasícólafé-
lagS' Akureyrar. Með mér voru
frúrnar Álfheiður Einarsdóttir ¦
og Sigurlaug Jakobsdóttir. Að-
eins 30 mættu og gerðust fé-
lagar. En svo var haídinn fram
haldsstofnfundur og félagið
formlega stofnað, en um 700
konur skrifuðu sig á stofnenda
lista. I stjórn félagsins voru
kosnar auk mín, sem er for-
maður; Laufey Pálsdóttir rit-
ari. Sigríður Baldvinsdóttir
gjaldkeri og meðstjórnendur
Halldóra Bjarnadóttir og Ingi-
björg Einarsdóttir.
Undir I eins og félagið var
Stofnað hófumst við handa um
fiársöfnun1 og beittum margs-
konar aðferðum. Okkur hefur
iekizt að aura saman um -25
þúsundum króna. Og svo var
hafizt handa um bygginguna.
Ríkið greiðir 3/4'*hluta kostnað-
arins en Akureyrarbær Vz. —
Svo hefur bærinn lagt skólan-
um til mjög stóra og góða lóð
og verður komið upp á henni
garðrækt fyrir væntanlegar
námsmeyjar : allstórum stíl. —
En þarna sjáið þér nú skólann
okkar. Hann á að verða full-
gerður í október .og þá á hann
að taka til starfa."
Bifreiðin nemur staðar við
hátt og tignarlegt hús með
siórum gluggum. Áuðséð er að
srníði þess er enn ekki lokið, en
þó mjög langt komið. Við göng
um upp háar og breiðar tröpp-
•ir og skbðum svo húsið hátt
og lágt. Þarna eru málarar og
dúklagningamenn að störfum.
Það er verið að leggja síðustu
hönd á verkið. — Jóninna út-
skýrir fýrir mér:
„Þetta á að verða hvort-
tveggja í senn fastur skóli og
óreglulegur' skóli. Þ. e. a. s. við
tökum riámsmeyjar í fasta
kennslu, en svó verða í skól-
anum námskeið, ag eiga að geta
sótt þau konur, giftar og ógift-
ar — og karlmenn.
Skólahúsið er þrjár hæðir.
Það er 23.75 metrar á lengd og
13 metrar ,á breidd. Á fyrstu
. hæð er stórt eldhús, þar sem
á. að sjóða niður, fara méð slát-
ur o. s. frv. Þarna verður og
stór og voldugur ísskápur. Þá
er og kennslueldhús, sem not-
að verður fyrir námskeiðin,
garðyrkjustofa, þar sem jurtir
verða skolaðar o. s. frv., þvotta
hús, þakherbergi, straustofa og
snyrti-  og  geymsluherbergi.
Á 2. hæð er stórt og faílegt
anddyri, skrifstofa skólans, í-
búð forstöðukonu, setustofa,
borðstofa, eldhús, mikið og
vandað, búr, bökunarstofa,
geymslur, snyrti- og fataher-
bergi.
A 3. hæð er vefnaðarstofa,
sióv og falleg; Þar verða vef-
btólar og önnur tæki til vefn-
aðar. Saumastofa, tvær stórar
kennslustofur, sem hægt er að
gera að einum stórum sal fyrir
fyrirlestra og samkomur, íbúð
fyrir 2 til 3 kennslukonur og
snyrtiherbergi.
þjóðum sínum. Sýna slík um-
rnæli, að brezka jafnaðarmanna
£tjórnin telur það ekki viðhlít-
andi útkomu af baráttunni gegn
þýzka nazismanum, að dubbað-
ar séu upp minnihlutastiórnir
í löndunum undir handarjaðri
jerlends hervalds, sem byggja
tilveru sína á ofbeldi, alveg eins
og' nazisminn áður, og hindrá
að lýðræðið fái notið sín á ný.
Það vakti einnig athygli, að
Bevin lýsti sig andvígan því, að
'landamæri hins nýja Póllands
yrðu flutt langt inn í Þýzka-
land að austan ,eins og Rússar
vilia, og taldi óh.iiákvæmilegt, að
önnur og heilbrigðari skipun
yr?fi gerð á þeim við endanlega
friðarsamninga.
•   * i
Það má segja, að í ræðu
Bevins hafi yfirleitt komið
greiniilega í ljps sá grundvaílar-
stefnumunur, sem í þessi stríðs-
iok er uppi milli lýðræðisins í
Vestur-Evrópu og þess einræðis
sem ríkjandi er í Rússlandi og
nú' er verið að reyna að rót-
festa með valdi í þeim löndum,
sem hertekin voru af Rússum.
Ræða Bevins sýnir, að lýð-
ræðið er á verði. Það ætlar ekki
að láta svipta þjóðirnar því
frelsi og þeim mannréttindum,
sem þær hafa fært svo dýrar
fórnir fyrir undanfarin ófriðar-
ár.
Jóninna Sigurðardóttir
Húsið virðist vera ákaflega
vandað bg verður það búið full
komnustu vélum og. húsgögn-
um, og er \ ráði, að í því verði
áð mestu úslenzkur vefnaður,
hvað viðkemur húsbúnaðd að
öðru leyti. Teikningar að hús-
Miðvikudagur  22.   ágúst   1945»
inu hefur Guðjón SamúelssoR
gcrt, Stefán Reykjalín tók að
sér bygginguna, en Ólafur
Agústsson húsgagnasmiður býr*
bað húsgögnum."
— Og hvað getið þið tekið
marga, nemendur?
,.48. En okkur bárust 70 um-
sóknir. Að s.iálfsögðu getum við
svo tekið fjölda marga á nám-
skeiðin. — Skólanefndin, era
.hana skipa, auk mín, sem var*
¦íilnefnd formaður af kennslu-
málaráðuneytinu: Ólafur Thor
arensen, Friðrik Magnússon,
Ingibjörg Einarsdóttir og Sig-
ríður Baldvjnsdóttir, hefur
lagt til að frú Helga Kristjáns-
dottir verði skipuð ' forstöðu-
kona skólans, en svar er ekki
komið frá ráðuneytinu ¦ um.
það.
Eg get fullvissað yður um.
það, að allar húsmæður á Ak-
ureyri vænta sér geysimikils
af þessari nýju menntastofnurií.
og borgarar Akureyrar éru all-:
ir stoltir af henni. Nú fá hus-
mæðurnar hér í fyrsta sinn eig
in skóla og við vonum öll-að
áhrif hans sjáist i sJífi okkar
Akureyringa í íramtíðinni",
segir Jóninna Sigurðardóttir a5
lokum.
VSV.
<np ÍMINN, sem út kom siðast
¦¦¦ liðinn föstudag gerir stríðs
lokin í Asíu að umræðuefni í
erlendu yfirliti. Segir meðal
annars á þessa leið í grein hans-*
„Styrjö'ld sú, sem lýkur meö
uppgjöf Japana, 'hófst raunverulega
1931, þegar Japanir lögðu Man-
sjúríu undir sig, en formlega hófst
hún ekki fyrr en í júní 1937, er
Japanir gerðu innrás í Kína
Snemma í desember 1941 gerðu svo
Japanir árásina á Pearl Harbor og
lýstu yfir stríði við Bandaríkin og
Bretland. Fyrstu mánuðina þar á
eftir unnu Japanir mikla sigra, en
fljótlega eftir það tók leikurinn
smiátt og smátt að snúast við oga
undanhald þeirra byrjaði. Þeir biðu
hvenn ósigurinn öðrum meiri. Sáist
það á stjórnarskiptunum í Japan í
vor, að Japanir woru þegar' búnir
að gera sér ljóst, að þeirra beið
ákki annað en uppgjöf, þótt þeir
drægju hana á langinn í von um
'hagkvæmari uppgjafarskilmála.    \
Það, sem mestu befir' ráðið um
ósigur Japana, eru hinir miklu yfir
burðir bandaríska flotans og flug-
hersins. ¦ Þessir yfirburðir voru
orðnir augljósir löngu áður en
Evrópustyrjöldinni lauk. Eftir lok
hennar gátu svo Bandaríkin enn'
stóraukið flota sinn og flugher á
Kyrrahafsvígstöðvunum og brezki
flotinn og flugherinn .komu smám
saman til viðbótar. Japönum mátti
því vera Ojóst og var það líka,,að
við margfalt ofurefll var að etja.
Kjarniorkusprengjan færði beim
svo heim sannin um það til fúlln-
ustu.
. Það má teija nokkurn veginn •
fullvíst, að þátttaka Bússa í Asíu-
styrjöldinni á allra seinustu stundu
hafi ekki átrt neinn ver'ulegan þátt
í því að flýta fyrir uppgjöf Japaha.
í skrifum margra amerískra blaða
í júlímánuði síðastl. kom það t. d.
greinilega iram, að iþau töldu ,þátt-
töku Rússa í Asíustyrjöldinni 'ekki
mikilsverða úr Iþessu, og mörg
þeirra voruðu Truman forseta ein-
dregið við því að kaupa stríðs-
þátttöku Rússa því verði, að þeim
yrði aflient lönd til umráða í Aslu
eftin stríðið.
í eruska blaðinu „The Daily
Telegraph" birtist 20. júlí s. 1.
grein um þessi mál eftir fréttarit-
ara þess í Washington og segir þar
meðal   annars   á  þessa  leið:
„Stryjöldin við Japan er nú kons.
in á það stig, að margir embættis-
menn gera ráð fyrir mjög skjótri
uppgjöf Japana.
Þótt þátttaka enska flotans og.
flughensins sé' fyllilega viður-
kennd, fara menn. ekki dult me5
ánægjú sína yfir því, að hinn mikli
hernaðarstyrkur Bandarfkjanna
hafi fyrst og fremst komið Japön-
um á kné.
Þátttaka Rússa í styrjöldinni við:
Japan er nú talin miklu þýðingar-
minni en áður.
Hreinskilnislega sagt er" þátt-
taka Rúasa ekki lengur tálin neitt
eftirsóknarverð.        Sá      ' hernað
arlegi ávinnhigur, sem hlytist vi<5
það, er ekki talin geta rétt lætfe
nein landaafsöl til Rússa, er vært
ósamrtmanleg fyrri yfirlýsingum
Bandaríkjamanna.
Ummæli ýmsra öldungadeiWar-
manna, sem hafa eindregið stutt
alþjióðlega samvinnu, vísa áksvieðiðf
í þessa átt.
John Ball, öldungadeildanþing-
maður frá Minnesota, (hann er'
repufolikani, en studdi þó Roose'-
velt í seinustu ¦kosningum), lét t. d..
nýlega svo ummælt að þótt þing-
ið samþykkti þétttöku Bandaríkj-
anna í aliþjóðabahdalagi nú, myndl'
aðstaða þess ' ti'l slíkrar sflofnunar
í framtíðinni fara nijög eftiir fram-
komu stórveldanna. Félli thúrí.
ekkl iþjóðinni' og þinginu í geð^
myndi .það vitanliega leiða til stefnu
brieytihgar. „Það er t. d. talað
um," bætti hann við, „að Rússar
heimti hluta af Mansjuríu, ef þeir
igerist þátt.takendur í Asíustyrjöldi
inni. Slíkt myndi vissulega ekki
verða ve'l séð hér á landi."
Þá hafa. 44 kunnir Bandaríkja-
menn, meðal þeirra er William!
Green forseti bandaríska Aljjýðu1-
sambandísins, sent Truman forseta
orðsendingu til Poitsdam, sem etr
mijög í sama anda. M. a. segir þar:
„Ef við fyrirgefum Rússum það,
seha við fórnuðum einni milljón
imannslífa til að refsa Þjóðverjum
og Japönum fyrir, höfum viS rauai
verulega   tapað   istyrjöldinni."
Og enn segir svo í sömu
grein:
„Þesíaii    frásögn    Wasíhingtons-
Framh. á 6. síöo.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8